Prakarana 13

Verse 245 (चौपाई)

जौं ए कंद मूल फल खाहीं। बादि सुधादि असन जग माहीं।। एक कहहिं ए सहज सुहाए। आपु प्रगट भए बिधि न बनाए।। जहँ लगि बेद कही बिधि करनी। श्रवन नयन मन गोचर बरनी।। देखहु खोजि भुअन दस चारी। कहँ अस पुरुष कहाँ असि नारी।। इन्हहि देखि बिधि मनु अनुरागा। पटतर जोग बनावै लागा।। कीन्ह बहुत श्रम ऐक न आए। तेहिं इरिषा बन आनि दुराए।। एक कहहिं हम बहुत न जानहिं। आपुहि परम धन्य करि मानहिं।। ते पुनि पुन्यपुंज हम लेखे। जे देखहिं देखिहहिं जिन्ह देखे।।

যদি তেওঁলোকে কন্দ, মূল আৰু ফল খায়, তেন্তে জগতত অমৃতৰ দৰে আন খাদ্য থাকক। কিছুমানে কয় যে এওঁলোক স্বাভাৱিকভাৱে মনোৰম; তেওঁলোক নিজে প্ৰকট হৈছে, কোনো কলাৰে নিৰ্মিত নহয়। যিমানলৈকে বেদে কাৰ্য বৰ্ণনা কৰিছে, কাণ, চকু আৰু মনৰ দৃশ্যমান। চোৱা আৰু চৈধ্য লোক সন্ধান কৰা; তেনে পুৰুষ ক’ত, তেনে নাৰী ক’ত? তেওঁলোকক দেখি ব্ৰহ্মাৰ মন আকৰ্ষিত হ’ল; তেওঁ তেওঁলোকক বিবাহৰ যোগ্য কৰিবলৈ লাগিল। তেওঁ বহু চেষ্টা কৰিলে, কিন্তু একো সফল নহ’ল; তেতিয়া তেওঁ তেওঁলোকক ঈশ্বৰৰ বনলৈ আনি লুকাই ৰাখিলে। কিছুমানে কয়, ‘আমি বহু কথা নাজানো; আমি নিজকে সৰ্বাধিক ধন্য বুলি গণ্য কৰোঁ।’ তেওঁলোকে আকৌ আমাক পুণ্যৰ পুঞ্জ বুলি গণ্য কৰে, যিসকলে দেখিছে, দেখিব বা দেখিছে।

Verse 246 (दोहा/सोरठा)

एहि बिधि कहि कहि बचन प्रिय लेहिं नयन भरि नीर। किमि चलिहहि मारग अगम सुठि सुकुमार सरीर।।120।।

এইদৰে কথা কৈ কৈ তেওঁলোকে প্ৰেমেৰে গ্ৰহণ কৰা বচনসমূহ কয়, চকু চকুলোৰে ভৰি আছে। এনে কোমল শৰীৰেৰে তেওঁলোকে অগম্য পথ কেনেকৈ যাব?

Verse 247 (चौपाई)

नारि सनेह बिकल बस होहीं। चकई साँझ समय जनु सोहीं।। मृदु पद कमल कठिन मगु जानी। गहबरि हृदयँ कहहिं बर बानी।। परसत मृदुल चरन अरुनारे। सकुचति महि जिमि हृदय हमारे।। जौं जगदीस इन्हहि बनु दीन्हा। कस न सुमनमय मारगु कीन्हा।। जौं मागा पाइअ बिधि पाहीं। ए रखिअहिं सखि आँखिन्ह माहीं।। जे नर नारि न अवसर आए। तिन्ह सिय रामु न देखन पाए।। सुनि सुरुप बूझहिं अकुलाई। अब लगि गए कहाँ लगि भाई।। समरथ धाइ बिलोकहिं जाई। प्रमुदित फिरहिं जनमफलु पाई।।

