Prakarana 13

Verse 245 (चौपाई)

जौं ए कंद मूल फल खाहीं। बादि सुधादि असन जग माहीं।। एक कहहिं ए सहज सुहाए। आपु प्रगट भए बिधि न बनाए।। जहँ लगि बेद कही बिधि करनी। श्रवन नयन मन गोचर बरनी।। देखहु खोजि भुअन दस चारी। कहँ अस पुरुष कहाँ असि नारी।। इन्हहि देखि बिधि मनु अनुरागा। पटतर जोग बनावै लागा।। कीन्ह बहुत श्रम ऐक न आए। तेहिं इरिषा बन आनि दुराए।। एक कहहिं हम बहुत न जानहिं। आपुहि परम धन्य करि मानहिं।। ते पुनि पुन्यपुंज हम लेखे। जे देखहिं देखिहहिं जिन्ह देखे।।

அவர்கள் வேர்கள், கிழங்குகள், பழங்கள் உண்டால், உலகில் அமிர்தம் போன்ற பிற உணவுகள் இருக்கட்டும். சிலர் இவர்கள் இயற்கையாகவே மகிழ்ச்சியளிப்பவர்கள் என்கின்றனர்; அவர்கள் தாங்களாகவே தோன்றினர், எந்தக் கலையாலும் உருவாக்கப்படவில்லை. வேதங்கள் கூறும் வழிகள், செவி, கண், மனதிற்குப் புலனாகும் வகையில் விவரிக்கப்படுபவை. பாருங்கள், பதினான்கு உலகங்களைத் தேடிப் பாருங்கள்; அத்தகைய ஆண் எங்கே, அத்தகைய பெண் எங்கே? அவர்களைக் கண்டு பிரம்மாவின் இதயம் அவர்களிடம் ஈர்க்கப்பட்டது; அவர்களைத் திருமணத்திற்குத் தகுதியானவர்களாக மாற்ற முயன்றார். அவர் மிகவும் முயற்சி செய்தார், ஆனால் எதிலும் வெற்றி பெறவில்லை; பின்னர் அவர்களை ஈசனின் காட்டிற்கு அழைத்துச் சென்று மறைத்து வைத்தார். சிலர் கூறுகின்றனர், 'நாங்கள் அதிகம் அறியோம்; நாங்கள் நம்மை மிகவும் ஆசிர்வதிக்கப்பட்டவர்களாகக் கருதுகிறோம்.' அவர்கள் மாறாக நம்மைப் புண்ணியத்தின் குவியலாகக் கணக்கிடுகின்றனர், அவர்களைக் காண்பவர்கள், காண்பவர்கள், அல்லது கண்டவர்கள்.

Verse 246 (दोहा/सोरठा)

एहि बिधि कहि कहि बचन प्रिय लेहिं नयन भरि नीर। किमि चलिहहि मारग अगम सुठि सुकुमार सरीर।।120।।

இவ்வாறு பேசிக்கொண்டே அவர்கள் அன்புடன் ஏற்றுக்கொள்ளும் சொற்களைக் கூறினர், அவர்களின் கண்கள் கண்ணீரால் நிரம்பின. இத்தகைய மென்மையான உடல்களுடன் அவர்கள் கடக்க முடியாத பாதையில் எவ்வாறு செல்வார்கள்?

Verse 247 (चौपाई)

नारि सनेह बिकल बस होहीं। चकई साँझ समय जनु सोहीं।। मृदु पद कमल कठिन मगु जानी। गहबरि हृदयँ कहहिं बर बानी।। परसत मृदुल चरन अरुनारे। सकुचति महि जिमि हृदय हमारे।। जौं जगदीस इन्हहि बनु दीन्हा। कस न सुमनमय मारगु कीन्हा।। जौं मागा पाइअ बिधि पाहीं। ए रखिअहिं सखि आँखिन्ह माहीं।। जे नर नारि न अवसर आए। तिन्ह सिय रामु न देखन पाए।। सुनि सुरुप बूझहिं अकुलाई। अब लगि गए कहाँ लगि भाई।। समरथ धाइ बिलोकहिं जाई। प्रमुदित फिरहिं जनमफलु पाई।।

