Adhyaya 53: The Origin Account of Saptamūrti Svara and the Emergence of Saṃbhūti through Vibhūti

Verse 1

भद्राश्व उवाच । मत्प्रश्नविषये ब्रह्मन् कथेयं कथिता त्वया । तस्या विभूतिरभवत् कस्य केन कृतॆन ह ॥ ५३.१ ॥

Bhadrāśva rzekł: O Braminie, opowiedziałeś ten przekaz w związku z moim pytaniem. Czyim działaniem powstało jego niezwykłe objawienie i przez jaki czyn, zaprawdę?

Verse 2

अगस्त्य उवाच । आगतेयं कथा चित्रा सर्वस्य विषये स्थिता । त्वद्देहे मम देहे च सर्वजन्तुषु सा समा ॥ ५३.२ ॥

Agastya rzekł: Ta opowieść dotycząca Āgateyi jest niezwykła i jest ugruntowana w odniesieniu do wszystkich dziedzin. W twoim ciele i w moim ciele, a także we wszystkich istotach żywych, jest ta sama, obecna równie.

Verse 3

तस्यां सम्भूतिमिच्छन् यस्तस्योपायं स्वयं परम् । पशुपालात् समुत्पन्नो यश्चतुष्पाच्चतुर्मुखः ॥ ५३.३ ॥

Ten, który pragnął objawienia w niej (Ziemi) i który sam stał się najwyższym środkiem dla tego objawienia, ten, który powstał od pasterza bydła i który, choć czworonożny, stał się czterolicy.

Verse 4

स गुरुः स कथायास्तु तस्याश्चैव प्रवर्तकः । तस्य पुत्रः स्वरो नाम सप्तमूर्तिंरसौ स्मृतः ॥ ५३.४ ॥

On był nauczycielem i on był również głosicielem tej świętej nauki. Jego syn, o imieniu Svara, jest pamiętany jako "Saptamūrtiṃrasa".

Verse 5

तेन प्रोक्तं तु यत्किञ्चित् चतुर्णां साधनं नृप । ऋगर्थानां चतुर्भिस्ते तद्भक्त्याराध्यतां ययुः ॥ ५३.५ ॥

O Królu, jakąkolwiek dyscyplinę (sādhanę) nauczał dla czterech celów, ci czterej - oddani znaczeniom wersetów Ṛk - wyszli, by czcić tę zasadę/bóstwo poprzez bhakti (oddanie).

Verse 6

चतुर्णां प्रथमो यस्तु चतुःशृङ्गसमास्थितः । वृषद्वितीयस्तत्प्रोक्तमार्गेणैव तृतीयकः । चतुर्थस्तत्प्रणीतस्तां पूज्य भक्त्या सुतं व्रजेत् ॥ ५३.६ ॥

Pośród czterech, pierwszy jest ten ustanowiony w Catuḥśṛṅga; drugi jest określany jako Vṛṣa; trzeci jest dokładnie ten osiągnięty drogą, która została wskazana; a czwarty jest tym, który jest prowadzony przez tę naukę. Po oddaniu jej czci z nabożeństwem, należy podążać do boskiego syna.

Verse 7

सप्तमूर्त्तेष्टु चरितं शुश्रुवुः प्रथमं नृप । ब्रह्मचर्येण वर्त्तेत द्वितीयोऽस्य सनातनः ॥ ५३.७ ॥

O królu, oni najpierw wysłuchali opowieści dotyczącej siedmiu form. Druga instrukcja tej odwiecznej nauki głosi, że należy żyć zgodnie z brahmacarją - zdyscyplinowaną wstrzemięźliwością i powściągliwością ucznia.

Verse 8

ततो भृत्यादिभरणं वृषभारोहणं त्रिषु । वनवासश्च निर्दिष्ट आत्मस्थे वृषभे सति ॥ ५३.८ ॥

Następnie wskazuje się na utrzymanie sług i innych, a także - pośród trzech - na wspięcie się na byka. Pobyt w lesie jest również przepisany, gdy byk jest obecny, ustanowiony wewnątrz siebie.

