Sukta 13
Rishi: Atharvanic tradition (ṛṣi not securely fixed for this individual mantra in common indices)
Devata: Āpas (Waters), with mythic linkage to Varuṇa and Indra
Chandas: Anuṣṭubh (probable; hymn largely in short pādas typical of AV style)
अयं संक्षिप्तोऽथर्ववेदिकः सूक्तः आपः (नद्यः) आद्याः, देवैर्जिताः, परमपावन्यः इति प्रतिष्ठापयति। तासां सत्यनामानि तथा उत्पत्तिकथां स्मारयित्वा तेषां भैषज्यशक्तिं प्रबोधयति। वरुणस्य प्रेरणां इन्द्रस्य च ‘आपां जयम्’ अनुस्मृत्य, साधारणं जलं प्राणस्य (जीववायोः) वर्चसश्च (तेजसो) वहनं कृत्वा, शौचाय रक्षायै पुनरुत्थानाय च उपयुङ्क्ते।
Mantras
Mantra 1
आपः। यद॒दः सं॑प्रय॒तीरहा॒वन॑दता हते॑। तस्मा॒दा न॒द्यो॒३ नाम॑ स्थ॒ ता वो॒ नामा॑नि सिन्धवः
आपः! यददः संप्रयतीः अहावनदताऽहते। तस्माद् आ नद्यः नाम स्थ; ता वः नामानि सिन्धवः।
Mantra 2
यत् प्रेषि॑ता॒ वरु॑णे॒नाच्छीभं॑ स॒मव॑ल्गत । तदा॑प्नो॒दिन्द्रो॑ वो य॒तीस्तस्मा॑दापो॒ अनु॑ ष्ठन
यदा वरुणेन प्रेषिताः यूयं स्वच्छं लक्ष्यं प्रति समवलगत, तदा इन्द्रो यूयं यतीः (प्रवर्तमानाः) आप्नोत्। तस्माद् हे आपः, अनु ष्ठन—अनुगच्छत, स्वस्वस्थाने प्रतिष्ठध्वम्।
Mantra 3
अ॒प॒का॒मं स्यन्द॑माना॒ अवी॑वरत वो॒ हि क॑म्। इन्द्रो॑ वः॒ शक्ति॑भिर्देवी॒स्तस्मा॒द् वार्नाम॑ वो हि॒तम्
अपकामं (अनिष्टं) स्यन्दमानाः यूयं मार्गम् अवीवरत—ह्येव कं (आनन्दं) जनयत। हे देवीरापः, इन्द्रो वः शक्तिभिः एवं अकरोत्; तस्माद् वः वारुणं स्वभावं हिताय स्थापितम्।
Mantra 4
एको॑ वो दे॒वोऽप्य॑तिष्ठ॒त् स्यन्द॑माना यथाव॒शम्। उदा॑निषुर्म॒हीरिति॒ तस्मा॑दुद॒कमु॑च्यते
एको देवो वः मध्ये अप्यतिष्ठत्, यूयं तु यथावशं स्यन्दमानाः। ‘उदानिषुर्महीरिति’—एवं; तस्माद् उदकम् इत्युच्यते।
Mantra 5
आपो॑ भ॒द्रा घृ॒तमिदाप॑ आसन्न॒ग्नीषोमौ॑ बिभ्र॒त्याप॒ इत् ताः। ती॒व्रो रसो॑ मधुपृचा॑मरंग॒म आ मा॑ प्रा॒णेन॑ स॒ह वर्च॑सा गमेत्
आपो भद्राः; घृतमिद् आपः आसन्। अग्नीषोमौ बिभ्रत्य आप इत्ताः। तासां तीव्रो रसो मधुपृक्तोऽनरङ्गमोऽयं प्राणेन सह वर्चसा च मम समीपं गच्छतु।
Mantra 6
आदित् प॑श्याम्यु॒त वा॑ शृणो॒म्या मा॒ घोषो॑ गच्छति॒ वाङ् मा॑साम्। मन्ये॑ भेजा॒नो अ॒मृत॑स्य तर्हि॒ हिर॑ण्यवर्णा॒ अतृ॑पं य॒दा वः॑
आदित् पश्यामि, उत वा शृणोमि; मम समीपं घोषो गच्छति, वाङ् मम समीपं गच्छति एभ्यः। हिरण्यवर्णाः, यदा वः पूर्वमतृप्तोऽहं लभे, तदा अमृतस्य भागं भजामीति मन्ये।
Mantra 7
इ॒दं व॑ आपो॒ हृद॑यम॒यं व॒त्स ऋ॑तावरीः । इ॒हेत्थमेत॑ शक्वरी॒र्यत्रे॒दं वे॒शया॑मि वः
इदं व आपो हृदयम्; अयं वत्स ऋतावरीः। इत्थम् इह आगच्छत शक्वरीः, यत्रेदं वः वेशयामि।
Frequently Asked Questions
It is used to consecrate water for purification—sprinkling, bathing, or sipping—to remove defilement and invite renewed vitality (prāṇa) and radiance (varcas).
They supply the mythic authorization: Varuṇa impels the waters according to cosmic order, and Indra ‘wins’ or secures them for beings, making the waters ritually commandable and beneficent.
No. The primary medium is clean water. Optional ghee and honey can be added symbolically to match the hymn’s imagery of a nourishing, harmless essence.
Ask anything about Sukta 13 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
