Prakarana 23

Verse 449 (चौपाई)

सत्यसंध प्रभु सुर हितकारी। भरत राम आयस अनुसारी।। स्वारथ बिबस बिकल तुम्ह होहू। भरत दोसु नहिं राउर मोहू।। सुनि सुरबर सुरगुर बर बानी। भा प्रमोदु मन मिटी गलानी।। बरषि प्रसून हरषि सुरराऊ। लगे सराहन भरत सुभाऊ।। एहि बिधि भरत चले मग जाहीं। दसा देखि मुनि सिद्ध सिहाहीं।। जबहिं रामु कहि लेहिं उसासा। उमगत पेमु मनहँ चहु पासा।। द्रवहिं बचन सुनि कुलिस पषाना। पुरजन पेमु न जाइ बखाना।। बीच बास करि जमुनहिं आए। निरखि नीरु लोचन जल छाए।।

အရှင်မင်းကြီးသည် ကတိကဝတ်တည်ကြည်သူ၊ နတ်တို့၏ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ဆောင်သူဖြစ်သည်၊ ဘရတသည် ရာမ၏ အမိန့်တော်အတိုင်း လိုက်နာသူဖြစ်သည်။ မိမိအကျိုးစီးပွားကိုသာ အလိုရှိ၍ စိတ်ရှုပ်ထွေးသူဖြစ်သည်၊ ဘရတ၌ အပြစ်မရှိ၊ သင့်၌လည်းကောင်း၊ ငါ့၌လည်းကောင်း အပြစ်မရှိ။ နတ်တို့၏ ဆရာကြီး၏ ကောင်းမွန်သော စကားကို ကြား၍ နတ်မင်းကြီးသည် ဝမ်းမြောက်သည်၊ ရှက်ရွံ့မှု ပျောက်ကွယ်သည်။ ပန်းများကို ရွာချ၍ နတ်မင်းကြီးသည် ဝမ်းမြောက်ပြီး ဘရတ၏ သဘောထားကောင်းမှုကို ချီးကျူးလေသည်။ ဤသို့ ဘရတသည် ခရီးထွက်လာသည်၊ ထိုအခြေအနေကို မြင်၍ ရသေ့များနှင့် သိဒ္ဓတို့သည် အံ့ဩကြသည်။ ရာမကို ပြောဆိုသည့်အခါတိုင်း နက်ရှိုင်းစွာ အသက်ရှူထုတ်ကြသည်၊ ချစ်ခြင်းသည် နှလုံး၏ လေးဖက်လေးတန်၌ တက်လာသည်။ ထိုစကားကို ကြား၍ မိုဃ်းကြိုးနှင့် ကျောက်တုံးများပင် ပျော့ပျောင်းကုန်သည်၊ မြို့သူမြို့သားတို့၏ ချစ်ခြင်းကို မဖော်ပြနိုင်။ ခရီးလမ်းခွဲ၌ ယမုနာမြစ်သို့ ရောက်သည်၊ ရေကို ကြည့်ရှု၍ မျက်လုံးများ၌ မျက်ရည်များ ရောင်ပြန်သည်။

Verse 450 (दोहा/सोरठा)

रघुबर बरन बिलोकि बर बारि समेत समाज। होत मगन बारिधि बिरह चढ़े बिबेक जहाज।।220।।

ရघုမင်းကြီးကို ဘရာဟ္မဏများနှင့် အတူ ပရိသတ်ကို ကြည့်ရှု၍၊ ကရုဏာ၏ သမုဒ္ဒရာသည် ဝမ်းမြောက်ပြီး၊ ခွဲခွါမှု၏ သမုဒ္ဒရာကို ကူးမကူးနိုင်သော ဉာဏ်ပညာ၏ သင်္ဘောသည် ရွက်တက်သည်။

Verse 451 (चौपाई)

जमुन तीर तेहि दिन करि बासू। भयउ समय सम सबहि सुपासू।। रातहिं घाट घाट की तरनी। आईं अगनित जाहिं न बरनी।। प्रात पार भए एकहि खेंवाँ। तोषे रामसखा की सेवाँ।। चले नहाइ नदिहि सिर नाई। साथ निषादनाथ दोउ भाई।। आगें मुनिबर बाहन आछें। राजसमाज जाइ सबु पाछें।। तेहिं पाछें दोउ बंधु पयादें। भूषन बसन बेष सुठि सादें।। सेवक सुह्रद सचिवसुत साथा। सुमिरत लखनु सीय रघुनाथा।। जहँ जहँ राम बास बिश्रामा। तहँ तहँ करहिं सप्रेम प्रनामा।।

