Sukta 73
Sukta 8.73
Atri (probable, as the hymn repeatedly references Atraye; traditional attribution to Atri or Atris in Aśvin hymns)
Aśvins
Gāyatrī (probable: short refrain-like structure; exact meter requires full hymn scan)
ଏହି ଅଶ୍ୱିନ-ସୂକ୍ତରେ ଯୁଗଳ ଦିବ୍ୟ ଚିକିତ୍ସକ ଅଶ୍ୱିନଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ଉଠିବାକୁ, ରଥ ଯୋକ୍ତ କରିବାକୁ ଏବଂ ନିକଟକୁ ଆସିବାକୁ—ଯେପରି ତାଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଯଜମାନଙ୍କ ଭିତରେ “ନିକଟ ଓ ଆସୀନ” ହୋଇ ରହେ। ପୁନରୁକ୍ତିମୟ ଅନୁରୋଧରେ ଦ୍ରୁତ ଉଦ୍ଧାର, ବଳବର୍ଦ୍ଧନ ଏବଂ ବାଧାଦାୟକ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି—ମନେ ଯେନେ ଦୁର୍ଗ ଭେଦନ କରାଯାଉଛି। ସମଗ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ତତ୍କାଳ ସହାୟତା—ଚିକିତ୍ସା, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଜୀବନ ଓ ମନରେ ଋତ (ଠିକ୍ ଶୃଙ୍ଖଳା)ର ପୁନଃସ୍ଥାପନ।
Mantras
Mantra 1
उदीराथामृतायते युञ्जाथामश्विना रथम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଋତକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଥିବା ସାଧକ ପାଇଁ ଉଦିତ ହୁଅ; ତୁମ ରଥକୁ ଯୋଗ କର। ତୁମ ଅବଃ (ସହାୟ) ଆମ ଭିତରେ ନିକଟରେ ହିଁ ସ୍ଥିର ଭାବେ ଆସୀନ ହେଉ।
Mantra 2
निमिषश्चिज्जवीयसा रथेना यातमश्विना । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ପଲକ ଝପକିବାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର, ତୁମ ଅତିବେଗୀ ରଥରେ ଆସ। ତୁମ ଅବଃ (ସହାୟ) ଆମ ଭିତରେ ନିକଟରେ ହିଁ ସ୍ଥିର ଭାବେ ଆସୀନ ହେଉ।
Mantra 3
उप स्तृणीतमत्रये हिमेन घर्ममश्विना । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଅତ୍ରି ପାଇଁ ହିମ (ଶୀତଳତା) ସହ ଘର୍ମ (ଉଷ୍ଣ ପାନ/ତାପ)କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ପାଥର। ତୁମ ଅବଃ (ସହାୟ) ଆମ ଭିତରେ ନିକଟରେ ହିଁ ସ୍ଥିର ଭାବେ ଆସୀନ ହେଉ।
Mantra 4
कुह स्थः कुह जग्मथुः कुह श्येनेव पेतथुः । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ତୁମେ କେଉଁଠି ଅଛ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? ଶ୍ୟେନ (ବାଜ) ପରି କେଉଁଠୁ ଉଡ଼ି ଆସିଲ? ତୁମ ସହାୟ-କୃପା ଆମ ଭିତରେ ନିକଟେ ହିଁ ସ୍ଥିର ହୋଇ ବସୁ।
Mantra 5
यदद्य कर्हि कर्हि चिच्छुश्रूयातमिमं हवम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ଆଜି—ଯେତେବେଳେ ହେଉ, ଯେକୌଣସି ସମୟରେ—ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଏହି ହବ (ଆହ୍ୱାନ) ତୁମେ ଶୁଣ; ତୁମ ସହାୟ-କୃପା ଆମ ଭିତରେ ନିକଟେ ହିଁ ସ୍ଥିର ହେଉ।
Mantra 6
अश्विना यामहूतमा नेदिष्ठं याम्याप्यम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଯାତ୍ରାରେ ସର୍ବାଧିକ ଆହ୍ୱାନିତ ଦେବଦ୍ୱୟ, ମୁଁ ତୁମ ଅତିନିକଟ, ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ପହଞ୍ଚ ଦିଗକୁ ଯାଉଛି; ତୁମ ସହାୟ-କୃପା ଆମ ଭିତରେ ନିକଟେ ହିଁ ସ୍ଥିର ହେଉ।
Mantra 7
अवन्तमत्रये गृहं कृणुतं युवमश्विना । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଅତ୍ରି ପାଇଁ ରକ୍ଷିତ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କର, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ; ଏବଂ ତୁମର ଅବଃ (ସହାୟ) ଆମ ଭିତରେ ସମୀପରେ ହିଁ ସ୍ଥାପିତ ହେଉ।
Mantra 8
वरेथे अग्निमातपो वदते वल्ग्वत्रये । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ଅଗ୍ନିକୁ ବରଣ କର; ତାପ ଅତ୍ରି ପାଇଁ ଶୁଭ ବାଣୀ କହେ; ଏବଂ ତୁମର ଅବଃ (ସହାୟ) ଆମ ଭିତରେ ସମୀପରେ ହିଁ ସ୍ଥାପିତ ହେଉ।
Mantra 9
प्र सप्तवध्रिराशसा धारामग्नेरशायत । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ଆଶାସାରେ ପ୍ରେରିତ ସପ୍ତବଧ୍ରି (ସାତଗୁଣେ ଧାରିତ ଶକ୍ତି) ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଅଗ୍ନିର ଧାରା ପରି ବହୁଥିବା ପ୍ରବାହ ରୂପେ ନିଜକୁ ପ୍ରସାରିତ କରେ; ତୁମର ଅବଃ (ସହାୟ) ସମୀପରେ ଏବଂ ସତ୍ୟରୂପେ ସନ୍ନିହିତ ରହୁ।
