Adhyaya 63

Verse 1

सूत उवाच । अश्वत्थलाक्षावह्नौ च सर्षपान्केसरप्लुतान् । जुह्वतो मंत्रमुख्यैश्च बलातिबलसंज्ञकैः

Sūta berkata: Ketika mereka mempersembahkan oblation ke dalam api yang disuap dengan kayu aśvattha dan lak, sambil mencampakkan biji sawi yang dibasahi saffron, serta melafazkan mantra-mantra utama bernama Balā dan Atibalā,

Verse 2

यामे तु प्रथमे याते काचिन्नारी समाययौ । शोणिताक्तैकवसना महोच्चोर्ध्वशिरोरुहा

Apabila jaga pertama malam telah berlalu, datanglah seorang wanita—berpakaian sehelai kain yang disapu darah, dengan rambutnya tegak tinggi dan mengerbang ke atas.

Verse 3

दारुणाक्षी शुक्लदन्ती भयस्यापि भयंकरी । सा रुरोद महारावं प्राप्य तां होमभूमिकाम्

Matanya menggerunkan, giginya putih—menakutkan bahkan bagi rasa takut itu sendiri. Setelah tiba di tanah upacara homa, dia meraung menangis dengan suara besar yang menggelegar.

Verse 4

तां दृष्ट्वा चुक्षुभे सद्यो विजयो भीतिमानिव । बर्बरीकश्च निर्भीतिस्तस्याः संमुखमाययौ

Melihatnya, Vijaya serta-merta gelisah, seolah-olah dikuasai ketakutan; namun Barbarīka, tanpa gentar, melangkah terus untuk berhadapan dengannya.

Verse 5

ततः कण्ठं समाश्लिष्य तस्या मतिमतां वरः । रुरोद द्विगुणं वीरो मेघवन्नादयन्बहु

Kemudian sang wira—yang terbaik antara orang berakal—mencekak lehernya dan meraung dua kali lebih kuat, menggelegar berulang-ulang laksana awan bergemuruh.

Verse 6

तं दृष्ट्वा विस्मिता सा च यावन्मुंचति कर्तिकाम् । तावन्निष्पीडिते कंठे मोक्तुं तस्मिन्न चाशकत्

Melihatnya, dia terperanjat; dan selagi dia tidak melepaskannya, dengan leher dicekak kuat, dia tidak mampu melepaskan diri daripadanya.

Verse 7

पीड्यमाने च बलिना कंठे तस्या मुहुर्मुहुः । मुमुोच विविधाञ्छब्दान्वज्राहत इवाचलः

Dan ketika yang perkasa itu berulang kali menekan lehernya, dia berkali-kali mengeluarkan pelbagai bunyi—bagaikan gunung dihentam halilintar.

Verse 8

क्षणं रावांस्ततो मुक्त्वा त्राहि मुञ्चेति वक्त्यणु । ततः कृपालुना मुक्ता पादयोः पतिताऽब्रवीत्

Selepas menjerit seketika, dia merayu dengan suara lemah, “Selamatkan aku—lepaskan aku!” Lalu, dibebaskan oleh yang penyayang, dia tersungkur di kaki baginda dan berkata.

Verse 9

शरणं ते प्रपन्नास्मि दासी कर्मकरी तव । महाजिह्वेति मां विद्धि राक्षसीं कामरूपिणीम्

Aku datang berlindung kepada tuanku. Aku ini hamba perempuanmu, pekerja yang berkhidmat kepadamu. Ketahuilah aku sebagai Mahājihvā—seorang rākṣasī yang mampu menjelma rupa sesuka hati.

Verse 10

काशीश्मशाननिलयां देवदानवदर्पहाम् । ददासि यदि मे वीर दुर्लभां प्राणदक्षिणाम्

Wahai wira, jika engkau mengurniakan kepadaku anugerah hidup yang sukar diperoleh (prāṇadakṣiṇā)—(aku akan berdiam di) Kāśī, yang bernaung di tanah pembakaran mayat, perendah keangkuhan para dewa dan daitya.