ထိုနေ့၌ ယမုနာမြစ်ကမ်း၌ တည်းခိုသည်၊ အချိန်ကောင်း၍ အားလုံး ကောင်းမွန်စွာ နေထိုင်ကြသည်။ ညဉ့်အခါ၌ မြစ်ကမ်းတိုင်း၌ ရေမှားရေတံလျှောက်များ ရောက်လာသည်၊ ရေတွက်မရနိုင်သော လှေများ ရောက်လာသည်။ နံနက်အချိန်၌ တစ်ကြိမ်တည်းဖြင့် အားလုံး ကူးကြသည်၊ ရာမ၏ မိတ်ဆွေ၏ ဝန်ကို ပြီးမြောက်စေသည်။ မြစ်၌ ဦးခေါင်းငုံ၍ ရေချိုးကြသည်၊ နိသာဒမင်းသားသည် ညီနောင်နှစ်ပါးနှင့် အတူ လိုက်ပါသည်။ ရှေ့၌ ရသေ့ကြီးသည် ယာဉ်၌ သွားသည်၊ မင်းပရိသတ်သည် နောက်၌ လိုက်သည်။ နောက်၌ ညီနောင်နှစ်ပါးသည် ခြေလျင်သွားသည်၊ လှပသော လက်ဝတ်ရတနာ၊ အဝတ်တန်ဆာများ ရိုးရှင်းစွာ ဝတ်ဆင်သည်။ ကျွန်တော်များ၊ မိတ်ဆွေများ၊ အမတ်သားများ လိုက်ပါသည်၊ လက္ခဏသည် သီတာနှင့် ရဃုနာထကို အမြဲ အောက်မေ့သည်။ ရာမသည် နားနေသော နေရာတိုင်း၌ ချစ်ခြင်းဖြင့် ရိုသေစွာ ရှိခိုးကြသည်။

Verse 452 (दोहा/सोरठा)

मगबासी नर नारि सुनि धाम काम तजि धाइ। देखि सरूप सनेह सब मुदित जनम फलु पाइ।।221।।

ထိုအရပ်၌ နေထိုင်သည်ကို ကြား၍ ယောက်ျားမိန်းမများသည် အိမ်ကို စွန့်၍ အခြားအလိုရမက်များကို စွန့်ပြီး လှုပ်ရှားလာကြသည်။ ထိုမင်းသား၏ ရုပ်တော်ကို မြင်၍ ချစ်ခြင်းနှင့် ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်သည်၊ မိမိတို့၏ ဘဝ၏ အသီးအပွင့်ကို ရရှိသည်။

Verse 453 (चौपाई)

कहहिं सपेम एक एक पाहीं। रामु लखनु सखि होहिं कि नाहीं।। बय बपु बरन रूप सोइ आली। सीलु सनेहु सरिस सम चाली।। बेषु न सो सखि सीय न संगा। आगें अनी चली चतुरंगा।। नहिं प्रसन्न मुख मानस खेदा। सखि संदेहु होइ एहिं भेदा।। तासु तरक तियगन मन मानी। कहहिं सकल तेहि सम न सयानी।। तेहि सराहि बानी फुरि पूजी। बोली मधुर बचन तिय दूजी।। कहि सपेम सब कथाप्रसंगू। जेहि बिधि राम राज रस भंगू।। भरतहि बहुरि सराहन लागी। सील सनेह सुभाय सुभागी।।

တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ချစ်ခြင်းဖြင့် မေးမြန်းကြသည်၊ ရာမနှင့် လက္ခဏသည် မိတ်ဆွေနှင့် အတူ ရှိပါသလား၊ မရှိပါလား။ ထိုသူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာ၊ အမျိုးအနွယ်၊ ရုပ်ပုံသဏ္ဌာန်သည် တူညီသည်၊ စရိုက်၊ ချစ်ခြင်း၊ သွားလာပုံသည် တူညီသည်။ သို့သော် ထိုအဝတ်တန်ဆာမဟုတ်၊ သီတာလည်း အတူမရှိ၊ သို့သော် စစ်တပ်လေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ရှေ့သို့ ချီတက်သည်။ မျက်နှာတော်၌ ဝမ်းမြောက်ခြင်းမရှိ၊ စိုးရိမ်ပူဆွေးခြင်းသာ ရှိသည်၊ ဤတွင် သံသယရှိသည် အိုမိတ်ဆွေ။ ထိုအမျိုးသမီးတို့သည် ဤဆင်ခြေချက်ကို နှလုံး၌ လက်ခံသည်၊ ထိုသူကဲ့သို့ ပညာရှိသူ မရှိဟု အားလုံး ပြောကြသည်။ ထိုသူ၏ စကားကို ချီးကျူးပြီး ချက်ချင်း ကိုးကွယ်ကြသည်၊ ထိုအမျိုးသမီးက ချိုမြိန်သော စကားကို ပြောသည်။ ချစ်ခြင်းဖြင့် အကြောင်းအရာအားလုံးကို ပြောပြသည်၊ ရာမ၏ မင်းကျေးဇူးသည် ပျက်စီးပုံကို။ ထို့နောက် ဘရတကို ချီးကျူးလာကြသည်၊ စရိုက်၊ ချစ်ခြင်း၊ သဘာဝ၊ ကံကောင်းမှုတို့ကို။

