Prakarana 22

Verse 429 (चौपाई)

कीरति बिधु तुम्ह कीन्ह अनूपा। जहँ बस राम पेम मृगरूपा।। तात गलानि करहु जियँ जाएँ। डरहु दरिद्रहि पारसु पाएँ।। सुनहु भरत हम झूठ न कहहीं। उदासीन तापस बन रहहीं।। सब साधन कर सुफल सुहावा। लखन राम सिय दरसनु पावा।। तेहि फल कर फलु दरस तुम्हारा। सहित पयाग सुभाग हमारा।। भरत धन्य तुम्ह जसु जगु जयऊ। कहि अस पेम मगन पुनि भयऊ।। सुनि मुनि बचन सभासद हरषे। साधु सराहि सुमन सुर बरषे।। धन्य धन्य धुनि गगन पयागा। सुनि सुनि भरतु मगन अनुरागा।।

သင်သည် လကဲ့သို့ တူညီမရှိသော ကျော်ကြားမှုကို ရရှိခဲ့ပါသည်၊ ရာမဘုရားသည် သမင်ပုံစံဖြင့် နေထိုင်ခဲ့သော နေရာတွင်ဖြစ်ပါသည်။ အဖိုးတန်ချစ်သူအဖေ၊ သင့်နှလုံးတွင် ဝမ်းနည်းမှုမဝင်စေပါနှင့်။ ဆင်းရဲမှုကို မကြောက်ရွံ့ပါနှင့်၊ သင်သည် ပရမတ္တရကျောက်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။ ဘရတမင်းသား၊ ကျွန်ုပ်မှားယွင်းစွာ မပြောပါ။ ကျွန်ုပ်သည် တောတွင် မစွံစားသော တပဿဆရာကြီးအဖြစ် နေထိုင်ပါမည်။ ကျွန်ုပ်၏ကြိုးစားမှုအားလုံးသည် ကောင်းသောအသီးကို သီးခဲ့ပါသည်၊ လက္ခမဏ၊ ရာမနှင့် သီတာတို့ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရပါသည်။ ထိုအသီး၏အသီးမှာ သင့်ကိုမြင်တွေ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ပရယာဂ်နှင့်အတူ ကျွန်ုပ်သည် ကောင်းချီးပေးခံရပါသည်။ ဘရတမင်းသား၊ သင်သည် ကောင်းချီးပေးခံရပါသည်။ လောက၏ကျော်ကြားမှုကို အနိုင်ရခဲ့ပါသည်။ ဤသို့ပြောကာ သူသည် ချစ်ခြင်းတွင် နစ်မြုပ်သွားပါသည်။ ဆရာကြီး၏စကားများကို ကြားရသောအခါ အစည်းအဝေးသည် ပျော်ရွှင်သွားကြပါသည်။ သူတော်ကောင်းများက ချီးကျူးပြီး နတ်များက ပန်းများရွာသွန်းခဲ့ကြပါသည်။ ပရယာဂ်၏လေသည် ကောင်းချီးပေးခံရပါသည်။ ထိုအရာကို အဖန်ဖန်ကြားရသောအခါ ဘရတမင်းသားသည် ချစ်ခြင်းတွင် နစ်မြုပ်သွားပါသည်။

Verse 430 (दोहा/सोरठा)

पुलक गात हियँ रामु सिय सजल सरोरुह नैन। करि प्रनामु मुनि मंडलिहि बोले गदगद बैन।।210।।

သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် ပီတိဖြင့် တုန်လှုပ်ခဲ့ပါသည်။ သူ၏နှလုံးတွင် ရာမနှင့် သီတာတို့ ရှိနေကြပါသည်။ သူ၏ပဒုမ္မာကြက်ခြေနီများသည် မျက်ရည်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေခဲ့ပါသည်။ ဆရာကြီးများ၏အစည်းအဝေးကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးပြီးနောက် သူသည် စိတ်လှုပ်ရှားမှုဖြင့် အသံပျက်ပါသည်။

Verse 431 (चौपाई)

मुनि समाजु अरु तीरथराजू। साँचिहुँ सपथ अघाइ अकाजू।। एहिं थल जौं किछु कहिअ बनाई। एहि सम अधिक न अघ अधमाई।। तुम्ह सर्बग्य कहउँ सतिभाऊ। उर अंतरजामी रघुराऊ।। मोहि न मातु करतब कर सोचू। नहिं दुखु जियँ जगु जानिहि पोचू।। नाहिन डरु बिगरिहि परलोकू। पितहु मरन कर मोहि न सोकू।। सुकृत सुजस भरि भुअन सुहाए। लछिमन राम सरिस सुत पाए।। राम बिरहँ तजि तनु छनभंगू। भूप सोच कर कवन प्रसंगू।। राम लखन सिय बिनु पग पनहीं। करि मुनि बेष फिरहिं बन बनही।।