নাৰীসকল প্ৰেমত অভিভাৱত হৈ তাৰ অধীনত আছে; তেওঁলোকে সন্ধিয়া সময়ত চকোৰা পক্ষীৰ দৰে জিলিঙি আছে। তেওঁলোকৰ কোমল পদুম ভৰিৰ বাবে পথ কঠিন জানি, তেওঁলোকে উদ্বেগপূৰ্ণ হৃদয়েৰে উত্তম বচন কয়। যেতিয়া তেওঁলোকৰ কোমল ৰঙা ভৰি মাটিত স্পৰ্শ কৰে, মাটিয়ে সংকুচিত হয় যেন আমাৰ হৃদয় স্পৰ্শ হ’ল। যদি জগদীশ্বৰে তেওঁলোকক এই বন দিলে, তেন্তে তেওঁ ফুলেৰে ভৰা পথ কিয় নাকৰিলে? যদি ব্ৰহ্মাৰ পৰা পথ পোৱা যায়, তেন্তে এওঁলোকক আমাৰ চকুৰ ভিতৰত ৰাখক। যিবোৰ পুৰুষ আৰু নাৰী সময়মতে নাহিল, তেওঁলোকে সীতা আৰু ৰামক দেখা নাপালে। তেওঁলোকৰ সৌন্দৰ্যৰ কথা শুনি, তেওঁলোকে বিষাদ অনুভৱ কৰে; ‘এতিয়ালৈকে তেওঁলোক গ’ল, কিন্তু কিমান দূৰলৈ, ভাই?’ তেওঁলোকে সৰ্বশক্তিৰে দৌৰি গৈ তেওঁলোকক দেখে; তেওঁলোকে জন্মৰ ফল লাভ কৰি আনন্দেৰে উভতি আহে।

Verse 248 (दोहा/सोरठा)

अबला बालक बृद्ध जन कर मीजहिं पछिताहिं।। होहिं प्रेमबस लोग इमि रामु जहाँ जहँ जाहिं।।121।।

অসহায় নাৰী, শিশু আৰু বৃদ্ধসকলে বুকু কুটিছে আৰু অনুশোচনা কৰিছে। এইদৰে প্ৰেমত অভিভাৱত হৈ জনতাই ৰাম য’ত য’ত যায় অনুসৰণ কৰে।

Verse 249 (चौपाई)

गाँव गाँव अस होइ अनंदू। देखि भानुकुल कैरव चंदू।। जे कछु समाचार सुनि पावहिं। ते नृप रानिहि दोसु लगावहिं।। कहहिं एक अति भल नरनाहू। दीन्ह हमहि जोइ लोचन लाहू।। कहहिं परस्पर लोग लोगाईं। बातें सरल सनेह सुहाईं।। ते पितु मातु धन्य जिन्ह जाए। धन्य सो नगरु जहाँ तें आए।। धन्य सो देसु सैलु बन गाऊँ। जहँ जहँ जाहिं धन्य सोइ ठाऊँ।। सुख पायउ बिरंचि रचि तेही। ए जेहि के सब भाँति सनेही।। राम लखन पथि कथा सुहाई। रही सकल मग कानन छाई।।

প্ৰতিটো গাঁৱত সৌৰবংশৰ চন্দ্ৰ আৰু ৰঘুবংশৰ পদুম দেখি এনে আনন্দ হয়। তেওঁলোকে যিকোনো সংবাদ শুনি ৰজা আৰু ৰাণীৰ ওপৰত দোষ আৰোপ কৰে। কিছুমানে কয়, ‘তেওঁ এজন অতি উত্তম ৰজা যিয়ে আমাক চকুৰ ৰঙা কাজল দিলে।’ মানুহে পৰস্পৰৰ মাজত সৰল প্ৰেমময় কথা কয়। ধন্য সেই পিতৃ-মাতৃ যাৰ পৰা তেওঁ আহিল; ধন্য সেই নগৰ যাৰ পৰা তেওঁ গ’ল। ধন্য সেই দেশ, পৰ্বত, বন আৰু গাঁও; তেওঁ য’ত য’ত যায়, সেই ঠাই ধন্য। ব্ৰহ্মাই তেওঁক সৃষ্টি কৰি সুখ পালে; তেওঁ সকলো দিশত সকলোৰে প্ৰিয়। ৰাম আৰু লক্ষ্মণৰ পথত সুন্দৰ কাহিনী সমগ্ৰ পথ আৰু বনত বিয়পি আছে।

Verse 250 (दोहा/सोरठा)

एहि बिधि रघुकुल कमल रबि मग लोगन्ह सुख देत। जाहिं चले देखत बिपिन सिय सौमित्रि समेत।।122।।

এইদৰে ৰঘুবংশৰ সূৰ্যই পথত জনতাক সুখ দিলে। তেওঁ সীতা আৰু সুমিত্ৰাৰ পুত্ৰৰ সৈতে বন চাই চাই নিজৰ পথেৰে গ’ল।