Verse 9

अहमस्मि वदत्यन्यश्चतुर्द्धा एकधा द्विधा । भेदभिन्नसहोत्पन्नास्तस्यापत्यानि जज्ञिरे ॥ ५३.९ ॥

"Jam jest (to)", mówi inny - tak w formie czworakiej, w formie pojedynczej i w formie podwójnej. Z tego Jednego narodzili się potomkowie, powstali razem, lecz zróżnicowani przez rozróżnienie.

Verse 10

नित्यानित्यस्वरूपाणि दृष्ट्वा पूर्वं चतुर्मुखः । चिन्तयामास जनकं कथं पश्याम्यहं नृप ॥ ५३.१० ॥

Po uprzednim obserwowaniu form wiecznego i nietrwałego, czterolici (Brahmā) rozmyślał: "Jak mam ujrzeć Janakę, o królu?"

Verse 11

मदीयस्य पितुर्ये हि गुणा आसन् महात्मनः । न ते सम्प्रति दृश्यन्ते स्वारापत्येषु केषुचित् ॥ ५३.११ ॥

Zaprawdę, cnoty, które przynależały mojemu ojcu, wielkodusznemu - te nie są teraz widziane wśród żadnego z jego własnych potomków.

Verse 12

पितुः पुत्रस्य यः पुत्रः स पितामहनामवान् । एवं श्रुतिः स्थिता चेयं स्वारापत्येषु नान्यथा ॥ ५३.१२ ॥

Syn, który rodzi się z syna, jest oznaczony imieniem "pitāmaha" ("dziadek"). Tak ta konwencja oparta na śruti jest tu ustanowiona w odniesieniu do linii potomstwa, i nie inaczej.

Verse 13

क्वापि संपत्स्यते भावो द्रष्टव्यश्चापि ते पिता । एवं नीतेऽपि किं कार्यमिति चिन्तापरोऽभवत् ॥ ५३.१३ ॥

Jakoś, gdzieś, sytuacja może się udać; i twój ojciec również musi być ujrzany. Nawet po byciu odprowadzonym w ten sposób, stał się pochłonięty myślą: "Co jest do zrobienia?"

Verse 14

तस्य चिन्तयतः शस्त्रं पितृकं पुरतो बभौ । तेन शस्त्रेण तं रोषान्ममन्थ स्वमन्तिके ॥ ५३.१४ ॥

Gdy on rozmyślał, broń przodków ukazała się przed nim. W gniewie uderzył tamtego tą bronią z bliska.

Verse 15

तस्मिन् मथितमात्रे तु शिरस्तस्यापि दुर्ग्रहम् । नालिकेरफलाकारं चतुर्वक्त्रोऽन्वपश्यत ॥ ५३.१५ ॥

Lecz gdy tylko to mielenie zostało ukończone, ujrzał nawet jego głowę, trudną do uchwycenia, ukształtowaną jak owoc kokosowy; Czterolicy obserwował to.

Verse 16

तच्छावृतं प्रधानेन दशधा संवृतो बभौ । चतुष्पादेन शस्त्रेण चिच्छेद तिलकाण्डवत् ॥ ५३.१६ ॥

Gdy to zostało otoczone przez Pradhānę, ukazało się pokryte w dziesięciokrotny sposób. Czteronożną bronią rozciął to na kawałki, jakby ciął łodygę sezamu.

Verse 17

प्रकामं तिलसंच्छिन्नॆ तदमूलौ न मे बभौ । अहं त्वहं वदन्भूतं तमप्येवमथाच्छिनत् ॥ ५३.१७ ॥

Choć zostało to pocięte na kawałki, aż do fragmentów wielkości ziaren sezamu, jego korzeń wciąż nie ukazał się mnie. Wtedy ta istota, powtarzająco głosząc: Jam jest Ja, podobnie ciąła to ponownie w ten sam sposób.

