Adhyaya 15

Mantra 1

अग्ने॑ जा॒तान् प्र णु॑दा नः स॒पत्ना॒न् प्रत्यजा॑तान् नुद जातवेदः। अधि॑ नो ब्रूहि सु॒मना॒ अहे॑डँ॒स्तव॑ स्याम॒ शर्मँ॑स्त्रि॒वरू॑थ उ॒द्भौ

ഹേ അഗ്നേ, ജനിച്ചിരിക്കുന്ന നമ്മുടെ സപത്നന്മാരെ അകറ്റി തള്ളേണമേ; നമ്മുടെ വിരോധമായി ജനിച്ചവരെയും തള്ളേണമേ, ഹേ ജാതവേദസ്. ഞങ്ങളോടു സുമനസ്സോടെ, അഹേഡനായി (കോപമില്ലാതെ) ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് അധിപത്യവചനം അരുളേണമേ; ത്രിവരൂഥ (മൂന്നടങ്കൽ രക്ഷ) ഉള്ളവനേ, ഉയർത്തപ്പെട്ട ആശ്രയത്തിൽ ഞങ്ങൾ നിന്റെവരായി നിലകൊള്ളട്ടെ.

Mantra 2

सह॑सा जा॒तान् प्र णु॑दा नः स॒पत्ना॒न् प्रत्यजा॑ताञ्जातवेदो नुदस्व । अधि॑ नो ब्रूहि सुमन॒स्यमा॑नो व॒यᳪ स्या॑म॒ प्र णु॑दा नः स॒पत्ना॑न्

ഹേ ജാതവേദസേ, ശക്തിയാൽ ഞങ്ങളോടൊപ്പം ജനിച്ച വൈരികളെ പുറത്താക്കുക; ഞങ്ങൾക്കെതിരായി ജനിച്ചവരെയും അകറ്റുക. സുമനസ്സോടെ ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് കല്യാണവചനം ഉച്ചരിക്കേണമേ; ഞങ്ങൾ നിർഭയമായി സുരക്ഷിതരാകട്ടെ; ഞങ്ങളുടെ വൈരികളെ പുറത്താക്കുക.

Mantra 3

षो॒ड॒शी स्तोम॒ ओजो॒ द्रवि॑णं चतुश्चत्वारि॒ᳪश स्तोमो॒ वर्चो॒ द्रवि॑णम् । अ॒ग्नेः पुरी॑षम॒स्यप्सो॒ नाम॒ तां त्वा॒ विश्वे॑ अ॒भि गृ॑णन्तु दे॒वाः । स्तोम॑पृष्ठा घृ॒तव॑ती॒ह सी॑द प्र॒जाव॑द॒स्मे द्रवि॒णा य॑जस्व

ഷോഡശീ സ്തോമം ഓജസ്സും ദ്രവിണവും (ധനം) ആകുന്നു; ചതുശ്ചത്വാരിംശ സ്തോമം വർചസ്സും (തേജസ്സും) ദ്രവിണവും ആകുന്നു. നീ അഗ്നിയുടെ ‘പുരീഷ’ (പൂര്ത്തി/ഭരണം) ആകുന്നു; നിന്റെ നാമം ‘അപ്സഃ’; സർവ്വദേവന്മാർ നിന്നെ സ്തുതിക്കട്ടെ. സ്തോമപൃഷ്ഠാ, ഘൃതവതീ, ഇവിടെ ഇരിക്ക; ഞങ്ങൾക്കായി പ്രജാവത്തായ ദ്രവിണത്തെ യജിക്ക.

Mantra 4

एव॒श्छन्दो॒ वरि॑व॒श्छन्द॑: श॒म्भूश्छन्द॑: परि॒भूश्छन्द॑ आ॒च्छच्छन्दो॒ मन॒श्छन्दो॒ व्यच॒श्छन्द॒: सिन्धु॒श्छन्द॑: समु॒द्रश्छन्द॑:सरि॒रं छन्द॑: क॒कुप्छन्द॑स्त्रिक॒कुप्छन्द॑: का॒व्यं छन्दो॒ अङ्कु॒॒पं छन्दो॒ ऽक्षर॑पङ्क्ति॒श्छन्द॑: प॒दप॑ङ्क्ति॒श्छन्दो॑ विष्टा॒रप॑ङ्क्ति॒श्छन्द॑: क्षु॒रो भ्रज॒श्छन्द॑:

‘ഏവ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘വരിവസ്’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘ശംഭൂ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘പരിഭൂ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘ആച്ഛ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘മനസ്’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘വ്യചസ്’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘സിന്ധു’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘സമുദ്ര’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘സരിര’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘കകുപ്’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘ത്രികകുപ്’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘കാവ്യ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘അങ്കുപ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘അക്ഷരപങ്ക്തി’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘പദപങ്ക്തി’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘വിസ്താരപങ്ക്തി’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘ക്ഷുര-ഭ്രജ്’ ഛന്ദസ്സാണ്.

Mantra 5

आ॒च्छच्छन्द॑: प्र॒च्छच्छन्द॑: सं॒यच्छन्दो॑ वि॒यच्छन्दो॑ बृ॒हच्छन्दो॑ रथन्त॒रञ्छन्दो॑ निका॒यश्छन्दो॑ विवधश्छन्दो॒ गिर॒श्छन्दो॒ भ्रज॒श्छन्द॑: स॒ᳪस्तुप्छन्दो॑ ऽनु॒ष्टुप्छन्द॒ एव॒श्छन्दो॒ वरि॑व॒श्छन्दो॒ वय॒श्छन्दो॑ वय॒स्कृच्छन्दो॒ विष्प॑र्धा॒श्छन्दो॑ विशा॒लं छन्द॑श्छ॒दिश्छन्दो॑ दूरोह॒णं छन्द॑स्त॒न्द्रं छन्दो॑ अङ्का॒ङ्कं छन्द॑:

‘ആച്ഛ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘പ്രച്ഛ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘സംയ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘വിയ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘ബൃഹത്’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘രഥന്തര’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘നികായ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘വിവധ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘ഗിരഃ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘ഭ്രജഃ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘സംസ്തുപ്’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘അനുഷ്ടുപ്’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘ഏവ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘വരിവസ്’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘വയസ്’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘വയസ്കൃത്’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘വിഷ്പർധാഃ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘വിശാല’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘ഛദി’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘ദൂരോഹണ’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘തന്ദ്ര’ ഛന്ദസ്സാണ്; ‘അങ്കാങ്ക’ ഛന്ദസ്സാണ്.

Mantra 6

र॒श्मिना॑ स॒त्याय॑ स॒त्यं जि॑न्व॒ प्रेति॑ना॒ धर्म॑णा॒ धर्मं॑ जि॒न्वान्वि॑त्या दि॒वा दिवं॑ जिन्व स॒न्धिना॒ऽन्तरि॑क्षेणा॒न्तरि॑क्षं जिन्व प्रति॒धिना॑ पृथि॒व्या पृ॑थि॒वीं जि॑न्व विष्ट॒म्भेन॒ वृष्ट्या॒ वृष्टिं॑ जिन्व प्र॒वयाऽह्नाऽह॑र्जिन्वानु॒या रात्र्या॒ रात्रीं॑ जिन्वो॒शिजा॒ वसु॑भ्यो॒ वसू॑ञ्जिन्व प्रके॒तेना॑दि॒त्येभ्य॑ आदि॒त्याञ्जि॑न्व

രശ്മിയാൽ—സത്യത്തിനായി—സത്യത്തെ ഉണർത്തുക; പ്രേരണയാൽ—ധർമ്മത്താൽ—ധർമ്മത്തെ ഉണർത്തുക. ക്രമത്താൽ—ദിവത്താൽ—ദിവത്തെ ഉണർത്തുക; സന്ധിയാൽ—അന്തരിക്ഷത്താൽ—അന്തരിക്ഷത്തെ ഉണർത്തുക; പ്രതിസന്ധിയാൽ—പൃഥിവിയാൽ—പൃഥിവിയെ ഉണർത്തുക. വിഷ്ടംഭത്താൽ—വൃഷ്ടിയാൽ—വൃഷ്ടിയെ ഉണർത്തുക; പ്രവയയാൽ—അഹ്നാ (ദിവസം) യാൽ—അഹറെ ഉണർത്തുക; അനുയയാൽ—രാത്രിയാൽ—രാത്രിയെ ഉണർത്തുക; ഓശിജാ വഴി—വസുക്കൾക്കായി—വസുക്കളെ ഉണർത്തുക; പ്രകേതത്താൽ—ആദിത്യർക്കായി—ആദിത്യരെ ഉണർത്തുക.