Verse 11

ततस्तपश्चरिष्यामि सर्वभूताभयप्रदा । अस्मिन्नर्थे स्वदेवस्य शपथा मे तथात्मनः

Kemudian aku akan menjalani tapa, menjadi pemberi ketakutan-lenyap kepada semua makhluk. Dalam hal ini aku bersumpah demi dewa pilihanku sendiri—dan demi diriku sendiri.

Verse 12

यद्येतद्व्यत्ययं कुर्यां भस्मीभूयां ततः क्षणम् । एवं ब्रुवाणां तां वीरो निगृह्य शपथैर्दृढम्

Jika aku melanggar hal ini, biarlah aku menjadi abu seketika itu juga. Ketika dia berkata demikian, sang wira mengekangnya dengan teguh, mengikatnya dengan sumpah-sumpah yang khusyuk.

Verse 13

मुमोच सापि संहृष्टा कृच्छ्रान्मुक्ता ययौ वनम् । सोऽपि वीरः खङ्गधारी तत्रैवावस्थितोऽभवत्

Dia pun melepaskannya; dan dia juga, dengan gembira—terlepas daripada kesusahan—pergi ke hutan. Wira itu, yang memegang pedang, tetap berdiri di tempat itu juga.

Verse 14

ततो मध्यमरात्रौ च गर्जितं श्रूयते महत् । अन्धकारं च संजज्ञे तमोंऽधनरकप्रभम्

Kemudian, pada tengah malam, terdengar deruman yang amat dahsyat; kegelapan pun bangkit—kelam laksana sinar neraka yang buta.

Verse 15

ददृशे च ततः शैलः शतशृंगोऽतिविस्तरः । नानाशिलाः प्रमुमुचे नानावृक्षांश्च सोच्छ्रयान्

Lalu tampaklah sebuah gunung—luas terbentang, beratus puncaknya. Ia melontarkan pelbagai batu, dan juga banyak pohon yang menjulang tinggi.

Verse 16

नानानिर्झर संघोषं ववृषे शोणितं वहु । तं तथा नगमालोक्य निर्भीतो भैमिनंदनः

Dengan gemuruh seperti banyak air terjun, darah pun turun bagaikan hujan yang lebat. Melihat gunung itu demikian, putera Bhīmā tetap tidak gentar.

Verse 17

पर्वतो द्विगुणो भूत्वा पर्वतं सहसाप्लुतः । तदाभिजघ्ने संहृत्य पर्वतं स्वेन भूभृता

Gunung itu menjadi dua kali ganda, lalu tiba-tiba melompat ke atas gunung yang lain. Kemudian ia menghentamnya, merangkul dan menghancurkannya dengan beban dirinya sendiri.

Verse 18

तदा विशीर्णः सोऽभूच्च पर्वतो भूमिमंडले । ततो योजनदेहात्मा शतशीर्षः शतोदरः

Ketika itu, di atas lingkaran bumi, wujud seperti gunung itu runtuh dan hancur berkeping-keping. Daripadanya bangkit suatu makhluk bertubuh sepanjang satu yojana, berkepala seratus dan berperut seratus.

Verse 19

वक्त्रैर्मुंचन्महाज्वालां रेपलेन्द्रोऽभ्यधावत । तं धावमानं दृष्ट्वैव बर्बरीको महाबलः

Repalendra mara ke hadapan, memuntahkan nyala api maha dahsyat dari mulut-mulutnya. Melihat dia menerjang, Barbarīka yang perkasa pun maju menyambutnya.

Verse 20

विधाय तादृशं रूपं नर्दन्तं चाप्यधावत । ततो मध्यमरात्रौ ती लघु चित्रं च सुष्ठु च

Dengan mengambil rupa sedemikian sambil mengaum, dia pun berlari mara. Lalu pada tengah malam, terjadilah sesuatu yang pantas, ajaib, dan amat menggetarkan.