பெண்கள் அன்பினால் கட்டுண்டு அதன் ஆதிக்கத்தின் கீழ் இருக்கின்றனர்; அவர்கள் மாலை நேரத்தில் சகோர பறவைகளைப் போல் பிரகாசிக்கின்றனர். தங்கள் மென்மையான தாமரை போன்ற பாதங்களுக்குப் பாதை கடினமானது என்று அறிந்து, கவலையுடன் கூடிய இதயங்களுடன் சிறந்த சொற்களைக் கூறுகின்றனர். அவர்களின் மென்மையான சிவந்த பாதங்கள் தரையைத் தொடும்போது, தரை நம் இதயங்கள் தொடப்பட்டதைப் போல் சுருங்குகிறது. உலகின் தலைவர் அவர்களுக்கு இந்தக் காட்டைக் கொடுத்தார் என்றால், ஏன் அவர் மலர்கள் நிறைந்த பாதையை உருவாக்கவில்லை? பிரம்மாவிடமிருந்து பாதை கிடைக்க வேண்டும் என்றால், இவர்களை நம் கண்களுக்குள் வைத்திருக்கட்டும். சரியான நேரத்தில் வராத அந்த ஆண்களும் பெண்களும் சீதையையும் இராமரையும் காண முடியவில்லை. அவர்களின் அழகைக் கேட்டு, அவர்கள் வருத்தம் அடைகின்றனர்; 'இதுவரை அவர்கள் சென்றுவிட்டார்கள், ஆனால் எவ்வளவு தூரம், சகோதரரே?' அவர்கள் தங்கள் முழு வலிமையுடனும் ஓடி அவர்களைக் காணச் செல்கின்றனர்; தங்கள் பிறப்பின் பயனை அடைந்து மகிழ்ச்சியுடன் திரும்புகின்றனர்.

Verse 248 (दोहा/सोरठा)

अबला बालक बृद्ध जन कर मीजहिं पछिताहिं।। होहिं प्रेमबस लोग इमि रामु जहाँ जहँ जाहिं।।121।।

உதவியற்ற பெண்கள், குழந்தைகள், முதியவர்கள் தங்கள் மார்புகளைத் தட்டி வருந்துகின்றனர். இவ்வாறு அன்பின் ஆதிக்கத்தின் கீழ் மக்கள் இராமர் செல்லும் இடமெங்கும் பின்தொடர்கின்றனர்.

Verse 249 (चौपाई)

गाँव गाँव अस होइ अनंदू। देखि भानुकुल कैरव चंदू।। जे कछु समाचार सुनि पावहिं। ते नृप रानिहि दोसु लगावहिं।। कहहिं एक अति भल नरनाहू। दीन्ह हमहि जोइ लोचन लाहू।। कहहिं परस्पर लोग लोगाईं। बातें सरल सनेह सुहाईं।। ते पितु मातु धन्य जिन्ह जाए। धन्य सो नगरु जहाँ तें आए।। धन्य सो देसु सैलु बन गाऊँ। जहँ जहँ जाहिं धन्य सोइ ठाऊँ।। सुख पायउ बिरंचि रचि तेही। ए जेहि के सब भाँति सनेही।। राम लखन पथि कथा सुहाई। रही सकल मग कानन छाई।।