Verse 454 (दोहा/सोरठा)

चलत पयादें खात फल पिता दीन्ह तजि राजु। जात मनावन रघुबरहि भरत सरिस को आजु।।222।।

ခြေလျင်သွားလာသည်၊ သစ်သီးသစ်ဥများ စားသည်၊ ခမည်းတော်ပေးသော နိုင်ငံကို စွန့်ပြီး၊ ရဃုမင်းကို ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ရန် သွားသည်၊ ယနေ့ ဘရတကဲ့သို့ မည်သူ ရှိနိုင်ပါအံ့နည်း။

Verse 455 (चौपाई)

भायप भगति भरत आचरनू। कहत सुनत दुख दूषन हरनू।। जो कछु कहब थोर सखि सोई। राम बंधु अस काहे न होई।। हम सब सानुज भरतहि देखें। भइन्ह धन्य जुबती जन लेखें।। सुनि गुन देखि दसा पछिताहीं। कैकइ जननि जोगु सुतु नाहीं।। कोउ कह दूषनु रानिहि नाहिन। बिधि सबु कीन्ह हमहि जो दाहिन।। कहँ हम लोक बेद बिधि हीनी। लघु तिय कुल करतूति मलीनी।। बसहिं कुदेस कुगाँव कुबामा। कहँ यह दरसु पुन्य परिनामा।। अस अनंदु अचिरिजु प्रति ग्रामा। जनु मरुभूमि कलपतरु जामा।।

ညီအစ်ကို ချစ်ခြင်းသည် ဘရတ၏ အကျင့်ဖြစ်သည်၊ ပြောဆိုကြားနာ၍ ဝေဒနာနှင့် အပြစ်များ ပျောက်ကွယ်သည်။ အိုမိတ်ဆွေ ငါပြောသမျှ အနည်းငယ်သာဖြစ်သည်၊ ရာမသည် ငါ၏ ညီအစ်ကို ဖြစ်သည်။ ငါတို့ ညီငယ်များနှင့်အတူ ဘရတကိုသာ ကြည့်ရှုသည်၊ ထိုသူကို တတ်နိုင်သူဟု ရေတွက်သူများသည် ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ရှိသည်။ ထိုသူ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ကြား၍ အခြေအနေကို မြင်၍ နောင်တရကြသည်၊ ကိကေယီ၏ မိခင်သည် မိခင်ဖြစ်ထိုက်သူ မဟုတ်။ အချို့က မိဖုရား၌ အပြစ်မရှိဟု ပြောသည်၊ ကံကြမ္မာက အားလုံး ပြုလုပ်သည်၊ ငါတို့သည် ဆင်းရဲသည်။ ငါတို့သည် လောက၊ ဝေဒနာကျမ်းဂန်၊ တရားသဖြောင့်မှုမရှိသူများ မည်သို့ဖြစ်ပါအံ့နည်း၊ နိမ့်ကျသော အမျိုးသမီး၏ အမျိုးအနွယ်၏ အကျင့်သည် မစင်ကြယ်။ မကောင်းသော တိုင်းပြည်၊ မကောင်းသော ရွာ၊ မကောင်းသော အိမ်၌ နေထိုင်ကြသည်၊ ဤအမြင်သည် ကောင်းမှု၏ အသီးအပွင့် မည်သို့ဖြစ်ပါအံ့နည်း။ ဤသို့သော ဝမ်းမြောက်ခြင်းသည် ရွာတိုင်း၌ ရှားပါးသည်၊ သဲကန္တာရ၌ ကောင်းကျိုးပေးသော နတ်ပင်ပေါက်သကဲ့သို့။

Verse 456 (दोहा/सोरठा)

भरत दरसु देखत खुलेउ मग लोगन्ह कर भागु। जनु सिंघलबासिन्ह भयउ बिधि बस सुलभ प्रयागु।।223।।

ဘharata၏ အယောင်အဟန်ကို မြင်သောအခါ၊ လူတို့လက်ထဲရှိ ကံကောင်းချေမှု ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ ကံကြမ္မာ၏ အလိုအရ သီဟိုဠ်နေထိုင်သူများအတွက် ပြယာဂသည် လွယ်ကူစွာ ရောက်ရှိနိုင်သကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။

Verse 457 (चौपाई)