Mantra 7

तन्तु॑ना रा॒यस्पोषे॑ण रा॒यस्पोषं॑ जिन्व सᳪस॒र्पे॑ण श्रु॒ताय॑ श्रु॒तं जि॑न्वै॒डेनौ॑षधीभि॒रोष॑धीर्जिन्वोत्त॒मेन॑ त॒नूभि॑स्त॒नूर्जि॑न्व व॑यो॒धसाधी॑ते॒नाधी॑तं जिन्वाभि॒जिता॒ तेज॑सा॒ तेजो॑ जिन्व

തന്തുവാൽ—രായസ്പോഷത്തിനായി—രായസ്പോഷത്തെ ഉണർത്തുക; സംസർപ്പത്താൽ—ശ്രുതത്തിനായി—ശ്രുതത്തെ ഉണർത്തുക. ഏഡേനയാൽ—ഔഷധികളാൽ—ഔഷധികളെ ഉണർത്തുക; ഉത്തമത്താൽ—തനുക്കളാൽ—തനുവിനെ ഉണർത്തുക. വയോധസാധീതത്താൽ—അധീതത്താൽ—അധീതത്തെ ഉണർത്തുക; അഭിജിത് തേജസ്സാൽ—തേജസ്സിനെ ഉണർത്തുക.

Mantra 8

प्रति॒पद॑सि प्रति॒पदे॑ त्वा ऽनु॒पद॑स्यनु॒पदे॑ त्वा स॒म्पद॑सि स॒म्पदे॑ त्वा तेजो॑ऽसि॒ तेज॑से त्वा

നീ പ്രതിപദം (പ്രതി-പടി) ആകുന്നു; പ്രതിപദത്തിനായി നിന്നെ ഞാൻ ഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ അനുപദം (അനുഗാമി പടി) ആകുന്നു; അനുപദത്തിനായി നിന്നെ ഞാൻ ഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ സമ്പദം (സമ്പൂർണ്ണ പടി) ആകുന്നു; സമ്പദത്തിനായി നിന്നെ ഞാൻ ഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ തേജസ് ആകുന്നു; തേജസിനായി നിന്നെ ഞാൻ ഗ്രഹിക്കുന്നു.

Mantra 9

त्रि॒वृद॑सि त्रि॒वृते॑ त्वा प्र॒वृद॑सि प्र॒वृते॑ त्वा वि॒वृद॑सि वि॒वृते॑ त्वा स॒वृद॑सि स॒वृते॑ त्वा ऽऽक्र॒मो॒ऽस्याक्र॒माय॑ त्वा संक्र॒मो॒ऽसि संक्र॒माय॑ त्वोत्क्र॒मो॒ऽस्युत्क्र॒माय॒ त्वोत्क्रा॑न्तिर॒स्युत्क्रा॑न्त्यै॒ त्वा ऽधि॑पतिनो॒र्जोर्जं॑ जिन्व

നീ ത്രിവൃത് ആകുന്നു; ത്രിവൃതിനായി നിന്നെ ഞാൻ ഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ പ്രവൃത് ആകുന്നു; പ്രവൃതിനായി നിന്നെ ഞാൻ ഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ വിവൃത് ആകുന്നു; വിവൃതിനായി നിന്നെ ഞാൻ ഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ സവൃത് ആകുന്നു; സവൃതിനായി നിന്നെ ഞാൻ ഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ ആക്രമം (മുന്നേറ്റ പടി) ആകുന്നു; ആക്രമത്തിനായി നിന്നെ ഞാൻ ഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ സംക്രമം (സംക്രമണ പടി) ആകുന്നു; സംക്രമത്തിനായി നിന്നെ ഞാൻ ഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ ഉത്ക്രമം (ഉയർച്ച/നിഷ്ക്രമണ പടി) ആകുന്നു; ഉത്ക്രമത്തിനായി നിന്നെ ഞാൻ ഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ ഉത്ക്രാന്തി ആകുന്നു; ഉത്ക്രാന്തിക്കായി നിന്നെ ഞാൻ ഗ്രഹിക്കുന്നു. അധിപതിയുടെ ഓജസ്സിനെ ഓജസ്സാൽ ഉത്തേജിപ്പിക്ക; ഓജസ്സിനെ ബലപ്പെടുത്തുക.

Mantra 11

राज्ञ्य॑सि॒ प्राची॒ दिग्वस॑वस्ते दे॒वा अधि॑पतयो॒ऽग्निर्हे॑ती॒नां प्र॑तिध॒र्ता त्रि॒वृत् त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪ श्र॑य॒त्वाज्य॑मु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु रथन्त॒रᳪ साम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु ।। १ ०।। वि॒राड॑सि॒ दक्षि॑णा॒ दिग्रु॒द्रास्ते॑ दे॒वा अधि॑पतय॒ इन्द्रो॑ हेती॒नां प्र॑तिध॒र्ता प॑ञ्चद॒स्त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪश्र॑यतु॒ प्र उ॑गमु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु बृ॒हत्साम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु

നീ രാജ്ഞീശക്തി—കിഴക്കുദിക്ക്. വസുക്കൾ നിന്റെ ദേവന്മാർ, നിന്റെ അധിപതികൾ; ആയുധങ്ങളുടെ പ്രതിധർത്താവ് അഗ്നി. നിന്റെ സ്തോമം ത്രിവൃത്; അത് ഭൂമിയിൽ ആശ്രയിക്കട്ടെ. ആജ്യ-ഉക്തം അതിനെ അവ്യഥതയ്ക്കായി സ്ഥിരപ്പെടുത്തട്ടെ; രഥന്തര സാമൻ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്കായി. അന്തരിക്ഷത്തിൽ, ദേവന്മാരിൽ പ്രഥമജന്മരായ ഋഷികൾ, ദിവ്യത്തിന്റെ അളവും വ്യാപ്തിയും കൊണ്ടു നിന്നെ വ്യാപിപ്പിക്കട്ടെ. വിധർത്താവും ഈ അധിപതിയും—ഇരുവരും—നിനക്കുള്ളവരാണ്. എല്ലാവരും സംവിദാനരായി, നാകത്തിന്റെ പൃഷ്ഠത്തിൽ, സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ, യജമാനനെയും സ്ഥാപിക്കട്ടെ. നീ വിരാട്—തെക്കുദിക്ക്. രുദ്രന്മാർ നിന്റെ ദേവന്മാർ, നിന്റെ അധിപതികൾ; ആയുധങ്ങളുടെ പ്രതിധർത്താവ് ഇന്ദ്രൻ. നിന്റെ സ്തോമം പഞ്ചദശ; അത് ഭൂമിയിൽ ആശ്രയിക്കട്ടെ. പ്രൗഗ-ഉക്തം അതിനെ അവ്യഥതയ്ക്കായി സ്ഥിരപ്പെടുത്തട്ടെ; ബൃഹത് സാമൻ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്കായി. അന്തരിക്ഷത്തിൽ, ദേവന്മാരിൽ പ്രഥമജന്മരായ ഋഷികൾ, ദിവ്യത്തിന്റെ അളവും വ്യാപ്തിയും കൊണ്ടു നിന്നെ വ്യാപിപ്പിക്കട്ടെ. വിധർത്താവും ഈ അധിപതിയും—ഇരുവരും—നിനക്കുള്ളവരാണ്. എല്ലാവരും സംവിദാനരായി, നാകത്തിന്റെ പൃഷ്ഠത്തിൽ, സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ, യജമാനനെയും സ്ഥാപിക്കട്ടെ.