Verse 21

युयुधाते बाणजालैर्यथा प्रावृषि तोयदौ । छिन्नचापौ च खङ्गाभ्यां छिन्नखड्गौ च मुष्टिभिः

Mereka bertempur dengan jalinan anak panah bagaikan awan hujan pada musim tengkujuh. Busur mereka diputus oleh pedang, dan pedang mereka pula dihancurkan oleh tumbukan penumbuk.

Verse 22

पर्वताविव सत्पक्षौ चिरं युयुधतुः स्थिरम् । ततः कक्षे समुत्पाट्य भ्रामयित्वा मुहूर्तकम्

Bagaikan dua gunung bersayap gagah, mereka bertempur teguh untuk waktu yang lama. Kemudian, dengan memegang pinggang lawan, dia mengangkatnya dan memutarnya seketika.

Verse 23

भूमौ प्रधर्षयामास प्रसृतं च मुमोच ह । चिक्षेप चाग्निकोणे तं महीसागररोधसि

Dia menghempaskannya ke bumi, lalu melepaskannya ketika tubuh itu terhampar. Kemudian dia melontarkannya ke arah tenggara, ke batas tempat daratan bertemu samudera.

Verse 24

तद्दूरे रेपलेन्द्राख्यं ग्राममद्यापि वर्तते । एवं स रेपलोनाम वृत्रतुल्यपराक्रमः

Tidak jauh dari tempat itu, sebuah kampung bernama Repalendra masih wujud hingga hari ini. Demikianlah Repala, yang kegagahannya seumpama Vṛtra.

Verse 25

नाथः श्मशानस्यावन्त्या विघ्नकृन्निहतोऽभवत् । तं निहत्य पुनर्वीरो बर्बरीकः स्थितोऽभवत्

Penguasa tanah pembakaran mayat di Avanti—si pembuat halangan—telah ditewaskan. Setelah membunuhnya, wira Barbarīka berdiri kembali, teguh dan tidak tergoncang.

Verse 26

ततस्तृतीययामे च प्रतीच्या दिश आययौ । पर्वताभा महानादा पादैः कम्पयतीव भूः

Kemudian, pada jaga ketiga malam, dari arah barat datang seseorang berwujud laksana gunung, mengaum nyaring, seolah-olah menggoncang bumi dengan langkah kakinya.

Verse 27

दुहद्रुहाख्याश्वतरी मेघभ्रष्टा तडिद्यथा । तामायांतीं तथा दृष्ट्वा सूर्यवैश्वानरप्रभाम्

Seekor baghal betina bernama Duhadruhā muncul, bagaikan kilat yang gugur dari awan. Melihat ia datang, bersinar dengan kemilau matahari dan api Vaiśvānara, (dia pun…).

Verse 28

उपसृत्य जवाद्भैमी रुरोह प्रहसन्निव । वेगात्ततः प्रद्रवतीं तुण्डे प्राहत्य मुष्टिभिः

Bhairavī meluru dengan pantas lalu menaiki dirinya, seakan-akan tertawa. Kemudian, ketika ia memecut ke hadapan dengan deras, dia menumbuk wajahnya dengan penumbuk tangan.

Verse 29

स्थापयामास तत्रैव तस्थौ सा चातिपीडिता । ततः क्रुद्धा महारावं कृत्वाप्लुत्य दुहद्रुहा

Dia memaksanya turun di sana dan dia berdiri, sangat hancur. Kemudian, dengan marah, Duhadruhā melompat, mengeluarkan raungan yang dahsyat.

Verse 30

जगत्यामाशु चिक्षेप बर्बरीकं तथेच्छकम् । ततो नदित्वा चातीव पादघातममुंचत

Dia dengan pantas melemparkan Barbarīka ke tanah, seperti yang diinginkannya. Kemudian, sambil mengaum dengan garang, dia melepaskan tendangan yang ganas.

Verse 31

पादौ च वीरः संगृह्य चिक्षेप भुवि लीलया । ततः पुनः समुत्थाय धावंतीं तां निगृह्य सः

Pahlawan itu memegang kakinya dan, seolah-olah bersukan, melemparkannya ke tanah. Kemudian, bangkit semula, dia menangkap dan menahannya ketika dia meluru ke hadapan.

