Sukta 10
Sukta 5.10
Agni
हा संक्षिप्त अग्नि-सूक्त अग्नि-पुरोहिताला विनवतो की तो “ओजिष्ठ द्युम्न”—सर्वात प्रबळ तेजस्वी शक्ती—इथे आणो आणि विजय, धन व बळ (वाज) यांकडे जाणारा उघडा मार्ग प्रशस्त करो. ज्यांचे प्रेरित वचन अग्नीला अलंकृत करतात आणि जे अंतर्गत उष्णता/उत्साह (शुष्म) यांच्या बळावर व्यापक कीर्ती जागवतात, त्यांची ही स्तुती करते; शेवटी अग्नीला अङ्गिरस् व होतृ म्हणून आवाहन करून, संघर्षांच्या मध्यातही सर्वजयी संपत्ती व वाढ प्रदान करावी अशी प्रार्थना करते.
Mantras
Mantra 1
अग्न ओजिष्ठमा भर द्युम्नमस्मभ्यमध्रिगो । प्र नो राया परीणसा रत्सि वाजाय पन्थाम् ॥
हे अग्ने, हे अध्रिगो (अभंग), आमच्यासाठी सर्वाधिक ओजस्वी द्युम्न (दीप्तिमय तेज) आण. राया (समृद्धी) व परीनसा (परिपूर्ण धन) यांसह, वाज (बल/विजय) मिळविण्यासाठी आमच्या पुढे मार्ग स्थापन कर.
Mantra 2
त्वं नो अग्ने अद्भुत क्रत्वा दक्षस्य मंहना । त्वे असुर्यमारुहत्क्राणा मित्रो न यज्ञियः ॥
हे अग्ने, तू अद्भुत आहेस—तुझ्या क्रतु (संकल्प/इच्छाशक्ती) मध्ये आणि दक्ष (कौशल्य) यांच्या मंहना (उदार, वेगवान दानशीलता) मध्ये. तुझ्यात असुर्य (दैवी अधिपत्य-शक्ती) वर चढत वाढते; मित्राप्रमाणे, सामंजस्य घडविणाऱ्या प्रभुत्वाने तू यज्ञास योग्य ठरतोस.
Mantra 3
त्वं नो अग्न एषां गयं पुष्टिं च वर्धय । ये स्तोमेभिः प्र सूरयो नरो मघान्यानशुः ॥
हे अग्ने, आमच्यासाठी—स्तोत्रांनी महत्‌जनांचे दान मिळविलेल्या त्या तेजस्वी नरांची—गय (जीवन-आनंद) व पुष्टि (वृद्धि-समृद्धि) वाढव.
Mantra 4
ये अग्ने चन्द्र ते गिरः शुम्भन्त्यश्वराधसः । शुष्मेभिः शुष्मिणो नरो दिवश्चिद्येषां बृहत्सुकीर्तिर्बोधति त्मना ॥
हे अग्ने, ज्यांच्या चन्द्र (दीप्त) गिरः—अश्व-राधस (शीघ्र ऊर्जांनी समृद्ध) होऊन—तुला शोभवितात; ते शुष्मिण नर आपल्या शुष्मांनी, जणू स्वयमेव, दिवःहूनही, आपली बृहत्-सुकीर्ति (महान, उदात्त कीर्ती) जागवितात.
Mantra 5
तव त्ये अग्ने अर्चयो भ्राजन्तो यन्ति धृष्णुया । परिज्मानो न विद्युतः स्वानो रथो न वाजयुः ॥
हे अग्ने, तुझ्या त्या अर्चयः (ज्वाला) धृष्णुया (साहसी) गतीने झळकत पुढे जातात—परिज्मानः न विद्युतः (दूरवर धावणाऱ्या विजेसारख्या); स्वानो (गर्जणारा) रथो न वाजयुः (बल-समृद्धीचा शोध घेणारा) याप्रमाणे त्या पुढे झेपावतात.
Mantra 6
नू नो अग्न ऊतये सबाधसश्च रातये । अस्माकासश्च सूरयो विश्वा आशास्तरीषणि ॥
आता, हे अग्नि, आमच्या रक्षणासाठी आणि आमच्या दानासाठी तू सदा समीप राहा; आणि आमचे सूर्य-सदृश ऋषि (सूरयः) तुझ्यासह आशेच्या सर्व दिगंतांना पार करून दूरच्या तीरापर्यंत पोहोचोत.
Mantra 7
त्वं नो अग्ने अङ्गिरः स्तुतः स्तवान आ भर । होतर्विभ्वासहं रयिं: स्तोतृभ्यः स्तवसे च न उतैधि पृत्सु नो वृधे ॥
हे अङ्गिरस-अग्नि, स्तुत आणि सदैव स्तुत, आमच्यासाठी घेऊन ये—हे होतृ—विभ्वासह (सर्व विस्तारांवर विजय मिळविणारे) धन, गायक-स्तोत्रकारांसाठी आणि स्तुती करणाऱ्यासाठी; आणि युद्धांत आमच्यासाठी वृद्धी होऊन उभा राहा.
Frequently Asked Questions
It asks Agni to bring powerful inner and outer light (dyumna), to grant abundance and wealth, and to set a clear path toward victory and successful accomplishment (vāja).
Because in the Vedic view, well-formed inspired words are themselves offerings; they ‘adorn’ Agni and awaken strength, confidence, and lasting good repute.
Hotṛ means the priest who performs and carries the offering; Aṅgiras links Agni with the ancient seer-line of the Aṅgirases, symbolizing inspired fire that guides and protects the worshipper.
Ask anything about Sukta 10 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