निज गुन सहित राम गुन गाथा। सुनत जाहिं सुमिरत रघुनाथा।। तीरथ मुनि आश्रम सुरधामा। निरखि निमज्जहिं करहिं प्रनामा।। मनहीं मन मागहिं बरु एहू। सीय राम पद पदुम सनेहू।। मिलहिं किरात कोल बनबासी। बैखानस बटु जती उदासी।। करि प्रनामु पूँछहिं जेहिं तेही। केहि बन लखनु रामु बैदेही।। ते प्रभु समाचार सब कहहीं। भरतहि देखि जनम फलु लहहीं।। जे जन कहहिं कुसल हम देखे। ते प्रिय राम लखन सम लेखे।। एहि बिधि बूझत सबहि सुबानी। सुनत राम बनबास कहानी।।

မိမိတို့၏ ဂုဏ်တော်များနှင့်အတူ ရာမ၏ ဂုဏ်ကို ချီးကျူးသီကုံးကြသည်။ နားထောင်လျက် ရဃုနာထ၏ အမှတ်ရမှုဖြင့် ရှေ့သို့ သွားကြသည်။ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများ၊ ရသေ့များ၏ ကျောင်းများနှင့် နတ်ဘုံများကို မြင်၍ ရှိခိုးကိုးကွယ်ကြသည်။ သူတို့၏ စိတ်နှလုံးထဲ၌ ဤတောင်းဆိုချက်တစ်ခုကို တောင်းခံကြသည် - သီတာနှင့် ရာမ၏ ပဒုမ္မာပန်းခြေထောက်များအပေါ် ချစ်ခြင်းမေတ္တာ။ ကိရာတ၊ ကောလ၊ တောနေလူမျိုးများ၊ ဝိခာနသ၊ ရသေ့များနှင့် တစ်စုံတစ်ယောက်ကို တွေ့ကြသည်။ ရှိခိုးပြီး မေးမြန်းကြသည် - မည်သည့်တောတွင် လက္ခဏ၊ ရာမနှင့် ဝိဒေဟ၏ သမီးတော်ကို မြင်ပါသလဲ။ သူတို့အားလုံးသည် ဘုရားရှင်၏ သတင်းကို ပြောပြကြသည်။ ဘharataကို မြင်၍ သူတို့၏ မွေးဖွားမှု၏ အသီးအပွင့်ကို ရရှိကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ကောင်းစွာ မြင်ပါပြီဟု ပြောသူများကို ရာမနှင့် လက္ခဏကဲ့သို့ ချစ်ခင်ကြသည်။ ဤနည်းဖြင့် လူတိုင်းသည် အရပ်မျက်နှာတိုင်းတွင် မေးမြန်းကြသည်၊ ရာမ၏ တောနေရာဇာဝင်ကို နားထောင်လျက်။

Verse 458 (दोहा/सोरठा)

तेहि बासर बसि प्रातहीं चले सुमिरि रघुनाथ। राम दरस की लालसा भरत सरिस सब साथ।।224।।

ထိုညကို ထိုနေရာတွင် နေခဲ့ပြီး၊ နံနက်ခင်းတွင် ရဃုနာထကို အမှတ်ရလျက် ခရီးထွက်ခဲ့ကြသည်။ ရာမ၏ အယောင်အဟန်ကို တောင့်တမှုတွင် ဘharataနှင့် တူညီသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံး။

Verse 459 (चौपाई)

मंगल सगुन होहिं सब काहू। फरकहिं सुखद बिलोचन बाहू।। भरतहि सहित समाज उछाहू। मिलिहहिं रामु मिटहि दुख दाहू।। करत मनोरथ जस जियँ जाके। जाहिं सनेह सुराँ सब छाके।। सिथिल अंग पग मग डगि डोलहिं। बिहबल बचन पेम बस बोलहिं।। रामसखाँ तेहि समय देखावा। सैल सिरोमनि सहज सुहावा।। जासु समीप सरित पय तीरा। सीय समेत बसहिं दोउ बीरा।। देखि करहिं सब दंड प्रनामा। कहि जय जानकि जीवन रामा।। प्रेम मगन अस राज समाजू। जनु फिरि अवध चले रघुराजू।।