Mantra 10
इहा गतं वृषण्वसू शृणुतं म इमं हवम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ହେ ବୃଷଣ୍ୱସୂ (ଅଶ୍ୱିନୌ), ଏଠାକୁ ଆସ; ମୋର ଏହି ହବ (ଆହ୍ୱାନ) ଶୁଣ। ତୁମ ଅବଃ (ସହାୟ) ନିକଟେ ବସି, ସତ୍ୟରେ ସନ୍ନିହିତ ହେଉ।
Mantra 11
किमिदं वां पुराणवज्जरतोरिव शस्यते । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ତୁମମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏହା କ’ଣ କୁହାଯାଉଛି—ପୁରାତନ ଭଳି, ବୃଦ୍ଧ କଥା ଭଳି? ତୁମ ଅବଃ (ସହାୟ) ନିକଟେ ବସି, ସତ୍ୟରେ ସନ୍ନିହିତ ହେଉ।
Mantra 12
समानं वां सजात्यं समानो बन्धुरश्विना । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ତୁମ ସଜାତ୍ୟ ଏକ; ତୁମ ବନ୍ଧୁ ମଧ୍ୟ ଏକ। ତୁମ ଅବଃ (ସହାୟ) ନିକଟେ ବସି, ସତ୍ୟରେ ସନ୍ନିହିତ ହେଉ।
Mantra 13
यो वां रजांस्यश्विना रथो वियाति रोदसी । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନା, ତୁମ ରଥ ଯେ ବିଶାଳ ରଜାଂସି (ବିସ୍ତାର) ମଧ୍ୟରେ ବିହରେ ଏବଂ ରୋଦସୀ—ଦୁଇ ଲୋକ—ଉପରେ ବ୍ୟାପେ; ତୁମ ଅବଃ (ସହାୟ) ଆମ ପାଖରେ ନିକଟ ଏବଂ ସତ୍ୟରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ରହୁ।
Mantra 14
आ नो गव्येभिरश्व्यैः सहस्रैरुप गच्छतम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ଗବ୍ୟ (ଗୋ-ଧନ) ଓ ଅଶ୍ୱ୍ୟ (ଅଶ୍ୱ-ବଳ) ଏହି ସହସ୍ର (ହଜାରଗୁଣ) ଧନ ସହ ଆମ ପାଖକୁ ନିକଟରେ ଆସ; ତୁମ ଅବଃ (ସହାୟ) ଆମ ପାଖରେ ନିକଟ ଏବଂ ସତ୍ୟରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ରହୁ।
Mantra 15
मा नो गव्येभिरश्व्यैः सहस्रेभिरति ख्यतम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ଗବ୍ୟ ଓ ଅଶ୍ୱ୍ୟ ଏହି ସହସ୍ର (ହଜାରଗୁଣ) ତେଜ ଓ ବେଗ ସହ, ହେ ପ୍ରସିଦ୍ଧମାନେ, ଆମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଯାଅନି; ତୁମ ଅବଃ (ସହାୟ) ଆମ ପାଖରେ ନିକଟ ଏବଂ ସତ୍ୟରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ରହୁ।
Mantra 16
अरुणप्सुरुषा अभूदकर्ज्योतिॠतावरी । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ଅରୁଣ-ଦୀପ୍ତିମତୀ ଉଷା ତେଜୋମୟୀ ହେଲା; ଋତର ନିୟମରେ ଚଳିଥିବା ସେ ଆଲୋକକୁ ପ୍ରକଟ କଲା। ତୁମ ସହାୟତା ସନ୍ନିକଟରେ ରହୁ, ସତ୍ୟରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉ।
Mantra 17
अश्विना सु विचाकशद्वृक्षं परशुमाँ इव । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉ—ଯେପରି କୁହାଡ଼ିଧାରୀ ଗଛକୁ ପ୍ରକଟ କରେ। ତୁମ ସହାୟତା ସନ୍ନିକଟରେ ରହୁ, ସତ୍ୟରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉ।
Mantra 18
पुरं न धृष्णवा रुज कृष्णया बाधितो विशा । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
କୃଷ୍ଣା (ଅନ୍ଧକାର) ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୋଇ ଅନେକ ଜନମଧ୍ୟରେ ଦବାଇ ରହିଥିବାକୁ, ଧୃଷ୍ଣବାନ ବୀର ଯେପରି ଦୁର୍ଗକୁ ଭେଦେ, ସେପରି ଭେଦି ଆଗେ ବଢ଼। ତୁମ ସହାୟତା ସନ୍ନିକଟରେ ରହୁ, ସତ୍ୟରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉ।
Frequently Asked Questions
The Aśvins are twin Vedic deities known for swift arrival, healing, and rescue. This hymn calls them like urgent helpers who come at dawn and restore strength and well-being.
It asks that the Aśvins’ help be “near” and “seated/present” for the worshipper. The idea is not only distant blessing, but immediate, steady support felt within one’s life and mind.
Call the Aśvins quickly and confidently: they hear, arrive, and remove obstacles—especially the ‘blackness’ of oppression or confusion—so that truth (ṛta), health, and protection can be restored.
Ask anything about Sukta 73 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