ဆရာကြီးများ၏အစည်းအဝေးနှင့် ဘုရားရှိခိုးရာနေရာမင်းကြီးသည် အမှန်တကယ် ရောင့်ရဲခဲ့ကြပါသည်၊ သူတို့သည် ကျိန်ဆိုခဲ့သကဲ့သို့ ဖြစ်ပါသည်။ လုပ်ငန်းများ မရှိတော့ပါ။ ဤနေရာတွင် ပို၍ပြောလျှင် ဤထက်ကြီးသောအပြစ် မရှိပါ။ သင်တို့သည် အားလုံးသိသူများဖြစ်ကြပါသည်။ ကျွန်ုပ်သည် အမှန်တရားဖြင့် ပြောပါသည်။ ရာမဘုရားသည် နှလုံးသားကို သိသူဖြစ်ပြီး အတွင်း၌ နေထိုင်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်သည် မိခင်၏လုပ်ရပ်အတွက် ဝမ်းနည်းမှု မရှိပါ။ ကျွန်ုပ်၏နှလုံးတွင် ဝမ်းနည်းမှုမရှိပါ၊ လောကသည် မမြဲသောကြောင့်ဖြစ်ပါသည်။ နောက်ဘဝတွင် ပျက်စီးမှုကို စိုးရိမ်မှုမရှိပါ။ ခမည်းတော်ကွယ်လွန်သော်လည်း ကျွန်ုပ်သည် မဝမ်းနည်းပါ။ လောကသုံးပါးကို ကောင်းသောကျော်ကြားမှုဖြင့် ဖြည့်ဆည်းပြီး ရာမနှင့် လက္ခမဏတို့နှင့် တူညီသော သားတော်ကို ရရှိခဲ့ကြပါသည်။ ရာမဘုရားသည် ခွဲခွာမှုဒဏ်ကို ခံစားရပြီး ခဏတာအတွင်း ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ပါမည်။ မင်းကြီးအတွက် ဝမ်းနည်းရန် အကြောင်းမရှိပါ။ ရာမ၊ လက္ခမဏနှင့် သီတာတို့မရှိဘဲ သူတို့သည် ဆရာကြီးအသွင်ဖြင့် တောမှတောသို့ လှည့်လည်ကြပါသည်၊ ခြေအိတ်မပါဘဲ ခြေကုပ်ဖြင့်သာ လှည့်လည်ကြပါသည်။

Verse 432 (दोहा/सोरठा)

अजिन बसन फल असन महि सयन डासि कुस पात। बसि तरु तर नित सहत हिम आतप बरषा बात।।211।।

သူတို့သည် သစ်ခေါက်အဝတ်များ ဝတ်ဆင်ကြပါသည်။ အသီးအနှံများကို စားသုံးကြပါသည်။ မြေကြီးပေါ်တွင် အိပ်စက်ကြပါသည်။ ဒဗျမြက်အိပ်ရာကို အသုံးပြုကြပါသည်။ သစ်ပင်များအောက်တွင် နေထိုင်ကြပြီး နေ့စဉ် အေးမြခြင်းနှင့် ပူပြင်းခြင်း၊ မိုးရွာခြင်းနှင့် လေတိုက်ခြင်းတို့ကို ခံစားကြပါသည်။

Verse 433 (चौपाई)

एहि दुख दाहँ दहइ दिन छाती। भूख न बासर नीद न राती।। एहि कुरोग कर औषधु नाहीं। सोधेउँ सकल बिस्व मन माहीं।। मातु कुमत बढ़ई अघ मूला। तेहिं हमार हित कीन्ह बँसूला।। कलि कुकाठ कर कीन्ह कुजंत्रू। गाड़ि अवधि पढ़ि कठिन कुमंत्रु।। मोहि लगि यहु कुठाटु तेहिं ठाटा। घालेसि सब जगु बारहबाटा।। मिटइ कुजोगु राम फिरि आएँ। बसइ अवध नहिं आन उपाएँ।। भरत बचन सुनि मुनि सुखु पाई। सबहिं कीन्ह बहु भाँति बड़ाई।। तात करहु जनि सोचु बिसेषी। सब दुखु मिटहि राम पग देखी।।