အများအတွက် မင်္ဂလာဆောင်လက္ခဏာများ ပေါ်လာသည်။ သူတို့၏ ပျော်ရွှင်မှုပေးသော မျက်လုံးများနှင့် လက်နှစ်ဖက်တို့ တုန်လှုပ်ကြသည်။ ဘharataသည် လူအပေါင်းနှင့်အတူ စိတ်အားတက်သန်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ သူတို့သည် ရာမကို တွေ့မည်ဖြစ်ပြီး၊ သူတို့၏ ဝေဒနာနှင့် ပူပန်မှုတို့ ပျောက်ကွယ်သွားလိမ့်မည်။ သူတို့၏ စိတ်နှလုံးထဲရှိ ဆန္ဒကို ပြည့်ဝစေ၍၊ နတ်များကဲ့သို့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာတွင် နစ်မြုပ်နေကြသည်။ သူတို့၏ ကိုယ်အင်္ဂါများနှင့် ခြေလှမ်းများ အားနည်းနေသည်။ လမ်းပေါ်တွင် ယိမ်းယိုင်လျက် ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် စကားလုံးများကို ပြောကြသည်။ ထိုအချိန်တွင် ရာမ၏ မိတ်ဆွေများသည် သူတို့ကို နေရာတစ်ခု ပြသခဲ့သည် - သဘာဝအလှဖြင့် ပြည့်စုံသော တောင်တန်း၏ ထိပ်ဖျား။ ထိုနေရာ၏ အနီးတွင် မြစ်တစ်စင်း စီးဆင်းနေသည်။ ထိုနေရာတွင် သီတာနှင့်အတူ သူရဲကောင်းနှစ်ပါး နေထိုင်ကြသည်။ သူတို့ကို မြင်၍ လက်အုပ်ချီကာ ရှိခိုးကြသည်၊ ဇနကီနှင့် ရာမအား အောင်မြင်ကြောင်း ကြေညာကြသည်။ ဤနည်းဖြင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာတွင် နစ်မြုပ်နေသော မင်းညီမင်းသားအဖွဲ့သည် ရဃု၏ အရှင်သည် အယောဓယသို့ ပြန်လာသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။

Verse 460 (दोहा/सोरठा)

भरत प्रेमु तेहि समय जस तस कहि सकइ न सेषु। कबिहिं अगम जिमि ब्रह्मसुखु अह मम मलिन जनेषु।।225।

ထိုအခိုက်တွင် ဘharata၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် ဤသို့ဖြစ်ခဲ့သည် - ဂုဏ်သို့မဟုတ် အဂုဏ်တို့ဖြင့် ဖော်ပြ၍ မရနိုင်ပါ။ ရှေသျှမှပင် ဤကို ပြောပြ၍ မရနိုင်ပါ။ ဤသည်မှာ ဗြဟ္မာ၏ ကောင်းချီးမင်္ဂလာနှင့် တူသည်၊ ကဗျာဆရာသည် မရောက်နိုင်ပါ။ အို၊ ကျွန်ုပ်၏ နိမ့်ကျသော ဆွေမျိုးများအကြားတွင် ဤသည်မှာ ညစ်ညမ်းနေပါသည်။

Verse 461 (चौपाई)

सकल सनेह सिथिल रघुबर कें। गए कोस दुइ दिनकर ढरकें।। जलु थलु देखि बसे निसि बीतें। कीन्ह गवन रघुनाथ पिरीतें।। उहाँ रामु रजनी अवसेषा। जागे सीयँ सपन अस देखा।। सहित समाज भरत जनु आए। नाथ बियोग ताप तन ताए।। सकल मलिन मन दीन दुखारी। देखीं सासु आन अनुहारी।। सुनि सिय सपन भरे जल लोचन। भए सोचबस सोच बिमोचन।। लखन सपन यह नीक न होई। कठिन कुचाह सुनाइहि कोई।। अस कहि बंधु समेत नहाने। पूजि पुरारि साधु सनमाने।।

ရဃု၏ အရှင်ထဲရှိ ချစ်ခြင်းမေတ္တာအားလုံး အားနည်းလာခဲ့သည်။ နေသည် ဝင်ရွက်ပြီး၊ ကိုသ်နှစ်ခု ခရီးပြုခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ရေနှင့် မြေကို မြင်၍၊ ညသည် ကုန်လွန်ခဲ့သည်။ ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် ရဃုနာထသည် ခရီးဆက်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် ရာမသည် ည၏ ကျန်ရှိသော အချိန်ကို ကုန်လွန်စေခဲ့သည်။ သီတာသည် နိုးထ၍ ဤသို့သော အိပ်မက်ကို မြင်ခဲ့သည် - ဘharataသည် သူ၏ အဖွဲ့အစည်းအားလုံးနှင့်အတူ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အရှင်နှင့် ကွဲကွာခြင်း၏ ဖျားနာမှုသည် သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ယိုယွင်းစေခဲ့သည်။ အားလုံးသည် စိတ်နှလုံး၌ စိတ်ဓာတ်ကျလျက်၊ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်လျက် ရှိကြသည်။ သူမသည် သူမ၏ ယောက္ခမမိခင်ကို ငိုကြွေးလျက် လာသည်ကို မြင်ခဲ့သည်။ သီတာ၏ အိပ်မက်ကို ကြား၍၊ သူမ၏ မျက်လုံးများသည် မျက်ရည်ဖြင့် ပြည့်နှက်ခဲ့သည်။ သူမသည် စိတ်အတွေးအခေါ်ဖြင့် လွှမ်းမိုးခံခဲ့ရသည်။ လက္ခဏသည် ဤအိပ်မက်သည် ကောင်းသောအရာ မဟုတ်ဟု ပြောခဲ့သည်။ တစ်စုံတစ်ယောက်သည် ပြင်းထန်သော မကောင်းသော သတင်းကို ပြောပြလိမ့်မည်။ ဤသို့ ပြောကာ သူသည် သူ၏ ညီအစ်ကိုများနှင့်အတူ ရေချိုးခဲ့သည်၊ ရှိဝကို ကိုးကွယ်ခဲ့သည်၊ ရသေ့များကို ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။

