Sukta 73
Sukta 8.73
Atri (probable, as the hymn repeatedly references Atraye; traditional attribution to Atri or Atris in Aśvin hymns)
Gāyatrī (probable: short refrain-like structure; exact meter requires full hymn scan)
ഈ അശ്വിന സ്തോത്രം ഇരട്ട ദിവ്യ വൈദ്യന്മാരായ അശ്വിനരെ വീണ്ടും വീണ്ടും വിളിക്കുന്നു—എഴുന്നേൽക്കുക, രഥം യോജിപ്പിക്കുക, അടുത്തേക്ക് വരിക—എന്ന്; അവരുടെ സഹായം ആരാധകന്റെ അടുക്കൽ “സമീപവും ആസീനവുമായി” നിലകൊള്ളണമെന്നതാണ് അഭിലാഷം. പുനരാവർത്തനപരമായ ഉറച്ച അഭ്യർത്ഥനയോടെ ഇത് വേഗത്തിലുള്ള രക്ഷ, ശക്തിവർധനം, കോട്ടയെ ആക്രമിച്ച് തകർക്കുന്നതുപോലെ തടസ്സമാകുന്ന അന്ധകാരത്തെ ഭേദിക്കൽ എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുന്നു. ആകെ ലക്ഷ്യം ഉടൻ ലഭിക്കേണ്ട സഹായം—ചികിത്സ, സംരക്ഷണം, ജീവിതത്തിലും മനസ്സിലും ഋത (ശരിയായ ക്രമം) പുനഃസ്ഥാപിക്കൽ.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
उदीराथामृतायते युञ्जाथामश्विना रथम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ഹേ അശ്വിനൗ, ഋതത്തെ അന്വേഷിക്കുന്നവനുവേണ്ടി ഉദിച്ചുയരുവിൻ; നിങ്ങളുടെ രഥം യോജിപ്പിൻ. നിങ്ങളുടെ അവഃ (സഹായം) ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് സമീപത്തുതന്നെ സ്ഥിരമായി ആസീനമാകട്ടെ.
Mantra 2
निमिषश्चिज्जवीयसा रथेना यातमश्विना । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ഹേ അശ്വിനൗ, കണ്ണിമയ്ക്കുന്നതിലും വേഗത്തിൽ, നിങ്ങളുടെ അതിവേഗ രഥത്തിൽ വരുവിൻ. നിങ്ങളുടെ അവഃ (സഹായം) ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് സമീപത്തുതന്നെ സ്ഥിരമായി ആസീനമാകട്ടെ.
Mantra 3
उप स्तृणीतमत्रये हिमेन घर्ममश्विना । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ഹേ അശ്വിനൗ, അത്രിക്കായി ഹിമം (ശീതളത) സഹിതം ഘർമം (ഉഷ്ണ പാനം/താപം) വിരിച്ചൊരുക്കുവിൻ. നിങ്ങളുടെ അവഃ (സഹായം) ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് സമീപത്തുതന്നെ സ്ഥിരമായി ആസീനമാകട്ടെ.
Mantra 4
कुह स्थः कुह जग्मथुः कुह श्येनेव पेतथुः । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
നിങ്ങൾ എവിടെയാണ്? എവിടെ നിന്നാണ് വന്നത്? ശ്യേനൻ (പരുന്ത്) പോലെ എവിടെ നിന്നാണ് പറന്നെത്തിയത്? നിങ്ങളുടെ സഹായകൃപ ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് സമീപത്തുതന്നെ സ്ഥിരമായി ഇരിക്കട്ടെ.
Mantra 5
यदद्य कर्हि कर्हि चिच्छुश्रूयातमिमं हवम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ഇന്ന്—എപ്പോഴെങ്കിലും, ഏതുസമയത്തും—ഹേ അശ്വിനൗ, ഈ ഹവം നിങ്ങൾ കേൾക്കട്ടെ; നിങ്ങളുടെ സഹായകൃപ ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് സമീപത്തുതന്നെ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളട്ടെ.
Mantra 6
अश्विना यामहूतमा नेदिष्ठं याम्याप्यम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ഹേ അശ്വിനൗ, യാത്രയിൽ ഏറ്റവും അധികം ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നവരേ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ അതിനികട, അന്തരംഗ സ്പർശത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു; നിങ്ങളുടെ സഹായകൃപ ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് സമീപത്തുതന്നെ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളട്ടെ.
Mantra 7
अवन्तमत्रये गृहं कृणुतं युवमश्विना । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ഹേ അശ്വിനൗ, അത്രിക്കായി സംരക്ഷിതമായ ഗൃഹം നിർമ്മിക്കുവിൻ, നിങ്ങൾ ഇരുവരും; നിങ്ങളുടെ അവഃ (സഹായം) ഞങ്ങളിലകത്ത് സമീപത്തുതന്നെ സ്ഥാപിതമാകട്ടെ.