Verse 32

मुष्टिना पातयित्वैव दंतान्कंठमपीडयत् । क्लिन्नं वास इवापीड्य प्राणानत्याजयद्द्रुतम्

Menjatuhkannya dengan penumbuk, dia menghancurkan giginya dan mencekik lehernya. Memerasnya bagaikan kain basah, dia dengan cepat membuatnya melepaskan nyawanya.

Verse 33

एवं सीकोत्तरस्थाने स्मशानैकपदो द्भवा । शाकिनीनामधीशा सा बर्बरीकेण सूदिता

Demikianlah, di wilayah utara Sīka—di tanah perkuburan yang dipanggil Eka-pada—dia, ketua para Śākinī, telah dibunuh oleh Barbarīka.

Verse 34

हत्वा तां चापि चिक्षेप प्रतीच्यामेव लीलया । दुहद्रुहाख्यमद्यापि तत्र ग्रामं स्म वर्तते

Sesudah membunuhnya, dia juga melemparkannya ke arah barat seolah-olah bermain. Hingga hari ini, dikatakan sebuah kampung bernama Duhadruhā masih wujud di sana.

Verse 35

ततस्तथैव संतस्थौ बर्बरीकोऽभिरक्षणे । ततश्चतुर्थे यामे च प्राप्तः क्षपणकोऽद्भुतः

Kemudian Barbarīka tetap berkawal di situ seperti sebelumnya. Dan pada jaga malam yang keempat, datanglah seorang pertapa kṣapaṇaka yang menakjubkan.

Verse 36

मुंडी नग्नो मयूराणां पिच्छधारी महाव्रतः । प्रोवाच चेदं वचनं हाहा कष्टमतीव भोः

Berkepala botak, telanjang, berselimut bulu merak, serta memegang mahāvrata, dia berkata: “Aduhai, aduhai—amatlah pedihnya, tuan!”

Verse 37

अहिंसा परमो धर्मस्तदग्निर्ज्वाल्यते कुतः । हूयमाने यतो वह्नौ सूक्ष्मजीववधो महान्

“Ahiṃsā ialah dharma tertinggi—maka bagaimana api ini boleh dinyalakan? Kerana apabila persembahan dicurahkan ke dalam nyala, berlaku pembunuhan besar terhadap makhluk halus yang sangat kecil.”

Verse 38

श्रुत्वेदं वचनं तस्य बर्बरीकोऽब्रवीत्स्मयन् । वदने सर्वदेवानां हूयमाने स्म पावके

Mendengar kata-katanya, Barbarīka berkata sambil tersenyum. Ketika itu api yajña sedang dinyalakan dan persembahan sedang dicurahkan, sambil menyeru kehadiran semua dewa.

Verse 39

अनृतं भाषसे पाप शिक्षायोग्योऽसि दुर्मते । इत्युक्त्वा सहसोत्पत्य कक्षामध्ये स्थिरोऽस्य च

“Engkau berkata dusta, wahai pendosa—akalmu yang jahat layak dididik dengan teguran!” Setelah berkata demikian, dia melompat serta-merta dan berdiri teguh di sisi pinggang/dalam genggaman lawannya.

Verse 40

दन्तान्मुष्टिप्रहारैश्च समाहत्याभ्यपातयत् । रुधिराविलवक्त्रं तं मुमोच पतितं भुवि

Dia menghentam gigi lawan dengan tumbukan penumbuk, lalu menghempaskannya jatuh. Wajah musuh berlumur darah; dilepaskan, dia rebah ke bumi.

Verse 41

स क्षणाच्चेतनां प्राप्य घोरदैत्यवपुर्धरः । भयाद्भैमेः प्रदुद्राव गुहाविवरमाविशत्

Dalam sekelip mata dia sedar kembali—makhluk mengerikan yang menyandang rupa daitya. Kerana takut akan keturunan Bhīma, dia melarikan diri lalu masuk ke celah sebuah gua.