ஒவ்வொரு கிராமத்திலும் சூரிய குலத்தின் சந்திரனையும் ரகு குலத்தின் தாமரையையும் கண்டு இத்தகைய மகிழ்ச்சி நிலவுகிறது. அவர்கள் கேட்கும் செய்திகள் எதுவாக இருந்தாலும், அவர்கள் மன்னர் மற்றும் ராணியிடம் குற்றம் சாட்டுகின்றனர். சிலர் கூறுகின்றனர், 'அவர் மிகச் சிறந்த மன்னர், நமக்கு நம் கண்களின் சிவப்புச் சாயத்தைக் கொடுத்தவர்.' மக்கள் ஒருவருக்கொருவர் அன்பு நிறைந்த எளிய சொற்களில் பேசுகின்றனர். அவர் பிறந்த பெற்றோர்கள் ஆசிர்வதிக்கப்பட்டவர்கள்; அவர் புறப்பட்ட நகரம் ஆசிர்வதிக்கப்பட்டது. அந்த நாடு, மலை, காடு, கிராமம் ஆசிர்வதிக்கப்பட்டவை; அவர் செல்லும் இடமெங்கும் அந்த இடம் ஆசிர்வதிக்கப்படுகிறது. பிரம்மா அவரைப் படைத்து மகிழ்ச்சியடைந்தார்; அவர் அனைத்து வகைகளிலும் அனைவருக்கும் அன்பின் பொருள். பாதையில் இராமர் மற்றும் இலக்குவனின் அழகிய கதை முழு பாதையிலும் காட்டிலும் பரவியிருந்தது.

Verse 250 (दोहा/सोरठा)

एहि बिधि रघुकुल कमल रबि मग लोगन्ह सुख देत। जाहिं चले देखत बिपिन सिय सौमित्रि समेत।।122।।

இவ்வாறு ரகு குலத்தின் சூரியன் பாதையில் மக்களுக்கு மகிழ்ச்சியளித்தார். சீதையும் சுமித்திரையின் மகனும் அவருடன் இருந்தவாறு காட்டைப் பார்த்தவாறு அவர் தன் வழியில் சென்றார்.

Verse 251 (चौपाई)

आगे रामु लखनु बने पाछें। तापस बेष बिराजत काछें।। उभय बीच सिय सोहति कैसे। ब्रह्म जीव बिच माया जैसे।। बहुरि कहउँ छबि जसि मन बसई। जनु मधु मदन मध्य रति लसई।। उपमा बहुरि कहउँ जियँ जोही। जनु बुध बिधु बिच रोहिनि सोही।। प्रभु पद रेख बीच बिच सीता। धरति चरन मग चलति सभीता।। सीय राम पद अंक बराएँ। लखन चलहिं मगु दाहिन लाएँ।। राम लखन सिय प्रीति सुहाई। बचन अगोचर किमि कहि जाई।। खग मृग मगन देखि छबि होहीं। लिए चोरि चित राम बटोहीं।।

இராமர் முன்னால் நடந்தார், இலக்குவன் பின்னால் வந்தார், அவர்கள் துறவிகளின் வேடத்தில் பிரகாசித்தனர். இருவருக்கும் இடையில் சீதை அழகாகத் தோன்றினாள், பிரம்மனுக்கும் ஆன்மாவிற்கும் இடையில் மாயை இருப்பது போல. என் இதயத்தில் வாழும் அழகை மீண்டும் விவரிக்கிறேன்: காமதேவன் தன் பரிவாரத்தின் நடுவில் பிரகாசிப்பது போல. என் இதயத்தை மகிழ்விக்கும் உவமையை மீண்டும் கூறுகிறேன்: சந்திரனுக்கும் புதன் கிரகத்திற்கும் இடையில் ரோகிணி பிரகாஷிப்பது போல. சீதை இறைவனின் பாதத்தடயங்களின் வழியில் நடந்தாள், தன் பாதங்களைப் பாதையில் பக்தியுடன் வைத்து வந்தாள். சீதை இராமரின் பாதத்தடயங்களால் பாதையை குறித்தாள், இலக்குவன் வலப்பக்கமாக நடந்தான். இராமர், இலக்குவன், சீதை ஆகியோரின் அன்பு அழகானது; அது சொற்களுக்கு அப்பாற்பட்டது, எவ்வாறு கூற முடியும்? பறவைகளும் மான்களும் அவர்களின் அழகைக் கண்டு மயங்கின; பயணிகளான இராமரும் அவரது தோழர்களும் அவற்றின் இதயங்களைத் திருடினர்.