Mantra 8
वरेथे अग्निमातपो वदते वल्ग्वत्रये । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
അഗ്നിയെ വരിക്കുവിൻ; താപം അത്രിക്കായി മധുരമായ വാക്ക് ഉച്ചരിക്കുന്നു; നിങ്ങളുടെ അവഃ (സഹായം) ഞങ്ങളിലകത്ത് സമീപത്തുതന്നെ സ്ഥാപിതമാകട്ടെ.
Mantra 9
प्र सप्तवध्रिराशसा धारामग्नेरशायत । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ആശാസയാൽ പ്രേരിതമായ സപ്തവധ്രി (ഏഴുമടങ്ങി ധരിക്കപ്പെട്ട ശക്തി) മുന്നോട്ട് നീങ്ങി അഗ്നിയുടെ ധാരപോലെ ഒഴുകുന്ന പ്രവാഹമായി താനേ വിരിയുന്നു; നിങ്ങളുടെ അവഃ (സഹായം) സമീപത്തും സത്യമായി സന്നിഹിതമായിരിക്കട്ടെ.
Mantra 10
इहा गतं वृषण्वसू शृणुतं म इमं हवम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ഹേ വൃഷണ്വസൂ (അശ്വിനൗ), ഇവിടെ വരുവിൻ; എന്റെ ഈ ഹവം കേൾക്കുവിൻ. നിങ്ങളുടെ അവഃ (സഹായം) സമീപത്ത് ഇരുന്ന്, സത്യമായി സന്നിഹിതമാകട്ടെ.
Mantra 11
किमिदं वां पुराणवज्जरतोरिव शस्यते । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
നിങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഇതെന്താണ് പറയപ്പെടുന്നത്—പുരാതനമായതുപോലെ, വൃദ്ധകഥപോലെ? നിങ്ങളുടെ അവഃ (സഹായം) സമീപത്ത് ഇരുന്ന്, സത്യമായി സന്നിഹിതമാകട്ടെ.
Mantra 12
समानं वां सजात्यं समानो बन्धुरश्विना । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ഹേ അശ്വിനൗ, നിങ്ങളുടെ സജാത്യം ഒന്നാണ്; നിങ്ങളുടെ ബന്ധുവും ഒന്നാണ്. നിങ്ങളുടെ അവഃ (സഹായം) സമീപത്ത് ഇരുന്ന്, സത്യമായി സന്നിഹിതമാകട്ടെ.
Mantra 13
यो वां रजांस्यश्विना रथो वियाति रोदसी । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ഹേ അശ്വിന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ രഥം വിശാലമായ രജാംസി (വ്യാപ്തികൾ) വഴി സഞ്ചരിച്ചു, റോദസീ എന്ന രണ്ടു ലോകങ്ങളിലുമെല്ലാം വ്യാപിക്കുന്നു; നിങ്ങളുടെ അവഃ (സഹായം) ഞങ്ങളോടു സമീപമായി, സത്യമായി സന്നിഹിതമാകട്ടെ.
Mantra 14
आ नो गव्येभिरश्व्यैः सहस्रैरुप गच्छतम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ഗവ്യ (ഗോ-സമ്പത്ത്)യും അശ്വ്യ (അശ്വ-ബലം)യും ആയ സഹസ്ര (ആയിരമടങ്ങ്) ധനങ്ങളോടെ ഞങ്ങളോടു സമീപമായി വരുവിൻ; നിങ്ങളുടെ അവഃ (സഹായം) ഞങ്ങളോടു സമീപമായി, സത്യമായി സന്നിഹിതമാകട്ടെ.
Mantra 15
मा नो गव्येभिरश्व्यैः सहस्रेभिरति ख्यतम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ഗവ്യയും അശ്വ്യയും ആയ സഹസ്ര (ആയിരമടങ്ങ്) തേജസ്സുകളും വേഗങ്ങളും കൊണ്ടു, ഹേ പ്രസിദ്ധന്മാരേ, ഞങ്ങളെ മറികടന്ന് കടന്നുപോകരുതേ; നിങ്ങളുടെ അവഃ (സഹായം) ഞങ്ങളോടു സമീപമായി, സത്യമായി സന്നിഹിതമാകട്ടെ.
Mantra 16
अरुणप्सुरुषा अभूदकर्ज्योतिॠतावरी । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
അരുണപ്രഭയുള്ള ഉഷസ് ദീപ്തിമയയായി; ഋതത്തിന്റെ നിയമത്തിൽ ചരിക്കുന്ന അവൾ പ്രകാശം ഉദിപ്പിച്ചു. നിങ്ങളുടെ സഹായം സമീപത്തായിരിക്കട്ടെ, സത്യമായി സന്നിഹിതമായിരിക്കട്ടെ.