Mantra 12

स॒म्राड॑सि प्र॒तीची॒ दिगा॑दि॒त्यास्ते॑ दे॒वा अधि॑पतयो॒ वरु॑णो हेती॒नां प्र॑तिध॒र्ता स॑प्तद॒शस्त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪ श्र॑यतु मरुत्व॒तीय॑मु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु वैरू॒पᳪसाम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु

നീ സമ്രാട്; നിന്റെ ദിക്ക് പടിഞ്ഞാറ് (പ്രതീചീ) ആകുന്നു. ആദിത്യന്മാർ നിന്റെ ദേവന്മാർ; വരുണൻ ആയുധ/ക്ഷേപണങ്ങളുടെ പ്രതിധർത്താ (തടയുന്നവൻ) ആകുന്നു. സപ്തദശ (Saptadaśa) നിന്റെ സ്തോമം—അത് പൃഥിവിയിൽ ആശ്രയിക്കട്ടെ; മരുৎവതീയ ഉക്തം അതിനെ അവ്യഥ (അപകടരഹിതത്വം)യ്ക്കായി സ്ഥിരപ്പെടുത്തട്ടെ; വൈരൂപ സാമം പ്രതിഷ്ഠയ്ക്കായി സ്ഥാപിക്കട്ടെ. അന്തരിക്ഷത്തിൽ ഋഷികൾ—ദേവന്മാരിൽ പ്രഥമജർ—ദിവ്യത്തിന്റെ അളവും വിപുലതയുംകൊണ്ട് നിന്നെ വ്യാപിപ്പിക്കട്ടെ. വിധർത്താവും ഈ അധിപതിയും നിനക്കുള്ളവരാണ്. അവർ എല്ലാവരും സംവിദാനരായി, നാകത്തിന്റെ പൃഷ്ഠത്തിൽ, സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ, യജമാനനെയും നിന്നോടൊപ്പം ആസീനനാക്കട്ടെ.

Mantra 13

स्व॒राड॒स्युदी॒ची॒ दिङ्म॒रुत॑स्ते दे॒वा अधि॑पतय॒: सोमो॑ हेती॒नां प्र॑तिध॒र्तैक॑वि॒ᳪशस्त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪ श्र॑यतु॒ निष्के॑वल्यमु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु वैरा॒जँ साम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु

നീ സ്വരാട്; നിന്റെ ദിക്ക് വടക്ക് (ഉദീചീ) ആകുന്നു. മരുതന്മാർ നിന്റെ ദേവന്മാർ; സോമൻ ആയുധ/ക്ഷേപണങ്ങളുടെ പ്രതിധർത്താ (തടയുന്നവൻ) ആകുന്നു. ഏകവിംശ (Ekaviṃśa) നിന്റെ സ്തോമം—അത് പൃഥിവിയിൽ ആശ്രയിക്കട്ടെ; നിഷ്കേവല്യ ഉക്തം അതിനെ അവ്യഥ (നിരാപദത്വം)യ്ക്കായി സ്ഥിരപ്പെടുത്തട്ടെ; വൈരാജ സാമം പ്രതിഷ്ഠയ്ക്കായി സ്ഥാപിക്കട്ടെ. അന്തരിക്ഷത്തിൽ ഋഷികൾ—ദേവന്മാരിൽ പ്രഥമജർ—ദിവ്യത്തിന്റെ അളവും വിപുലതയുംകൊണ്ട് നിന്നെ വ്യാപിപ്പിക്കട്ടെ. വിധർത്താവും ഈ അധിപതിയും നിനക്കുള്ളവരാണ്. അവർ എല്ലാവരും സംവിദാനരായി, നാകത്തിന്റെ പൃഷ്ഠത്തിൽ, സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ, യജമാനനെയും നിന്നോടൊപ്പം ആസീനനാക്കട്ടെ.

Mantra 14

अधि॑पत्न्यसि बृह॒ती दिग्विश्वे॑ ते दे॒वा अधि॑पतयो॒ बृह॒स्पति॑र्हेती॒नां प्र॑तिध॒र्ता त्रि॑णवत्रयस्त्रि॒ᳪशौ त्वा॒ स्तोमौ॑ पृथि॒व्याᳪ श्र॑यतां वैश्वदेवाग्निमारु॒ते उ॒क्थे अव्य॑थायै स्तभ्नीताᳪ शाक्वररैव॒ते साम॑नी॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु

നീ അധിപത്നി—ബൃഹതി ദിക്ക്; വിശ്വദേവന്മാർ നിന്റെ അധിപതികളാണ്. ബൃഹസ്പതി ഹേതികളുടേ (ക്ഷേപണങ്ങളുടേ) പ്രതിധർത്താ—തടയുന്നവൻ. ത്രിണവവും ത്രയസ്ത്രിംശവും എന്ന സ്തോമങ്ങൾ—ആ രണ്ടു ആധാരങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ ആശ്രയിക്കട്ടെ. വൈശ്വദേവ-അഗ്നിമാരുത ഉക്ഥത്തിൽ, കുലുക്കമില്ലായ്മയ്ക്കായി, നീ താങ്ങി നിർത്തപ്പെടുക; ശാക്വര-രൈവത സാമനിയിൽ പ്രതിഷ്ഠിതയാകുക. അന്തരിക്ഷത്തിലെ ഋഷികൾ—ദേവന്മാരിൽ പ്രഥമജന്മങ്ങൾ—ദിവത്തിന്റെ അളവാലും വ്യാപ്തിയാലും നിന്നെ വ്യാപിപ്പിക്കട്ടെ. വിധർത്താവും നിന്റെ അധിപതിയും കൂടി—എല്ലാവരും സംവിദിതരായി—നാകത്തിന്റെ പൃഷ്ഠത്തിൽ, സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ, യജമാനനെയും ഇരുത്തി (സ്ഥാപിച്ച്) ഇരിക്കട്ടെ.

Mantra 15

अ॒यं पु॒रो हरि॑केश॒: सूर्य॑रश्मि॒स्तस्य॑ रथगृ॒त्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ | पु॒ञ्जि॒क॒स्थ॒ला च॑ क्रतुस्थ॒ला चा॑प्स॒रसौ॑ द॒ङ्क्ष्णव॑: प॒शवो॑ हे॒तिः पौ॑रुषेयो व॒धः प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

ഇത് മുന്നിൽ ഹരികേശൻ—സൂര്യരശ്മി. അവനുള്ളത് രഥഗൃത്സനും രഥൗജാസും എന്ന രണ്ടു നേതാക്കൾ: സേനാനിയും ഗ്രാമണിയും. പുഞ്ജികസ്ഥലയും ക്രതുസ്ഥലയും എന്ന രണ്ടു അപ്സരസ്സുകൾ. ദംക്ഷ്ണവ (കടിക്കുന്ന) പശുക്കൾ/മൃഗങ്ങൾ. ഹേതി (അസ്ത്രം) അവന്റേതാണ്; പൗരുഷേയ വധം (മനുഷ്യപ്രേരിത സംഹാരം)യും പ്രഹേതി (പ്രക്ഷിപ്ത അസ്ത്രം)യും കൂടെ. അവർക്കു നമസ്കാരം. അവർ ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ; ഞങ്ങളോട് കൃപ കാണിക്കട്ടെ. ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെയും, ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെയും—അവരുടെ ജംഭത്തിൽ (താടിയിൽ) ഞങ്ങൾ ഏല്പിക്കുന്നു.