ဤမီးလောင်ကျွမ်းသော ဝမ်းနည်းမှုသည် နေ့အချိန်တွင် ကျွန်ုပ်၏ရင်ဘတ်ကို လောင်ကျွမ်းပါသည်။ ညဉ့်အချိန်တွင် ဆာလောင်မှုမရှိ၊ အိပ်ချင်မှုမရှိပါ။ ဤဆိုးရွားသောရောဂါအတွက် ဆေးဝါးမရှိပါ။ ကျွန်ုပ်သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စိတ်နှလုံးအတွင်း ရှာဖွေခဲ့ပါသည်။ မိခင်၏မကောင်းသောအကြံပေးမှုသည် အပြစ်၏အမြစ်ကို တိုးမြှင့်ခဲ့ပါသည်။ သူမသည် ကျွန်ုပ်၏ကောင်းကျိုးအတွက် လှေတစ်စင်းပြုလုပ်ပြီး နှစ်မြှုပ်ခဲ့ပါသည်။ သူမသည် ဆိုးရွားသောအတိုင်ပင်ခံ၏ အခန်းကဏ္ဍကို သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ကြမ်းကြုတ်သောစကားများကို ပြောဆိုခဲ့ပါသည်။ သူမသည် တွင်းတူးပြီး ပြင်းထန်ဆိုးရွားသော နတ်ဆိုးမန္တရားကို ရွတ်ဖတ်ခဲ့ပါသည်။ ကျွန်ုပ်အတွက် သူမသည် ဤဗျူဟာကို စီစဉ်ခဲ့ပါသည်။ သူမသည် လမ်းဆုံများတွင် လောကအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ပစ်လိုပါသည်။ ဤဆိုးရွားသောကံကြမ္မာသည် ရာမဘုရားပြန်လာသောအခါ ပြီးဆုံးပါမည်။ သူသည် အယောဓယာတွင် နေထိုင်ပါမည်၊ အခြားကုသနည်းမရှိပါ။ ဘရတ၏စကားများကို ကြားရသောအခါ ဆရာကြီးများသည် ချမ်းသာမှုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြပြီး သူတို့အားလုံးက နည်းလမ်း متعدдыဖြင့် ချီးကျူးခဲ့ကြပါသည်။ အဖေ၊ အလွန်အမင်းမဝမ်းနည်းပါနှင့်။ ရာမဘုရား၏ခြေတော်များကို မြင်တွေ့သောအခါ ဝမ်းနည်းမှုအားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားပါမည်။

Verse 434 (दोहा/सोरठा)

करि प्रबोध मुनिबर कहेउ अतिथि पेमप्रिय होहु। कंद मूल फल फूल हम देहिं लेहु करि छोहु।।212।।

ထူးခြားသောဆရာကြီးသည် နှစ်သိမ့်စကားများ ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ချစ်ခင်သောဧည့်သည်ဖြစ်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် အမြစ်များ၊ အသီးများနှင့် ပန်းများကို ပေးပါမည်။ ချစ်ခင်မှုဖြင့် လက်ခံပါ။

Verse 435 (चौपाई)

सुनि मुनि बचन भरत हिंय सोचू। भयउ कुअवसर कठिन सँकोचू।। जानि गरुइ गुर गिरा बहोरी। चरन बंदि बोले कर जोरी।। सिर धरि आयसु करिअ तुम्हारा। परम धरम यहु नाथ हमारा।। भरत बचन मुनिबर मन भाए। सुचि सेवक सिष निकट बोलाए।। चाहिए कीन्ह भरत पहुनाई। कंद मूल फल आनहु जाई।। भलेहीं नाथ कहि तिन्ह सिर नाए। प्रमुदित निज निज काज सिधाए।। मुनिहि सोच पाहुन बड़ नेवता। तसि पूजा चाहिअ जस देवता।। सुनि रिधि सिधि अनिमादिक आई। आयसु होइ सो करहिं गोसाई।।

ဆရာကြီး၏စကားများကို ကြားရသောအခါ ဘရတ၏နှလုံးသည် စိုးရိမ်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်ခဲ့ပါသည်။ ခက်ခဲပြီး ရှက်ဖွယ်ကောင်းသော အခက်အခဲတစ်ခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပါသည်။ သူ၏ဂုရု့၏စကား၏ လေးနက်မှုကို သိရှိပြီးနောက် သူသည် ခြေတော်များကို ရိုသေစွာရှိခိုးပြီး လက်နှစ်ဖက်ပူး၍ ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ကျွန်ုပ်၏ခေါင်းပေါ်တွင် သင့်အမိန့်ကို လက်ခံပါသည်။ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့၏ အမြင့်မြတ်ဆုံးတာဝန်ဖြစ်ပါသည်။ ဘရတ၏စကားများသည် ဆရာကြီးကြီး၏နှလုံးကို နှစ်သက်စေခဲ့ပါသည်။ သူသည် သူ၏စင်ကြယ်သော အလုပ်သမားနှင့် တပည့်များကို နီးကပ်စွာ ခေါ်ယူခဲ့ပါသည်။ ဘရတအတွက် ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုပြုရမည်။ သွားပြီး အမြစ်၊ အသီးနှင့် ဥများကို ယူဆောင်လာပါ။ သူတို့က ကောင်းပါပြီ၊ အရှင်မင်းကြီးဟု ပြောကာ ခေါင်းညွှတ်ခဲ့ကြပါသည်။ ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် သူတို့သည် မိမိတို့၏ မိမိတို့၏ လုပ်ငန်းများကို သွားရောက်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပါသည်။ ဆရာကြီးသည် တွေးခဲ့ပါသည်။ ဘရတသည် ကြီးကျယ်သောဧည့်သည်ဖြစ်ပါသည်။ သူ့ကို နတ်ဘုရားကဲ့သို့ ကိုးကွယ်သင့်ပါသည်။ ဤအရာကို ကြားရသောအခါ ရိဒ္ဓိ၊ သိဒ္ဓိ၊ အနိမာနှင့် အခြားသူများ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြပါသည်။ အရှင်မင်းကြီး၊ သင့်အမိန့်ရှိသမျှကို ကျွန်ုပ်တို့ ဆောင်ရွက်ပါမည်။