Verse 252 (दोहा/सोरठा)

जिन्ह जिन्ह देखे पथिक प्रिय सिय समेत दोउ भाइ। भव मगु अगमु अनंदु तेइ बिनु श्रम रहे सिराइ।।123।।

கடினமான பாதையில் சென்ற அந்தப் பயணிகள், சீதையுடன் கூடிய இரு சகோதரர்களைக் கண்டவர்கள், கடக்க முடியாத உலக வாழ்வின் பாதையை ஆனந்தத்தின் பாதையாகக் கண்டனர், அவர்கள் உழைப்பின்றி புத்துயிர் பெற்றனர்.

Verse 253 (चौपाई)

अजहुँ जासु उर सपनेहुँ काऊ। बसहुँ लखनु सिय रामु बटाऊ।। राम धाम पथ पाइहि सोई। जो पथ पाव कबहुँ मुनि कोई।। तब रघुबीर श्रमित सिय जानी। देखि निकट बटु सीतल पानी।। तहँ बसि कंद मूल फल खाई। प्रात नहाइ चले रघुराई।। देखत बन सर सैल सुहाए। बालमीकि आश्रम प्रभु आए।। राम दीख मुनि बासु सुहावन। सुंदर गिरि काननु जलु पावन।। सरनि सरोज बिटप बन फूले। गुंजत मंजु मधुप रस भूले।। खग मृग बिपुल कोलाहल करहीं। बिरहित बैर मुदित मन चरहीं।।

யாருடைய இதயத்தில் கனவிலும் வேறு யாரும் இல்லையோ, அவருடைய இதயத்தில் என்றென்றும் வனசஞ்சாரிகளான இராமர், இலக்குவன் மற்றும் சீதை வாசம் செய்வார்கள். இராமரின் இல்லத்திற்கு வழிவிடும் பாதையை அவர் மட்டுமே காண்கிறார், அந்தப் பாதையை ஏதோ ஒரு காலத்தில் ஏதோ ஒரு முனிவர் கண்டுள்ளார். பின்னர் ரகுகுல வீரர், சீதை களைத்துப்போனாள் என்று அறிந்து, சுற்றிப் பார்த்து அருகில் குளிர்ந்த நீருக்கு அருகில் ஒரு ஆலமரத்தைக் கண்டார். அங்கே அவர்கள் ஓய்வெடுத்து கிழங்குகள், வேர்கள் மற்றும் பழங்களை உண்டனர்; விடியற்காலையில் குளித்துவிட்டு ரகுகுல தலைவரும் அவரது தோழர்களும் புறப்பட்டனர். அழகிய காடுகள், ஏரிகள் மற்றும் மலைகளைக் கண்டு வால்மீகி முனிவரின் ஆசிரமத்திற்கு இறைவன் வந்தார். இராமர் முனிவரின் வாசஸ்தலத்தைக் கண்டார், அழகான மலைகளும் காடுகளும் தூய்மையான நீர்நிலைகளும் கொண்டது. ஏரிகளில் தாமரை மலர்ந்தன, காடுகளில் மரங்கள் இருந்தன; தேனீக்கள் இனிமையாக மொழுகின, தேனில் மயக்கமுற்றிருந்தன. பறவைகளும் விலங்குகளும் பெரும் ஒலி எழுப்பின; பகைமையற்று, மகிழ்ச்சி மனத்துடன் சுற்றித் திரிந்தன.

Verse 254 (दोहा/सोरठा)

सुचि सुंदर आश्रमु निरखि हरषे राजिवनेन। सुनि रघुबर आगमनु मुनि आगें आयउ लेन।।124।।

தூய்மையான அழகிய ஆசிரமத்தைக் கண்டு தாமரைக்கண்ணன் மகிழ்ந்தார். இராமரின் வரவைக் கேட்டு முனிவர் அவரை வரவேற்க முன்வந்தார்.

