Prakarana 13

Verse 245 (चौपाई)

जौं ए कंद मूल फल खाहीं। बादि सुधादि असन जग माहीं।। एक कहहिं ए सहज सुहाए। आपु प्रगट भए बिधि न बनाए।। जहँ लगि बेद कही बिधि करनी। श्रवन नयन मन गोचर बरनी।। देखहु खोजि भुअन दस चारी। कहँ अस पुरुष कहाँ असि नारी।। इन्हहि देखि बिधि मनु अनुरागा। पटतर जोग बनावै लागा।। कीन्ह बहुत श्रम ऐक न आए। तेहिं इरिषा बन आनि दुराए।। एक कहहिं हम बहुत न जानहिं। आपुहि परम धन्य करि मानहिं।। ते पुनि पुन्यपुंज हम लेखे। जे देखहिं देखिहहिं जिन्ह देखे।।

ਜੇ ਇਹ ਕੰਦ, ਮੂਲੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਭੋਜਨ ਹੋਣ। ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹਨ; ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਕਿਸੇ ਕਲਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਜਿੰਨਾਂ ਤੱਕ ਵੇਦ ਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੰਨ, ਅੱਖ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਗੋਚਰ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲੇ। ਵੇਖੋ ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜੋ; ਅਜਿਹਾ ਪੁਰਸ਼ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅਜਿਹੀ ਨਾਰੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਮਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ; ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਕੁਝ ਵੀ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਈਸ਼ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ ਲੁਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਧੰਨ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ, ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਨੂੰ ਪੁੰਨ ਦਾ ਢੇਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਵੇਖਣਗੇ ਜਾਂ ਵੇਖ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

Verse 246 (दोहा/सोरठा)

एहि बिधि कहि कहि बचन प्रिय लेहिं नयन भरि नीर। किमि चलिहहि मारग अगम सुठि सुकुमार सरीर।।120।।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਕੋਮਲ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਦੁਰਗਮ ਰਾਹ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਣਗੇ?

Verse 247 (चौपाई)

नारि सनेह बिकल बस होहीं। चकई साँझ समय जनु सोहीं।। मृदु पद कमल कठिन मगु जानी। गहबरि हृदयँ कहहिं बर बानी।। परसत मृदुल चरन अरुनारे। सकुचति महि जिमि हृदय हमारे।। जौं जगदीस इन्हहि बनु दीन्हा। कस न सुमनमय मारगु कीन्हा।। जौं मागा पाइअ बिधि पाहीं। ए रखिअहिं सखि आँखिन्ह माहीं।। जे नर नारि न अवसर आए। तिन्ह सिय रामु न देखन पाए।। सुनि सुरुप बूझहिं अकुलाई। अब लगि गए कहाँ लगि भाई।। समरथ धाइ बिलोकहिं जाई। प्रमुदित फिरहिं जनमफलु पाई।।

ਇਸਤਰੀਆਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਉਹ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚਕੋਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਕੋਮਲ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਰਾਹ ਕਠਿਨ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਚਿੰਤਤ ਦਿਲਾਂ ਨਾਲ ਚੋਣਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਮਲ ਲਾਲ ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹੰਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਸਿਕੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਛੂਹੇ ਗਏ ਹੋਣ। ਜੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜੰਗਲ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਾਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ? ਜੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਰਾਹ ਮਿਲਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਏ। ਜੋ ਮਰਦ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਆਕੁਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਹ ਗਏ, ਪਰ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ, ਭਰਾ? ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

Verse 248 (दोहा/सोरठा)

अबला बालक बृद्ध जन कर मीजहिं पछिताहिं।। होहिं प्रेमबस लोग इमि रामु जहाँ जहँ जाहिं।।121।।

ਲਾਚਾਰ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਪਣੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਛਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਵਸ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 249 (चौपाई)