Verse 436 (दोहा/सोरठा)

राम बिरह ब्याकुल भरतु सानुज सहित समाज। पहुनाई करि हरहु श्रम कहा मुदित मुनिराज।।213।।

ရာမမင်းသားအပေါ် တောင့်တင်းခြင်းဖြင့် စိတ်ပျက်နေသော ဘရတမင်းသားသည် မောင်းမများနှင့်အတူ လူစုလူဝေးကို ခေါ်ဆောင်၍ ဧည့်ခံပွဲကို ကျင်းပပြီး ပင်ပန်းမှုကို ပယ်ဖျောက်ခဲ့သည်။ ရသေ့မင်းကြီး၏ ဝမ်းမြောက်မှုကို မည်သို့ဖော်ပြရမည်နည်း။

Verse 437 (चौपाई)

रिधि सिधि सिर धरि मुनिबर बानी। बड़भागिनि आपुहि अनुमानी।। कहहिं परसपर सिधि समुदाई। अतुलित अतिथि राम लघु भाई।। मुनि पद बंदि करिअ सोइ आजू। होइ सुखी सब राज समाजू।। अस कहि रचेउ रुचिर गृह नाना। जेहि बिलोकि बिलखाहिं बिमाना।। भोग बिभूति भूरि भरि राखे। देखत जिन्हहि अमर अभिलाषे।। दासीं दास साजु सब लीन्हें। जोगवत रहहिं मनहि मनु दीन्हें।। सब समाजु सजि सिधि पल माहीं। जे सुख सुरपुर सपनेहुँ नाहीं।। प्रथमहिं बास दिए सब केही। सुंदर सुखद जथा रुचि जेही।।

ရိဒ္ဓိနှင့် သိဒ္ဓိတို့ကို ဦးစားပေး၍ မဟာရသေ့ကြီးသည် မိမိကိုယ်ကို အလွန်ကံကောင်းသူဟု ယူဆခဲ့သည်။ သိဒ္ဓိတို့သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ပြောဆိုကြသည် - ရာမနှင့် ညီငယ်များသည် နှိုင်းယှဉ်၍မရသော ဧည့်သည်များဖြစ်ကြသည်။ ရသေ့၏ ခြေတော်နှစ်ချောင်းကို ဦးခိုက်ပြီး ယနေ့ ဤအမှုကို ဆောင်ရွက်ကြစို့၊ ထိုသို့ဖြင့် မင်းသားအပေါင်းတို့ ဝမ်းမြောက်ကြလိမ့်မည်။ ဤသို့ ပြောဆိုပြီး နတ်တို့၏ ကောင်းကင်ယာဉ်များပင် မောမှိုင်းသွားစေသော လှပသည့် နေအိမ်များစွာကို ပြင်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ နတ်တို့ပင် တွေ့မြင်လိုသော ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုများနှင့် ဘုန်းတန်ခိုးများကို ပြည့်စုံစွာ သိမ်းဆည်းထားခဲ့ကြသည်။ အချောင်အမယ်တို့နှင့် အစောင့်အရှောက်တို့သည် အားလုံးကို စီစဉ်ပေးကြပြီး စိတ်နှလုံးသားဖြင့် ရိုသေစွာ ဆက်ကပ်ကြသည်။ တစ်ခဏတာအတွင်း သိဒ္ဓိတို့သည် နတ်ပြည်၌ပင် အိပ်မက်၌ပင် မတွေ့နိုင်သော သုခချမ်းသာများဖြင့် လူစုလူဝေးအားလုံးကို တန်ဆာဆင်ပေးခဲ့ကြသည်။ ဦးစွာပထမ တစ်ဦးချင်းစီကို သူတို့၏ နှစ်သက်မှုအတိုင်း လှပ၍ သုခချမ်းသာပေးသော နေရာများကို ပေးအပ်ခဲ့ကြသည်။

Verse 438 (दोहा/सोरठा)

बहुरि सपरिजन भरत कहुँ रिषि अस आयसु दीन्ह। बिधि बिसमय दायकु बिभव मुनिबर तपबल कीन्ह।।214।।