Verse 251 (चौपाई)

आगे रामु लखनु बने पाछें। तापस बेष बिराजत काछें।। उभय बीच सिय सोहति कैसे। ब्रह्म जीव बिच माया जैसे।। बहुरि कहउँ छबि जसि मन बसई। जनु मधु मदन मध्य रति लसई।। उपमा बहुरि कहउँ जियँ जोही। जनु बुध बिधु बिच रोहिनि सोही।। प्रभु पद रेख बीच बिच सीता। धरति चरन मग चलति सभीता।। सीय राम पद अंक बराएँ। लखन चलहिं मगु दाहिन लाएँ।। राम लखन सिय प्रीति सुहाई। बचन अगोचर किमि कहि जाई।। खग मृग मगन देखि छबि होहीं। लिए चोरि चित राम बटोहीं।।

ৰাম আগত চলিল, লক্ষ্মণ পিছত আহিল, আৰু তেওঁলোকে তপস্বীৰ বেশত জিলিঙি আছিল। দুয়োৰো মাজত সীতা সুন্দৰ দেখা গ’ল, যেনে ব্ৰহ্মা আৰু জীৱাত্মাৰ মাজত মায়া। পুনৰ মই মোৰ মনত বাস কৰা শোভা বৰ্ণনা কৰিম: যেনে মধু আৰু মদনৰ মাজত ৰতি জিলিঙি আছে। পুনৰ মই মোৰ হৃদয়ত যি উপমা দিম: যেনে বুধ আৰু চন্দ্ৰৰ মাজত ৰোহিণী জিলিঙি আছে। সীতাই প্ৰভুৰ পদচিহ্নৰ মাজত চলিল, ভক্তিৰে পথত ভৰি থৈ গ’ল। সীতাই ৰামৰ পদচিহ্নৰে পথ চিহ্নিত কৰিলে, আৰু লক্ষ্মণে সোঁফালে থাকি চলিল। ৰাম, লক্ষ্মণ আৰু সীতাৰ প্ৰেম সুন্দৰ; শব্দৰ অতীত হৈও কেনেকৈ ক’ব? চৰাই আৰু হৰিণাসকলে তেওঁলোকৰ শোভা দেখি মোহিত হ’ল; আৰু পথিকসকলে তেওঁলোকৰ মন চুৰি নিলে।

Verse 252 (दोहा/सोरठा)

जिन्ह जिन्ह देखे पथिक प्रिय सिय समेत दोउ भाइ। भव मगु अगमु अनंदु तेइ बिनु श्रम रहे सिराइ।।123।।

যিসকল পথিকে প্ৰিয় সীতা আৰু দুই ভাতৃক দেখিলে, তেওঁলোকে সংসাৰৰ অগম্য পথ আনন্দৰ পথ হোৱা দেখিলে আৰু ক্লান্তি নোহোৱাকৈ সতেজ হৈ থাকিল।

Verse 253 (चौपाई)

अजहुँ जासु उर सपनेहुँ काऊ। बसहुँ लखनु सिय रामु बटाऊ।। राम धाम पथ पाइहि सोई। जो पथ पाव कबहुँ मुनि कोई।। तब रघुबीर श्रमित सिय जानी। देखि निकट बटु सीतल पानी।। तहँ बसि कंद मूल फल खाई। प्रात नहाइ चले रघुराई।। देखत बन सर सैल सुहाए। बालमीकि आश्रम प्रभु आए।। राम दीख मुनि बासु सुहावन। सुंदर गिरि काननु जलु पावन।। सरनि सरोज बिटप बन फूले। गुंजत मंजु मधुप रस भूले।। खग मृग बिपुल कोलाहल करहीं। बिरहित बैर मुदित मन चरहीं।।