Mantra 16

अ॒यं द॑क्षि॒णा वि॒श्वक॑र्मा॒ तस्य॑ रथस्व॒नश्च॒ रथे॑चित्रश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । मे॒न॒का च॑ सहज॒न्या चा॑प्स॒रसौ॑ यातुधा॒ना हे॒ती रक्षा॑ᳪसि॒ प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

ഇത് ദക്ഷിണദിക്കിൽ വിശ്വകർമ്മാവാണ്; അവന്റെ റഥസ്വനനും റഥേചിത്രനും—രണ്ടു നേതാക്കൾ, സേനാനിയും ഗ്രാമണിയും—ആകുന്നു। മേനകയും സഹജന്യയും—രണ്ടു അപ്സരസ്സുകൾ—ആകുന്നു; യാതുധാനന്മാർ (യാതുധാന) ആകുന്നു; ഹേതി (ശസ്ത്രം)യും രക്ഷാംസികളും പ്രഹേതി (പ്രക്ഷിപ്ത ശസ്ത്രം)യും അവന്റേതാണ്। അവർക്കു നമസ്കാരം; അവർ ഞങ്ങളെ കാക്കട്ടെ, ഞങ്ങളോടു കരുണ കാണിക്കട്ടെ। ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെയും ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെയും അവരുടെ ജംഭത്തിൽ (താടിയിൽ) നിക്ഷേപിക്കുന്നു।

Mantra 17

अ॒यं प॒श्चाद्वि॒श्वव्य॑चा॒स्तस्य॒ रथ॑प्रो॒तश्चास॑मरथश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । प्र॒म्लोच॑न्ती चानु॒म्लोच॑न्ती चाप्स॒रसौ॑ व्या॒घ्रा हे॒तिः स॒र्पा: प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो अ॑स्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

ഇത് പശ്ചിമദിക്കിൽ വിശ്വവ്യചാസ് (സർവ്വവ്യാപി) ആകുന്നു; അവന്റെ രഥപ്രോതനും അസമരഥനും—രണ്ടു നേതാക്കൾ, സേനാനിയും ഗ്രാമണിയും—ആകുന്നു। പ്രംലോചന്തീയും അനുമ്ലോചന്തീയും—രണ്ടു അപ്സരസ്സുകൾ—ആകുന്നു; വ്യാഘ്രങ്ങൾ (കടുവകൾ) ആകുന്നു; ഹേതി (ശസ്ത്രം)യും സർപ്പങ്ങളും പ്രഹേതി (പ്രക്ഷിപ്ത ശസ്ത്രം)യും അവന്റേതാണ്। അവർക്കു നമസ്കാരം; അവർ ഞങ്ങളെ കാക്കട്ടെ, ഞങ്ങളോടു കരുണ കാണിക്കട്ടെ। ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെയും ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെയും അവരുടെ ജംഭത്തിൽ (താടിയിൽ) നിക്ഷേപിക്കുന്നു।

Mantra 18

अ॒यमु॑त्त॒रात्सं॒यद्व॑सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒श्चारि॑ष्टनेमिश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । वि॒श्वाची॑ च घृ॒ताची॑ चाप्स॒रसा॒वापो॑ हे॒तिर्वात॒: प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

ഇത് ഉത്തരദിക്കിൽ നിന്ന് സംയദ്വസു; അവന്റെ താർക്ഷ്യനും അരിഷ്ടനേമിയും—രണ്ടു നേതാക്കൾ, സേനാനിയും ഗ്രാമണിയും—ആകുന്നു। വിശ്വാചിയും ഘൃതാചിയും—രണ്ടു അപ്സരസ്സുകൾ—ആകുന്നു; ആപഃ (ജലങ്ങൾ) ആകുന്നു; ഹേതി (ശസ്ത്രം)യും വാത (കാറ്റ്)യും പ്രഹേതി (പ്രക്ഷിപ്ത ശസ്ത്രം)യും അവന്റേതാണ്। അവർക്കു നമസ്കാരം; അവർ ഞങ്ങളെ കാക്കട്ടെ, ഞങ്ങളോടു കരുണ കാണിക്കട്ടെ। ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെയും ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെയും അവരുടെ ജംഭത്തിൽ (താടിയിൽ) നിക്ഷേപിക്കുന്നു।

Mantra 19

अ॒यमु॒पर्य॒र्वाग्व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । उ॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्तिश्चाप्स॒रसा॑वब॒स्फूर्ज॑न् हे॒तिर्वि॒द्युत्प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

ഈ വസു മുകളിൽ നിന്ന് താഴോട്ടു വരുന്നു; അവന്റെ രണ്ടു സേനാധിപന്മാർ—സേനജിത്, സുഷേണ—സേനയുടെയും സംഘത്തിന്റെയും നേതാക്കൾ. ഉർവശീയും പൂർവചിത്തിയും എന്ന അപ്സരസ്സുകൾ; ഇടിച്ചുകുലുക്കുന്ന ഇടിമുഴക്കം, ഹേതി (ക്ഷേപണായുധം), വിദ്യുത്, പ്രഹേതി (മുന്നോട്ടെറിയുന്ന ആയുധം)—അവർക്ക് നമസ്കാരം. അവർ ഞങ്ങളെ കാക്കട്ടെ; ഞങ്ങളോടു കൃപ കാണിക്കട്ടെ. ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെയും ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെയും, ഇവരുടെ ജംഭത്തിൽ (ദന്തങ്ങളിൽ) നിക്ഷേപിക്കുന്നു.

Mantra 20

अ॒ग्निर्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुत्पति॑: पृथि॒व्या अ॒यम् । अ॒पाᳪ रेता॑ᳪसि जिन्वति

അഗ്നി ദ്യൗവിന്റെ മസ്തകം; ഭൂമിയുടെ ശിഖരത്തിന്റെ അധിപതി ഈ (അഗ്നി) ആകുന്നു. അവൻ തന്നെയാണ് അപാം രേതാംസി—ജലങ്ങളുടെ ജനനബീജങ്ങളെ—ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നത്.

Mantra 21

अ॒यम॒ग्निः स॑ह॒स्रिणो॒ वाज॑स्य श॒तिन॒स्पति॑: । मू॒र्धा क॒वी र॑यी॒णाम्

ഈ അഗ്നി സഹസ്രഗുണ വാജത്തിന്റെ അധിപനാണ്, ശതഗുണ പുരസ്കാരത്തിന്റെ സ്വാമിയാണ്; ധനസമ്പത്തുകളുടെ ശിരസ്സ്, കവി (ഋഷി) ആകുന്നു.

Mantra 22

त्वाम॑ग्ने॒ पुष्क॑रा॒दध्यथ॑र्वा॒ निर॑मन्थत । मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य वा॒घत॑:

ഹേ അഗ്നേ, നിന്നെ അഥർവൻ പുഷ്കര-സരോവരത്തിൽ നിന്ന്, മുകളിൽ നിന്ന്, മഥനം ചെയ്ത് പുറത്തെടുത്തു; എല്ലാ ഉപാസകരുടെയും ശിരസ്സ് (അഗ്രണി) നീയാണ്.

