Prakarana 34

Verse 695 (चौपाई)

नित नूतन मंगल पुर माहीं। निमिष सरिस दिन जामिनि जाहीं।। बड़े भोर भूपतिमनि जागे। जाचक गुन गन गावन लागे।। देखि कुअँर बर बधुन्ह समेता। किमि कहि जात मोदु मन जेता।। प्रातक्रिया करि गे गुरु पाहीं। महाप्रमोदु प्रेमु मन माहीं।। करि प्रनाम पूजा कर जोरी। बोले गिरा अमिअँ जनु बोरी।। तुम्हरी कृपाँ सुनहु मुनिराजा। भयउँ आजु मैं पूरनकाजा।। अब सब बिप्र बोलाइ गोसाईं। देहु धेनु सब भाँति बनाई।। सुनि गुर करि महिपाल बड़ाई। पुनि पठए मुनि बृंद बोलाई।।

W mieście była zawsze nowa uroczystość; dni i noce mijały jak mgnienie oka. O świcie król i jego doradcy obudzili się, a bardzi zaczęli śpiewać niezliczone pochwały. Widząc książąt i pannę młodą z jej towarzyszkami, jak mogę opowiedzieć radość, która wypełniała serce? Po wykonaniu porannych obrzędów udali się do guru, ich serca pełne wielkiej rozkoszy i miłości. Ze złożonymi dłońmi oddali pokłon i cześć; ich mowa była jakby nasycona nektarem. "Słuchaj, o naczelniku mędrców, dzięki twojej łaska moje zadanie zostało dziś doprowadzone do spełnienia. Teraz wezwij wszystkich braminów, o Panie, i daj im krowy w każdy sposób przygotowane." Słysząc guru, król oddał mu wielką cześć; potem posłał, by wezwać zgromadzenie mędrców.

Verse 696 (दोहा/सोरठा)

बामदेउ अरु देवरिषि बालमीकि जाबालि। आए मुनिबर निकर तब कौसिकादि तपसालि।।330।।

Wamadewa i mędrzec Dewara, Walmiki i Dżabali; wtedy przybył tłum najwybitniejszych mędrców, z Kausiką i innymi ascetami.

Verse 697 (चौपाई)

दंड प्रनाम सबहि नृप कीन्हे। पूजि सप्रेम बरासन दीन्हे।। चारि लच्छ बर धेनु मगाई। कामसुरभि सम सील सुहाई।। सब बिधि सकल अलंकृत कीन्हीं। मुदित महिप महिदेवन्ह दीन्हीं।। करत बिनय बहु बिधि नरनाहू। लहेउँ आजु जग जीवन लाहू।। पाइ असीस महीसु अनंदा। लिए बोलि पुनि जाचक बृंदा।। कनक बसन मनि हय गय स्यंदन। दिए बूझि रुचि रबिकुलनंदन।। चले पढ़त गावत गुन गाथा। जय जय जय दिनकर कुल नाथा।। एहि बिधि राम बिआह उछाहू। सकइ न बरनि सहस मुख जाहू।।

Król z laską w ręku oddał pokłon wszystkim i z czcią ofiarował im wspaniałe siedzenia. Poprosił o cztery lakh doskonałych krów, łagodnych i pięknych w zachowaniu jak krowa spełniająca życzenia. Przyozdobił je na wszelki sposób i podarował królowi oraz władcom ziemi, którzy byli pełni radości. Błagając na wiele sposobów, król rzekł: "Dziś zyskałem zysk życia na tym świecie." Otrzymując błogosławieństwa, król radował się; wtedy zgromadzenie żebraków przyjęło swoje dary i odeszło. Złote szaty, konie, rydwany i klejnoty dał, rozważając co sprawi przyjemność Synowi Rasy Słonecznej. Odeszli recytując i śpiewając opowieść o jego cnotach: "Zwycięstwo, zwycięstwo Panu Dynastii Słonecznej!" W ten sposób obchodzono zaślubiny Ramy z radością; tysiąc ust nie mogłoby tego opisać.

Verse 698 (दोहा/सोरठा)

बार बार कौसिक चरन सीसु नाइ कह राउ। यह सबु सुखु मुनिराज तव कृपा कटाच्छ पसाउ।।331।।

Kausika wielokrotnie skłaniał głowę u stóp mędrca i rzekł: "Cała ta szczęśliwość, o królu mędrców, pochodzi z Twojej łaski, szczodrze udzielonej."