ထို့နောက် မဟာရသေ့ကြီးသည် မိမိ၏ တပည့်တော်များ၏ အားဖြင့် ဘရတမင်းသားနှင့် သူ၏ဆွေမျိုးများအား ဤသို့သော အမိန့်တော်ကို ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ဗြဟ္မာနတ်မင်းကိုယ်တိုင် အံ့သြစေသော ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုကို ဖန်တီးခဲ့သည်။

Verse 439 (चौपाई)

मुनि प्रभाउ जब भरत बिलोका। सब लघु लगे लोकपति लोका।। सुख समाजु नहिं जाइ बखानी। देखत बिरति बिसारहीं ग्यानी।। आसन सयन सुबसन बिताना। बन बाटिका बिहग मृग नाना।। सुरभि फूल फल अमिअ समाना। बिमल जलासय बिबिध बिधाना।। असन पान सुच अमिअ अमी से। देखि लोग सकुचात जमी से।। सुर सुरभी सुरतरु सबही कें। लखि अभिलाषु सुरेस सची कें।। रितु बसंत बह त्रिबिध बयारी। सब कहँ सुलभ पदारथ चारी।। स्त्रक चंदन बनितादिक भोगा। देखि हरष बिसमय बस लोगा।।

ဘရတမင်းသားသည် ရသေ့၏ တန်ခိုးကို မြင်တွေ့သောအခါ လောကီဘုံတို့၏ အရှင်များအားလုံးသည် သူ့အတွက် အရေးမပါသူများဖြစ်သွားကြသည်။ လူစုလူဝေး၏ သုခချမ်းသာကို ဖော်ပြ၍မရနိုင်ပါ။ ပညာရှိတို့ပင် ဤကိုမြင်၍ တရားထူးကို မေ့ပျောက်ခဲ့ကြသည်။ နေရာထိုင်ခင်းများ၊ အိပ်ရာများ၊ လှပသော အဝတ်အစားများနှင့် ကားအုပ်များ၊ တောတောင်များ၊ ဥယျာဉ်များ၊ ငှက်များနှင့် သမင်များစွာတို့ ရှိခဲ့ကြသည်။ နံ့သာလှသော ပန်းများနှင့် အမရာကဲ့သို့ သစ်သီးများ၊ အမျိုးမျိုးသော စီစဉ်မှုများဖြင့် စင်ကြယ်သော ရေကန်များ။ အမရာကဲ့သို့ စင်ကြယ်၍ ချိုမြိန်သော အစားအသောက်များ၊ ဤတို့ကိုမြင်၍ လူတို့သည် မြေကြီးအပေါ် ရှက်ရွံ့ခဲ့ကြသည်။ နတ်များ၊ နတ်ကျေးဇူးဆပ်နွားများ၊ ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော သစ်ပင်များ၊ ဤအားလုံးတို့သည် ထိုနေရာ၌ ရှိခဲ့ကြပြီး သိကြားမင်းနှင့် သူ၏မိဖုရား၏ ဆန္ဒများကို ပြည့်ဝစေခဲ့သည်။ နွေဦးရာသီဖြစ်ပြီး လေအမျိုးသုံးမျိုး တိုက်ခတ်ခဲ့သည်။ လူတို့၏ ရည်မှန်းချက်လေးရပ်သည် အားလုံးအတွက် လွယ်ကူစွာ ရရှိနိုင်ခဲ့သည်။ စန္ဒကူးနံ့သာပန်းကုံးများ၊ မိန်းမများနှင့် အခြားသော ခံစားမှုများ၊ ဤတို့ကိုမြင်၍ လူတို့သည် ဝမ်းမြောက်မှုနှင့် အံ့သြမှုဖြင့် ပြည့်နှက်ခဲ့ကြသည်။

Verse 440 (दोहा/सोरठा)

संपत चकई भरतु चक मुनि आयस खेलवार। तेहि निसि आश्रम पिंजराँ राखे भा भिनुसार।।215।।

ဘရတမင်းသား၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုသည် စကားရက်ကျေးငှက်ကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး ရသေ့၏ အမိန့်တော်သည် သူ၏ ကစားစရာဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုညဉ့်တွင် သူသည် တောင့်တင်းမှုဖြင့် နှိပ်စက်ခံနေရသကဲ့သို့ ကျောင်းတိုက်၌ ပုံသေနေခဲ့သည်။

Verse 441 (चौपाई)

कीन्ह निमज्जनु तीरथराजा। नाइ मुनिहि सिरु सहित समाजा।। रिषि आयसु असीस सिर राखी। करि दंडवत बिनय बहु भाषी।। पथ गति कुसल साथ सब लीन्हे। चले चित्रकूटहिं चितु दीन्हें।। रामसखा कर दीन्हें लागू। चलत देह धरि जनु अनुरागू।। नहिं पद त्रान सीस नहिं छाया। पेमु नेमु ब्रतु धरमु अमाया।। लखन राम सिय पंथ कहानी। पूँछत सखहि कहत मृदु बानी।। राम बास थल बिटप बिलोकें। उर अनुराग रहत नहिं रोकैं।। दैखि दसा सुर बरिसहिं फूला। भइ मृदु महि मगु मंगल मूला।।