Mantra 23

भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒: सच॑से शि॒वाभि॑: । दि॒वि मू॒र्धानं॑ दधिषे स्व॒र्षां जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह॑म्

ഹേ അഗ്നേ, നീ ഭൂലോകത്തിന്റെയും യജ്ഞത്തിന്റെയും രജസ് (അന്തരിക്ഷ)ത്തിന്റെയും നേതാവാണ്; അവിടെ നീ ശുഭമായ നിയുത് (യുക്ത) ശക്തികളോടു ചേർന്നു പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ദിവിയിൽ നീ നിന്റെ ശിരസ്സ് സ്ഥാപിക്കുന്നു; സ്വർഗ്ഗം നേടിക്കുന്ന ജിഹ്വയെ നീ രൂപപ്പെടുത്തി—ഹവ്യവാഹകനായി.

Mantra 24

अबो॑ध्य॒ग्निः स॒मिधा॒ जना॑नां॒ प्रति॑ धे॒नुमि॑वाय॒तीमु॒षास॑म् । य॒ह्वा इव॒ प्र व॒यामु॒ज्जिहा॑ना॒: प्र भा॒नव॑: सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑

മനുഷ്യരുടെ സമിധിനാൽ അഗ്നി ഉണർന്നിരിക്കുന്നു; പാലുതരുന്ന പശുവിനെ എതിരേൽക്കുന്നതുപോലെ ഉഷസ്സിനെ എതിരേൽക്കാൻ മുന്നേറുന്നു. ഉത്സുക അശ്വങ്ങളെപ്പോലെ നാവുകൾ മുന്നോട്ടു നീട്ടി, അവന്റെ കിരണധാരകൾ ഒഴുകി ആകാശമണ്ഡലത്തേക്കു വേഗിക്കുന്നു.

Mantra 25

अवो॑चाम क॒वये॒ मेध्या॑य॒ वचो॑ व॒न्दारु॑ वृष॒भाय॒ वृष्णे॑ । गवि॑ष्ठिरो॒ नम॑सा॒ स्तोम॑म॒ग्नौ दि॒वी॒व रु॒क्ममु॑रु॒व्यञ्च॑मश्रेत्

ഞങ്ങൾ കവിയായ, മേധ്യനായ പവിത്രനോടു വാക്ക് ഉച്ചരിച്ചു; ബലവാനായ വൃഷഭൻ, വൃഷ്ണുവിനോടു സ്തുതിവചനം അർപ്പിച്ചു. ഗോകാമനയിൽ അത്യന്തം ഉത്സുകനായ അവൻ നമസ്കാരത്തോടെ അഗ്നിയിൽ സ്തോമം സ്ഥാപിച്ചു—ദിവ്യാകാശത്തിലെ സ്വർണ്ണാഭരണത്തെപ്പോലെ, ദൂരവ്യാപകമായി പ്രകാശിക്കുന്നതും വിശാലമായി വ്യാപിക്കുന്നതും.

Mantra 26

अ॒यमि॒ह प्र॑थ॒मो धा॑यि धा॒तृभि॒र्होता॒ यजि॑ष्ठो अध्व॒रेष्वीड्य॑: । यमप्न॑वानो॒ भृग॑वो विरुरु॒चुर्वने॑षु चि॒त्रं वि॒भ्वं॒ वि॒शे-वि॑शे

ഇവൻ ഇവിടെ സ്ഥാപകരാൽ ആദ്യം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു—ഹോതൃ, ഏറ്റവും യജ്ഞകർമ്മനിരതൻ, അധ്വരങ്ങളിൽ ആരാധ്യൻ. അവനെ പ്രാപിച്ച ഭൃഗുക്കൾ വനങ്ങളിൽ അവനെ പ്രകാശിപ്പിച്ചു—അദ്ഭുതൻ, സർവ്വവ്യാപി—ഓരോ വിശത്തിനും ഓരോ ജനത്തിനും.

Mantra 27

जन॑स्य गो॒पा अ॑जनिष्ट॒ जागृ॑विर॒ग्निः सु॒दक्ष॑: सुवि॒ताय॒ नव्य॑से । घृ॒तप्र॑तीको बृह॒ता दि॑वि॒स्पृशा॑ द्यु॒मद्वि भा॑ति भर॒तेभ्य॒: शुचि॑:

ജനത്തിന്റെ ഗോപനായി ജനിച്ചു—ജാഗരൂകനായ അഗ്നി, സുദക്ഷൻ, എപ്പോഴും പുതുതായ ക്ഷേമത്തിനായി. ഘൃതപ്രതീകൻ, മഹാൻ, ദ്യൗവിനെ സ്പർശിക്കുന്നവൻ; ദ്യുമത്തായ പ്രകാശത്തോടെ അവൻ ദീപ്തമാകുന്നു—ശുചി—ഭാരതർക്കായി.

Mantra 28

त्वाम॑ग्ने॒ अङ्गि॑रसो॒ गुहा॑ हि॒तमन्व॑विन्दञ्छिश्रिया॒णं वने॑ – वने । स जा॑यसे म॒थ्यमा॑न॒: सहो॑ म॒हत्त्वामा॑हु॒: सह॑सस्पु॒त्रम॑ङ्गिरः

ഹേ അഗ്നേ, അങ്കിരസന്മാർ നിന്നെ ഗുഹയിൽ നിഹിതനായി—മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവനായി—കണ്ടെത്തി; നീ വന-വനങ്ങളിൽ ആശ്രിതനായി വസിച്ചു. നീ മഥനം ചെയ്യപ്പെടുമ്പോൾ ജനിക്കുന്നു; നിന്റെ ബലം മഹത്താണ്. ഹേ അങ്കിരസ, നിന്നെ അവർ ‘സഹസസ്യ പുത്രൻ’ (ശക്തിയുടെ പുത്രൻ) എന്നു വിളിക്കുന്നു.

Mantra 29

सखा॑य॒: सं व॑: स॒म्यञ्च॒मिष॒ᳪ स्तोमं॑ चा॒ग्नये॑ । वर्षि॑ष्ठाय क्षिती॒नामू॒र्जो नप्त्रे॒ सह॑स्वते

ഹേ സഖാക്കളേ, നിങ്ങളെല്ലാവരും ഒരേ ദിശയിലേക്കു ഏകാഗ്രമായി ചേർന്ന്—പോഷണം (ഇഷ്)യും സ്തോമം (സ്തുതി)യും അഗ്നിക്കു അർപ്പിക്കുവിൻ; ജനങ്ങളിൽ അത്യന്തം ശക്തനായ, ഊർജോ നപ്തൃ (ഊർജത്തിന്റെ പുത്രൻ), സഹസ്വാൻ (പരാക്രമശാലി) ആയ അഗ്നിക്കു.

Mantra 30

सᳪस॒मिद्यु॑वसे वृष॒न्नग्ने॒ विश्वा॑न्य॒र्य आ । इ॒डस्प॒दे समि॑ध्यसे॒ स नो॒ वसू॒न्या भ॑र

ഹേ വൃഷഭസമാന ബലവാനായ അഗ്നേ, യുവനുവേണ്ടി നീ നന്നായി ജ്വലിക്ക; ആര്യ (ഉദാര)നായ നീ എല്ലാ ശുഭവസ്തുക്കളോടും കൂടി ഇവിടെ വരിക. ഇഡാ-പദത്തിൽ നീ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; ഞങ്ങൾക്ക് വസുക്കൾ (സമ്പത്ത്) കൊണ്ടുവരിക.

Mantra 31

त्वां चि॑त्रश्रवस्तम॒ हव॑न्ते वि॒क्षु ज॒न्तव॑: । शो॒चिष्के॑शं पुरुप्रि॒याग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे

കുലങ്ങളിലെ ജീവികൾ നിന്നെയേ വിളിക്കുന്നു—അത്യന്തം ചിത്രമായ ശ്രവസ്സുള്ളവനെ; ജ്വാലാകേശനായ, അനേകർക്ക് പ്രിയനായ ഹേ അഗ്നേ, ഹവിഷിനെ വഹിക്കുന്നവനായി.