Verse 255 (चौपाई)

मुनि कहुँ राम दंडवत कीन्हा। आसिरबादु बिप्रबर दीन्हा।। देखि राम छबि नयन जुड़ाने। करि सनमानु आश्रमहिं आने।। मुनिबर अतिथि प्रानप्रिय पाए। कंद मूल फल मधुर मगाए।। सिय सौमित्रि राम फल खाए। तब मुनि आश्रम दिए सुहाए।। बालमीकि मन आनँदु भारी। मंगल मूरति नयन निहारी।। तब कर कमल जोरि रघुराई। बोले बचन श्रवन सुखदाई।। तुम्ह त्रिकाल दरसी मुनिनाथा। बिस्व बदर जिमि तुम्हरें हाथा।। अस कहि प्रभु सब कथा बखानी। जेहि जेहि भाँति दीन्ह बनु रानी।।

இராமர் முனிவருக்கு வணக்கம் செலுத்தினார், சிறந்த பிராமணர் அவருக்கு ஆசி வழங்கினார். இராமரின் அழகைக் கண்டு அவரது கண்கள் மகிழ்ச்சியில் நிறைந்தன; அவருக்கு மரியாதை செலுத்தி ஆசிரமத்திற்குள் அழைத்துச் சென்றார். பெரிய முனிவர் தன் உயிரினும் அன்பான விருந்தினரைக் கண்டார், இனிப்பான வேர்கள், பழங்கள் மற்றும் தேனை அனுப்பி வைத்தார். சீதை, இலக்குவன் மற்றும் இராமர் பழங்களை உண்டனர்; பின்னர் முனிவர் அவர்களுக்கு அழகான ஆசிரமத்தைக் கொடுத்தார். வால்மீகியின் இதயம் பெரும் மகிழ்ச்சியால் நிறைந்தது, மங்களகரமான மூர்த்தியான இராமரைப் பார்த்தார். பின்னர் ரகுகுல தலைவர் தன் தாமரைக் கரங்களை இணைத்து செவிக்கு இன்பம் தரும் வார்த்தைகளைப் பேசினார். முனிவர்களின் தலைவரே, நீங்கள் மூன்று காலங்களையும் காண்பவர்; உங்கள் கையில் உலகம் ஒரு பேரீச்சம்பழம் போல் உள்ளது. என்று கூறி, இறைவன் முழு கதையையும் விவரித்தார், வனதேவியிடமிருந்து எவ்வாறெல்லாம் பெறப்பட்டது என்பதையெல்லாம்.

Verse 256 (दोहा/सोरठा)

तात बचन पुनि मातु हित भाइ भरत अस राउ। मो कहुँ दरस तुम्हार प्रभु सबु मम पुन्य प्रभाउ।।125।।

என் தந்தையின் வார்த்தைகளுக்காக, மீண்டும் என் தாயின் நலனுக்காக, என் சகோதரர் பரதனின் மீதான அன்பிற்காக, இறைவா, உம்மைக் காண்பதே என் புண்ணியத்தின் மற்றும் வலிமையின் முழுப் பயனாகும்.

Verse 257 (चौपाई)

देखि पाय मुनिराय तुम्हारे। भए सुकृत सब सुफल हमारे।। अब जहँ राउर आयसु होई। मुनि उदबेगु न पावै कोई।। मुनि तापस जिन्ह तें दुखु लहहीं। ते नरेस बिनु पावक दहहीं।। मंगल मूल बिप्र परितोषू। दहइ कोटि कुल भूसुर रोषू।। अस जियँ जानि कहिअ सोइ ठाऊँ। सिय सौमित्रि सहित जहँ जाऊँ।। तहँ रचि रुचिर परन तृन साला। बासु करौ कछु काल कृपाला।। सहज सरल सुनि रघुबर बानी। साधु साधु बोले मुनि ग्यानी।। कस न कहहु अस रघुकुलकेतू। तुम्ह पालक संतत श्रुति सेतू।।