Mantra 17
अश्विना सु विचाकशद्वृक्षं परशुमाँ इव । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
ഹേ അശ്വിനൗ, അത് വ്യക്തമായി പ്രകാശിക്കട്ടെ—കോടാലി ധരിച്ചവൻ വൃക്ഷത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ. നിങ്ങളുടെ സഹായം സമീപത്തായിരിക്കട്ടെ, സത്യമായി സന്നിഹിതമായിരിക്കട്ടെ.
Mantra 18
पुरं न धृष्णवा रुज कृष्णया बाधितो विशा । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
കൃഷ്ണാ (അന്ധകാരം) മൂലം പീഡിതനായി അനേകം ജനങ്ങളിൽ അമർന്നു കിടക്കുന്നതിനെ, ധൃഷ്ണവാൻ വീരൻ പുരം തകർക്കുന്നതുപോലെ, ഭേദിച്ച് മുന്നേറുക. നിങ്ങളുടെ സഹായം സമീപത്തായിരിക്കട്ടെ, സത്യമായി സന്നിഹിതമായിരിക്കട്ടെ.
Inside Sukta 73
How it unfolds
- Where it opens
A direct awakening-call: the Aśvins are asked to rise, yoke their chariot, and come to the truth-seeker; the refrain prays that their help be near and firmly present.
- Development
The poet intensifies the invitation—‘come here, hear my call’—highlighting their vigor and readiness to respond, turning the hymn into a rhythmic, insistently repeated summons.
- Climax
A forceful plea for breakthrough: the Aśvins are asked to smash obstruction like a fortress, liberating those oppressed by ‘blackness’ across the peoples/forces of life.
- Where it settles
The refrain returns as a settling assurance: the desired end is not only external rescue but the inward ‘seating’ of divine help—steady protection and restored order.
The deity: Aśvins
- Cosmic functionThey mediate the transition from darkness to light (night to dawn), restore health and wholeness, and rapidly intervene to save beings from danger, disorder, and affliction.
- Inner significanceThey symbolize the twin powers of prompt grace and practical healing—clarity that arrives at the threshold of awakening, restoring balance, courage, and right orientation when the mind is oppressed by ‘blackness’ (tamas/obstruction).
The seer
- Atri (probable; Atraya/Atraye is repeatedly invoked)Ātreya (Atri-gotra) · One of the most ancient Rigvedic seers; associated with luminous insight, the Ātreya lineage, and hymns that call the gods as close helpers—especially the Aśvins as rescuers and healers.
Famous verses
anti ṣad bhūtu vām avaḥ
ihā gataṃ … śṛṇutam me imaṃ havam
puraṃ na … ā ruja
Attributes of the deity
- Twin deities (dual form)
- Swift chariot-borne helpers
- Healers/physicians
- Rescuers in संकट (distress)
- Associated with dawn and renewal
- Bring strength (vṛṣan-vasū: ‘rich in victorious force’)
- Restore ṛta and well-being
Also by this seer
- Rigveda Mandala 5 is traditionally associated with the Atri/Ātreya family of seers (many hymns attributed to Ātreyas).
- Multiple Aśvin-related invocations across the Rigveda are linked to the Ātreya tradition (family-style refrains and urgent calls for aid).
- Later Vedic and Itihāsa-Purāṇa tradition remembers Atri among the great ṛṣis and as a progenitor of an influential gotra.
The rite, step by step
- Prepare a clean seat and a small fire or lamp (if in a domestic setting).
- Begin with a brief saṅkalpa: seeking ṛta, health, and protection.
- Invoke the Aśvins as swift riders; mentally ‘yoke the chariot’ (ratha-yoga) and invite their nearness.
- Recite the hymn (or selected verses) with emphasis on the recurring refrain asking that their help be near and present.
- Offer oblations while repeating the refrain (where appropriate) as a sealing prayer for immediate aid.
- Conclude with a quiet moment of receptivity—imagining their ‘help seated within’ (inner stabilization) and dedicating the merit to right order in life.
Offerings
- Ghee (ājya) into fire (where applicable)
- Milk or soma-substitute offerings (symbolic nourishment)
- Honey/sweet offering (madhu) as a traditional Aśvin-associated sweetness
- Water libation and simple flowers in non-fire settings
Frequently Asked Questions
The Aśvins are twin Vedic deities known for swift arrival, healing, and rescue. This hymn calls them like urgent helpers who come at dawn and restore strength and well-being.
It asks that the Aśvins’ help be “near” and “seated/present” for the worshipper. The idea is not only distant blessing, but immediate, steady support felt within one’s life and mind.
Call the Aśvins quickly and confidently: they hear, arrive, and remove obstacles—especially the ‘blackness’ of oppression or confusion—so that truth (ṛta), health, and protection can be restored.
Ask anything about Sukta 73 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