Mantra 32

ए॒ना वो॑ अ॒ग्निं नम॑सो॒र्जो नपा॑त॒मा हु॑वे । प्रि॒यं चेति॑ष्ठमर॒तिᳪ स्व॑ध्व॒रं विश्व॑स्य दू॒तम॒मृत॑म्

ഈ മന്ത്രത്താലും നമസ്കാരത്താലും ഞാൻ നിങ്ങളോടു ഇവിടെ അഗ്നിയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—ഊർജ്ജയുടെ നപാതനെ; പ്രിയനെ, അതിവിവേകിയനെ, ദൂരഗാമിയായ നേതാവിനെ, സുസ്വധ്വര യജ്ഞത്തിന്റെവനെ, സർവ്വത്തിന്റെ ദൂതനെ, അമൃതനെ.

Mantra 33

विश्व॑स्य दू॒तम॒मृतं॒ विश्व॑स्य दू॒तम॒मृत॑म् । स यो॑जते अरु॒षा वि॒श्वभो॑जसा॒ स दु॑द्रव॒त्स्वा॑हुतः

സർവ്വത്തിന്റെ അമൃത ദൂതൻ, സർവ്വത്തിന്റെ അമൃത ദൂതൻ. അവൻ തന്റെ അരുഷ (ചുവപ്പുനിറമുള്ള) ശക്തികളോടുകൂടെ, വിശ്വഭോജസ (സർവ്വഭക്ഷകൻ) ആയി യോജിക്കുമ്പോൾ—സ്വാഹുതിയായി യഥാവിധി അർപ്പിക്കപ്പെട്ടവനായി, അവൻ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞുപുറപ്പെടുന്നു.

Mantra 34

स दु॑द्रव॒त्स्वा॒हुत॒: स दु॑द्रव॒त्स्वा॒हुतः । सु॒ब्रह्मा॑ य॒ज्ञः सु॒शमी॒ वसू॑नां दे॒वᳪ राधो॒ जना॑नाम्

സ്വാഹാ-വിളിയോടെ യഥാവിധി അർപ്പിക്കപ്പെട്ടത് വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞുപോയി; സ്വാഹാ-വിളിയോടെ യഥാവിധി അർപ്പിക്കപ്പെട്ടത് വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞുപോയി. യജ്ഞം സുബ്രഹ്മം—ശുഭ ബ്രഹ്മവചനസഹിതം; വസുക്കൾക്കു അത്യന്തം പ്രസന്നകരം; മനുഷ്യർക്കു ദൈവിക രാധഃ (ദാന-സമ്പത്ത്) ആകുന്നു.

Mantra 35

अग्ने॒ वाज॑स्य॒ गोम॑त॒ ईशा॑नः सहसो यहो । अ॒स्मे धे॑हि जातवेदो॒ महि॒ श्रव॑:

ഹേ അഗ്നേ, ഗോമത് വാജ (പുരസ്കാരം)യുടെ ഈശാന, സഹസ്ബലവും തേജസ്സും നിറഞ്ഞ മഹാനേ! ഹേ ജാതവേദസേ, ഞങ്ങൾക്ക് മഹത് ശ്രവഃ (യശസ്) നല്കണമേ.

Mantra 36

स इ॑धा॒नो वसु॑ष्क॒विर॒ग्निरी॒डेन्यो॑ गि॒रा । रे॒वद॒स्मभ्यं॑ पुर्वणीक दीदिहि

അവൻ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെട്ടവൻ—അഗ്നി, വസുക്കളുടെ കവി, നമ്മുടെ വാണിയാൽ സ്തുത്യൻ—ഹേ ആദിരൂപനായവനേ, ഞങ്ങൾക്കായി ധനസമ്പത്തോടെ പ്രകാശിക്ക; ദീപ്തിയായി ജ്വലിക്ക.

Mantra 37

क्ष॒पो रा॑जन्नु॒त त्मनाग्ने॒ वस्तो॑रु॒तोषस॑: । स ति॑ग्मजम्भ र॒क्षसो॑ दह॒ प्रति॑

ഹേ രാത്രികളുടെ രാജാവേ, സ്വശക്തിയാൽ, ഹേ അഗ്നേ—വസ്തോഃ (പ്രഭാതം)ലും ഉഷസ്സുകളിലും—ഹേ തീക്ഷ്ണ-ജംഭനേ, രാക്ഷസന്മാരെ പ്രതിയായി ദഹിപ്പിച്ച് പിന്നോട്ട് തള്ളുക.

Mantra 38

भ॒द्रो नो॑ अ॒ग्निराहु॑तो भ॒द्रा रा॒तिः सु॑भग भ॒द्रो अ॑ध्व॒रः । भ॒द्रा उ॒त प्रश॑स्तयः

ഞങ്ങൾക്കായി അഗ്നി ആഹുതനായപ്പോൾ ഭദ്രൻ; ഹേ സുഭഗ, ഭദ്രമാണ് ദാനം; ഭദ്രമാണ് അധ്വര (യജ്ഞം); കൂടാതെ ഭദ്രമാണ് പ്രശസ്തികൾ (സ്തുതികൾ).

Mantra 39

भ॒द्रा उ॒त प्रश॑स्तयो भ॒द्रं मन॑: कृणुष्व वृत्र॒तूर्ये॑ । येना॑ स॒मत्सु॑ सा॒सह॑: ।

ഭദ്രമാണ്; പ്രശസ്തികളും ഭദ്രമാണ്. വൃത്രതൂര്യേ (വൃത്രസംഹാരയുദ്ധത്തിൽ) മനസ്സിനെ ഭദ്രമാക്കുക. അതിനാൽ നീ സമരങ്ങളിൽ ജയശാലിയാകുന്നു.

Mantra 40

येना॑ स॒मत्सु॑ सा॒सहोऽव॑ स्थि॒रा त॑नुहि॒ भूरि॒ शर्ध॑ताम् । व॒नेमा॑ ते अ॒भिष्टि॑भिः ।

അതുകൊണ്ട് നീ സമരങ്ങളിൽ ജയശാലിയാകുന്നു,—രക്ഷയ്ക്കായി സ്ഥിരമായ (രക്ഷാവ്യവസ്ഥകൾ) വ്യാപിപ്പിക്ക; അനേകം സൈന്യങ്ങൾക്കെതിരെ. നിന്റെ അഭിഷ്ടിഭിഃ (സഹായങ്ങളാൽ) ഞങ്ങൾ വിജയം നേടട്ടെ.

Mantra 41

अ॒ग्निं तं म॑न्ये॒ यो वसु॒रस्तं॒ यं यन्ति॑ धे॒नव॑: । अस्त॒मर्व॑न्त आ॒शवोऽस्तं॒ नित्या॑सो वा॒जिन॒ इष॑ᳪ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ।

ഞാൻ അഗ്നിയെ ആ വസു (ശ്രേഷ്ഠൻ/മംഗളകരൻ) എന്നു കരുതുന്നു—ആരുടെ ഗൃഹത്തിലേക്കു പാലുതരുന്ന പശുക്കൾ പോകുന്നുവോ; ആ ഗൃഹത്തിലേക്കു വേഗമുള്ള അശ്വങ്ങൾ പോകുന്നുവോ; ആ ഗൃഹത്തിലേക്കു നിത്യയുക്തരായ വിജയം നേടുന്ന വാജിനർ പോകുന്നുവോ. ഹേ അഗ്നേ, സ്തോതാക്കൾക്കായി ഇഷ് (പോഷണം) ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.