Verse 462 (छंद)

सनमानि सुर मुनि बंदि बैठे उत्तर दिसि देखत भए। नभ धूरि खग मृग भूरि भागे बिकल प्रभु आश्रम गए।। तुलसी उठे अवलोकि कारनु काह चित सचकित रहे। सब समाचार किरात कोलन्हि आइ तेहि अवसर कहे।।

နတ်များနှင့် ရသေ့များကို ဂုဏ်ပြု၍၊ သူတို့သည် ထိုင်နေကြပြီး မြောက်ဘက်သို့ ကြည့်ရှုကြသည်။ ငှက်များနှင့် သမင်များသည် ရှုပ်ထွေးစွာ ထွက်ပြေးကြသည်၊ အရှင်သည် ကျောင်းသို့ သွားခဲ့သည်။ တုလသီဒါသ်သည် အကြောင်းရင်းကို ကြည့်ရှု၍ ထခဲ့သည်။ သူတို့သည် စိတ်နှလုံး၌ စိုးရိမ်လျက် နေခဲ့ကြသည်။ ကိရာတများနှင့် ကောလိများသည် ထိုအချိန်တွင် ရောက်ရှိလာ၍ သတင်းအားလုံးကို ပြောပြခဲ့ကြသည်။

Verse 463 (दोहा/सोरठा)

सुनत सुमंगल बैन मन प्रमोद तन पुलक भर। सरद सरोरुह नैन तुलसी भरे सनेह जल।।226।।

မင်္ဂလာရှိသော စကားလုံးများကို ကြား၍၊ သူမ၏ စိတ်နှလုံးသည် ပျော်ရွှင်ခဲ့သည်၊ သူမ၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် တုန်လှုပ်ခဲ့သည်။ တုလသီဒါသ်၏ မျက်လုံးများသည် ဆောင်းဦးပန်းပွင့်များကဲ့သို့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၏ မျက်ရည်များဖြင့် ပြည့်နှက်ခဲ့သည်။

Verse 464 (चौपाई)

बहुरि सोचबस भे सियरवनू। कारन कवन भरत आगवनू।। एक आइ अस कहा बहोरी। सेन संग चतुरंग न थोरी।। सो सुनि रामहि भा अति सोचू। इत पितु बच इत बंधु सकोचू।। भरत सुभाउ समुझि मन माहीं। प्रभु चित हित थिति पावत नाही।। समाधान तब भा यह जाने। भरतु कहे महुँ साधु सयाने।। लखन लखेउ प्रभु हृदयँ खभारू। कहत समय सम नीति बिचारू।। बिनु पूँछ कछु कहउँ गोसाईं। सेवकु समयँ न ढीठ ढिठाई।। तुम्ह सर्बग्य सिरोमनि स्वामी। आपनि समुझि कहउँ अनुगामी।।

ထပ်မံ၍ သီတာ၏ မိခင်သည် တွေးတောမှုထဲသို့ ကျရောက်ခဲ့သည် - ဘharata၏ လာရောက်မှုအတွက် အကြောင်းရင်းမှာ မည်သည့်အရာဖြစ်နိုင်ပါသလဲ။ တစ်စုံတစ်ယောက်သည် ထပ်မံ၍ ဤသို့ ပြောခဲ့သည် - သူ၏ လေးဖွဲ့စစ်တပ်သည် သေးငယ်ခြင်း မရှိပါ။ ဤကို ကြား၍ ရာမသည် ကြီးစွာသော စိုးရိမ်ပူပန်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်ခဲ့သည်။ တစ်ဖက်တွင် သူ၏ ဖခင်၏ စကားရှိသည်၊ အခြားတစ်ဖက်တွင် သူ၏ ညီအစ်ကို၏ တွန့်ဆုတ်မှုရှိသည်။ ဘharata၏ သဘာဝကို သူ၏ စိတ်နှလုံး၌ နားလည်၍၊ အရှင်၏ စိတ်သည် သူ၏ ကောင်းကျိုးအတွက် အနားမရှိခဲ့ပါ။ ထိုအခါ ဤဆုံးဖြတ်ချက်သည် သူ့အား ရောက်လာခဲ့သည် - ဘharataသည် ပညာရှိသူများနှင့် ကောင်းသူများအကြားတွင် ပြောပြလိမ့်မည်။ လက္ခဏသည် အရှင်၏ စိတ်နှလုံးသည် လေးလံနေသည်ကို သိခဲ့သည်။ သူသည် သင့်တင့်သော အချိန်တွင် သင့်တင့်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် ပြောခဲ့သည်။ မေးမြန်းခြင်းမရှိဘဲ၊ ကျွန်ုပ်သည် အရှင်၊ တစ်စုံတစ်ယောက်ကို ပြောပါမည်။ ဤသို့သော အချိန်တွင် အမှုထမ်းသူသည် ရဲရင့်ခြင်း မရှိပါ။ အရှင်သည် အသိဉာဏ်ရှိသူအားလုံး၏ ထိပ်တန်းဖြစ်ပါသည်၊ အရှင်ပင်ဖြစ်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်တိုင်နားလည်၍ နောက်လိုက်တစ်ဦးအဖြစ် ပြောပါမည်။

