Rig Veda Sukta 73
Mandala 8Sukta 7318 Mantras

Sukta 73

Sukta 8.73

Rishi

Atri (probable, as the hymn repeatedly references Atraye; traditional attribution to Atri or Atris in Aśvin hymns)

Devata

Aśvins

Chandas

Gāyatrī (probable: short refrain-like structure; exact meter requires full hymn scan)

આ અશ્વિન સ્તુતિ વારંવાર તે દ્વિદેવ વૈદ્યોને ઉઠવા, રથ જોડવા અને નજીક આવવા માટે બોલાવે છે, જેથી તેમની મદદ ઉપાસક પાસે “નજીક અને આસનસ્થ” બની રહે. ધ્રુવપદ જેવી આગ્રહભરી પુનરાવર્તન સાથે તે ઝડપી ઉદ્ધાર, બળવત્તરતા, અને અવરોધક અંધકારને કિલ્લા પર ચઢાઈ કરીને તોડી નાખ્યા જેવું તોડી નાખવા વિનવે છે. સમગ્ર હેતુ તાત્કાલિક સહાય—ચિકિત્સા, રક્ષણ, અને જીવન તથા મનમાં ઋત (યોગ્ય વ્યવસ્થા)નું પુનઃસ્થાપન.

Mantras

Mantra 1

उदीराथामृतायते युञ्जाथामश्विना रथम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

હે અશ્વિનો, ઋતના સાધક માટે ઉદ્ભવો; તમારો રથ જોડો. તમારું અવઃ (સહાય) અમારી અંદર નજીક જ સ્થિર થઈ બેસે.

Mantra 2

निमिषश्चिज्जवीयसा रथेना यातमश्विना । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

હે અશ્વિનો, પલક ઝબકતાંય વધુ ઝડપી, તમારા અતિ-વેગી રથ પર આવી પહોંચો. તમારું અવઃ (સહાય) અમારી અંદર નજીક જ સ્થિર થઈ બેસે.

Mantra 3

उप स्तृणीतमत्रये हिमेन घर्ममश्विना । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

હે અશ્વિનો, અત્રિ માટે હિમ (શીતળતા) સાથે ઘર્મ (ઉષ્ણ પેય/તાપ) પાથરો. તમારું અવઃ (સહાય) અમારી અંદર નજીક જ સ્થિર થઈ બેસે.

Mantra 4

कुह स्थः कुह जग्मथुः कुह श्येनेव पेतथुः । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

ક્યાં છો તમે? ક્યાંથી આવ્યા છો? ક્યાં શ્યેન (બાજ)ની જેમ ઉડી આવ્યા? તમારું સહાય-બળ અમારામાં નજીક જ સ્થિર થઈ બેસે.

Mantra 5

यदद्य कर्हि कर्हि चिच्छुश्रूयातमिमं हवम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

આજે—ક્યારે પણ, કોઈ પણ સમયે—હે અશ્વિનો, તમે આ આહ્વાન સાંભળો; તમારું સહાય-બળ અમારામાં નજીક જ સ્થિર થઈ બેસે.

Mantra 6

अश्विना यामहूतमा नेदिष्ठं याम्याप्यम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

હે અશ્વિનો, યાત્રામાં સર્વાધિક આહ્વાનિત, હું તમારી અતિ નિકટ, અંતરંગ પહોંચ તરફ જઈ રહ્યો છું; તમારું સહાય-બળ અમારામાં નજીક જ સ્થિર થઈ બેસે.

Mantra 7

अवन्तमत्रये गृहं कृणुतं युवमश्विना । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

હે અશ્વિનો, અત્રિ માટે રક્ષિત ગૃહ રચો, તમે બંને; અને તમારું અવઃ (સહાય) અમારા અંદર નજીક જ સ્થિર રહે.

Mantra 8

वरेथे अग्निमातपो वदते वल्ग्वत्रये । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

અગ્નિને પસંદ કરો; તાપ અત્રિ માટે શુભ વાણી બોલે છે; અને તમારું અવઃ (સહાય) અમારા અંદર નજીક જ સ્થિર રહે.