Verse 18

तस्मिन् छिन्ने तदस्यांसे ह्रस्वमन्यमवेक्षत । अहं भूतादि वः पञ्च वदन्तं भूतिमन्तिकात् ॥ ५३.१८ ॥

Gdy ta część zostałacięta, dostrzegł inną, niską postać na tej samej części. Niedaleko ujrzał jednego głoszącego: Jam jest początkiem istot, zwracającego się do pięciu żywiołów.

Verse 19

तमप्येवमथो छित्त्वा पञ्चाशून्यममीक्षत । कृत्वावकाशं ते सर्वे जल्पन्त इदमन्तिकात् ॥ ५३.१९ ॥

Wtedy, po podobnym ścięciu go w ten sposób, ujrzeli, że zgromadzenie pięćdziesięciu jest puste. Tworząc przestrzeń, wszyscy oni wypowiedzieli te słowa z bliska.

Verse 20

तमप्यसङ्गशस्त्रेण चिच्छेद तिलकाण्डवत् । तस्मिँच्छिन्ने दशांशेन ह्रस्वमन्यमपश्यत ॥ ५३.२० ॥

Jego również ściął bronią zwaną Asaṅga, jak się ścina łodygę sezamu. A gdy tamten został ścięty, ujrzał innego, niższego o jedną dziesiątą część.

Verse 21

पुरुषं रूपशस्त्रेण तं छित्त्वाऽन्यमपश्यत । तद्वद् ह्रस्वं सितं सौम्यं तमप्येवं तदाऽकरोत ॥ ५३.२१ ॥

Po ścięciu tego człowieka bronią formy, ujrzał innego. Podobnie łagodny, niski i jasny, został również potraktowany w ten sam sposób w tym czasie.

Verse 22

एवं कृते शरीरं तु ददर्श स पुनः प्रभुः । स्वकीयमेवाकाश्यन्तः पितरं नृपसत्तम ॥ ५३.२२ ॥

Gdy to zostało dokonane, pan ponownie ujrzał ciało; i w samym niebie zobaczył własnego ojca, o najlepszy z królów.

Verse 23

त्रसरेणुसमं मूर्त्या अव्यक्तं सर्वजन्तुषु । समं दृष्ट्वा परं हर्षं उभे विसस्वरार्त्तवित् ॥ ५३.२३ ॥

Ujrzawszy Niewyjawione, równie obecne we wszystkich istotach żywych, w formie subtelnej jak cząstka pyłku kwiatowego, obaj uczestnicy dialogu, znając cierpienie wyrażone drżącym głosem, doświadczyli najwyższej radości.

Verse 24

एवंविधोऽसौ पुरुषः स्वरनाम महातपाः । मूर्त्तिस्तस्य प्रवृत्ताख्यं निवृत्ताख्यं शिरो महत् ॥ ५३.२४ ॥

Taki jest ów Purusza, o imieniu "Svara", wielki asceta. Jego ucieleśniona forma zwie się "Pravritti", a jego wielka głowa nazywa się "Nivritti".

Verse 25

एतस्मादेव तस्याशु कथया राजसत्तम । संभूतिरभवद् राजन् विवृत्तिस्त्वेष एव तु ॥ ५३.२५ ॥

Z tego właśnie opisu o nim, o najlepszy z królów, szybko powstał początek; o królu, to właśnie jest bieg wydarzeń, jaki się rozwinął.

Verse 26

एषेतिहासः प्रथमः सर्वस्य जगतो भृशम् । य इमं वेत्ति तत्त्वेन साक्षात् कर्मपरो भवेत् ॥ ५३.२६ ॥

Ta święta opowieść jest najważniejsza dla całego świata, w sposób najbardziej uroczysty. Kto ją poznaje zgodnie z prawdą, ten staje się bezpośrednio oddany właściwemu działaniu.