Verse 42

बहुप्रभेति नगरी षष्टियोजनमायता । तस्यां विवेश सहसा तं चानु बर्बरीककः

Ada sebuah kota bernama Bahuprabhā, bercahaya gemilang, terbentang enam puluh yojana. Dia masuk ke dalamnya dengan tiba-tiba, dan Barbarīka mengejar rapat di belakangnya.

Verse 43

बर्बरीकं ततो दृष्ट्वा नादोऽभूच्च पलाशिनाम् । धावध्वं हन्यतामेष छिद्यतां भिद्यतामिति

Melihat Barbarīka, terdengarlah jerit pekik besar di kalangan Palāśin: “Serbu! Bunuh dia! Tebas dia! Tikam dan hancurkan dia!”

Verse 44

तच्छ्रुत्वा दैत्यवीराणां कोटयो नव भीषणाः । नानायुधधरा वीरं बर्बरीकमुपाद्रवन्

Mendengar jeritan itu, sembilan krore pahlawan daitya yang menggerunkan—bersenjata pelbagai jenis—meluru menyerbu wira Barbarīka.

Verse 45

दृष्ट्वा तान्कोटिशो दैत्यान्क्रुद्धो भीमात्मजात्मजः । निमील्य सहसा नेत्रे तेषां मध्यमधावत

Melihat para daitya berjumlah krore-krore, cucu Bhīma menyala oleh amarah. Dengan memejamkan mata seketika, dia tiba-tiba menerjang ke tengah-tengah mereka.

Verse 46

पादघातैस्ततः कांश्चिद्भुजाघातैस्तथापरान् । हृदयस्याभिघातैश्च क्षणान्निन्ये यमक्षयम्

Lalu ada yang ditumbangkan dengan tendangan, ada pula dengan hayunan lengannya; dan dengan hentaman yang menghancurkan jantung, sekelip mata dia menghantar mereka ke alam Yama.

Verse 47

यथा नलवनं क्र्रुद्धः कुर्याद्भूमिसमं करी । नवकोटीस्तथा जघ्ने सह तेन पलाशिना

Seperti gajah yang mengamuk meratakan belukar buluh ke tanah, demikianlah dia membunuh sembilan krore—bersama Palāśin itu.

Verse 48

ततो नागाः समागम्य वासुकिप्रमुखास्तदा । तुष्टुबुर्विविधैर्वाक्यैरूचुः सुहृदयं च ते

Kemudian para Nāga, diketuai Vāsuki, berhimpun di sana. Dengan sukacita mereka memuji Suhṛdaya dengan pelbagai kata dan menyapanya dengan niat baik yang tulus.

Verse 49

नागानां परमं कृत्यं कृतं ते भैमिनंदन । पलाशीनाम दैत्योयं नीतो यत्सानुगो यमम्

Wahai putera Bhīma, engkau telah menunaikan jasa yang paling agung bagi para Nāga: Daitya bernama Palāśī ini, bersama para pengikutnya, telah dihantar kepada Yama, raja maut.

Verse 50

अनेन हि वयं वीर सानुगेन दुरात्मना । पीडिता विविधोपायैः पातालादप्यधः कृताः

Kerana si durjana itu, bersama para pengikutnya, kami diseksa, wahai wira, dengan pelbagai cara yang kejam, bahkan dihalau turun hingga lebih bawah daripada Pātāla.

Verse 51

वरं वृणीष्व त्वं तस्मान्नागेभ्योऽभिमतं परम् । वरदाः सर्व एव स्म वयं तुभ्यं सुतोषिताः

Maka pilihlah satu anugerah—apa jua kurnia tertinggi yang engkau ingini—daripada para Nāga. Kami semua pemberi anugerah, kerana kami amat berkenan kepadamu.

Verse 52

सुहृदय उवाच । यदि देयो वरो मह्यं तदेनं प्रवृणोम्यहम् । सर्वविघ्नविनिर्मुक्तो विजयः सिद्धिमाप्नुयात्

Suhṛdaya berkata: “Jika suatu anugerah hendak diberikan kepadaku, maka inilah yang kupilih: semoga Vijaya, bebas daripada segala halangan, mencapai kejayaan yang sempurna.”

