मेघनाद

तेव्हा राजाला दीन, शोकसागरात बुडत असल्यासारखा पाहून, रथवीरांमध्ये श्रेष्ठ असा राक्षसराज रावणाचा पुत्र इंद्रजित् त्यास हे वचन बोलला।

इंद्रजिताचे कृत्य पाहून रामाचा अनुज लक्ष्मण त्याची पर्वा न करता हसत म्हणाला—“हे काहीच नाही.” मग नरश्रेष्ठ लक्ष्मण निर्भय मुखाने, क्रोधाने पेटून, रणांगणात भयंकर बाण उचलून रावणपुत्रावर सोडू लागला।

जिच्या कारणासाठी सुग्रीव, तू आणि राम येथे आला आहात—त्या वैदेहीला मी आजच तुझ्या डोळ्यांसमोर ठार मारीन।

रावणाने आपल्या शूर पुत्र इंद्रजिताला म्हटले—“हे शत्रुनाशका! रामाला परास्त कर आणि सुग्रीवालाही लक्ष्मणासह ठार कर.”

मार्कण्डेय म्हणाले—ते अपार तेजस्वी दोन्ही बंधू पडलेले पाहून, रावणी (इंद्रजित) ने तेव्हा वरप्रभावयुक्त बाणांनी त्यांना पुन्हा बांधले।

तेथे समोरासमोर येऊन मग रावणाने रामाशी युद्ध केले; आणि त्याचप्रमाणे लक्ष्मणानेही इंद्रजिताशी संग्राम केला।

तू ब्रह्मपुर नावाच्या पावन क्षेत्राविषयी ऐकले आहेस—ती इंद्रजिताची पुरी आहे. तेथे आर्य-पुष्करिणीच्या तीरावर त्याने धूर्जटि (शिव) स्थापन केला.

वेगाने प्रत्युत्तर-युद्ध झाले आणि तेव्हा द्वंद्व-समर माजले। रावणपुत्र इंद्रजित् लक्ष्मणासह युद्ध करू लागला।

मग इंद्रजिताने त्याला राक्षसेंद्राच्या शुभ सभेत नेले. तेथे त्याने वाणीने लंकेश्वराला तृणासमान मानून उघडपणे अवमान केला.

त्याचे सुख, संपत्ती, पुत्र, सैन्य आणि सहाय्यक, त्याची जय, प्रताप, बल, बुद्धी आणि महिमा, सगळे नित नवीन आणि वाढत गेले, जसे प्रत्येक लाभाने लोभ वाढतो. अतिबल कुंभकर्ण त्याचा भाऊ होता, ज्याच्यासारखा जगात कोणी प्रतिभट नव्हता. तो पान करून सहा…

पुत्राचा वध ऐकून लंकापती क्रोधित झाला आणि त्याने बलवान मेघनादाला पाठवले. हे पुत्रा, याला मारू नकोस, याला बांध. हा वानर पाहू आणि जाणून घेऊ की हा कोठून आला आहे. अतुलनीय योद्धा इंद्रजित निघाला, भावाच्या मृत्यूची वार्ता ऐकून त्याच्या ठायी…

मी तुझे दात तोडण्यास समर्थ आहे, पण रघुनाथांनी मला आज्ञा दिलेली नाही. मला इतका राग येत आहे की मी तुझे सर्व दहा मुख फोडून काढीन, नंतर लंकेला पकडून समुद्रात बुडवून टाकीन. तुझी लंका गूलराच्या फळासमान आहे, आणि तुम्ही सर्व असंख्य जंतू त्याच्या…