ৰাম, লক্ষ্মণ আৰু সীতা যি বন বিচৰণ কৰে, তেওঁলোক সদায় তেনে ব্যক্তিৰ হৃদয়ত বাস কৰক যাৰ হৃদয়ত আন কোনো নাথাকে, সপোনতো নহয়। তেৱেই সেই পথ পায় যি ৰামৰ ধামলৈ যায়, সেই পথ যি কোনো মুনিয়ে কেতিয়াবা পাইছে। তেতিয়া ৰঘুবীৰে সীতাৰ ক্লান্তি দেখি চাৰিওফালে চালে আৰু ওচৰতে শীতল পানীৰ ওচৰত এজোপা বটগছ দেখিলে। তাত তেওঁলোকে জিৰণি লৈ কন্দ, মূল আৰু ফল খালে; প্ৰভাতত স্নান কৰি ৰঘুৰায়ে যাত্ৰা কৰিলে। সুন্দৰ বন, সৰোবৰ আৰু পৰ্বত দেখি প্ৰভু বাল্মীকিৰ আশ্ৰমত উপস্থিত হ’ল। ৰামে মুনিৰ বাসস্থান দেখিলে, সুন্দৰ, সুন্দৰ পাহাৰ আৰু বন আৰু পৱিত্ৰ জলৰ সৈতে। সৰোবৰত কমল ফুলিল, বনত বৃক্ষ; মৌমাখিয়ে মধুৰে মতলীয়া হৈ মধুৰ গুঞ্জন কৰিলে। চৰাই আৰু জন্তুৱে ডাঙৰ কোলাহল কৰিলে; শত্ৰুতাৰ পৰা মুক্ত, তেওঁলোকে আনন্দিত মনেৰে বিচৰণ কৰিলে।

Verse 254 (दोहा/सोरठा)

सुचि सुंदर आश्रमु निरखि हरषे राजिवनेन। सुनि रघुबर आगमनु मुनि आगें आयउ लेन।।124।।

পৱিত্ৰ আৰু সুন্দৰ আশ্ৰম দেখি কমলনয়ন প্ৰভু আনন্দিত হ’ল। ৰামৰ আগমন শুনি মুনিয়ে তেওঁক গ্ৰহণ কৰিবলৈ আগুৱাই আহিল।

Verse 255 (चौपाई)

मुनि कहुँ राम दंडवत कीन्हा। आसिरबादु बिप्रबर दीन्हा।। देखि राम छबि नयन जुड़ाने। करि सनमानु आश्रमहिं आने।। मुनिबर अतिथि प्रानप्रिय पाए। कंद मूल फल मधुर मगाए।। सिय सौमित्रि राम फल खाए। तब मुनि आश्रम दिए सुहाए।। बालमीकि मन आनँदु भारी। मंगल मूरति नयन निहारी।। तब कर कमल जोरि रघुराई। बोले बचन श्रवन सुखदाई।। तुम्ह त्रिकाल दरसी मुनिनाथा। बिस्व बदर जिमि तुम्हरें हाथा।। अस कहि प्रभु सब कथा बखानी। जेहि जेहि भाँति दीन्ह बनु रानी।।

ৰামে মুনিক প্ৰণাম কৰিলে, আৰু শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণে তেওঁক আশীৰ্বাদ দিলে। ৰামৰ সৌন্দৰ্য দেখি তেওঁৰ চকু আনন্দৰে পূৰ্ণ হ’ল; তেওঁ সন্মান দেখুৱাই তেওঁক আশ্ৰমলৈ আনিলে। মহামুনিয়ে হৃদয়ৰ প্ৰিয় অতিথি পালে আৰু মধুৰ মূল, ফল আৰু মৌ পঠিয়ালে। সীতা, লক্ষ্মণ আৰু ৰামে ফল খালে; তেতিয়া মুনিয়ে তেওঁলোকক সুন্দৰ আশ্ৰম দিলে। বাল্মীকিৰ হৃদয় মহানন্দেৰে পূৰ্ণ হ’ল যেতিয়া তেওঁ ৰামক, মঙ্গলৰ মূৰ্তিক, চাই থাকিল। তেতিয়া ৰঘুৰায়ে তেওঁৰ কমলহাত যোৰা কৰি কণ্ঠ মুকলি কৰিলে যি কাণক আনন্দ দিয়ে। হে মুনিনাথ, তুমি তিনি কালৰ দ্ৰষ্টা; সমগ্ৰ বিশ্ব তোমাৰ হাতত বদৰী ফলৰ দৰে। এইদৰে কৈ প্ৰভুৱে সমগ্ৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰিলে, যিদৰে বনৰ ৰাণীক দিয়া হৈছিল।

Verse 256 (दोहा/सोरठा)

तात बचन पुनि मातु हित भाइ भरत अस राउ। मो कहुँ दरस तुम्हार प्रभु सबु मम पुन्य प्रभाउ।।125।।