သူသည် ဘုရားဖူးရာနေရာများ၏ အကြီးအကဲ၌ ရေဆေးမင်္ဂလာကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ဦးခေါင်းကို ယှဉ်ကာ ရသေ့တို့၏ လူစုလူဝေးကို ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ရသေ့သည် မင်္ဂလာဆုတောင်းကို သူ၏ဦးခေါင်း၌ ထားရှိခဲ့သည်။ ဘရတမင်းသားသည် ရိုသေစွာ ဦးခိုက်ပြီး နှိမ့်ချသော စကားများစွာကို ပြောကြားခဲ့သည်။ သူသည် လမ်းခရီး၏ အခြေအနေကို မေးမြန်းပြီး စိတ်နှလုံးသားကို စွဲကပ်ထားကာ စိတြကူဋတောင်သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ သူသည် ရာမ၏ မိတ်ဆွေကို လက်နှင့်ညွှန်ပြခဲ့ပြီး သွားလာရာတွင် ခန္ဓာကိုယ်သည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၏ အလေးချိန်ကို ထမ်းဆောင်ရသကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူ၏ခြေတော်များအတွက် နေရာမရှိ၊ သူ၏ဦးခေါင်းအပေါ် အရိပ်မရှိ။ ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် သူ၏ သစ္စာ၊ သူ၏ ကျင့်ဝတ်၊ သူ၏ ဥပုသ်နှင့် သူ၏ တရားမှန်ဖြစ်ခဲ့သည်။ လက္ခဏ၊ ရာမနှင့် သီတာတို့သည် တောသူများအား လမ်းကြောင်းကို မေးမြန်းကြပြီး သူတို့သည် နူးညံ့သော စကားများဖြင့် ဖြေကြားခဲ့ကြသည်။ ရာမသည် တောတောင်နှင့် သစ်ပင်များကို ကြည့်ရှုခဲ့သည်။ သူ၏နှလုံးသား၌ ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် တည်ရှိနေပြီး တားဆီး၍မရနိုင်ပါ။ သူတို့၏ အခြေအနေကိုမြင်၍ နတ်တို့သည် ပန်းများကို ရွာသွန်းခဲ့ကြသည်။ မြေကြီးသည် နူးညံ့သွားပြီး လမ်းခရီးသည် မင်္ဂလာအားလုံး၏ အမြစ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

Verse 442 (दोहा/सोरठा)

किएँ जाहिं छाया जलद सुखद बहइ बर बात। तस मगु भयउ न राम कहँ जस भा भरतहि जात।।216।।

သူတို့သွားရာနေရာတိုင်းတွင် တိမ်တိုက်များသည် အရိပ်ကို ပေးခဲ့ကြပြီး သာယာသော လေတိုက်ခတ်ခဲ့ကာ ကောင်းသော စကားများကို သယ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုလမ်းခရီး၌ ဘရတမင်းသား၏ ခရီးစဉ်၌ ရှိခဲ့သကဲ့သို့ ရာမအတွက် ထိုကဲ့သို့သော ဘုန်းတန်ခိုးမရှိခဲ့ပါ။

Verse 443 (चौपाई)

जड़ चेतन मग जीव घनेरे। जे चितए प्रभु जिन्ह प्रभु हेरे।। ते सब भए परम पद जोगू। भरत दरस मेटा भव रोगू।। यह बड़ि बात भरत कइ नाहीं। सुमिरत जिनहि रामु मन माहीं।। बारक राम कहत जग जेऊ। होत तरन तारन नर तेऊ।। भरतु राम प्रिय पुनि लघु भ्राता। कस न होइ मगु मंगलदाता।। सिद्ध साधु मुनिबर अस कहहीं। भरतहि निरखि हरषु हियँ लहहीं।। देखि प्रभाउ सुरेसहि सोचू। जगु भल भलेहि पोच कहुँ पोचू।। गुर सन कहेउ करिअ प्रभु सोई। रामहि भरतहि भेंट न होई।।

