Sukta 13
Rishi: Atharvanic tradition (ṛṣi not securely fixed for this individual mantra in common indices)
Devata: Āpas (Waters), with mythic linkage to Varuṇa and Indra
Chandas: Anuṣṭubh (probable; hymn largely in short pādas typical of AV style)
ఈ సంక్షిప్త అథర్వవేద స్తోత్రం జలాలను (ఆపః/నదులు) ఆద్యమైన, దేవతలచే పొందబడిన పవిత్రీకారక శక్తులుగా ప్రతిష్ఠిస్తుంది. వాటి నిజ నామాలు, ఉద్భవకథను స్మరించడం ద్వారా వాటి ఔషధ-శక్తి కార్యరూపం దాల్చుతుందని చెబుతుంది. వరుణుని ప్రేరణను, ఇంద్రుడు జలాలను “గెలుచుకున్న” ఘట్టాన్ని గుర్తుచేసి, సాధారణ నీటినే ప్రాణం (జీవశ్వాస) మరియు వర్చస్ (జీవవైభవం) మోసుకొచ్చే వాహకంగా మార్చి—శుద్ధి, రక్షణ, పునరుద్ధరణకు ఉపకరిస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
आपः। यद॒दः सं॑प्रय॒तीरहा॒वन॑दता हते॑। तस्मा॒दा न॒द्यो॒३ नाम॑ स्थ॒ ता वो॒ नामा॑नि सिन्धवः
ఓ ఆపః (జలములారా)! అక్కడ మీరు కలిసి ప్రవహిస్తూ, ఆ ఘాత సమయంలో, రోజురోజుకూ గర్జించారు—అందువల్ల మీరు ‘నద్యః’ (నదులు) అని పిలువబడుతున్నారు. ఓ సింధవః, ఇవే మీ నామాలు.
Mantra 2
यत् प्रेषि॑ता॒ वरु॑णे॒नाच्छीभं॑ स॒मव॑ल्गत । तदा॑प्नो॒दिन्द्रो॑ वो य॒तीस्तस्मा॑दापो॒ अनु॑ ष्ठन
వరుణుని ప్రేరణతో మీరు స్వచ్ఛమైన లక్ష్యాన్ని చేరేందుకు ఒక్కటిగా వేగంగా పరిగెత్తినప్పుడు, ముందుకు దూసుకుపోయే ప్రవాహాలారా, ఇంద్రుడు మిమ్మల్ని పొందాడు. అందుచేత, హే ఆపః (జలదేవతలారా), అనుసరించి ముందుకు సాగి మీ స్థానంలో స్థిరపడండి.
Mantra 3
अ॒प॒का॒मं स्यन्द॑माना॒ अवी॑वरत वो॒ हि क॑म्। इन्द्रो॑ वः॒ शक्ति॑भिर्देवी॒स्तस्मा॒द् वार्नाम॑ वो हि॒तम्
ప్రవహిస్తూ మీరు అపకామం (అనిష్టం/అవాంఛితం) నుండి మార్గాన్ని తెరిచారు; నిజంగా ఆనందం (కమ్) కలిగించారు. హే దేవ్యులారా, ఇంద్రుడు తన శక్తులతో మిమ్మల్ని ఇలా చేసాడు; అందుచేత మీ వారుణ (వరుణ-సంబంధ) స్వభావం హితకర ప్రయోజనార్థం స్థాపితమైంది.
Mantra 4
एको॑ वो दे॒वोऽप्य॑तिष्ठ॒त् स्यन्द॑माना यथाव॒शम्। उदा॑निषुर्म॒हीरिति॒ तस्मा॑दुद॒कमु॑च्यते
మీలో ఒక దేవుడు స్థిరంగా నిలిచాడు; మీరు యథేచ్ఛగా ప్రవహించారు. ‘మహీరులు (మహత్తర జలధారలు) దీనిని పైకి తీసుకొచ్చారు’—అని చెప్పబడింది; అందుచేత దీనిని ‘ఉదక’ (నీరు) అంటారు.
Mantra 5
आपो॑ भ॒द्रा घृ॒तमिदाप॑ आसन्न॒ग्नीषोमौ॑ बिभ्र॒त्याप॒ इत् ताः। ती॒व्रो रसो॑ मधुपृचा॑मरंग॒म आ मा॑ प्रा॒णेन॑ स॒ह वर्च॑सा गमेत्
జలములు మంగళకరమైనవి; జలములే నిజంగా ఘృతమై ఉన్నవి—అగ్ని, సోములను ధరించినవి—అవే జలములు. వాటి తీక్ష్ణ రసం, మధు-మిశ్రమమై హానిలేనిదై, ప్రాణంతోను తేజస్సుతోను కలిసి నా వద్దకు రాగాక.
Mantra 6
आदित् प॑श्याम्यु॒त वा॑ शृणो॒म्या मा॒ घोषो॑ गच्छति॒ वाङ् मा॑साम्। मन्ये॑ भेजा॒नो अ॒मृत॑स्य तर्हि॒ हिर॑ण्यवर्णा॒ अतृ॑पं य॒दा वः॑
ఇప్పుడు నిజంగా నేను చూస్తున్నాను; అవును, వింటున్నాను; నా వద్దకు నాదం వస్తోంది—ఇవాటినుంచే వాక్కు నా వద్దకు వస్తోంది. హే హిరణ్యవర్ణులారా, పూర్వం అతృప్తుడైన నేను మిమ్మల్ని పొందినప్పుడు, అప్పుడు నేను అమృతత్వంలో భాగస్వామినవుతానని నేను భావిస్తున్నాను.
Mantra 7
इ॒दं व॑ आपो॒ हृद॑यम॒यं व॒त्स ऋ॑तावरीः । इ॒हेत्थमेत॑ शक्वरी॒र्यत्रे॒दं वे॒शया॑मि वः
ఓ ఆపః (జలములారా), ఇది మీ హృదయం; ఇది దూడ, ఓ ఋతాన్ని ధరించువారలారా. ఇట్లే—ఇక్కడికి రండి, ఓ బలవంతులారా—నేను మిమ్మల్ని నివసింపజేసే ఆ స్థలానికి.
Frequently Asked Questions
It is used to consecrate water for purification—sprinkling, bathing, or sipping—to remove defilement and invite renewed vitality (prāṇa) and radiance (varcas).
They supply the mythic authorization: Varuṇa impels the waters according to cosmic order, and Indra ‘wins’ or secures them for beings, making the waters ritually commandable and beneficent.
No. The primary medium is clean water. Optional ghee and honey can be added symbolically to match the hymn’s imagery of a nourishing, harmless essence.
Ask anything about Sukta 13 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.