Verse 699 (चौपाई)

जनक सनेहु सीलु करतूती। नृपु सब भाँति सराह बिभूती।। दिन उठि बिदा अवधपति मागा। राखहिं जनकु सहित अनुरागा।। नित नूतन आदरु अधिकाई। दिन प्रति सहस भाँति पहुनाई।। नित नव नगर अनंद उछाहू। दसरथ गवनु सोहाइ न काहू।। बहुत दिवस बीते एहि भाँती। जनु सनेह रजु बँधे बराती।। कौसिक सतानंद तब जाई। कहा बिदेह नृपहि समुझाई।। अब दसरथ कहँ आयसु देहू। जद्यपि छाड़ि न सकहु सनेहू।। भलेहिं नाथ कहि सचिव बोलाए। कहि जय जीव सीस तिन्ह नाए।।

Dżanaka, jego uczucie, postawa i charakter, król chwalił na wszelki sposób jako cud. Gdy nadszedł dzień, Pan Ajodhji prosił o pozwolenie na wyjazd; Dżanaka zatrzymywał go z miłością. Dzień po dniu okazywana mu cześć wzrastała; każdego dnia traktowano go jak gościa na tysiące sposobów. Każdego dnia miasto było pełne nowej radości i świętowania; wyjazd Daszarathy nie był miły nikomu. Wiele dni minęło w ten sposób, jakby orszak weselny był związany więzami przywiązania. Wtedy Kausika i Szatananda poszli i przemówili do króla Widehy, udzielając mu rady. "Teraz pozwól odejść Daszarathie, choć nie możesz porzucić swojej miłości." "Dobrze, panie mój," rzekł i wezwał swoich ministrów; posłał wieść o zwycięstwie i życiu, a oni skłonili głowy.

Verse 700 (दोहा/सोरठा)

अवधनाथु चाहत चलन भीतर करहु जनाउ। भए प्रेमबस सचिव सुनि बिप्र सभासद राउ।।332।।

Pan Ajodhji pragnął wyruszyć i wydawał rozkazy wewnątrz pałacu. Ministrowie, słysząc braminów i dworzan, zostali przejęci miłością.

Verse 701 (चौपाई)

पुरबासी सुनि चलिहि बराता। बूझत बिकल परस्पर बाता।। सत्य गवनु सुनि सब बिलखाने। मनहुँ साँझ सरसिज सकुचाने।। जहँ जहँ आवत बसे बराती। तहँ तहँ सिद्ध चला बहु भाँती।। बिबिध भाँति मेवा पकवाना। भोजन साजु न जाइ बखाना।। भरि भरि बसहँ अपार कहारा। पठई जनक अनेक सुसारा।। तुरग लाख रथ सहस पचीसा। सकल सँवारे नख अरु सीसा।। मत्त सहस दस सिंधुर साजे। जिन्हहि देखि दिसिकुंजर लाजे।। कनक बसन मनि भरि भरि जाना। महिषीं धेनु बस्तु बिधि नाना।।

Słysząc, że orszak weselny odjedzie, mieszkańcy miasta pytali się nawzajem w udręce, jakby wieczorny lotus kurczył się ze wstydu. Gdy wszyscy usłyszeli, że wyjazd jest pewny, opłakiwali, jakby wieczorny lotus więdł. Gdziekolwiek goście weselni przybywali i zostawali, tam Siddhowie odchodzili na wiele sposobów. Owoce i gotowane potrawy wielu rodzajów były przygotowane; ustalenia dotyczące jedzenia nie mogą być opisane. Dżanaka posłał niezliczonych tragarzy, napełniając domy, niosąc wiele rodzajów zapasów. Sto tysięcy koni i dwadzieścia pięć tysięcy rydwanów, wszystkie przyozdobione od kopyta do korony. Dziesięć tysięcy podnieconych słoni było przystrojonych, na widok których słonie stron świata czuły wstyd. Złote szaty i klejnoty wypełniały domy; krowy, bawoły i wiele rodzajów dóbr zostało podarowanych.

Verse 702 (दोहा/सोरठा)

दाइज अमित न सकिअ कहि दीन्ह बिदेहँ बहोरि। जो अवलोकत लोकपति लोक संपदा थोरि।।333।।

Dary podarowane przez Pana Widehy były niezmierzone i nie do opisania; nawet Pan światów, patrząc na nie, uznałby bogactwo światów za małe.