गाँव गाँव अस होइ अनंदू। देखि भानुकुल कैरव चंदू।। जे कछु समाचार सुनि पावहिं। ते नृप रानिहि दोसु लगावहिं।। कहहिं एक अति भल नरनाहू। दीन्ह हमहि जोइ लोचन लाहू।। कहहिं परस्पर लोग लोगाईं। बातें सरल सनेह सुहाईं।। ते पितु मातु धन्य जिन्ह जाए। धन्य सो नगरु जहाँ तें आए।। धन्य सो देसु सैलु बन गाऊँ। जहँ जहँ जाहिं धन्य सोइ ठाऊँ।। सुख पायउ बिरंचि रचि तेही। ए जेहि के सब भाँति सनेही।। राम लखन पथि कथा सुहाई। रही सकल मग कानन छाई।।

ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਰਘੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਕਮਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਆਨੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਖਬਰ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਰਾਜਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਸੁਰਮਾ ਦਿੱਤਾ। ਲੋਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਖੀ, ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਧੰਨ ਹੈ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਆਏ। ਧੰਨ ਹੈ ਉਹ ਦੇਸ਼, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਪਿੰਡ; ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਥਾਂ ਧੰਨ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਣਾ ਕੇ ਸੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਖਣ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਥਾ ਪੂਰੇ ਰਾਹ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਰਹੀ।

Verse 250 (दोहा/सोरठा)

एहि बिधि रघुकुल कमल रबि मग लोगन्ह सुख देत। जाहिं चले देखत बिपिन सिय सौमित्रि समेत।।122।।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਘੂ ਕੁਲ ਦਾ ਸੂਰਜ ਰਾਹ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ, ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਸੁਮਿਤਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ।

Verse 251 (चौपाई)

आगे रामु लखनु बने पाछें। तापस बेष बिराजत काछें।। उभय बीच सिय सोहति कैसे। ब्रह्म जीव बिच माया जैसे।। बहुरि कहउँ छबि जसि मन बसई। जनु मधु मदन मध्य रति लसई।। उपमा बहुरि कहउँ जियँ जोही। जनु बुध बिधु बिच रोहिनि सोही।। प्रभु पद रेख बीच बिच सीता। धरति चरन मग चलति सभीता।। सीय राम पद अंक बराएँ। लखन चलहिं मगु दाहिन लाएँ।। राम लखन सिय प्रीति सुहाई। बचन अगोचर किमि कहि जाई।। खग मृग मगन देखि छबि होहीं। लिए चोरि चित राम बटोहीं।।

ਰਾਮ ਅੱਗੇ ਚੱਲੇ, ਲਖਣ ਪਿੱਛੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਦੇ ਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਦੇ ਸਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀਤਾ ਸੁੰਦਰ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਫਿਰ ਉਸ ਸ਼ੋਭਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ: ਇਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮਦਨ ਆਪਣੀ ਪਰੇਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਫਿਰ ਉਹ ਉਪਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੀ ਹੈ: ਇਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚਕਾਰ ਰੋਹਿਣੀ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੋਵੇ। ਸੀਤਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਸੀ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਰਾਹ ਤੇ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਰਾਹ ਨੂੰ ਅੰਕਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਲਖਣ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਰਹਿ ਕੇ ਚੱਲਦੇ ਸਨ। ਰਾਮ, ਲਖਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸੁੰਦਰ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ? ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਹਿਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ; ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਚੁਰਾ ਲਏ।

Verse 252 (दोहा/सोरठा)

जिन्ह जिन्ह देखे पथिक प्रिय सिय समेत दोउ भाइ। भव मगु अगमु अनंदु तेइ बिनु श्रम रहे सिराइ।।123।।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਪਿਆਰੀ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਦੁਰਗਮ ਰਾਹ ਆਨੰਦ ਦਾ ਰਾਹ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਤਾਜ਼ੇ ਰਹੇ।

Verse 253 (चौपाई)

