Opening the text

Sukta 1.117
Dīrghatamas Āucathya (traditional attribution for RV 1.117)
Aśvinau (Nāsatyā)
Triṣṭubh
RV 1.117 stanowi pełne zaproszenie dla Aśvinau (Nāsatyā), szybkich boskich lekarzy, aby przybyli na ofiarę Somy i przynieśli swoje vāja, zwycięskie moce wzrostu. Hymn łączy słynne czyny ratunkowe (ożywianie starców, ratowanie cierpiących, darzenie pomyślnością i bezpieczną podróżą), używając ich jako dowodu niezawodności Bliźniąt i podstawy dla obecnej pomocy. Jego cel jest zarówno rytualny, przyciągnięcie bogów do ofiary, jak i praktyczny, zapewnienie uzdrowienia, ochrony i kwitnącej siły czcicielom.
Mantra 1
मध्वः सोमस्याश्विना मदाय प्रत्नो होता विवासते वाम् । बर्हिष्मती रातिर्विश्रिता गीरिषा यातं नासत्योप वाजैः ॥
Ku rozkoszy miodowego Somy, o Aśvinowie, starożytny Hotṛ wzywa was do ofiary. Rozpostarty jest dar na barhisie, a słowo uwolnione zostaje z impulsem pożywienia; przyjdźcie, o Nāsatyowie, blisko z siłami vāja, pełnią zwycięskiej energii.
Mantra 2
यो वामश्विना मनसो जवीयान्रथः स्वश्वो विश आजिगाति । येन गच्छथः सुकृतो दुरोणं तेन नरा वर्तिरस्मभ्यं यातम् ॥
Ten wasz rydwan, o Aśvinowie, szybszy niż myśl, dobrze zaprzężony, który dociera do ludów, tym doskonałym ruchem, którym udajecie się do dobrze zbudowanego domu, tą drogą postępu przyjdźcie do nas, o dwaj panowie męskości.
Mantra 3
ऋषिं नरावंहसः पाञ्चजन्यमृबीसादत्रिं मुञ्चथो गणेन । मिनन्ता दस्योरशिवस्य माया अनुपूर्वं वृषणा चोदयन्ता ॥
Wy dwaj, o panowie męskości, uwolniliście widza Atriego, należącego do pięciakiego rodzaju ludzkiego, z miażdżącego ucisku, waszą hostią mocy, łamąc krok po kroku wrogie, szkodliwe zaklęcia oszusta i popychając naprzód zwycięski marsz.
Mantra 4
अश्वं न गूळ्हमश्विना दुरेवैॠषिं नरा वृषणा रेभमप्सु । सं तं रिणीथो विप्रुतं दंसोभिर्न वां जूर्यन्ति पूर्व्या कृतानि ॥
Jak ktoś znajduje ukrytego konia, tak wy, o Aśvinowie, silni panowie, znaleźliście i zgromadziliście Rebhę, widza w wodach, złamanego i rozproszonego, przez wasze moce umiejętności; wasze dawne czyny nie starzeją się.
Mantra 5
सुषुप्वांसं न निॠतेरुपस्थे सूर्यं न दस्रा तमसि क्षियन्तम् । शुभे रुक्मं न दर्शतं निखातमुदूपथुरश्विना वन्दनाय ॥
Jak ktoś śpiący w łonie rozpadu, jak słońce przebywające w ciemności, jak jasna ozdoba ukryta przed wzrokiem, wy, o cudowni Aśvinowie, podnieśliście Vandanę, wyprowadzając go znów na światło istnienia.
Mantra 6
तद्वां नरा शंस्यं पज्रियेण कक्षीवता नासत्या परिज्मन् । शफादश्वस्य वाजिनो जनाय शतं कुम्भाँ असिञ्चतं मधूनाम् ॥
Ten czyn wasz należy głosić, o Nāsatyowie, przez Kakṣīvata Pajriyi: z kopyta potężnego rumaka wylaliście dla człowieka sto dzbanów miodowej słodyczy, pełnię rozkoszy i siły.
Mantra 7
युवं नरा स्तुवते कृष्णियाय विष्णाप्वं ददथुर्विश्वकाय । घोषायै चित्पितृषदे दुरोणे पतिं जूर्यन्त्या अश्विनावदत्तम् ॥
Wy dwaj, o panowie, daliście wychwalającemu Kṛṣṇiyi wszechprzenikające Viṣṇāpvę; a Ghoṣy, choć mieszkała w domu ojca, daliście męża, gdy ona więdła: tak odwracacie los ku wypełnieniu.
Mantra 8
युवं श्यावाय रुशतीमदत्तं महः क्षोणस्याश्विना कण्वाय । प्रवाच्यं तद्वृषणा कृतं वां यन्नार्षदाय श्रवो अध्यधत्तम् ॥
Wy dwaj daliście lśniącą Śyāvie, o Aśvinowie, dla wielkiego Kṣoṇy, dla Kaṇvy; godne głoszenia jest to dzieło wasze, o silni, gdy daliście sławę Nārṣadzie, ustanawiając słuch duszy dla prawdy.
