
Sukta 9.75
Soma-pavamāna seer tradition (Mandala 9)
Jagatī (probable)
Ten krótki hymn Pavamāna chwali Somę, gdy jest on oczyszczany i uruchamiany w kierunku tego, co ukochane i pomyślne, zyskując moc przez święte imiona i ludzkie działanie rytualne. Soma jest wyobrażany z solarną rozległością, wchodząc na ekspansywny rydwan Słońca, następnie wchodząc do złotych naczyń, świecąc z Jutrzenkami, i ostatecznie wzmacniając Indrę, by obdarował obfitością i dobrym samopoczuciem.
Mantra 1
अभि प्रियाणि पवते चनोहितो नामानि यह्वो अधि येषु वर्धते । आ सूर्यस्य बृहतो बृहन्नधि रथं विष्वञ्चमरुहद्विचक्षणः ॥
Płynie ku umiłowanym rzeczom, ustawiony dla rozkoszy; porywający wzrasta na imionach, mocach wyrażania. Na bezmiarze Słońca, na Wielkim, przenikliwy wstąpił na wszechprzenikający rydwan.
Mantra 2
ऋतस्य जिह्वा पवते मधु प्रियं वक्ता पतिर्धियो अस्या अदाभ्यः । दधाति पुत्रः पित्रोरपीच्यं नाम तृतीयमधि रोचने दिवः ॥
Język Rty płynie, miód umiłowany; bezbłędny pan i mówca tej natchnionej myśli. Syn ustanawia ukryte imię Rodziców, trzecie, na lśniącym królestwie niebios.
Mantra 3
अव द्युतानः कलशाँ अचिक्रदन्नृभिर्येमानः कोश आ हिरण्यये । अभीमृतस्य दोहना अनूषताधि त्रिपृष्ठ उषसो वि राजति ॥
W dół lśni, wołając do naczyń, prowadzony przez ludzi do złotego naczynia. Dojenia Rty zabrzmiały ku niemu; umieszczony na potrójnym siedzeniu, lśni szeroko ze Jutrzenkami.
Mantra 4
अद्रिभिः सुतो मतिभिश्चनोहितः प्ररोचयन्रोदसी मातरा शुचिः । रोमाण्यव्या समया वि धावति मधोर्धारा पिन्वमाना दिवेदिवे ॥
Wyciskany przez kamienie, ustanowiony ku rozkoszy przez natchnione myśli, czysty sprawia, że lśnią dwie Matki. Przez wełniane włosy w odpowiednim czasie płynie osobno; strumień miodu rozlewa się dzień po dniu.
Mantra 5
परि सोम प्र धन्वा स्वस्तये नृभिः पुनानो अभि वासयाशिरम् । ये ते मदा आहनसो विहायसस्तेभिरिन्द्रं चोदय दातवे मघम् ॥
O Somo, przemieszczaj się i płynij na wszystkie strony dla naszego dobra; gdy jesteś oczyszczany przez moce człowieka, przyodziej nas w obfitą pełnię. Tymi twoimi uniesieniami, pogromco przeszkód, szeroko zakreślonym w wewnętrznej przestrzeni, pobudź Indrę do dawania potężnej obfitości.
Soma begins his purifying course toward what is प्रिय (beloved/cherished), growing in power through sacred ‘names’ and mounting the Sun’s vast expanse as a discerning force.
The hymn shifts into vivid ritual movement: Soma shines downward, ‘calls’ to the jars, and is guided by the priests into the golden vessel; Ṛta’s ‘milkings’ resound to him as he takes his seat.
Soma’s radiance blossoms with the Dawns—purification becomes cosmic illumination, linking rite, Ṛta, and sunrise-like expansion.
The poet petitions Soma to stream for well-being, to wrap the people in blessing, and—through Soma’s ecstasies—to impel Indra to grant mighty abundance.
ā sūryasya bṛhato bṛhann adhi ratham viṣvañcam aruhat vicakṣaṇaḥ
kośa ā hiraṇyaye … uṣaso vi rājati
indraṃ codaya dātave magham
It praises Soma while he is being purified (pavamāna), describing his shining flow into ritual vessels and his expansion into solar-like vastness, ending with a request for well-being and wealth.
These are the ritual containers for purified Soma. The imagery emphasizes that the offering becomes luminous and powerful as it is clarified and collected for the gods.
In Vedic ritual, Soma’s exhilaration (mada) strengthens Indra. The hymn asks Soma to spur Indra so that Indra grants “magha”—mighty abundance and generosity to the worshippers.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.