अजहुँ जासु उर सपनेहुँ काऊ। बसहुँ लखनु सिय रामु बटाऊ।। राम धाम पथ पाइहि सोई। जो पथ पाव कबहुँ मुनि कोई।। तब रघुबीर श्रमित सिय जानी। देखि निकट बटु सीतल पानी।। तहँ बसि कंद मूल फल खाई। प्रात नहाइ चले रघुराई।। देखत बन सर सैल सुहाए। बालमीकि आश्रम प्रभु आए।। राम दीख मुनि बासु सुहावन। सुंदर गिरि काननु जलु पावन।। सरनि सरोज बिटप बन फूले। गुंजत मंजु मधुप रस भूले।। खग मृग बिपुल कोलाहल करहीं। बिरहित बैर मुदित मन चरहीं।।

ਰਾਮ, ਲਖਨ ਅਤੇ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਬਨ ਵਿਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਸਦਾ ਵਾਸ ਕਰਨ ਜਿਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵਾਸ ਕਰਦਾ, ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਉਹੀ ਉਸ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਧਾਮ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਰਗ ਜੋ ਕਿਸੇ ਮੁਨੀ ਨੇ ਕਦੇ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਘੁਬੀਰ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸੀਤਾ ਥਕ ਗਈ ਹੈ, ਨੇੜੇ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਬਰਗਦ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੰਦ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਲ ਖਾਧੇ; ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਰਘੁਰਾਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲਾਂ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਲਮੀਕਿ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਆਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਮੁਨੀ ਦਾ ਵਾਸਾ ਦੇਖਿਆ, ਸੁੰਦਰ, ਸੋਹਣੇ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ। ਝੀਲਾਂ ਵਿਚ ਕਮਲ ਖਿੜੇ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਦਰੱਖਤ; ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਮਿੱਠੀ ਗੂੰਜ ਕਰਦੀਆਂ, ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਸਤ। ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਵੈਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਨਾਲ ਭਟਕਦੇ ਸਨ।

Verse 254 (दोहा/सोरठा)

सुचि सुंदर आश्रमु निरखि हरषे राजिवनेन। सुनि रघुबर आगमनु मुनि आगें आयउ लेन।।124।।

ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਰਾਮ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦਾ ਸੁਣਕੇ ਮੁਨੀ ਅੱਗੇ ਆਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਲਈ।

Verse 255 (चौपाई)

मुनि कहुँ राम दंडवत कीन्हा। आसिरबादु बिप्रबर दीन्हा।। देखि राम छबि नयन जुड़ाने। करि सनमानु आश्रमहिं आने।। मुनिबर अतिथि प्रानप्रिय पाए। कंद मूल फल मधुर मगाए।। सिय सौमित्रि राम फल खाए। तब मुनि आश्रम दिए सुहाए।। बालमीकि मन आनँदु भारी। मंगल मूरति नयन निहारी।। तब कर कमल जोरि रघुराई। बोले बचन श्रवन सुखदाई।। तुम्ह त्रिकाल दरसी मुनिनाथा। बिस्व बदर जिमि तुम्हरें हाथा।। अस कहि प्रभु सब कथा बखानी। जेहि जेहि भाँति दीन्ह बनु रानी।।

ਰਾਮ ਨੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਦੰਡਵਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦਾ। ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਤਿਥੀ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਮੰਗਵਾਏ। ਸੀਤਾ, ਲਖਨ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਫਲ ਖਾਧੇ; ਫਿਰ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼ਰਮ ਦਿੱਤਾ। ਵਾਲਮੀਕਿ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਮਹਾਨ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਮੰਗਲ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਮਲ ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਅਤੇ ਉਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ ਜੋ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ੀ ਹੋ; ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਬਦਰੀ ਫਲ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਇਉਂ ਕਹਿਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ, ਹਰ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਨ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

Verse 256 (दोहा/सोरठा)

तात बचन पुनि मातु हित भाइ भरत अस राउ। मो कहुँ दरस तुम्हार प्रभु सबु मम पुन्य प्रभाउ।।125।।

ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਲਈ, ਫਿਰ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਭਰਤ ਦੇ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਫਲ ਹੈ।

Verse 257 (चौपाई)

