Rig Veda 2.33.2 — Mandala 2, Sukta 33, Mantra 2

Sukta 2.33

Rishi: Gṛtsamada

Devata: Rudra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वादत्तेभी रुद्र शंतमेभिः शतं हिमा अशीय भेषजेभिः । व्यस्मद्द्वेषो वितरं व्यंहो व्यमीवाश्चातयस्वा विषूचीः ॥

Transliteration

tvā́dattebhī rudra śáṃtamebhiḥ śatáṃ hímā aśīya bheṣajébhiḥ | vy àsmád dveṣó vitaráṃ vy àṃhó vy ámīvāś cātayasvā víṣūcīḥ ||

Translation

О Рудра, твоими, тобою дарованными, самыми миротворными целительными средствами — да пройду я сто зим. Отгони далеко от нас всякую ненависть; отгони теснину-страдание; отгони ползучие недуги, что поражают со всех сторон.

Word by Word

• त्वात्: from you
• त्वात्: Apādāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / त्वम्

• अत्तेभिः: with the eaters/consumers (i.e., devourers)
• अत्तेभिः: Karaṇa
• Type: Noun (agentive) / Adjective
• Root: अत्त (प्रातिपदिक; ‘भक्षक/अन्नदाता’), √अद् ‘भक्षणे’

• रुद्र: O Rudra
• रुद्र: Sambodhana
• Type: Noun (proper)
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)

• शंतमेभिः: with the most beneficent (ones)
• शंतमेभिः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: शंतम (प्रातिपदिक; superlative of शम् ‘welfare/peace’)

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma
• Type: Numeral
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• हिमाः: winters (years)
• हिमाः: Karma
• Type: Noun
• Root: हिम (प्रातिपदिक; ‘winter/cold season’)

• अशीय: may I attain / may I reach
• अशीय: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अश् (अश्नुते) ‘व्याप्तौ/प्रापणे’

• भेषजेभिः: with remedies/medicines
• भेषजेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: भेषज (प्रातिपदिक; ‘remedy, medicine’)

• वि: apart, away
• वि: (क्रियाविशेषक)
• Type: Preverb
• Root: वि (उपसर्ग)

• अस्मत्: from us
• अस्मत्: Apādāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / वयम्

• द्वेषः: hatred, hostility
• द्वेषः: Kartā
• Type: Noun
• Root: द्वेष (प्रातिपदिक)

• वितरम्: farther away
• वितरम्: (क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective (comparative, adverbial use)
• Root: वितर (प्रातिपदिक; comparative of ‘far/over’)

• वि: apart, away
• वि: (क्रियाविशेषक)
• Type: Preverb
• Root: वि (उपसर्ग)

• अंहः: distress/evil
• अंहः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अंहस् (प्रातिपदिक; ‘distress, sin, trouble’)

• वि: apart, away
• वि: (क्रियाविशेषक)
• Type: Preverb
• Root: वि (उपसर्ग)

• अमीवाः: diseases
• अमीवाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अमीवा (प्रातिपदिक; ‘disease’)

• चातयस्व: drive away, repel
• चातयस्व: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √चातय् (causative of √चत्/√चद् in Vedic sense ‘to drive away, scatter’)

• विषूचीः: (them) scattered in all directions
• विषूचीः: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विषूची (प्रातिपदिक; ‘diverging, scattered in different directions’)