মোৰ পিতৃৰ বাক্যৰ বাবে, পুনৰ মোৰ মাতৃৰ কল্যাণৰ বাবে, আৰু মোৰ ভাতৃ ভৰতৰ বাবে, হে প্ৰভু, তোমাক দেখা মোৰ সকলো পুণ্য আৰু শক্তিৰ ফল।

Verse 257 (चौपाई)

देखि पाय मुनिराय तुम्हारे। भए सुकृत सब सुफल हमारे।। अब जहँ राउर आयसु होई। मुनि उदबेगु न पावै कोई।। मुनि तापस जिन्ह तें दुखु लहहीं। ते नरेस बिनु पावक दहहीं।। मंगल मूल बिप्र परितोषू। दहइ कोटि कुल भूसुर रोषू।। अस जियँ जानि कहिअ सोइ ठाऊँ। सिय सौमित्रि सहित जहँ जाऊँ।। तहँ रचि रुचिर परन तृन साला। बासु करौ कछु काल कृपाला।। सहज सरल सुनि रघुबर बानी। साधु साधु बोले मुनि ग्यानी।। कस न कहहु अस रघुकुलकेतू। तुम्ह पालक संतत श्रुति सेतू।।

হে মুনিৰাজ, তোমাৰ চৰণ দেখি আমাৰ সকলো পুণ্যকৰ্ম ফলপ্ৰসূ হ’ল। এতিয়া তোমাৰ আজ্ঞা য’তেই থাকক, কোনো মুনিয়ে কোনো চিন্তা নকৰক। যিবোৰ তপস্বী মুনিৰ পৰা দুখ পোৱা যায়, তেওঁলোকে ৰজাক অগ্নি নোহোৱাকে জ্বলাই দিয়ে। মঙ্গলৰ মূল আৰু ব্ৰাহ্মণৰ সন্তুষ্টি, ব্ৰাহ্মণৰ ক্ৰোধে কোটি কুল জ্বলাই দিয়ে। এই কথা মনত ৰাখি মোক সেই ঠাই কওঁ য’ত মই সীতা আৰু লক্ষ্মণৰ সৈতে যাব পাৰোঁ। তাত মই সুন্দৰ পাতৰ কুটীৰ সাজি কিছু সময় বাস কৰিম, হে কৃপালু। ৰঘুবৰৰ সৰল আৰু মধুৰ বাণী শুনি জ্ঞানী মুনিয়ে ক’লে, শান্ত, শান্ত। হে ৰঘুকুলৰ ধ্বজা, তুমি এনে কথা নক’লে কেনেকৈ? তুমি শাশ্বত বেদসেতুৰ ৰক্ষক।

Verse 258 (छंद)

श्रुति सेतु पालक राम तुम्ह जगदीस माया जानकी। जो सृजति जगु पालति हरति रूख पाइ कृपानिधान की।। जो सहससीसु अहीसु महिधरु लखनु सचराचर धनी। सुर काज धरि नरराज तनु चले दलन खल निसिचर अनी।।

হে ৰাম, বেদসেতুৰ ৰক্ষক, তুমি জগদীশ্বৰ, আৰু জানকী তোমাৰ মায়া। যিয়ে জগত সৃষ্টি কৰে, পালন কৰে আৰু ধ্বংস কৰে, কৰুণাৰ ভণ্ডাৰত আশ্ৰয় লৈ। যাৰ সহস্ৰ শিৰ, যি সৰ্প, যি পৰ্বত, যি লক্ষ্মণ, আৰু যি চৰাচৰৰ স্বামী। দেৱতাৰ কাৰণে মানৱ ৰূপ ধৰি তুমি দুষ্ট আৰু ৰাতি ভ্ৰমণ কৰা অসুৰ নাশ কৰিবলৈ গৈছা।

Verse 259 (दोहा/सोरठा)

राम सरुप तुम्हार बचन अगोचर बुद्धिपर। अबिगत अकथ अपार नेति नित निगम कह।।126।।

হে ৰাম, তোমাৰ ৰূপ বাক্যৰ অতীত আৰু বুদ্ধিৰ অতীত; ই অপ্ৰকট, অকথ্য, অসীম, আৰু বেদে সদায় ইয়াক নেতি নেতি বুলি কয়।

Verse 260 (चौपाई)