देखि पाय मुनिराय तुम्हारे। भए सुकृत सब सुफल हमारे।। अब जहँ राउर आयसु होई। मुनि उदबेगु न पावै कोई।। मुनि तापस जिन्ह तें दुखु लहहीं। ते नरेस बिनु पावक दहहीं।। मंगल मूल बिप्र परितोषू। दहइ कोटि कुल भूसुर रोषू।। अस जियँ जानि कहिअ सोइ ठाऊँ। सिय सौमित्रि सहित जहँ जाऊँ।। तहँ रचि रुचिर परन तृन साला। बासु करौ कछु काल कृपाला।। सहज सरल सुनि रघुबर बानी। साधु साधु बोले मुनि ग्यानी।। कस न कहहु अस रघुकुलकेतू। तुम्ह पालक संतत श्रुति सेतू।।

ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀਰਾਜ, ਸਾਰੇ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਕਮ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਮੁਨੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤਪਸਵੀ ਮੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਅੱਗ ਦੇ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੰਗਲ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰੋੜਾਂ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਥਾਂ ਦੱਸੋ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਖਨ ਸਮੇਤ ਜਾ ਸਕਾਂ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੌਂਪੜੀ ਬਣਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਾਸ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ। ਰਘੁਵਰ ਦੇ ਸਰਲ ਅਤੇ ਸਹਜ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ ਗਿਆਨੀ ਮੁਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਸਾਧੁ, ਸਾਧੁ। ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਹੋਗੇ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਧੁਜੇ? ਤੁਸੀਂ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਪੁਲ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਹੋ।

Verse 258 (छंद)

श्रुति सेतु पालक राम तुम्ह जगदीस माया जानकी। जो सृजति जगु पालति हरति रूख पाइ कृपानिधान की।। जो सहससीसु अहीसु महिधरु लखनु सचराचर धनी। सुर काज धरि नरराज तनु चले दलन खल निसिचर अनी।।

ਹੇ ਰਾਮ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪੁਲ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਤੁਸੀਂ ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹੋ, ਅਤੇ ਜਾਨਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਾਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਹਨ, ਜੋ ਸੱਪ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਲਖਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਰੇ ਚਰਾਚਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੇ ਹੋ।

Verse 259 (दोहा/सोरठा)

राम सरुप तुम्हार बचन अगोचर बुद्धिपर। अबिगत अकथ अपार नेति नित निगम कह।।126।।

ਤੁਹਾਡਾ ਰੂਪ, ਹੇ ਰਾਮ, ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਇਹ ਅਪ੍ਰਗਟ ਹੈ, ਅਕਥ ਹੈ, ਅਨੰਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੇਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਨੂੰ ਨੇਤਿ ਨੇਤਿ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 260 (चौपाई)

जगु पेखन तुम्ह देखनिहारे। बिधि हरि संभु नचावनिहारे।। तेउ न जानहिं मरमु तुम्हारा। औरु तुम्हहि को जाननिहारा।। सोइ जानइ जेहि देहु जनाई। जानत तुम्हहि तुम्हइ होइ जाई।। तुम्हरिहि कृपाँ तुम्हहि रघुनंदन। जानहिं भगत भगत उर चंदन।। चिदानंदमय देह तुम्हारी। बिगत बिकार जान अधिकारी।। नर तनु धरेहु संत सुर काजा। कहहु करहु जस प्राकृत राजा।। राम देखि सुनि चरित तुम्हारे। जड़ मोहहिं बुध होहिं सुखारे।। तुम्ह जो कहहु करहु सबु साँचा। जस काछिअ तस चाहिअ नाचा।।

ਸੰਸਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਰਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਭੇਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਨ ਦਿਓ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਕੇ ਇਨਸਾਨ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਭਗਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਚੰਦਨ ਹੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਚਿੱਤ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ; ਜਾਣੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਸਵਾਮੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸੰਤਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰਦੇ ਹੋ; ਇੱਕ ਆਮ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਬੋਲੋ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਿੱਤਰ ਸੁਣਕੇ, ਅਗਿਆਨੀ ਮੋਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕਰਦੇ ਹੋ ਸੱਚ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਨੱਚਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 261 (दोहा/सोरठा)