முனிவர்களின் தலைவரே, உமது திருவடிகளைக் கண்டு எங்கள் அனைத்து நற்செயல்களும் பலனளித்துள்ளன. இப்போது உமது கட்டளை எங்கே இருக்கிறதோ அங்கே எந்த முனிவரும் கவலைப்பட வேண்டாம். யாரிடமிருந்து துன்பம் பெறுகிறார்களோ அந்த தவமுனிவர்கள், நெருப்பின்றி அரசனை எரிக்கிறார்கள். மங்களத்தின் வேர் மற்றும் பிராமணர்களின் திருப்தி, ஒரு பிராமணரின் கோபம் கோடானுகோடி குடும்பங்களை எரித்துவிடுகிறது. இதை இதயத்தில் அறிந்து, சீதை மற்றும் இலக்குவனுடன் நான் செல்ல வேண்டிய இடத்தைச் சொல்லுங்கள். அங்கே நான் அழகான இலைக்குடிலை அமைத்து சிறிது காலம் தங்குவேன், கிருபாளுவோனே. ரகுகுலத்தின் சிறந்தவரின் எளிமையான மற்றும் மென்மையான வார்த்தைகளைக் கேட்டு, ஞானியான முனிவர் சாது சாது என்று கூறினார். ரகுகுலத்தின் கொடியே, நீங்கள் இப்படிக் கூறாமல் எப்படி இருக்க முடியும்? நீங்கள் வேதங்களின் நித்திய பாலத்தின் காவலர்.

Verse 258 (छंद)

श्रुति सेतु पालक राम तुम्ह जगदीस माया जानकी। जो सृजति जगु पालति हरति रूख पाइ कृपानिधान की।। जो सहससीसु अहीसु महिधरु लखनु सचराचर धनी। सुर काज धरि नरराज तनु चले दलन खल निसिचर अनी।।

இராமா, வேதங்களின் பாலத்தைக் காக்கும் காவலரே, நீங்கள் உலகின் இறைவன், சானகி உமது மாயை. உலகத்தைப் படைத்து, காத்து, கருணைக்கடலில் அடைக்கலம் புகுந்து அழிப்பவர் நீங்களே. ஆயிரம் தலைகளை உடையவர், பாம்பாகியவர், மலையாகியவர், இலக்குவனாகியவர், சராசரங்களின் தலைவர் நீங்களே. தேவர்களின் காரியத்திற்காக மனித உடல் தரித்து, தீயவர்களையும் இரவில் சுற்றும் அரக்கர்களையும் அழிக்க புறப்பட்டுள்ளீர்கள்.

Verse 259 (दोहा/सोरठा)

राम सरुप तुम्हार बचन अगोचर बुद्धिपर। अबिगत अकथ अपार नेति नित निगम कह।।126।।

இராமா, உமது உருவம் வார்த்தைகளுக்கு அப்பாற்பட்டது, மனதிற்கு அப்பாற்பட்டது; அது வெளிப்படையற்றது, விவரிக்க இயலாதது, எல்லையற்றது, வேதங்கள் என்றும் இதுவல்ல, இதுவல்ல என்று அறிவித்துக்கொண்டே இருக்கின்றன.

Verse 260 (चौपाई)

जगु पेखन तुम्ह देखनिहारे। बिधि हरि संभु नचावनिहारे।। तेउ न जानहिं मरमु तुम्हारा। औरु तुम्हहि को जाननिहारा।। सोइ जानइ जेहि देहु जनाई। जानत तुम्हहि तुम्हइ होइ जाई।। तुम्हरिहि कृपाँ तुम्हहि रघुनंदन। जानहिं भगत भगत उर चंदन।। चिदानंदमय देह तुम्हारी। बिगत बिकार जान अधिकारी।। नर तनु धरेहु संत सुर काजा। कहहु करहु जस प्राकृत राजा।। राम देखि सुनि चरित तुम्हारे। जड़ मोहहिं बुध होहिं सुखारे।। तुम्ह जो कहहु करहु सबु साँचा। जस काछिअ तस चाहिअ नाचा।।