Mantra 9
पुरू वर्पांस्यश्विना दधाना नि पेदव ऊहथुराशुमश्वम् । सहस्रसां वाजिनमप्रतीतमहिहनं श्रवस्यं तरुत्रम् ॥
Przybierając wiele postaci, o Aśvinowie, sprowadziliście dla Pedu szybkiego konia, zwycięzcę tysiąca, niezwyciężonego w natarciu, zabójcę siły węża, pełnego śravas, silnego wybawiciela: skoncentrowaną moc na zwycięską podróż.
Mantra 10
एतानि वां श्रवस्या सुदानू ब्रह्माङ्गूषं सदनं रोदस्योः । यद्वां पज्रासो अश्विना हवन्ते यातमिषा च विदुषे च वाजम् ॥
To są wasze czyny natchnionej sławy, o hojni, to wypowiedź brahmanu, to siedzenie między dwoma światami. Gdy Pajrowie was wzywają, o Aśvinowie, przyjdźcie z mocą wzrostu i z vāją dla tego, który zna.
Mantra 11
सूनोर्मानेनाश्विना गृणाना वाजं विप्राय भुरणा रदन्ता । अगस्त्ये ब्रह्मणा वावृधाना सं विश्पलां नासत्यारिणीतम् ॥
Śpiewając miarą Syna, o Aśvinowie, darując wāję natchnionemu wieszczowi, wzmacniając się przez brahman Agasty, wy, o Nāsatyowie, ustawiliście w porządku i przywróciliście Wiśpalę: czynicie całym to, co okaleczone w podróży.
Mantra 12
कुह यान्ता सुष्टुतिं काव्यस्य दिवो नपाता वृषणा शयुत्रा । हिरण्यस्येव कलशं निखातमुदूपथुर्दशमे अश्विनाहन् ॥
Gdzie poszliście, o Aśvinowie, ku dobrze ukształtowanej chwale wizji wieszczów, o synowie Nieba, mocni, szybcy w waszym ruchu? Wynieśliście, jak ktoś podnosi zakopane złote naczynie, ukrytą rozkosz z dołu, o Aśvinowie, w dziesiątym dniu wynieśliście ją na jaw.
Mantra 13
युवं च्यवानमश्विना जरन्तं पुनर्युवानं चक्रथुः शचीभिः । युवो रथं दुहिता सूर्यस्य सह श्रिया नासत्यावृणीत ॥
Wy, o Aśvinowie, przez wasze skuteczne moce uczyniliście Ćjawanę, postarzałego, znów młodym. A Córka Słońca wybrała wasz rydwan razem ze wspaniałością, o Nāsatyowie, na podróż zjednoczenia.
Mantra 14
युवं तुग्राय पूर्व्येभिरेवैः पुनर्मन्यावभवतं युवाना । युवं भुज्युमर्णसो निः समुद्राद्विभिरूहथुॠज्रेभिरश्वैः ॥
Wy dwaj staliście się znów młodzi duchem dla Tugry przez wasze dawne impulsy siły; i wynieśliście Bhudżju z powodzi wód, z morza, na waszych jasno stąpających koniach i ich wielu środkach.
Mantra 15
अजोहवीदश्विना तौग्र्यो वां प्रोळ्हः समुद्रमव्यथिर्जगन्वान् । निष्टमूहथुः सुयुजा रथेन मनोजवसा वृषणा स्वस्ति ॥
Taugrja wezwał was, o Aśvinowie, gdy był zniesiony daleko w morze, poruszając się bez oparcia. Wynieśliście go, na waszym dobrze zaprzężonym rydwanie, szybkim jak myśl, o mocni, w bezpieczeństwo i pomyślność.
Mantra 16
अजोहवीदश्विना वर्तिका वामास्नो यत्सीममुञ्चतं वृकस्य । वि जयुषा ययथुः सान्वद्रेर्जातं विष्वाचो अहतं विषेण ॥
Wartika wezwała was, o Aśvinowie, gdy uwolniliście ją z pyska wilka. Wtedy ruszyliście naprzód ze zwycięską siłą; i wszechpożerającego, zrodzonego na zboczu góry, powaliliście waszą trucizną, waszą uzdrawiającą siłą przeciwną.
Mantra 17
शतं मेषान्वृक्ये मामहानं तमः प्रणीतमशिवेन पित्रा । आक्षी ऋज्राश्वे अश्विनावधत्तं ज्योतिरन्धाय चक्रथुर्विचक्षे ॥
Gdy Ridżraśwa, dając sto baranów wilczycy, został wprowadzony w ciemność przez nielitościwego ojca, wy, o Aśvinowie, daliście mu oczy; uczyniliście światło dla ślepego, aby mógł widzieć z rozeznaniem.
