
Sukta 1.29
Vasiṣṭha (traditional for RV 1.29; confirm per Anukramaṇī)
Indra
Jagatī (refrain-like extension; verify by syllable count across pādas)
हे इंद्रसूक्त (पुनरुक्त ध्रुवपदासह) सोमपान करणाऱ्या, सत्य धारण करणाऱ्या वीराला विनवते की कवींनी केलेली स्तुती फलदायी करावी आणि गायी, घोडे तसेच “हजारपटीने उजळणारी” समृद्धी अशी प्रत्यक्ष संपत्ती द्यावी. तसेच अडथळे आणणाऱ्या शक्ती व शत्रुत्वपूर्ण गोंगाट यांचा भंग करून, दाने आणि योग्य वाणी जागृत होऊन प्रबळ ठरावी अशीही याचना करते.
Mantra 1
यच्चिद्धि सत्य सोमपा अनाशस्ता इव स्मसि । आ तू न इन्द्र शंसय गोष्वश्वेषु शुभ्रिषु सहस्रेषु तुवीमघ ॥
हे सत्य सोमपा! आम्ही जरी जणू अप्रशंसित व अल्प-समर्थ असलो, तरीही—हे इंद्रा—आमच्याकडे ये आणि आम्हाला यथार्थ स्तुतीस योग्य कर; गोषु (किरणांत) आणि अश्वेषु (बल-शक्तींमध्ये), उज्ज्वल सहस्र-समृद्धींमध्ये—हे तुवीमघ (बहुदाता)।
Mantra 2
शिप्रिन्वाजानां पते शचीवस्तव दंसना । आ तू न इन्द्र शंसय गोष्वश्वेषु शुभ्रिषु सहस्रेषु तुवीमघ ॥
हे शिप्रिन् (बलिष्ठ ओठांचा) वाजांचा पते, हे शचीवान्! तुझे दंसन (प्रभावी कर्म) आमच्यासाठी प्रकट होवोत. हे इंद्रा, ये आणि आमची यथार्थ प्रशंसा स्थापन कर—गोषु-अश्वेषु, उज्ज्वल सहस्र-समृद्धींमध्ये—हे तुवीमघ।
Mantra 3
नि ष्वापया मिथूदृशा सस्तामबुध्यमाने । आ तू न इन्द्र शंसय गोष्वश्वेषु शुभ्रिषु सहस्रेषु तुवीमघ ॥
मिथूदृशा—वाकड्या दृष्टीचे ते दोघे (द्वय-विकृती) झोपव; ते अबुध्यमाने—अजागृतच राहोत. मग, हे इंद्रा, ये आणि आमची सत्य-स्तुती प्रभावी कर—गोष्वश्वेषु, उज्ज्वल सहस्र-समृद्धींमध्ये—हे तुवीमघ।
Mantra 4
ससन्तु त्या अरातयो बोधन्तु शूर रातयः । आ तू न इन्द्र शंसय गोष्वश्वेषु शुभ्रिषु सहस्रेषु तुवीमघ ॥
जे अडवितात व अडथळे घालतात ते क्षीण होवोत; हे शूरा, दानरूपी तेज जागृत होवो. हे तुवीमघ इंद्रा, ये—गायींमध्ये व घोड्यांमध्ये, उज्ज्वल सहस्र-समृद्धींमध्ये—आमची सत्य-स्तुती (शंस) सफल कर.
Mantra 5
समिन्द्र गर्दभं मृण नुवन्तं पापयामुया । आ तू न इन्द्र शंसय गोष्वश्वेषु शुभ्रिषु सहस्रेषु तुवीमघ ॥
हे इंद्रा, रेंकणाऱ्या गर्दभाला—या कोलाहली पाप-प्रवृत्तीला—त्या घातक शक्तीने चिरडून टाक. मग, हे तुवीमघ इंद्रा, ये—गायींमध्ये व घोड्यांमध्ये, उज्ज्वल सहस्र-समृद्धींमध्ये—आमची सत्य-स्तुती (शंस) सफल कर.
Mantra 6
पताति कुण्डृणाच्या दूरं वातो वनादधि । आ तू न इन्द्र शंसय गोष्वश्वेषु शुभ्रिषु सहस्रेषु तुवीमघ ॥
कुटिल यक्षिणीची शक्ती दूर उडून जाते—जशी वनातून उठलेली वारा वाहून नेतो. मग, हे तुवीमघ इंद्रा, ये—गायींमध्ये व घोड्यांमध्ये, उज्ज्वल सहस्र-समृद्धींमध्ये—आमची सत्य-स्तुती (शंस) सफल कर.
Mantra 7
सर्वं परिक्रोशं जहि जम्भया कृकदाश्वम् । आ तू न इन्द्र शंसय गोष्वश्वेषु शुभ्रिषु सहस्रेषु तुवीमघ ॥
चहूकडे उठलेला सर्व कोलाहल नष्ट कर; जंभाने त्या हंबरड्या घालणाऱ्या कृकदाश्वाला चिरडून टाक. मग, हे इंद्रा, आमच्याकडे ये; गायींमध्ये व अश्वांमध्ये, उज्ज्वल सहस्र-समृद्धींमध्ये, आमची स्तुती सफल कर—हे तुवीमघ (महादानी)।
The hymn asks Indra to come and make the singers’ praise effective, granting visible prosperity—especially cattle, horses, and abundant, shining wealth—while removing obstacles.
The repeated refrain works like a ritual anchor: it reinforces the central petition and is suited to steady, emphatic recitation during offering, especially in Soma contexts.
In the hymn, Kṛkadāśva appears as a hostile, disruptive force to be crushed by Indra; it can be read both as an external adversary and as a symbol of inner or ritual obstruction.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.