உலகம் உங்களைக் காண்பவராகப் பார்க்கிறது; பிரம்மா, விஷ்ணு மற்றும் சிவன் உங்களை நடனமாடச் செய்கிறார்கள். ஆனால் அவர்கள் உங்கள் மர்மத்தை அறிய மாட்டார்கள்; உங்களை அறிபவர் வேறு யார்? நீங்கள் அறியச் செய்பவர் மட்டுமே அறிவார்; உங்களை அறிந்தவர் உங்களுடன் ஒன்றாகிவிடுகிறார். ரகுநந்தனா, உமது கிருபையால் மட்டுமே பக்தர்கள் உங்களை அறிகிறார்கள்; பக்தர்களின் இதயத்தில் நீங்கள் சந்தனம் போல் இருக்கிறீர்கள். உமது உடல் சித்தம் மற்றும் ஆனந்தத்தால் ஆனது; அது எல்லாத் தீய குணங்களிலிருந்தும் விடுபட்டது; நீங்கள் பரம இறைவன் என்று அறிக. நீங்கள் சான்றோர் மற்றும் தேவர்களின் நலனுக்காக மனித உருவம் தரிக்கிறீர்கள்; சாதாரண அரசரைப் போல் பேசுங்கள், செயல்படுங்கள். இராமரைக் கண்டு உமது செயல்களைக் கேட்டு, அறியாமையில் இருப்பவர்கள் மயங்குகிறார்கள், ஞானிகள் மகிழ்கிறார்கள். நீங்கள் எதைச் சொல்கிறீர்களோ, செய்கிறீர்களோ அது அனைத்தும் உண்மை; எப்படி வேண்டுமோ அப்படி நடனமாட வேண்டும்.

Verse 261 (दोहा/सोरठा)

पूँछेहु मोहि कि रहौं कहँ मैं पूँछत सकुचाउँ। जहँ न होहु तहँ देहु कहि तुम्हहि देखावौं ठाउँ।।127।।

நான் எங்கே தங்க வேண்டும் என்று என்னிடம் கேட்கிறீர்கள்; நானும் உங்களிடம் வெட்கத்துடன் கேட்கிறேன். நீங்கள் இல்லாத இடத்தை எனக்குச் சொல்லுங்கள், அங்கே நான் என் வாசஸ்தலத்தைக் காட்டுகிறேன்.

Verse 262 (चौपाई)

सुनि मुनि बचन प्रेम रस साने। सकुचि राम मन महुँ मुसुकाने।। बालमीकि हँसि कहहिं बहोरी। बानी मधुर अमिअ रस बोरी।। सुनहु राम अब कहउँ निकेता। जहाँ बसहु सिय लखन समेता।। जिन्ह के श्रवन समुद्र समाना। कथा तुम्हारि सुभग सरि नाना।। भरहिं निरंतर होहिं न पूरे। तिन्ह के हिय तुम्ह कहुँ गृह रूरे।। लोचन चातक जिन्ह करि राखे। रहहिं दरस जलधर अभिलाषे।। निदरहिं सरित सिंधु सर भारी। रूप बिंदु जल होहिं सुखारी।। तिन्ह के हृदय सदन सुखदायक। बसहु बंधु सिय सह रघुनायक।।

முனிவரின் அன்பு நிறைந்த வார்த்தைகளைக் கேட்டு, இராமர் வெட்கத்துடன் மனதில் புன்னகைத்தார். வால்மீகி சிரித்து மீண்டும் பேசினார்; அவரது பேச்சு இனிமையாக இருந்தது, அமிர்தத்தால் நிரம்பியிருந்தது. கேட்டுக்கொள்ளுங்கள் இராமா, இப்போது நான் ஒரு வாசஸ்தலத்தைச் சொல்கிறேன், அங்கே சீதை மற்றும் இலக்குவனுடன் தங்கலாம். யாருடைய காதுகள் சமுத்திரம் போல் இருக்கின்றனவோ, உமது அழகிய கதை பல நதிகள் போல் ஓடுகிறதோ, அவற்றை எப்போதும் நிரப்பிக்கொண்டே இருக்கிறது ஆனால் நிரம்புவதே இல்லை; அவர்களின் இதயங்களில் உமது அழகிய இல்லம் உள்ளது. நீங்கள் யாரைச் சாதகப் பறவைகளாக மாற்றியுள்ளீர்களோ அவர்களின் கண்கள், உங்களைக் காணும் ஆசையில் மேகங்களைப் பார்த்துக்கொண்டே இருக்கின்றன. அவர்கள் நதிகளை, சமுத்திரங்களை, பெரிய ஏரிகளை அசட்டுத்தனமாக நினைக்கிறார்கள்; உமது அழகின் ஒரு துளி நீர் அவர்களுக்கு மகிழ்ச்சியளிக்கிறது. அவர்களின் இதயங்களில் மகிழ்ச்சி தரும் மாளிகை உள்ளது; அங்கே தங்குங்கள் சகோதரரே, சீதையுடன், ரகுநாயகரே.