Mantra 42

सो अ॒ग्निर्यो वसु॑र्गृ॒णे सं यमा॒यन्ति॑ धे॒नव॑: । समर्व॑न्तो रघु॒द्रुव॒: सᳪ सु॑जा॒तास॑: सू॒रय॒ इष॑ᳪ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ।

ആ അഗ്നി—വസു (ശ്രേഷ്ഠൻ/മംഗളകരൻ)—സ്തുതിയാൽ പാടപ്പെടുന്നു; ആരുടെ അടുക്കൽ പാലുതരുന്ന പശുക്കൾ ഒരുമിച്ചു വരുന്നു; ഒരുമിച്ചു വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന അശ്വങ്ങൾ വരുന്നു; ഒരുമിച്ചു സുജാതരായ ദാതാക്കളായ സൂരയരും വരുന്നു. ഹേ അഗ്നേ, സ്തോതാക്കൾക്കായി ഇഷ് (പോഷണം) ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.

Mantra 43

उ॒भे सु॑श्चन्द्र स॒र्पिषो॒ दर्वी॑ श्रीणीष आ॒सनि॑ । उ॒तो न॒ उत्पु॑पूर्या उ॒क्थेषु॑ शवसस्पत॒ इष॑ᳪ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ।

ഹേ സുശ്ചന്ദ്ര (സുപ്രകാശമുള്ളവനേ), ഘൃതത്തിന്റെ ഇരുപാത്രങ്ങളായ ദർവികളെ നീ ആസനത്തിലെ ദർവിയോടു ചേർത്ത് കലർക്കുന്നു. കൂടാതെ ഹേ ശവസസ്പതി (ബലത്തിന്റെ അധിപനേ), ഉക്തങ്ങളിൽ ഞങ്ങളെ നിറയ്ക്കുക; സ്തോതാക്കൾക്കായി ഇഷ് (പോഷണം) ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.

Mantra 44

अग्ने॒ तम॒द्याश्वं॒ न स्तोमै॒ः क्रतुं॒ न भ॒द्रᳪ हृ॑दि॒स्पृश॑म् । ऋ॒ध्यामा॑ त॒ ओहै॑ः

ഹേ അഗ്നേ, ഇന്നിവനെ—കുതിരപോലെ—സ്തോത്രങ്ങളാൽ; ഹൃദയത്തെ സ്പർശിക്കുന്ന ഭദ്ര ക്രതുവുപോലെ—നിന്റെ ഓഹൈ (സഹായം/പ്രേരണം)കൊണ്ട് ഞങ്ങൾ സമൃദ്ധരാകട്ടെ.

Mantra 45

अधा॒ ह्य॒ग्ने॒ क्रतो॑र्भ॒द्रस्य॒ दक्ष॑स्य सा॒धोः । र॒थीरृ॒तस्य॑ बृह॒तो ब॒भूथ॑

അപ്പോൾ, ഹേ അഗ്നേ, മംഗളമായ ക്രതുവിന്റെയും ദക്ഷവും സിദ്ധവുമായ കര്‍മ്മത്തിന്റെയും, നീ മഹത്തായ ഋതത്തിന്റെ രഥസാരഥിയായിത്തീർന്നിരിക്കുന്നു.

Mantra 46

ए॒भिर्नो॑ अर्कै॒र्भवा॑ नो अ॒र्वाङ् स्व॒र्ण ज्योति॑: । अग्ने॒ विश्वे॑भिः सु॒मना॒ अनी॑कैः

ഈ ഞങ്ങളുടെ സ്തുതികളാൽ നീ ഞങ്ങളിലേക്കു ഇവിടെവരെ വരിക; സൂര്യവർണ്ണമായ ജ്യോതിയായി പ്രകാശിക്ക. ഹേ അഗ്നേ, നിന്റെ എല്ലാ മുഖങ്ങളോടും (അനീകൈഃ) കൂടി സുമനസ്സോടെ കൃപാലുവായിരിക്ക.

Mantra 47

अ॒ग्निᳪ होता॑रं मन्ये॒ दास्व॑न्तं॒ वसु॑ᳪ सू॒नुᳪ सह॑सो जा॒तवे॑दसं॒ विप्रं॒ न जा॒तवे॑दसम् । य ऊ॒र्ध्वया॑ स्वध्व॒रो दे॒वो दे॒वाच्या॑ कृ॒पा । घृ॒तस्य॒ विभ्रा॑ष्टि॒मनु॑ वष्टि शो॒चिषा॒ऽऽजुह्वा॑नस्य स॒र्पिष॑ः

ഞാൻ അഗ്നിയെ ഹോതൃയായി കരുതുന്നു—ദാനശീലനായും വസു (ധനം)സ്വരൂപമായ നിധിയായും; സഹസ്സ് (ബലം)യുടെ പുത്രനായും; ജാതവേദസായും—അതെ, വിപ്രനായും ജാതവേദസായും. ആരോ ഊർദ്ധ്വഗതിയോടെ, സുസംവിധിത യജ്ഞമുള്ളവനായി, ദേവരൂപത്തിൽ ദേവസമമായ കൃപയോടെ; തന്റെ ശോചിഷാ (ജ്വാല)കൊണ്ട് ഘൃതത്തിന്റെ വിഭ്രാഷ്ടി (മിനുങ്ങുന്ന അഗ്രം) പിന്തുടരുന്നു—ആഹുതി അർപ്പിക്കുന്നവന്റെ സർപിഷ് (കരഞ്ഞ നെയ്യ്) പിന്തുടർന്ന്.

Mantra 48

अग्ने॒ त्वं नो॒ अन्त॑म उ॒त त्रा॒ता शि॒वो भ॑व वरू॒थ्य॒ः । वसु॑र॒ग्निर्वसु॑श्रवा॒ अच्छा॑ नक्षि द्यु॒मत्त॑मᳪ र॒यिं दा॑ः । तं त्वा॑ शोचिष्ठ दीदिवः सु॒म्नाय॑ नू॒नमी॑महे॒ सखि॑भ्यः

ഹേ അഗ്നേ, നീ ഞങ്ങളുടെ ഏറ്റവും അടുത്തവൻ; നീ തന്നേ ഞങ്ങളുടെ രക്ഷകനും. ശിവനായിരിക്കുക, വരൂഥ്യഃ—ആശ്രയദാതാവായിരിക്കുക. വസുരൂപനായ, വസുശ്രവസ്സുള്ള അഗ്നേ, ഇവിടെ വരിക; ഞങ്ങളിലേക്കെത്തി, ഏറ്റവും ദ്യുതിമത്തായ ധനം ദാനം ചെയ്യുക. ഹേ അതിപ്രകാശമുള്ള, ദീപ്തിമാനേ, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിനായി ഞങ്ങൾ ഇപ്പോൾ നിന്നെ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു—ഞങ്ങളുടെ സഖാക്കൾക്കായി.