Verse 465 (दोहा/सोरठा)

नाथ सुह्रद सुठि सरल चित सील सनेह निधान।। सब पर प्रीति प्रतीति जियँ जानिअ आपु समान।।227।।

အို အရှင်၊ သူသည် အမှန်တကယ် ကောင်းသော မိတ်ဆွေတစ်ဦးဖြစ်ပါသည်၊ ရိုးသားသော စိတ်နှလုံးရှိသူ၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသူ၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၏ ရတနာတစ်ပါးဖြစ်ပါသည်။ သူသည် အားလုံးအပေါ် ချစ်ခြင်းနှင့် ယုံကြည်မှုကို ထားရှိပါသည်။ သူ့ကို အရှင်ကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ သိရပါမည်။

Verse 466 (चौपाई)

बिषई जीव पाइ प्रभुताई। मूढ़ मोह बस होहिं जनाई।। भरतु नीति रत साधु सुजाना। प्रभु पद प्रेम सकल जगु जाना।। तेऊ आजु राम पदु पाई। चले धरम मरजाद मेटाई।। कुटिल कुबंध कुअवसरु ताकी। जानि राम बनवास एकाकी।। करि कुमंत्रु मन साजि समाजू। आए करै अकंटक राजू।। कोटि प्रकार कलपि कुटलाई। आए दल बटोरि दोउ भाई।। जौं जियँ होति न कपट कुचाली। केहि सोहाति रथ बाजि गजाली।। भरतहि दोसु देइ को जाएँ। जग बौराइ राज पदु पाएँ।।

အဆိပ်ရှိသောသတ္တဝါတို့သည် အာဏာရရှိသောအခါ မူးမဲ့ဖြစ်ကာ မောဟ၏လွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဘရတမင်းသားသည် ကောင်းမြတ်သောကျင့်ဝတ်တို့၌ တည်ကြည်သော သူတော်ကောင်း ပညာရှိဖြစ်သည်။ လောကသားအားလုံးသည် ထိုမင်းသား၏ ဘုရား၏စိတ်တော်အပေါ် ချစ်ခြင်းကို သိကြသည်။ သို့သော် ယနေ့တွင်မူ ဘုရား၏နေရာကို ရရှိပြီးနောက် ဓမ္မနှင့် သင့်တင့်သောကျင့်ဝတ်ကို ပျက်ပြယ်စေရန် ထွက်ခဲ့သည်။ ထိုမင်းသား၏ ကံကြမ္မာသည် ကောက်ကွစ်သည်၊ မကောင်းသောအချိန်ဖြစ်သည်။ ဤကိုသိ၍ ရာမမင်းသားသည် တစ်ကိုယ်တော်သာ တောသို့ ထွက်ခဲ့သည်။ စိတ်တွင် မကောင်းသောအကြံကို ပြုလုပ်ပြီး မိတ်ဆွေများကို စုစည်းကာ မည်သူမျှ မခုခံနိုင်သော နန်းစည်းစိမ်ကို တည်ထောင်ရန် လာခဲ့သည်။ သန်းပေါင်းများစွာသော အစီအမံများကို ပရိယာယ်ဖြင့် ကြံစည်ကာ စစ်တပ်ကို စုစည်း၍ ညီနောင်နှစ်ပါး လာခဲ့သည်။ စိတ်တွင် လိမ်လည်မှုနှင့် မကောင်းသောအကျင့် မရှိခဲ့ပါက ရထား၊ မြင်းနှင့် ဆင်များကို အဘယ်ကြောင့် လိုအပ်ပါမည်နည်း။ ဘရတမင်းသားကို အဘယ်သူ အပြစ်တင်ရမည်နည်း။ ထိုမင်းသားသည် လောကကို ရောင်ရမ်းစေပြီး နန်းစည်းစိမ်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။

Verse 467 (दोहा/सोरठा)