Verse 263 (दोहा/सोरठा)

जसु तुम्हार मानस बिमल हंसिनि जीहा जासु। मुकुताहल गुन गन चुनइ राम बसहु हियँ तासु।।128।।

உங்கள் புகழ் மனத்தின் ஏரியிலிருந்து நற்குணங்களின் முத்துக்களை தேர்ந்தெடுக்கும் கறையற்ற அன்னம் போன்றது; இராமா, அவருடைய இதயத்தில் வாசம் செய்வீராக.

Verse 264 (चौपाई)

प्रभु प्रसाद सुचि सुभग सुबासा। सादर जासु लहइ नित नासा।। तुम्हहि निबेदित भोजन करहीं। प्रभु प्रसाद पट भूषन धरहीं।। सीस नवहिं सुर गुरु द्विज देखी। प्रीति सहित करि बिनय बिसेषी।। कर नित करहिं राम पद पूजा। राम भरोस हृदयँ नहि दूजा।। चरन राम तीरथ चलि जाहीं। राम बसहु तिन्ह के मन माहीं।। मंत्रराजु नित जपहिं तुम्हारा। पूजहिं तुम्हहि सहित परिवारा।। तरपन होम करहिं बिधि नाना। बिप्र जेवाँइ देहिं बहु दाना।। तुम्ह तें अधिक गुरहि जियँ जानी। सकल भायँ सेवहिं सनमानी।।

இறைவனின் பிரசாதம் தூய்மையானது, அழகானது, நறுமணம் மிக்கது; அதை அவர்கள் மரியாதையுடன் தினமும் தங்கள் மூக்கால் ஏற்றுக்கொள்கிறார்கள். உணவை உங்களுக்கு அர்ப்பணித்துவிட்டு பின்னர் உண்கிறார்கள்; இறைவனின் பிரசாதத்தை ஆடையாகவும் ஆபரணமாகவும் அணிகிறார்கள். தேவர்கள், குருக்கள், பிராமணர்களைக் கண்டால் தலை வணங்குகிறார்கள்; சிறப்பான அன்புடன் வேண்டுகோள் விடுக்கிறார்கள். தங்கள் கைகளால் எப்போதும் இராமனின் திருவடிகளை வழிபடுகிறார்கள்; இதயத்தில் இராமனைத் தவிர வேறு நம்பிக்கை கொள்ளவில்லை. இராமனின் திருவடிகளைத் தீர்த்தமாகக் கொண்டு யாத்திரை மேற்கொள்கிறார்கள்; இராமா, அவர்கள் மனதில் வாசம் செய்வீராக. உங்கள் அரச மந்திரத்தை எப்போதும் ஜெபிக்கிறார்கள்; உங்களை உங்கள் குடும்பத்துடன் வழிபடுகிறார்கள். தர்ப்பணம், ஓமம் போன்ற பல்வேறு சடங்குகளைச் செய்கிறார்கள்; பிராமணர்களுக்கு உணவளிக்கும்போது பல தானங்களைக் கொடுக்கிறார்கள். தங்கள் குருவை உங்களைவிட உயர்ந்தவராகக் கருதுகிறார்கள்; அவருக்கு எல்லா வகையிலும் மரியாதையுடன் சேவை செய்கிறார்கள்.

Verse 265 (दोहा/सोरठा)

सबु करि मागहिं एक फलु राम चरन रति होउ। तिन्ह कें मन मंदिर बसहु सिय रघुनंदन दोउ।।129।।

அனைத்துச் செயல்களையும் செய்துவிட்டு, ஒரே ஒரு கனியைக் கேட்கிறார்கள்: இராமனின் திருவடிகளில் பக்தி உண்டாகட்டும். அவர்களுடைய இதயக் கோவிலில் நீங்கள் இருவரும் வாசம் செய்வீராக, சீதையும் ரகுவின் மகனும்.