Verse 703 (चौपाई)

सबु समाजु एहि भाँति बनाई। जनक अवधपुर दीन्ह पठाई।। चलिहि बरात सुनत सब रानीं। बिकल मीनगन जनु लघु पानीं।। पुनि पुनि सीय गोद करि लेहीं। देइ असीस सिखावनु देहीं।। होएहु संतत पियहि पिआरी। चिरु अहिबात असीस हमारी।। सासु ससुर गुर सेवा करेहू। पति रुख लखि आयसु अनुसरेहू।। अति सनेह बस सखीं सयानी। नारि धरम सिखवहिं मृदु बानी।। सादर सकल कुअँरि समुझाई। रानिन्ह बार बार उर लाई।। बहुरि बहुरि भेटहिं महतारीं। कहहिं बिरंचि रचीं कत नारीं।।

Po dokonaniu wszystkich ustaleń w ten sposób, Dżanaka wysłał ich do miasta Ajodhja. Słysząc, że orszak weselny odjeżdża, wszystkie królowe były zmartwione, jak ryby w płytkiej wodzie. Wielokrotnie brały Sitę na swoje kolana, udzielały jej błogosławieństw i oferowały rady. "Bądź zawsze droga swojemu mężowi; niech nasze błogosławieństwo trwa długo." "Służ swojej teściowej, teściowi i starszym; podążaj za wolą i rozkazem męża." Przejęte miłością, mądre towarzyszki uczyły ją obowiązków żony łagodnymi słowami. Z czcią instruowały wszystkie księżniczki, a królowe obejmowały je wielokrotnie. Wielokrotnie spotykały matki, mówiąc: "Jak Brahma stworzył takie kobiety?"

Verse 704 (दोहा/सोरठा)

तेहि अवसर भाइन्ह सहित रामु भानु कुल केतु। चले जनक मंदिर मुदित बिदा करावन हेतु।।334।।

W tym czasie Rama, sztandar rasy słonecznej, wyruszył ze swoimi braćmi na dwór Dżanaki, radosny i pragnący pożegnać się.

Verse 705 (चौपाई)

चारिअ भाइ सुभायँ सुहाए। नगर नारि नर देखन धाए।। कोउ कह चलन चहत हहिं आजू। कीन्ह बिदेह बिदा कर साजू।। लेहु नयन भरि रूप निहारी। प्रिय पाहुने भूप सुत चारी।। को जानै केहि सुकृत सयानी। नयन अतिथि कीन्हे बिधि आनी।। मरनसीलु जिमि पाव पिऊषा। सुरतरु लहै जनम कर भूखा।। पाव नारकी हरिपदु जैसें। इन्ह कर दरसनु हम कहँ तैसे।। निरखि राम सोभा उर धरहू। निज मन फनि मूरति मनि करहू।। एहि बिधि सबहि नयन फलु देता। गए कुअँर सब राज निकेता।।

Czterej bracia, piękni w swojej szlachetnej naturze, wyruszyli; kobiety i mężczyźni miasta biegli, aby ich zobaczyć. Niektórzy mówili: "Chcę z nimi odejść dzisiaj." Pan Widehy przygotował się do ich wyjazdu. "Napełnijcie swoje oczy widokiem ich piękna," powiedziano czterem synom króla, drogim gościom. Kto wie, jaką zasłużoną fortuną byli tak mądrzy? Oczy stały się gośćmi, przyniesionymi przez opatrzność. Jak śmiertelny księżyc daje nektar, drzewo boskie otrzymuje narodziny z głodu. Jak osiągnięcie stóp Wisznu dla duszy w piekle, tak jest dla mnie ich widok. Patrząc na Ramę, trzymali jego blask w sercach; w swoich umysłach uformowali jego obraz jako klejnot. W ten sposób dał owoc widzenia wszystkim; książęta poszli do pałacu króla.

Verse 706 (दोहा/सोरठा)

रूप सिंधु सब बंधु लखि हरषि उठा रनिवासु। करहि निछावरि आरती महा मुदित मन सासु।।335।।

Ujrzawszy wszystkich swoich krewnych, ocean piękna, królowa powstała w radości; z wielką rozkoszą w sercu, matka odprawiła ceremonię arati z pełnym nabożeństwem.