ससि गुर तिय गामी नघुषु चढ़ेउ भूमिसुर जान। लोक बेद तें बिमुख भा अधम न बेन समान।।228।।

မင်းကြီးသည် မြင်းဆွဲရထားကို စီးနင်းသောအခါ ပြည်သူတို့သည် ထိုမင်းကြီးကို မင်းမြတ်အဖြစ် သိကြသည်။ ထိုမင်းကြီးသည် လောကနှင့် ဗေဒကျမ်းများမှ နှုတ်ဆက်သွားပြီး ယုတ်မာသောသူဖြစ်ကာ မြက်ပင်ကလေးတစ်ပင်နှင့်မျှ မတူညီခဲ့ပါ။

Verse 468 (चौपाई)

सहसबाहु सुरनाथु त्रिसंकू। केहि न राजमद दीन्ह कलंकू।। भरत कीन्ह यह उचित उपाऊ। रिपु रिन रंच न राखब काऊ।। एक कीन्हि नहिं भरत भलाई। निदरे रामु जानि असहाई।। समुझि परिहि सोउ आजु बिसेषी। समर सरोष राम मुखु पेखी।। एतना कहत नीति रस भूला। रन रस बिटपु पुलक मिस फूला।। प्रभु पद बंदि सीस रज राखी। बोले सत्य सहज बलु भाषी।। अनुचित नाथ न मानब मोरा। भरत हमहि उपचार न थोरा।। कहँ लगि सहिअ रहिअ मनु मारें। नाथ साथ धनु हाथ हमारें।।

သဟဿဗာဟုနှင့် တိရိသင်္ခုတို့သည် နတ်များ၏အရှင်ဖြစ်ကြသည်။ မည်သူမျှ မင်းစည်းစိမ်၏ မူးမဲ့ခြင်းဖြင့် အညစ်အကြေးမရှိခဲ့ပါ။ ဤသည်မှာ ဘရတမင်းသား ကျင့်သုံးသော သင့်တင့်သည့်နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ထိုမင်းသားသည် ရန်သူအပေါ် အနည်းဆုံးသော အကြွေးကိုပင် မထားခဲ့ပါ။ ဘရတမင်းသားသည် ကောင်းမှုတစ်ခုမျှ မပြုခဲ့ပါ။ ထိုမင်းသားသည် ရာမမင်းသားကို ကူညီသူမရှိ အားနည်းသူအဖြစ် ယူဆခဲ့သည်။ ဤကိုနားလည်ပြီး ယနေ့တွင် ထိုသူသည် အထူးသဖြင့် အမျက်ဒေါသဖြစ်လာသည်။ ရာမမင်းသား၏ မျက်နှာတော်သည် စစ်ပွဲ၏ဒေါသဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်ကို မြင်ခဲ့သည်။ ဤမျှလောက် ပြောဆိုပြီးနောက် နီတိ၏အရသာဖြင့် ရောင်ရမ်းသွားသည်။ စစ်ပွဲ၏အရသာဖြင့် တောသစ်ပင်ကဲ့သို့ အသားအရေ တက်ကြွလာသည်။ ဘုရား၏စိတ်တော်ကို ဦးခိုက်ကိုးကွယ်ပြီး ဦးခေါင်းပေါ်ရှိ ဖုန်ကို ထားရှိသည်။ သစ္စာစကားကို ပြောကြားသည်၊ သဘာဝအားဖြင့် ခွန်အားနှင့် ပြည့်စုံသည်။ အသျှင်မင်းမြတ်၊ မသင့်တင့်သောအရာကို ကျွန်ုပ်လက်မခံပါ။ ဘရတမင်းသား၊ ကျွန်ုပ်၏ သင့်အပေါ်ဆက်ဆံမှုသည် နည်းပါးသည်မဟုတ်ပါ။ ကျွန်ုပ်၏စိတ်နှလုံးကို သတ်ဖြတ်၍ မည်မျှကြာမြင့်စွာ သည်းခံရမည်နည်း။ အသျှင်မင်းမြတ်၊ လေးတော်သည် ကျွန်ုပ်လက်ထဲတွင် ရှိပါသည်။

Verse 469 (दोहा/सोरठा)

छत्रि जाति रघुकुल जनमु राम अनुग जगु जान। लातहुँ मारें चढ़ति सिर नीच को धूरि समान।।229।।

စစ်သည်တော်မျိုးနွယ်၌ ဖွားမြင်ပြီး ရဃုမင်းဆက်၌ မွေးဖွားသူ၊ ရာမမင်းသားအား ကိုးကွယ်သူကို လောကသားတို့ သိကြသည်။ ထိုသူ့ကို ခြေဖြင့်ကန်ကျောက်သော်လည်း ဦးခေါင်းပေါ်တွင် ခံယူသည်၊ ယုတ်ညံ့သူ၏ ဖုန်မှုန့်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။