Sukta 13
Sukta 5.13
Atri (Ātreya) (attribution for RV 5.13 generally)
Agni
Gāyatrī (probable for this short 3-pāda verse)
अत्रीचे हे संक्षिप्त अग्निसूक्त अग्नीची स्तुती करते—तो गीताने जागृत होणारा, निवडलेला होतृ, जो यज्ञाला व्यापक व परिणामकारक करतो. यात स्तुती (अर्च्) हिला प्रज्वलन, संरक्षण आणि “बहुरंगी” समृद्धीच्या समीप-आगमनाशी वारंवार जोडले आहे; आणि अग्नीला यज्ञविधीत देवांना एकत्र आणणारे केंद्र म्हणून मांडले आहे.
Mantras
Mantra 1
अर्चन्तस्त्वा हवामहेऽर्चन्तः समिधीमहि । अग्ने अर्चन्त ऊतये ॥
स्तोत्र गात आम्ही तुला हाक मारतो; स्तोत्र गात आम्ही तुला पूर्णपणे प्रज्वलित करतो. हे अग्ने! स्तोत्र गात आम्ही तुझी ऊति—उन्नती देणारे रक्षण—मागतो.
Mantra 2
अग्नेः स्तोमं मनामहे सिध्रमद्य दिविस्पृशः । देवस्य द्रविणस्यवः ॥
अग्नीचा स्तोम आम्ही मनात धरीतो—जो आज सिद्ध आहे, जो द्युलोकास स्पर्श करणारा आहे. देवाच्या द्रविणाचे आम्ही अभिलाषी आहोत.
Mantra 3
अग्निर्जुषत नो गिरो होता यो मानुषेष्वा । स यक्षद्दैव्यं जनम् ॥
अग्नी आमच्या गिरः स्वीकारो—तो मनुष्यांमध्ये (अंतरी) स्थित असलेला होता आहे. तो दैव्य जनाचे यजन करो आणि त्यांना आमच्या निकट आणो.
Mantra 4
त्वमग्ने सप्रथा असि जुष्टो होता वरेण्यः । त्वया यज्ञं वि तन्वते ॥
हे अग्ने, तू सुप्रथा—विस्ताराने व्यापक आहेस; तू जुष्ट, वरेण्य होता आहेस. तुझ्यामुळे यज्ञ विस्तारून आपल्या पूर्ण रूपात विणला जातो.
Mantra 5
त्वामग्ने वाजसातमं विप्रा वर्धन्ति सुष्टुतम् । स नो रास्व सुवीर्यम् ॥
हे अग्ने, वाज-प्राप्तीत सर्वाधिक विजयी असलेल्या तुला विप्रजन आपल्या सुबद्ध स्तुतीने वाढवितात. म्हणून तू आम्हांस सुवीर्य—खरे वीरबल, तेजस्वी शक्ति—प्रदान कर.
Mantra 6
अग्ने नेमिरराँ इव देवाँस्त्वं परिभूरसि । आ राधश्चित्रमृञ्जसे ॥
हे अग्ने, जशी नेमि आऱ्यांना वेढून ठेवते, तसा तू देवांना सर्वतोमुखी वेढून राहतोस; यज्ञात तू त्यांचा सर्वव्यापी अधिपती आहेस. तू आमच्याकडे चित्र-राधस्—बहुवर्ण, बहुविध समृद्धी—ओढून आणतोस.
Frequently Asked Questions
It teaches that Agni is awakened by praise and is the key priestly power that makes a sacrifice complete, gathers the gods to it, and brings protection and prosperity.
Because in Vedic ritual, well-formed speech and hymnody are the means to kindle Agni’s presence and effectiveness—praise is both invocation and activation.
It portrays Agni as the central hub of the ritual: just as spokes are held together by the nave, the gods and powers of the sacrifice are gathered and coordinated through Agni.
Ask anything about Sukta 13 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.