Verse 707 (चौपाई)

देखि राम छबि अति अनुरागीं। प्रेमबिबस पुनि पुनि पद लागीं।। रही न लाज प्रीति उर छाई। सहज सनेहु बरनि किमि जाई।। भाइन्ह सहित उबटि अन्हवाए। छरस असन अति हेतु जेवाँए।। बोले रामु सुअवसरु जानी। सील सनेह सकुचमय बानी।। राउ अवधपुर चहत सिधाए। बिदा होन हम इहाँ पठाए।। मातु मुदित मन आयसु देहू। बालक जानि करब नित नेहू।। सुनत बचन बिलखेउ रनिवासू। बोलि न सकहिं प्रेमबस सासू।। हृदयँ लगाइ कुअँरि सब लीन्ही। पतिन्ह सौंपि बिनती अति कीन्ही।।

Ujrzawszy piękno Ramy, zostały one napełnione głęboką miłością; przezwyciężone uczuciem, chwytaly się Jego stóp raz po raz. Cała skromność została zapomniana, gdy miłość napełniła ich serca; jakże można opisać tę naturalną miłość? Odwracając się z braćmi, patrzyły i patrzyły; jadły i piły z wielką miłością. Rama przemówił, znając odpowiednią chwilę, Jego słowa pełne były cnoty, miłości i pokory. "Król pragnie udać się do Ajodhji; posłał mnie tutaj, by pożegnać się. O Matko, daj swoje polecenie z radosnym sercem; wiedząc, że jestem dzieckiem, będę zawsze okazywał miłość." Słysząc te słowa, królowa płakała; teściowa nie mogła mówić, przezwyciężona miłością. Przytuliła wszystkie księżniczki i powierzyła je ich mężom, czyniąc gorące prośby.

Verse 708 (छंद)

करि बिनय सिय रामहि समरपी जोरि कर पुनि पुनि कहै। बलि जाँउ तात सुजान तुम्ह कहुँ बिदित गति सब की अहै।। परिवार पुरजन मोहि राजहि प्रानप्रिय सिय जानिबी। तुलसीस सीलु सनेहु लखि निज किंकरी करि मानिबी।।

Złożywszy swoją modlitwę, Sita oddała się Ramie; łącząc dłonie, mówiła raz po raz: "Oddaję się Tobie, o mądry ojcze; Ty znasz stan wszystkich rzeczy. Moja rodzina i mieszkańcy miasta, mój panie, wiedzą, że Sita jest droższa niż samo życie. Tulasi mówi: widząc Twoją cnotę i miłość, uzna się za Twoją służebnicę."

Verse 709 (दोहा/सोरठा)

तुम्ह परिपूरन काम जान सिरोमनि भावप्रिय। जन गुन गाहक राम दोष दलन करुनायतन।।336।।

Ty jesteś spełnieniem pragnień, klejnotem koronnym wszystkich, drogim sercu; Rama jest śpiewakiem cnót swoich sług, niszczycielem ich błędów, siedzibą współczucia.

Verse 710 (चौपाई)

अस कहि रही चरन गहि रानी। प्रेम पंक जनु गिरा समानी।। सुनि सनेहसानी बर बानी। बहुबिधि राम सासु सनमानी।। राम बिदा मागत कर जोरी। कीन्ह प्रनामु बहोरि बहोरी।। पाइ असीस बहुरि सिरु नाई। भाइन्ह सहित चले रघुराई।। मंजु मधुर मूरति उर आनी। भई सनेह सिथिल सब रानी।। पुनि धीरजु धरि कुअँरि हँकारी। बार बार भेटहिं महतारीं।। पहुँचावहिं फिरि मिलहिं बहोरी। बढ़ी परस्पर प्रीति न थोरी।। पुनि पुनि मिलत सखिन्ह बिलगाई। बाल बच्छ जिमि धेनु लवाई।।

Mówiąc tak, królowa pozostała trzymając Jego stopy, jakby zapadła się w błocie miłości. Słysząc jej słowa pełne uczucia, Rama uczcił swoją teściową na wiele sposobów. Rama prosił o pozwolenie złożonymi rękami i kłaniał się raz po raz. Otrzymując błogosławieństwo, skłonił głowę jeszcze raz; i Pan Raghuw wyruszył ze swoimi braćmi. Królowa wniosła Jego piękną i słodką postać do swojego serca; miłość sprawiła, że całkiem zemdlała. Wtedy, opanowując się, księżniczka wyszła; raz po raz spotykała swoje matki. Eskortowała je, a potem spotykała się z nimi ponownie; ich wzajemna miłość wzrosła wielce, nie mało. Raz po raz spotykała swoje przyjaciółki i rozstawała się z nimi, jak krowa ciągnięta do swojego cielęcia.