Mantra 9

प्र सप्तवध्रिराशसा धारामग्नेरशायत । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

આશાસાથી પ્રેરિત સાતવધ્રિ (સાતગુંણે ધારિત શક્તિ) આગળ વધીને અગ્નિની ધારા સમી વહેતી પ્રવાહરૂપે પોતાને પાથરે છે; તમારું અવઃ (સહાય) નજીક અને સત્યરૂપે ઉપસ્થિત રહે.

Mantra 10

इहा गतं वृषण्वसू शृणुतं म इमं हवम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

હે વૃષણ્વસૂ (અશ્વિનો), અહીં આવો; મારી આ હવન-પોકાર સાંભળો. તમારું સહાય-બળ નજીક બેસે, સાચે હાજર રહે.

Mantra 11

किमिदं वां पुराणवज्जरतोरिव शस्यते । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

તમારા વિષે આ શું કહેવાય છે—જાણે પ્રાચીન હોય, વૃદ્ધ કથા જેવી? તમારું સહાય-બળ નજીક બેસે, સાચે હાજર રહે.

Mantra 12

समानं वां सजात्यं समानो बन्धुरश्विना । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

હે અશ્વિનો, તમારું સજાત્ય એક છે, તમારો બંધુ પણ એક છે. તમારું સહાય-બળ નજીક બેસે, સાચે હાજર રહે.

Mantra 13

यो वां रजांस्यश्विना रथो वियाति रोदसी । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

હે અશ્વિનો, તમારો રથ જે વિશાળ રજાંસિ (વિસ્તારો)માં વિહરે છે અને બે લોક—રોદસી—પર વ્યાપે છે; તમારું અવઃ (સહાય) અમારી પાસે નજીક અને સત્યરૂપે ઉપસ્થિત રહે.

Mantra 14

आ नो गव्येभिरश्व्यैः सहस्रैरुप गच्छतम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

ગવ્ય (ગૌ-ધન) અને અશ્વ્ય (અશ્વ-બળ) એવા સહસ્ર (હજારગણા) ધનો સાથે અમારી પાસે નજીક આવો; તમારું અવઃ (સહાય) અમારી પાસે નજીક અને સત્યરૂપે ઉપસ્થિત રહે.

Mantra 15

मा नो गव्येभिरश्व्यैः सहस्रेभिरति ख्यतम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

ગવ્ય અને અશ્વ્ય એવા સહસ્ર (હજારગણા) તેજો અને વેગો સાથે, હે પ્રસિદ્ધો, અમને વટાવી ન જાઓ; તમારું અવઃ (સહાય) અમારી પાસે નજીક અને સત્યરૂપે ઉપસ્થિત રહે.

Mantra 16

अरुणप्सुरुषा अभूदकर्ज्योतिॠतावरी । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

અરુણ-પ્રભાસ્વી ઉષા તેજોમય બની; ઋતના નિયમમાં ગતિ કરતી તે પ્રકાશને પ્રગટ કરે છે. તમારું સહાય-બળ નજીક રહે અને સત્યરૂપે હાજર રહે.

Mantra 17

अश्विना सु विचाकशद्वृक्षं परशुमाँ इव । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

હે અશ્વિનૌ, તે સ્પષ્ટ રીતે ઝળહળી ઊઠે—જેમ કુહાડો ધારણ કરનાર વૃક્ષને પ્રગટ કરે તેમ. તમારું સહાય-બળ નજીક રહે અને સત્યરૂપે હાજર રહે.

Mantra 18

पुरं न धृष्णवा रुज कृष्णया बाधितो विशा । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥

કૃષ્ણા (અંધકાર)થી પીડિત જે બહુવિધ જનસમૂહોમાં દબાઈ ગયો છે, તેને તોડી આગળ વધો—જેમ ધૃષ્ણવાં વીર દુર્ગને ભેદે તેમ. તમારું સહાય-બળ નજીક રહે અને સત્યરૂપે હાજર રહે.

Frequently Asked Questions

The Aśvins are twin Vedic deities known for swift arrival, healing, and rescue. This hymn calls them like urgent helpers who come at dawn and restore strength and well-being.

It asks that the Aśvins’ help be “near” and “seated/present” for the worshipper. The idea is not only distant blessing, but immediate, steady support felt within one’s life and mind.

Call the Aśvins quickly and confidently: they hear, arrive, and remove obstacles—especially the ‘blackness’ of oppression or confusion—so that truth (ṛta), health, and protection can be restored.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App