जगु पेखन तुम्ह देखनिहारे। बिधि हरि संभु नचावनिहारे।। तेउ न जानहिं मरमु तुम्हारा। औरु तुम्हहि को जाननिहारा।। सोइ जानइ जेहि देहु जनाई। जानत तुम्हहि तुम्हइ होइ जाई।। तुम्हरिहि कृपाँ तुम्हहि रघुनंदन। जानहिं भगत भगत उर चंदन।। चिदानंदमय देह तुम्हारी। बिगत बिकार जान अधिकारी।। नर तनु धरेहु संत सुर काजा। कहहु करहु जस प्राकृत राजा।। राम देखि सुनि चरित तुम्हारे। जड़ मोहहिं बुध होहिं सुखारे।। तुम्ह जो कहहु करहु सबु साँचा। जस काछिअ तस चाहिअ नाचा।।

জগতে তোমাক দ্ৰষ্টা হিচাপে দেখে; ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু শিৱই তোমাক নচায়। তথাপিও তেওঁলোকে তোমাৰ ৰহস্য নাজানে; আন কোনে তোমাক জানিব পাৰে? তেৱেই জানে যাক তুমি জনাবা; তোমাক জানি এজন তোমাৰ সৈতে এক হয়। তোমাৰ কৃপাতে, হে ৰঘুনন্দন, ভক্তসকলে তোমাক জানে; তুমি ভক্তৰ হৃদয়ৰ চন্দন। তোমাৰ দেহ চিদানন্দময়; ই সকলো দোষৰ পৰা মুক্ত; জানা তুমি পৰম অধিকাৰী। তুমি সন্ত আৰু দেৱতাৰ কাৰণে মানৱ দেহ ধাৰণ কৰা; সাধাৰণ ৰজাৰ দৰে কথা কওঁ আৰু কাৰ্য কৰা। ৰামক দেখি আৰু তোমাৰ চৰিত্ৰ শুনি অজ্ঞানীসকল মোহিত হয় আৰু জ্ঞানীসকল আনন্দিত হয়। তুমি যি কোৱা আৰু কৰা সেয়া সত্য; যেনেকৈ ইচ্ছা কৰা হয়, তেনেকৈ নাচিব লাগিব।

Verse 261 (दोहा/सोरठा)

पूँछेहु मोहि कि रहौं कहँ मैं पूँछत सकुचाउँ। जहँ न होहु तहँ देहु कहि तुम्हहि देखावौं ठाउँ।।127।।

তুমি মোক সুধিছা মই ক’ত থাকিম; মই তোমাক লাজ অনুভৱ কৰি সলনি সুধিছোঁ। মোক সেই ঠাই কওঁ য’ত তুমি নাথাকা, আৰু তাতেই মই মোৰ বাসস্থান দেখুৱাম।

Verse 262 (चौपाई)

सुनि मुनि बचन प्रेम रस साने। सकुचि राम मन महुँ मुसुकाने।। बालमीकि हँसि कहहिं बहोरी। बानी मधुर अमिअ रस बोरी।। सुनहु राम अब कहउँ निकेता। जहाँ बसहु सिय लखन समेता।। जिन्ह के श्रवन समुद्र समाना। कथा तुम्हारि सुभग सरि नाना।। भरहिं निरंतर होहिं न पूरे। तिन्ह के हिय तुम्ह कहुँ गृह रूरे।। लोचन चातक जिन्ह करि राखे। रहहिं दरस जलधर अभिलाषे।। निदरहिं सरित सिंधु सर भारी। रूप बिंदु जल होहिं सुखारी।। तिन्ह के हृदय सदन सुखदायक। बसहु बंधु सिय सह रघुनायक।।

মুনিৰ বাক্য শুনি, প্ৰেমৰসেৰে পূৰ্ণ, ৰামে লাজৰে মনত হাঁহিল। বাল্মীকিয়ে হাঁহি পুনৰ ক’লে; তেওঁৰ বাণী মধুৰ, অমৃতৰসেৰে পূৰ্ণ। শুনা হে ৰাম, মই এতিয়া তোমাক বাসস্থান ক’ম য’ত তুমি সীতা আৰু লক্ষ্মণৰ সৈতে বাস কৰিব পাৰা। যাৰ কাণ সাগৰৰ দৰে, আৰু তোমাৰ সুন্দৰ কাহিনী বহু নদীৰ দৰে, তেওঁলোকক নিৰন্তৰ পূৰ্ণ কৰে যদিও কেতিয়াও পূৰ্ণ নহয়; তেওঁলোকৰ হৃদয়ত তোমাৰ সুন্দৰ গৃহ। যাক তুমি চকুৰ চাতক পক্ষী কৰি ৰাখিছা, তেওঁলোকে মেঘৰ দৰে তোমাক দৰ্শন কৰাৰ ইচ্ছাত থাকে। তেওঁলোকে নদী, সিন্ধু আৰু ডাঙৰ সৰোবৰক অৱজ্ঞা কৰে; তোমাৰ ৰূপৰ এটা বিন্দু জলে তেওঁলোকক সুখী কৰে। তেওঁলোকৰ হৃদয়ত সুখদায়ক প্ৰাসাদ; তাতেই বাস কৰা হে বন্ধু, সীতাৰ সৈতে, হে ৰঘুনায়ক।

