Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 53

ततस्तथेति तं प्रोचुः प्रहृष्टा वायुभोजनाः । स च तेभ्यः पुरीं दत्त्वा निवृत्तो नागपूजितः

tatastatheti taṃ procuḥ prahṛṣṭā vāyubhojanāḥ | sa ca tebhyaḥ purīṃ dattvā nivṛtto nāgapūjitaḥ

Lalu para Nāga yang ‘bermakanan angin’ menjawabnya dengan gembira, “Demikianlah.” Dan dia pun mengurniakan kepada mereka sebuah kota, lalu kembali, dimuliakan serta dipuja oleh para Nāga.

ततःthen/thereupon
ततः:
Sambandha (Discourse adverb/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्-प्रभव (ablatival adverb)
तथाso/thus
तथा:
Sambandha (Discourse adverb/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरणसूचक
तम्to him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम-रूप
प्रोचुःthey said
प्रोचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र- वच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: प्र-
प्रहृष्टाःdelighted
प्रहृष्टाः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; कर्तृ-विशेषण
वायुभोजनाःair-eaters (a class of beings)
वायुभोजनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु-भोजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वायुः भोजनं येषाम्)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम-रूप
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), बहुवचन; सर्वनाम-रूप
पुरीम्a city
पुरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), अव्यय; पूर्वक्रिया
निवृत्तःreturned/withdrawn
निवृत्तः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनि-√वृत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सः इति कर्तृ-विशेषण
नागपूजितःworshipped by the Nāgas
नागपूजितः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाग-पूजित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (नागैः पूजितः); कृदन्त: √पूज् + क्त

Narrator (within Māheśvarakhaṇḍa context: likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Type: kshetra

Scene: Nāgas, delighted, pronounce ‘So be it’; Suhṛdaya grants them a city; he departs honored, with nāgas performing worship and escorting him.

N
Nāgāḥ
S
Suhṛdaya

FAQs

Merit leads to mutual uplift: blessings are fulfilled, and gratitude is expressed through honor and gifts.

No named tīrtha; the verse mentions the granting of a “purī” (city) without specifying location.

None; it narrates consent to a boon and an act of gifting.