Khanda 4

Recitation with translationKena Upanishad Khanda 4

Verses

Verse 4.1

सा ब्रह्मेति ह उवाच। ब्रह्मणो वा एतद्विजये महीयध्वमिति। ततो ह एव विदाञ्चकार ब्रह्मेति॥१॥

അവൾ പറഞ്ഞു—“ഇത് ബ്രഹ്മമാണ്.” “ബ്രഹ്മന്റെ ജയത്തിലൂടെയത്രേ നിങ്ങൾ മഹത്ത്വം പ്രാപിച്ചത്,” എന്നു അവൾ പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ ഉറപ്പോടെ അറിഞ്ഞു—“ഇത് ബ്രഹ്മമാണ്.”

Verse 4.2

तस्माद्वा एते देवा अतितरामिव अन्यान्देवान् यदग्निर्वायुरिन्द्रः। ते ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पृशुः। ते ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति॥२॥

അതുകൊണ്ടുതന്നെ അഗ്നി, വായു, ഇന്ദ്രൻ—ഈ ദേവന്മാർ മറ്റു ദേവന്മാരെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠരെന്നപോലെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; കാരണം അവർ അതിനോട് (ബ്രഹ്മത്തോട്) ഏറ്റവും അടുത്തെത്തി. ഇന്ദ്രൻ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യം അറിഞ്ഞത്—“ഇത് ബ്രഹ്മമാണ്.”

Verse 4.3

तस्माद्वा इन्द्रोऽतितरामिवान्यान्देवान् स ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पर्श । स ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥३॥

അതുകൊണ്ട് ഇന്ദ്രൻ, എന്നപോലെ, മറ്റു ദേവന്മാരെ അതിക്രമിച്ചു; കാരണം അവൻ അതിനെ ഏറ്റവും അടുത്തായി സ്പർശിച്ചു. അവൻ തന്നെയാണ് ആദ്യം അതിനെ ‘ബ്രഹ്മം’ എന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞത്.

Verse 4.4

तस्यैष आदेशो यदेतद्विद्युतो विद्युतदिति न्यमीमिषदिति । अधिदैवतम् ॥४॥

അതിന്റെ ഈ സൂചന: ‘മിന്നലുപോലെ—അതേ മിന്നൽ-ഝലകം’; ‘അത് കണ്ണിറുക്കുന്നതുപോലെ (പ്രത്യക്ഷമായി മറഞ്ഞു)’. ഇത് അധിദൈവത നിലയിൽ പറയുന്നു.

Verse 4.5

अथाध्यात्मं यदेतद्गच्छतीव च मनोऽनेन चैतदुपस्मरत्यभीक्ष्णं सङ्कल्पः ॥५॥

ഇപ്പോൾ അധ്യാത്മ നിലയിൽ: ഏതുകൊണ്ടോ മനസ് വിഷയങ്ങളിലേക്കു പോകുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു, അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇത് വീണ്ടും വീണ്ടും ഇതിനെ ഓർക്കുന്നു—അതേ സംകല്പം, ഇച്ഛാ-നിശ്ചയം.

Verse 4.6

तद्ध तद्वनं नाम तद्वनमित्युपासितव्यं स य एतदेवं वेदाभि ह एनं सर्वाणि भूतानि संवाञ्छन्ति ॥६॥

അത് തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ‘തദ്വനം’ എന്ന നാമം; അതിനെ ‘തദ്വനം’ എന്ന നിലയിൽ ഉപാസ്യമായി ധ്യാനിക്കേണ്ടതാണ്. ഇതിനെ ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവനിലേക്കു സകല ഭൂതങ്ങളും നിശ്ചയമായി ആകാംക്ഷിക്കുന്നു.

Verse 4.7

उपनिषदं भो ब्रूहीत्युक्ता त उपनिषद्ब्राह्मीम् वाव त उपनिषदमब्रूम इति ॥७॥

‘ഭോ മഹാനുഭാവാ, ഉപനിഷത്ത് പറയുക’ എന്നു അപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ഗുരു പറഞ്ഞു: ‘നിങ്ങൾക്കു ഞങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ബ്രാഹ്മീ ഉപനിഷത്തേ തന്നെയാണ് പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നത്.’

Verse 4.8

तस्यै तपो दमः कर्मेति प्रतिष्ठा वेदाः सर्वाङ्गानि सत्यमायतनम् ॥८॥

ആ (ബ്രാഹ്മീ ഉപനിഷദ്-ജ്ഞാനം)ക്കു തപസ്, ദമം (ഇന്ദ്രിയസംയമം), കർമ്മം—ഇവയാണ് പ്രതിഷ്ഠ; വേദങ്ങൾ അതിന്റെ സർവ്വാംഗങ്ങൾ; സത്യമാണ് അതിന്റെ ആയതനം (നിവാസം).

Verse 4.9

यो वा एतामेवम् वेद, अपहत्य पाप्मानम्, अनन्ते स्वर्गे लोके ज्येये प्रतितिष्ठति, प्रतितिष्ठति ॥९॥

ഇങ്ങനെ അവളെ—അത് ബ്രഹ്മത്തെ—അറിയുന്നവൻ പാപത്തെ നീക്കി, അനന്തമായ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ, പരമോന്നത ധാമത്തിൽ ദൃഢമായി പ്രതിഷ്ഠിതനാകുന്നു; ദൃഢമായി പ്രതിഷ്ഠിതനാകുന്നു।

Ask anything about Khanda 4 of the Kena Upanishad

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play