Verse 53

ततस्तथेति तं प्रोचुः प्रहृष्टा वायुभोजनाः । स च तेभ्यः पुरीं दत्त्वा निवृत्तो नागपूजितः

Lalu para Nāga yang ‘bermakanan angin’ menjawabnya dengan gembira, “Demikianlah.” Dan dia pun mengurniakan kepada mereka sebuah kota, lalu kembali, dimuliakan serta dipuja oleh para Nāga.

Verse 54

विवरस्य च मध्येन समागच्छन्महाप्रभम् । सर्वरत्नमयं लिंगं स्थितं कल्पतरोरधः

Melalui bahagian tengah suatu rekahan, dia sampai kepada sinar agung: sebuah liṅga daripada segala permata, berdiri di bawah pohon Kalpataru, pemenuh hajat.

Verse 55

अर्च्यमानं सुवह्नीभिर्नागकन्याभिरैक्षत । ततोऽसौ विस्मयाविष्टो नागकन्या ह्यपृच्छत

Dia melihat liṅga itu sedang dipuja oleh gadis-gadis Nāga yang bercahaya. Lalu, diliputi rasa takjub, dia menyoal sang gadis Nāga itu.

Verse 56

केनेदं स्थापितं लिंगं सूर्यवैश्वानरप्रभम् । लिंगादपि चतुर्दिक्षु मार्गाश्चेमे तु कीदृशाः

“Siapakah yang menegakkan liṅga ini—bersinar seperti Surya dan api suci? Dan dari liṅga ini, jalan-jalan yang memanjang ke empat penjuru—apakah hakikatnya?”

Verse 57

इति वीरवचः श्रुत्वा बृहत्कटिपयोधरा । सव्रीडं सस्मितापांगनिर्मोक्षमिदमब्रवीत्

Mendengar kata-kata sang wira, sang gadis—berpinggul lebar dan berdada penuh—berkata demikian, dengan malu dan senyuman, sambil melepaskan pandangan sisi yang lembut.

Verse 58

सर्वपन्नगराजेन शेषेण सुमहात्मना । तप स्तप्त्वा महालिंगमिदमत्र प्रतिष्ठितम्

Oleh Śeṣa yang berjiwa agung, raja segala penghulu ular, setelah bertapa dengan keras, liṅga Śiva yang maha besar ini ditegakkan di sini.

Verse 59

दर्शनात्स्पर्शनाद्ध्यानादर्चनात्सर्वसिद्धिदम् । लिंगात्पूर्वेण मार्गोयं याति श्रीपर्वतं भुवि

Dengan melihatnya, menyentuhnya, bermeditasi atasnya dan memujanya, liṅga ini menganugerahkan segala siddhi. Dari liṅga ini, jalan ke arah timur di bumi membawa ke Śrīparvata.

Verse 60

एलापत्रेण विहितो नागानां तत्र प्राप्तये । दक्षिणेन च मार्गोऽयं याति शूर्पारकं भुवि

Jalan ini telah diatur oleh Elāpatra agar para Nāga dapat sampai ke tempat itu. Dan jalan ke arah selatan ini di bumi membawa ke Śūrpāraka.

Verse 61

कर्कोटकेन नागेन कृतोऽयं तत्र प्राप्तये । पश्चिमेन च मार्गोऽयं प्रभासं याति सुप्रभम्

Jalan ini dibuat oleh Nāga Karkoṭaka untuk mencapai tempat itu. Dan jalan ke arah barat ini membawa ke Prabhāsa yang gemilang.

Verse 62

ऐरावतेन विहितो नागानां गमनाय च । उत्तरेण च मार्गोयं येन यातुं भवान्स्थितः

Jalan ini disusun oleh Airāvata untuk perjalanan para Nāga. Inilah laluan ke arah utara—yang dengannya engkau kini bersedia untuk meneruskan perjalanan.