ရှင်လည်းသော သတ္တဝါများနှင့် မရှင်လည်သော သတ္တဝါများစွာတို့သည် လမ်းခရီးကို ပြည့်နှက်ခဲ့ကြသည်။ မည်သူသည် ထိုအရှင်ကို အောက်မေ့ခဲ့သည်ရှိသော်၊ ထိုအရှင်သည် မည်သူ့အပေါ် ကရုဏာတော်ဖြင့် ကြည့်ရှုခဲ့သည်ရှိသော်၊ ထိုသူအားလုံးတို့သည် အမြတ်ဆုံးသော အဆင့်ကို ရရှိခဲ့ကြသည်။ ဘရတမင်းသားကို မြင်တွေ့ခြင်းဖြင့် သံသရာ၏ ရောဂါကို ပျောက်ကင်းစေခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဘရတမင်းသား ပြုလုပ်ခဲ့သော သေးငယ်သော အမှုမဟုတ်ပါ။ သူသည် နှလုံးသား၌ ရာမကို အမြဲတမ်း အောက်မေ့ခဲ့သည်။ ကလေးသူငယ်တို့က ရာမဟု ခေါ်ဝေါ်သူသည် လူတို့ကို ကယ်တင်သူ၊ လောကီကို ကယ်ဆယ်သူ ဖြစ်လာသည်။ ဘရတမင်းသားသည် ရာမ၏ ချစ်ခင်သူဖြစ်ပြီး သူ၏ ညီငယ်ဖြစ်သည်။ သူ၏ လမ်းခရီးသည် မင်္ဂလာမပေးဘဲ မနေနိုင်ပါ။ သိဒ္ဓတို့၊ သူတော်စင်တို့နှင့် မဟာရသေ့တို့သည် ဤသို့ ပြောဆိုကြသည် - ဘရတမင်းသားကို မြင်တွေ့၍ သူတို့သည် နှလုံးသား၌ ဝမ်းမြောက်မှုကို ရယူခဲ့ကြသည်။ သူ၏ တန်ခိုးကိုမြင်၍ နတ်မင်းကြီးပင် စိုးရိမ်ခဲ့သည်။ လောကီသည် ကောင်းမွန်သည်၊ ကောင်းမွန်မှု၌ပင် မကောင်းမှုရှိသည်၊ မကောင်းမှုကို ပြောရလျှင်။ သူသည် သူ၏ ဆရာကြီးအား - အရှင်မင်းကြီးသည် အလိုရှိသည်ကို ပြုလုပ်ပါစေ။ သို့သော် ရာမနှင့် ဘရတမင်းသားတို့ မတွေ့ဆုံခြင်း မဖြစ်ပါစေနှင့်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

Verse 444 (दोहा/सोरठा)

रामु सँकोची प्रेम बस भरत सपेम पयोधि। बनी बात बेगरन चहति करिअ जतनु छलु सोधि।।217।।

ရာမသည် သဘာဝအားဖြင့် ရိုသေသူဖြစ်သော်လည်း ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် သူ့ကို အုပ်စိုးသည်။ ဘရတမင်းသားသည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၏ သမုဒ္ဒရာဖြစ်သည်။ သူသည် ဖြစ်ပြီးသားအရာကို ဖြစ်စေလိုသည်။ သူ့အား ဗျာပါဒကို သုံးစွဲပြီး သစ္စာကို စမ်းသပ်စေပါ။

Verse 445 (चौपाई)

बचन सुनत सुरगुरु मुसकाने। सहसनयन बिनु लोचन जाने।। मायापति सेवक सन माया। करइ त उलटि परइ सुरराया।। तब किछु कीन्ह राम रुख जानी। अब कुचालि करि होइहि हानी।। सुनु सुरेस रघुनाथ सुभाऊ। निज अपराध रिसाहिं न काऊ।। जो अपराधु भगत कर करई। राम रोष पावक सो जरई।। लोकहुँ बेद बिदित इतिहासा। यह महिमा जानहिं दुरबासा।। भरत सरिस को राम सनेही। जगु जप राम रामु जप जेही।।

ဤစကားများကို ကြားသောအခါ နတ်တို့၏ ဆရာကြီးသည် ပြုံးပြောင်ခဲ့သည်။ သူ့တွင် မျက်လုံးတစ်ထောင်ရှိသော်လည်း သူသည် မျက်လုံးမရှိသူကို သိခဲ့သည်။ မာယာ၏ အရှင်သည် မိမိ၏ အစေခံအပေါ် မာယာကို ပြသသည်။ သူပြုလုပ်သောအခါ နတ်မင်းကြီးသည် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားသည်။ ထိုအခါ သူသည် ရာမ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို အနည်းငယ် နားလည်ခဲ့သည်။ ယခု လှည့်ပြောင်းပြီး ဆောင်ရွက်ပါက ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်လိမ့်မည်။ နတ်မင်းကြီး နားထောင်ပါ။ ရဃုမင်းဆက်၏ အရှင်သည် သဘာဝအားဖြင့် သိမ်မွေ့သူဖြစ်သည်။ သူသည် မည်သည့်အပြစ်အတွက်မျှ ဒေါသမထားပါ။ သို့သော် မည်သူသည် သူ၏ ဘက္ခုတော်အပေါ် အပြစ်ကျူးလွန်သည်ရှိသော် ထိုသူသည် ရာမ၏ ဒေါသမီးဖြင့် မီးတိုက်ခံရသည်။ ဤဘုန်းတန်ခိုးသည် လောကီ၌လည်းကောင်း၊ ဝေဒါ၌လည်းကောင်း၊ သမိုင်း၌လည်းကောင်း ထင်ရှားသည်။ ဒုရွာသာရသေ့သည် ဤကို ကောင်းစွာသိသည်။ ဘရတမင်းသားကဲ့သို့ ရာမ၏ ချစ်ခင်သူ မည်သူရှိသနည်း။ လောကီသည် ရာမကို ရွတ်ဖတ်သည်၊ ရာမသည် သူ့အမည်ကို ရွတ်ဖတ်သည်။