पूँछेहु मोहि कि रहौं कहँ मैं पूँछत सकुचाउँ। जहँ न होहु तहँ देहु कहि तुम्हहि देखावौं ठाउँ।।127।।

ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਰਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਦਲੇ ਵਿਚ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਸੰਕੋਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ। ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਥਾਂ ਦੱਸੋ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੋਗੇ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ।

Verse 262 (चौपाई)

सुनि मुनि बचन प्रेम रस साने। सकुचि राम मन महुँ मुसुकाने।। बालमीकि हँसि कहहिं बहोरी। बानी मधुर अमिअ रस बोरी।। सुनहु राम अब कहउँ निकेता। जहाँ बसहु सिय लखन समेता।। जिन्ह के श्रवन समुद्र समाना। कथा तुम्हारि सुभग सरि नाना।। भरहिं निरंतर होहिं न पूरे। तिन्ह के हिय तुम्ह कहुँ गृह रूरे।। लोचन चातक जिन्ह करि राखे। रहहिं दरस जलधर अभिलाषे।। निदरहिं सरित सिंधु सर भारी। रूप बिंदु जल होहिं सुखारी।। तिन्ह के हृदय सदन सुखदायक। बसहु बंधु सिय सह रघुनायक।।

ਮੁਨੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਵਿਚ ਡੁਬੋਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੰਕੋਚ ਨਾਲ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਮੁਸਕਰਾਇਆ। ਵਾਲਮੀਕਿ ਹੱਸ ਕੇ ਫਿਰ ਬੋਲੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਣੀ ਮਿੱਠੀ ਸੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ। ਸੁਣੋ, ਹੇ ਰਾਮ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਖਨ ਸਮੇਤ ਵਾਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੁੰਦਰ ਕਥਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਭਰਦੀ ਹੈ ਫਿਰ ਵੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭਰਦੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁੰਦਰ ਘਰ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਚਾਤਕ ਪੰਛੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਜਲ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਹੈ ਜੋ ਅਨੰਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਵਾਸ ਕਰੋ, ਹੇ ਭਰਾ, ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਰਘੁਨਾਇਕ।

Verse 263 (दोहा/सोरठा)

जसु तुम्हार मानस बिमल हंसिनि जीहा जासु। मुकुताहल गुन गन चुनइ राम बसहु हियँ तासु।।128।।

ਤੁਹਾਡੀ ਕੀਰਤੀ ਇੱਕ ਨਿਰਮਲ ਹੰਸ ਹੈ ਜੋ ਮਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਮੋਤੀ ਚੁਣਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਮ, ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰੋ।

Verse 264 (चौपाई)

प्रभु प्रसाद सुचि सुभग सुबासा। सादर जासु लहइ नित नासा।। तुम्हहि निबेदित भोजन करहीं। प्रभु प्रसाद पट भूषन धरहीं।। सीस नवहिं सुर गुरु द्विज देखी। प्रीति सहित करि बिनय बिसेषी।। कर नित करहिं राम पद पूजा। राम भरोस हृदयँ नहि दूजा।। चरन राम तीरथ चलि जाहीं। राम बसहु तिन्ह के मन माहीं।। मंत्रराजु नित जपहिं तुम्हारा। पूजहिं तुम्हहि सहित परिवारा।। तरपन होम करहिं बिधि नाना। बिप्र जेवाँइ देहिं बहु दाना।। तुम्ह तें अधिक गुरहि जियँ जानी। सकल भायँ सेवहिं सनमानी।।

ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੀ ਨੱਕ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਫਿਰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੂੰ ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਜੋਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਿੱਤ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਰਾਮ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰੋ। ਉਹ ਨਿੱਤ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤਰਪਣ ਅਤੇ ਹੋਮ ਵਰਗੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਵਿਧੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 265 (दोहा/सोरठा)

सबु करि मागहिं एक फलु राम चरन रति होउ। तिन्ह कें मन मंदिर बसहु सिय रघुनंदन दोउ।।129।।

ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਫਲ ਮੰਗਦੇ ਹਨ: ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਨਿਵਾਸ ਕਰੋ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਰਘੂ ਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।