Verse 63

गुप्तक्षेत्रे सिद्धलिंगं याति शक्तिगुहाऽकृतः । विहितस्तक्षकेणासौ यातुं तत्र महात्मना

Di wilayah suci yang tersembunyi, jalan ini menuju Siddhaliṅga—yang dibina oleh Śaktiguhā. Jalan yang sama itu telah diatur oleh Takṣaka yang berhati agung untuk pergi ke sana.

Verse 64

इतीदं वर्णितं वीर विज्ञप्तिः श्रूयतां मम । को भवानधुनैवेतो दैत्यपृष्ठ गतोऽभवत् । अधुनैव तथैकाकी समायातोऽत्र नो वद

Demikianlah, wahai wira, telah aku huraikan; kini dengarlah permohonanku. Siapakah engkau yang baru tiba, menunggang di atas belakang seorang daitya? Dan bagaimana engkau datang ke sini sekarang, seorang diri? Beritahulah kami.

Verse 65

वयं च सर्वास्ते दास्यस्त्वां पतिं प्रवृणीमहे । अस्माभिः सहितः क्रीड विविधास्वत्र भूमिषु

Dan kami semua—para dayangmu—memilih engkau sebagai tuan kami. Bersama kami, bersukarialah dan mengembara di pelbagai tempat yang indah di sini.

Verse 66

बर्बरीक उवाच । अहं कुरुकुलोत्पन्नः पांडुपुत्रस्य पौत्रकः । बर्बरीक इति ख्यातस्तं दैत्यं हंतुमागतः

Barbarīka berkata: “Aku lahir daripada keturunan Kuru, cucu kepada putera Pāṇḍu. Dikenali sebagai Barbarīka, aku datang untuk membunuh daitya itu.”

Verse 67

स च दैत्यो हतः पापः पुनर्यास्ये महीतलम् । भवतीभिश्च मे नास्ति कृत्यं भोभोः कथंचन

“Dan daitya yang berdosa itu telah dibunuh. Kini aku akan kembali ke bumi. Dan terhadap kamu, wahai para wanita, aku tidak mempunyai urusan apa-apa lagi.”

Verse 68

ब्रह्मचारिव्रतं यस्मादहं सततमास्थितः । इत्युक्त्वाभ्यर्च्य तल्लिंगं प्रणिपत्य च दण्डवत्

Sambil berkata, “Kerana aku sentiasa teguh dalam ikrar brahmacarya,” dia memuja liṅga itu, lalu bersujud sepenuhnya, rebah lurus seperti sebatang tongkat.

Verse 69

ऊर्ध्वमाचक्रमे वीरः कातरं ताभिरीक्षितः । ततो बहिः समागत्य सप्रकाशं मुखं तदा

Lalu sang wira melangkah naik ke atas; ketika para wanita itu memandangnya dengan cemas, dia keluar, dan pada saat itu wajahnya bersinar terang dengan kejernihan yang suci.

Verse 70

प्रहर्षेणैव पूर्वस्या विजयं ददृशे दिशः । तस्मिन्काले च विजयः कर्म सर्वं समाप्तवान्

Dengan sukacita yang besar, dia menyaksikan kemenangan datang dari arah timur; dan pada saat itu juga, Vijaya menuntaskan seluruh tugasnya.

Verse 71

कांत्या सूर्यसमाभास ऊर्ध्वमाचक्रमे क्षणात् । ततो वियद्गतं देवैः पुष्पवर्षमभून्महत्

Bersinar dengan kemilau laksana matahari, dia terangkat ke atas sekelip mata. Lalu dari langit, para dewa menurunkan hujan bunga yang besar.

Verse 72

जगुर्गंधर्वमुख्याश्च ननृतुश्चाप्सरोगणाः । विजयो बर्बरीकं च ततो वचनमब्रवीत्

Para Gandharva yang utama bernyanyi, dan rombongan Apsara menari. Kemudian Vijaya berkata kepada Barbarīka dengan kata-kata ini.

Verse 73

तव प्रसादाद्वीरेश सिद्धिः प्राप्ता मयातुला । चिरं जीव चिरं नंद चिरं वस चिरं जय

“Wahai tuan para wira, dengan rahmatmu aku telah meraih kejayaan yang tiada bandingan. Hidup panjanglah, bersukacitalah lama, bersemayamlah lama, dan menanglah lama!”

