दशरथः

एवमुक्तस्तु कैकेय्या राजा दशरथस्तदा। प्रत्युवाच ततः क्रुद्धो मुहूर्तं विह्वलन्निव॥

मा रोदीर्मा च कार्षीस्त्वं देवि संपरिशोषणम्। अवध्यो वध्यतां को वा को वा वध्यो विमुच्यताम्। दरिद्रः को भवत्वाढ्यो द्रव्यवान्वाऽप्यकिञ्चनः॥

उपरक्तमिवादित्यं भस्मच्छन्नमिवानलम्। तटाकमिव निस्तोयं जगतीपतिमपश्यत्॥

राज्ञा दशरथेनैव बलीयसा कृतं स्तोत्रं सर्वपीडोपशान्तये सौरीश्वरदेवस्य स्तुत्यर्थं नित्यं पठनीयम्।

राजोवाच । अहं दशरथो नाम सूर्यवंशसमुद्भवः । अजस्य तनयो नृपो रोषात् तव मनो निवारयितुं गतः ॥

सूतोऽवाच—ततः प्रभृति, हे द्विजाः, राज्ञो दशरथस्य तद्वचनप्रभावात् मन्दः (शनैश्चरः) रोहिणीशकटं न भिनत्ति।

एवं राजा हृदये एव दग्धः अभवत्, कुमतिः कैकेयी च तस्य दुर्दशां दृष्ट्वा हृदये द्वेषेण पूरिता अभवत्। किं भरतः न तव पुत्रः अस्ति? उत त्वं मां मूल्येन क्रीत्वा दासीरूपेण आनीतवान् असि? यदि श्रुत्वा मम वचनं तव शरवत् अभिभवति, तर्हि किमर्थं त्वं…

राजा पृष्टवान् - हे राणि, किं कारणेन कुप्यसि इति, तदा स्वहस्तं तस्याः स्पर्शने न्ययुङ्क्त, परं सा स्वपतिं प्रत्याख्यातवती। सा क्रुद्धसर्पिणीव भयावहरीत्या तमेव प्रेक्षते स्म। तस्याः द्वे इच्छे मुखस्य द्विजिह्वे सदृशे स्तः, द्वे वरौ च…

भवतः पादपद्मे प्रक्षाल्य नौकायामारोपयिष्यामि, न च हे नाथ पारसंक्रमणफलं याचे। हे राम त्वयि दशरथे च प्रतिज्ञां करोमि, सर्वं सत्यं च कथयामि। लक्ष्मणः मां बाणैर्विध्यतु, यावत् तु भवतः पादौ न प्रक्षालयामि, तावत् तुलसीदासः हे कृपालुनाथ पारं…

अथ तथापि दशरथो दशरथसमानरथी महीयसा बलेन सुमानसनामनगरजिगीषया पंकेरुहसुतसुतं वसिष्ठमाहूय नमस्कृत्य मुनिदत्तानुज्ञः शताक्षौहिणीसेनया सहारुह्य तुरंगमं चंद्र समानशरीरमतिरोषसमाविष्टो विष्टरश्रवसमाराध्य दंडयात्रां चकार

रघूणामन्वये पूर्वं राजा दशरथो ह्यभूत् । द्वितीयो वसुदेवोऽभूद्वृष्णीनामन्वये विभुः

रघुवंशेऽति विख्यातो राजा दशरथः पुरा । चक्रवर्ती महावीरः सप्तद्वीपाधिपोऽभवत्