Verse 711 (दोहा/सोरठा)

प्रेमबिबस नर नारि सब सखिन्ह सहित रनिवासु। मानहुँ कीन्ह बिदेहपुर करुनाँ बिरहँ निवासु।।337।।

Przezwyciężone miłością, wszyscy mężczyźni i kobiety pałacu, wraz ze swoimi przyjaciółmi, zdawali się uczynić miasto Wideha siedzibą współczucia i rozłąki.

Verse 712 (चौपाई)

सुक सारिका जानकी ज्याए। कनक पिंजरन्हि राखि पढ़ाए।। ब्याकुल कहहिं कहाँ बैदेही। सुनि धीरजु परिहरइ न केही।। भए बिकल खग मृग एहि भाँति। मनुज दसा कैसें कहि जाती।। बंधु समेत जनकु तब आए। प्रेम उमगि लोचन जल छाए।। सीय बिलोकि धीरता भागी। रहे कहावत परम बिरागी।। लीन्हि राँय उर लाइ जानकी। मिटी महामरजाद ग्यान की।। समुझावत सब सचिव सयाने। कीन्ह बिचारु न अवसर जाने।। बारहिं बार सुता उर लाई। सजि सुंदर पालकीं मगाई।।

Papugi i majny, które Dżanaki hodowała i nauczyła mówić, trzymane w złotych klatkach, wołały w udręce: "Gdzie jest córka Widehy?" Słysząc je, nikt nie mógł zachować cierpliwości. Ptaki i jelenie były tak zaniepokojone; jak więc można opisać stan śmiertelników? Wtedy Dżanaka przyszedł ze swoimi krewnymi; miłość wezbrała, a łzy napełniły jego oczy. Widząc Sitę, jego opanowanie uciekło; pozostał jak ten, którego nazywają całkowicie oderwanym. Król wziął Dżanaki do swojego serca; cała myśl o królewskiej godności zniknęła. Wszyscy mądrzy doradcy udzielali mu rad, ale nie zwracał uwagi, nie znając okazji. Raz po raz trzymał córkę przy sercu; potem kazał przygotować piękną palankinę i wezwać ją.

Verse 713 (दोहा/सोरठा)

प्रेमबिबस परिवारु सबु जानि सुलगन नरेस। कुँअरि चढ़ाई पालकिन्ह सुमिरे सिद्धि गनेस।।338।।

Przezwyciężone miłością, całe gospodarstwo domowe zdawało się płonąć; wiedząc o tym, król umieścił córkę w palankinie i wspomniał Ganeszę dla powodzenia.

Verse 714 (चौपाई)

बहुबिधि भूप सुता समुझाई। नारिधरमु कुलरीति सिखाई।। दासीं दास दिए बहुतेरे। सुचि सेवक जे प्रिय सिय केरे।। सीय चलत ब्याकुल पुरबासी। होहिं सगुन सुभ मंगल रासी।। भूसुर सचिव समेत समाजा। संग चले पहुँचावन राजा।। समय बिलोकि बाजने बाजे। रथ गज बाजि बरातिन्ह साजे।। दसरथ बिप्र बोलि सब लीन्हे। दान मान परिपूरन कीन्हे।। चरन सरोज धूरि धरि सीसा। मुदित महीपति पाइ असीसा।। सुमिरि गजाननु कीन्ह पयाना। मंगलमूल सगुन भए नाना।।

Król pouczał córkę na wiele sposobów, ucząc ją obowiązków żony i zwyczajów jej rodziny. Dał jej wiele służących i sług, czystych sług, którzy byli drodzi Sicie. Gdy Sita wyruszyła, mieszkańcy miasta byli zaniepokojeni; pojawiły się pomyślne znaki i wróżby szczęścia. Bramini, doradcy i całe zgromadzenie poszli z królem, by ją eskortować. Widząc czas, muzycy grali; rydwany, słonie i konie były ustawione w orszaku ślubnym. Daszaratha wezwał wszystkich braminów i dał im dary, wypełniając wszelką cześć. Kłaniając głowę i trzymając pył stóp lotosu, radosny król otrzymał błogosławieństwo. Wspominając tego o słoniowej twarzy, wyruszył; pojawiło się wiele pomyślnych znaków i wróżb szczęścia.

Verse 715 (दोहा/सोरठा)

सुर प्रसून बरषहि हरषि करहिं अपछरा गान। चले अवधपति अवधपुर मुदित बजाइ निसान।।339।।

Bogowie z radością zsyłają kwiaty, a niebiańskie nimfy śpiewają. Pan Ajodhji wyruszył do Ajodhji, radując się, podczas gdy bębny były uderzane.