Verse 74

अत एव हि साधृनां संगमिच्छंति साधवः । औषधं सर्वदोषाणां भवेत्सत्यं गमो यतः

Oleh itu, orang yang berbudi mencari pergaulan dengan orang yang berbudi; kerana daripada pergaulan demikian lahir jalan hidup yang berpegang pada kebenaran, menjadi ubat bagi segala cela dan dosa.

Verse 75

त्वं च होमस्थितं भस्म सिंदूरसदृशप्रभम् । निःशल्यं सविवरकं पूर्यमाणं गृहाण च

Dan engkau, ambillah abu dari persembahan homa itu, bercahaya seperti sindur merah; tidak terluka namun ada bukaan, dan dapat diisi—terimalah ia.

Verse 76

अक्षय्यमेतत्संग्रामे प्रथमं ते प्रमुंचतः । शत्रूणां स्थानकं मृत्योर्देहं ध्वस्तं करिष्यति

Ini tidak akan habis dalam peperangan. Apabila engkau melepaskannya terlebih dahulu, ia akan menghancurkan kubu musuh dan membuatkan bahkan tubuh Maut sendiri pun remuk.

Verse 77

एवं सुखेन विजयः शत्रूणां ते भविष्यति

Dengan demikian, kemenangan atas musuh-musuhmu akan menjadi milikmu dengan mudah.

Verse 78

बर्बरीक उवाच । उपकुर्यान्निराकांक्षो यः स साधुरितीर्यते । साकांक्षमुपकुर्याद्यः साधुत्वे तस्य को गुणः

Barbarīka berkata: “Hanya orang yang menolong tanpa mengharap balasan itulah disebut sadhu sejati. Jika seseorang menolong dengan menginginkan pulangan, apakah nilai kebajikan untuk memanggilnya ‘sadhu’?”

Verse 79

तद्देहि भस्म चान्यस्मै केनाप्यर्थो न मेऽण्वपि । प्रसादसुमुखां दृष्टिं विना नान्यद्वृणोमि ते

Berikanlah abu itu kepada orang lain—aku tidak mencari sedikit pun keuntungan duniawi daripada sesiapa. Selain daripada pandangan rahmatmu yang lembut dan berkenan, aku tidak memohon apa-apa lagi daripadamu.

Verse 80

देवा ऊचुः । कुरूणां पांडवानां च भविष्यति महान्रणः । ततो भूमिस्थितं भस्म प्राप्स्यंति यदि कौरवाः

Para dewa bersabda: “Akan terjadi peperangan besar antara kaum Kuru dan para Pāṇḍava. Jika selepas itu kaum Kaurava memperoleh abu yang terletak di bumi…”

Verse 81

महाननर्थो भविता पांडवानां ततः स्फुटम् । तस्माद्गृहाण त्वं भस्म सोपि चक्रे तथो वचः

“Maka dengan nyata suatu malapetaka besar akan menimpa para Pāṇḍava. Oleh itu, ambillah abu ini.” Dan dia pun bertindak menurut kata-kata itu.

Verse 82

देवीभिः सहिता देवाः संमान्य विजयं च ते । सिद्धैश्वर्यं ददुस्तस्मै सिद्धसेनेति नाम च

Para dewa, bersama para dewi, memuliakan Vijaya. Mereka mengurniakan kepadanya kuasa siddhi yang sempurna serta kemakmuran, dan juga menganugerahkan nama “Siddhasena”.

Verse 83

एवं स विजयो विप्रः सिद्धिं लेभे सुदुर्लभाम् । बर्बरीकश्च कृत्वैतद्देवीभक्तिरतोऽवसत्

Demikianlah brāhmaṇa Vijaya memperoleh suatu kesempurnaan yang amat sukar didapati. Dan Barbarīka, setelah melakukan hal itu, hidup dengan tekun dalam bhakti serta pemujaan kepada Dewi.