Verse 446 (दोहा/सोरठा)

मनहुँ न आनिअ अमरपति रघुबर भगत अकाजु। अजसु लोक परलोक दुख दिन दिन सोक समाजु।।218।।

အိုနတ်မင်းကြီး၊ ရघုမင်း၏ ဘက်တော်သားကို မက်မယ် ဤသို့ မခေါ်ဆောင်လင့်၊ ဤလောကနှင့် တမလွန်လောက၌ ဂုဏ်မသင့်ဖွယ်ဖြစ်လိမ့်မည်၊ နေ့စဉ် ဝေဒနာတို့ စုဝေးလိမ့်မည်။

Verse 447 (चौपाई)

सुनु सुरेस उपदेसु हमारा। रामहि सेवकु परम पिआरा।। मानत सुखु सेवक सेवकाई। सेवक बैर बैरु अधिकाई।। जद्यपि सम नहिं राग न रोषू। गहहिं न पाप पूनु गुन दोषू।। करम प्रधान बिस्व करि राखा। जो जस करइ सो तस फलु चाखा।। तदपि करहिं सम बिषम बिहारा। भगत अभगत हृदय अनुसारा।। अगुन अलेप अमान एकरस। रामु सगुन भए भगत पेम बस।। राम सदा सेवक रुचि राखी। बेद पुरान साधु सुर साखी।। अस जियँ जानि तजहु कुटिलाई। करहु भरत पद प्रीति सुहाई।।

အိုနတ်မင်းကြီး ငါ၏ဆုံးမစကားကို နားထောင်ပါ၊ ရာမသည် မိမိ၏ ကျွန်တော်ကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသည်။ ကျွန်တော်ကို ဆက်ကျွန်ပြုရခြင်းကို မင်္ဂလာဟု ရှုသည်၊ ကျွန်တော်၏ ရန်သူသည် ရန်သူအဖြစ် ပိုမိုခံရသည်။ ချစ်ခြင်းနှင့် အမျက်ဒေါသ၌ တူညီသော်လည်း ကောင်းမှုနှင့် မကောင်းမှုကို မစွဲလမ်း၊ ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်ကို မငဲ့ကွက်။ ဤလောကကို ကံအစဉ်အလာဖြင့် ထားရှိသည်၊ မည်သူမဆို မိမိပြုသောအတိုင်း အကျိုးကို ခံစားရသည်။ သို့သော် ဘက်တော်သားနှင့် ဘက်တော်သားမဟုတ်သူတို့၏ စိတ်နှလုံးအလိုက် ကောင်းသူနှင့် မကောင်းသူကို တူညီစွာ ဆက်ဆံသည်။ ဂုဏ်ကျေးဇူးမဲ့၊ စင်ကြယ်သန့်ရှင်း၊ တိုင်းတာမရ၊ တစ်မူတည်းသော ရာမသည် ဘက်တော်သားတို့၏ ချစ်ခြင်း၌ နေထိုင်၍ ဂုဏ်ကျေးဇူးနှင့် ပြည့်စုံသည်။ ရာမသည် အမြဲတမ်း ကျွန်တော်အပေါ် ချစ်ခင်မြတ်နိုးသည်၊ ဝေဒနာကျမ်းဂန်များ၊ ပုရာဏကျမ်းများ၊ သူတော်ကောင်းများနှင့် နတ်များက သက်သေခံသည်။ ဤသို့ နှလုံး၌ သိ၍ လိမ်လည်မှုကို ပယ်ဖျောက်ပြီး ဘရတ၏ ခြေတော်နှစ်ချောင်းကို ချစ်ခင်မြတ်နိုးစွာ ပြုပါ။

Verse 448 (दोहा/सोरठा)

राम भगत परहित निरत पर दुख दुखी दयाल। भगत सिरोमनि भरत तें जनि डरपहु सुरपाल।।219।।

ရာမသည် ဘက်တော်သား၏ ကောင်းကျိုးကို အမြဲဆောင်ရွက်သူ၊ သူတပါး၏ ဆင်းရဲကို မိမိဆင်းရဲဟု ယူဆသူ၊ ကရုဏာရှင်ဖြစ်သည်။ ဘရတသည် ဘက်တော်သားတို့၏ ရတနာဖြစ်သည်၊ အိုနတ်တို့၏ အစောင့်အရှောက်၊ မကြောက်ရွံ့ပါနှင့်။