Verse 263 (दोहा/सोरठा)

जसु तुम्हार मानस बिमल हंसिनि जीहा जासु। मुकुताहल गुन गन चुनइ राम बसहु हियँ तासु।।128।।

তোমাৰ যশ এটা নিষ্কলঙ্ক হংস, যি মনৰ হ্ৰদৰ পৰা গুণৰ মুক্তা বাছনি কৰে; হে ৰাম, তেনে ব্যক্তিৰ হৃদয়ত বাস কৰা।

Verse 264 (चौपाई)

प्रभु प्रसाद सुचि सुभग सुबासा। सादर जासु लहइ नित नासा।। तुम्हहि निबेदित भोजन करहीं। प्रभु प्रसाद पट भूषन धरहीं।। सीस नवहिं सुर गुरु द्विज देखी। प्रीति सहित करि बिनय बिसेषी।। कर नित करहिं राम पद पूजा। राम भरोस हृदयँ नहि दूजा।। चरन राम तीरथ चलि जाहीं। राम बसहु तिन्ह के मन माहीं।। मंत्रराजु नित जपहिं तुम्हारा। पूजहिं तुम्हहि सहित परिवारा।। तरपन होम करहिं बिधि नाना। बिप्र जेवाँइ देहिं बहु दाना।। तुम्ह तें अधिक गुरहि जियँ जानी। सकल भायँ सेवहिं सनमानी।।

প্ৰভুৰ প্ৰসাদ, যি পৱিত্ৰ, সুন্দৰ আৰু সুগন্ধিত পূৰ্ণ, তাক তেওঁলোকে সন্মানেৰে প্ৰতিদিন নাকেৰে গ্ৰহণ কৰে। তেওঁলোকে আপোনাক খাদ্য অৰ্পণ কৰি তাৰ পিছত খায়; তেওঁলোকে প্ৰভুৰ প্ৰসাদক বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ হিচাপে পিন্ধে। দেৱতা, গুৰু আৰু ব্ৰাহ্মণ দেখিলে তেওঁলোকে মূৰ নমায়; বিশেষ প্ৰেমেৰে বিনয় কৰে। তেওঁলোকে সদায় হাতেৰে ৰামৰ চৰণ পূজা কৰে; তেওঁলোকৰ হৃদয়ত ৰামৰ বাহিৰে আন কোনো ভৰসা নাই। তেওঁলোকে ৰামৰ চৰণলৈ তীৰ্থযাত্ৰা কৰে; হে ৰাম, তেওঁলোকৰ মনত বাস কৰা। তেওঁলোকে সদায় আপোনাৰ ৰাজমন্ত্ৰ জপ কৰে; পৰিয়াল সহিতে আপোনাক পূজা কৰে। তেওঁলোকে তৰ্পণ আৰু হোম আদি বিভিন্ন বিধি কৰে; ব্ৰাহ্মণক ভোজন কৰাই বহু দান দিয়ে। তেওঁলোকে গুৰুক আপোনাতকৈও অধিক জ্ঞান কৰে; সকলো প্ৰকাৰে সন্মানেৰে সেৱা কৰে।

Verse 265 (दोहा/सोरठा)

सबु करि मागहिं एक फलु राम चरन रति होउ। तिन्ह कें मन मंदिर बसहु सिय रघुनंदन दोउ।।129।।

সকলো কৰি তেওঁলোকে একমাত্ৰ ফল বিচাৰে: ৰামৰ চৰণত ভক্তি হওক। তেওঁলোকৰ মনৰ মন্দিৰত আপোনাৰ দুয়ো বাস কৰক, হে সীতা আৰু ৰঘুনন্দন।