Mantra 18
शुनमन्धाय भरमह्वयत्सा वृकीरश्विना वृषणा नरेति । जारः कनीन इव चक्षदान ऋज्राश्वः शतमेकं च मेषान् ॥
Brzemię dla ślepego nazwano 'fortuną'; tak wilczyca wołała: 'O Aśvinowie, mocni bohaterowie!' Ridżraśwa, dając wzrok jak młody kochanek pannie, ofiarował sto jeden baranów.
Mantra 19
मही वामूतिरश्विना मयोभूरुत स्रामं धिष्ण्या सं रिणीथः । अथा युवामिदह्वयत्पुरंधिरागच्छतं सीं वृषणाववोभिः ॥
Wielka jest wasza pomoc, o Aśvinowie, przynosząca rozkosz; i naprawiliście nawet upadającą siłę i znużenie, o mędrcy. Dlatego Purandhi zaiste wezwała was, przyjdźcie do niej, o mocni, z waszą pomocą i opieką.
Mantra 20
अधेनुं दस्रा स्तर्यं विषक्तामपिन्वतं शयवे अश्विना गाम् । युवं शचीभिर्विमदाय जायां न्यूहथुः पुरुमित्रस्य योषाम् ॥
Wy, o cudowni Aśvinowie, sprawiliście, że nieudojna krowa, wstrzymywana, popłynęła mlekiem dla Śajawy. A przez wasze skuteczne moce przyprowadziliście dla Vimady pannę młodą, córkę Purumitry, łącząc potrzebne dopełnienie z szukającym.
Mantra 21
यवं वृकेणाश्विना वपन्तेषं दुहन्ता मनुषाय दस्रा । अभि दस्युं बकुरेणा धमन्तोरु ज्योतिश्चक्रथुरार्याय ॥
Siejąc jęczmień pługiem, i wydobywając dobroczynną obfitość dla człowieka, o cudowni Aśvinowie, dmąc na Dasyu za pomocą bakury, stworzyliście szerokie światło dla Arji: przestronną jasność dla prawa duszy.
Mantra 22
आथर्वणायाश्विना दधीचेऽश्व्यं शिरः प्रत्यैरयतम् । स वां मधु प्र वोचदृतायन्त्वाष्ट्रं यद्दस्रावपिकक्ष्यं वाम् ॥
O Aświnowie, dla Atharwana podnieśliście ponownie końską głowę Dadhīci. On wtedy wypowiedział dla was miódzioną tajemnicę Prawdy, narodzoną z Twaṣṭṛ wiedzę mistyczną, która była ukryta w waszym wnętrzu, o cudowni.
Mantra 23
सदा कवी सुमतिमा चके वां विश्वा धियो अश्विना प्रावतं मे । अस्मे रयिं नासत्या बृहन्तमपत्यसाचं श्रुत्यं रराथाम् ॥
Zawsze, o moce wieszczów, zwracam się ku waszej łaskawej mądrości; o Aświnowie, pielęgnujcie wszystkie moje przebudzenia myśli. Dla nas, o Nāsatyowie, ustanówcie rozległą pełnię istnienia, taką, która niesie trwanie duszy i staje się rzeczą usłyszaną i zapamiętaną.
Mantra 24
हिरण्यहस्तमश्विना रराणा पुत्रं नरा वध्रिमत्या अदत्तम् । त्रिधा ह श्यावमश्विना विकस्तमुज्जीवस ऐरयतं सुदानू ॥
O Aświnowie, radując się, daliście Vadhri-matī syna podobnego do złotorękiego, o bohaterowie. A zaciemnionego Śyāvę, złamanego i umniejszonego, podnieśliście ponownie do życia, o szczodrzy dawcy.
Mantra 25
एतानि वामश्विना वीर्याणि प्र पूर्व्याण्यायवोऽवोचन् । ब्रह्म कृण्वन्तो वृषणा युवभ्यां सुवीरासो विदथमा वदेम ॥
Te wasze moce bohaterów, o Aświnowie, czyny pradawne, ogłosili poszukujący. Tworząc moc mantry, o silni, dla was obu, my, bogaci w wewnętrznych bohaterów, niech przemawiamy w zgromadzeniu przebudzenia.
The Aśvins (Nāsatyā) are twin Vedic gods known for swift help—especially healing, rescue in danger, and restoring strength. They are closely linked with dawn and quick arrival in a shining chariot.
The hymn invites the Aśvins to come to the Soma offering and bring vāja—winning strength, prosperity, and vital energy—along with protection and health for the worshippers.
Cyavāna’s renewal is a famous example used to show the Aśvins’ real power to restore life and vigor. By recalling such deeds, the poet strengthens the claim that they can help ‘here and now’ in the ritual and in human life.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.