Mantra 49

येन॒ ऋष॑य॒स्तप॑सा स॒त्रमाय॒न्निन्धा॑ना अ॒ग्निᳪ स्व॑रा॒भर॑न्तः । तस्मि॑न्न॒हं नि द॑धे॒ नाके॑ अ॒ग्निं यमा॒हुर्मन॑व स्ती॒र्णब॑र्हिषम्

ഋഷിമാർ തപസ്സാൽ സത്രത്തിലേക്ക് (യജ്ഞസത്രം) പോയത്—അഗ്നിയെ ജ്വലിപ്പിച്ച്, സ്വർഗീയ പ്രകാശങ്ങളെ മുന്നോട്ട് വഹിച്ച്—അതിനുള്ളിൽ തന്നെയാണ് ഞാൻ ഇപ്പോൾ നാകത്തിൽ (ആകാശമണ്ഡലത്തിൽ) അഗ്നിയെ സ്ഥാപിക്കുന്നത്; അവനെയാണ് മനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ ‘സ്തീർണബർഹിഷ്’ (വിരിച്ച ബർഹിഷുള്ള) അഗ്നി എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

Mantra 50

तं पत्नी॑भि॒रनु॑ गच्छेम देवाः पु॒त्रैर्भ्रातृ॑भिरु॒त वा॒ हिर॑ण्यैः । नाकं॑ गृभ्णा॒नाः सु॑कृ॒तस्य॑ लो॒के तृ॒तीये॑ पृ॒ष्ठे अधि॑ रोच॒ने दि॒वः

ഹേ ദേവന്മാരേ, ഭാര്യമാരോടും, പുത്രന്മാരോടും സഹോദരന്മാരോടും, അതുപോലെ ഹിരണ്യത്തോടും (സ്വർണ്ണത്തോടും) കൂടി—ഞങ്ങൾ അവനെ അനുഗമിക്കട്ടെ. സുകൃതന്റെ ലോകത്തിൽ സ്വർഗ്ഗത്തെ പിടിച്ചുകൊണ്ട്, ദിവ്യമായ ആകാശത്തിന്റെ പ്രകാശമയ മണ്ഡലത്തിൽ, മൂന്നാം പൃഷ്ഠത്തിൽ (ഉന്നത നിലയിൽ) ഞങ്ങൾ आरोഹിക്കട്ടെ.

Mantra 51

आ वा॒चो मध्य॑मरुहद्भुर॒ण्युर॒यम॒ग्निः सत्प॑ति॒श्चेकि॑तानः । पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्या निहि॑तो॒ दवि॑द्युतद॒धस्प॒दं कृ॑णुतां॒ ये पृ॑त॒न्यव॑:

വാക്കിന്റെ മദ്ധ്യസ്ഥാനത്തിലേക്ക് വേഗവാനായ ഭുരണ്യു आरोഹണം ചെയ്തു; സത്പുരുഷന്മാരുടെ അധിപനായ അഗ്നി പ്രസ്ഫുടമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഭൂമിയുടെ പൃഷ്ഠത്തിൽ നിഹിതനായി അവൻ ദീപ്തിയായി മിന്നിപ്പുറപ്പെട്ടു; കലഹപ്രിയർ തങ്ങൾക്കായി താഴ്ന്ന പാദസ്ഥാനം ഉണ്ടാക്കട്ടെ.

Mantra 52

अ॒यम॒ग्निर्वी॒रत॑मो वयो॒धाः स॑ह॒स्रियो॑ द्योतता॒मप्र॑युच्छन् । वि॒भ्राज॑मानः सरि॒रस्य॒ मध्य॒ उप॒ प्र या॑हि दि॒व्यानि॒ धाम॑

ഈ അഗ്നി അതിവീരൻ, ബലദാതാവ്, സഹസ്രഗുണൻ; അപ്രയുച്ഛൻ—അവിച്ഛിന്നമായി—പ്രകാശിക്കട്ടെ. ശരീരത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ വിഭ്രാജമാനനായി, മുന്നോട്ട് നീങ്ങുക; ദിവ്യ ധാമങ്ങളിലേക്കു പ്രയാണം ചെയ്യുക.

Mantra 53

स॒म्प्रच्य॑वध्व॒मुप॑ स॒म्प्रया॒ताग्ने॑ प॒थो दे॑व॒याना॑न् कृणुध्वम् । पुन॑: कृण्वा॒ना पि॒तरा॒ युवा॑ना॒ऽन्वाता॑ᳪसी॒त् त्वयि॒ तन्तु॑मे॒तम्

ഒരുമിച്ച് നീങ്ങുവിൻ, സമീപിച്ചു മുന്നോട്ട് പുറപ്പെടുവിൻ; ഹേ അഗ്നേ, ദേവയാന പഥങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുവിൻ. സ്വയം പുതുക്കി യുവാക്കളായ പിതൃകൾ പിന്നാലെ അനുഗമിച്ചിരിക്കുന്നു; ഈ തന്തു നിനക്കുള്ളിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിതമാണ്.

Mantra 54

उद्बु॑ध्यस्वाग्ने॒ प्रति॑ जागृहि॒ त्वमि॑ष्टापू॒र्ते सᳪ सृ॑जेथाम॒यं च॑ । अ॒स्मिन्त्स॒धस्थे॒ अध्युत्त॑रस्मि॒न् विस्वे॑ देवा॒ यज॑मानाश्च सीदत

അഗ്നേ, ഉണരുക; പ്രതിയായി ജാഗരൂകനായി കാവലിരിക്കുക. ഇഷ്ടാപൂർത്തവും ഈ യജമാനനും—ഇരുവരും ഒന്നായി സംയുക്തരാകട്ടെ. ഈ പൊതുവായ ആസനത്തിൽ, ഈ ഉയർന്ന സ്ഥാനത്തിൽ, സർവ്വ ദേവന്മാരും യജമാനന്മാരും ഇരിക്കട്ടെ.

Mantra 55

येन॒ वह॑सि स॒हस्रं॒ येना॑ग्ने सर्ववेद॒सम् । तेने॒मं य॒ज्ञं नो॑ नय॒ स्व॒र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे

നീ ആയിരത്തെ വഹിക്കുന്നതും, ഹേ അഗ്നേ സർവ്വവേദസ, നീ സർവ്വ സമ്പത്തും വഹിക്കുന്നതുമായ അതേ ശക്തിയാൽ—ഞങ്ങളുടെ ഈ യജ്ഞത്തെ നീ മുന്നോട്ട് നയിക്ക; അത് സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ദേവന്മാരിലേക്കു പോകട്ടെ.

Mantra 56

अ॒यं ते॒ योनि॑रृ॒त्वियो॒ यतो॑ जा॒तो अरो॑चथा । तं जा॒नन्न॑ग्न आ रो॒हाथा॑ नो वर्धया र॒यिम्

ഹേ ഋത്വിയ അഗ്നേ, ഇതാണ് നിന്റെ യോനി (ഉദ്ഭവസ്ഥാനം); ഇവിടെ നിന്നാണ് നീ ജനിച്ച് പ്രകാശിച്ചത്. അതറിഞ്ഞ്, ഹേ അഗ്നേ, ഇവിടെ आरोഹണം ചെയ്യുക; ഞങ്ങൾക്ക് റയി (സമ്പത്ത്) വർദ്ധിപ്പിക്കുക.

Mantra 57

तप॑श्च तप॒स्य॒श्च शैशि॒रावृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्तः श्ले॒षो॒ऽसि॒ कल्पे॑तां॒ द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धय॒: कल्प॑न्ताम॒ग्नय॒: पृथ॒ङ्मम॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ताः। ये अ॒ग्नय॒: सम॑नसोऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी इ॒मे| शै॒शि॒रावृ॒तू अ॑भि॒कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॑भि॒संवि॑शन्तु॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद्ध्रु॒वे सी॑दतम्

തപസും തപസ്യവും—ശൈശിരവും ഹേമന്തവും എന്ന രണ്ടു ഋതുക്കൾ—നീ അഗ്നിയുടെ അന്തർസ്ഥ ശ്ലേഷം (അകത്തെ ബന്ധം/സംയോജനം) ആകുന്നു. ദ്യാവാ-പൃഥിവീ യഥാവിധി ക്രമീകരിക്കപ്പെടട്ടെ; ആപഃ (ജലങ്ങൾ) ക്രമീകരിക്കപ്പെടട്ടെ; ഓഷധയഃ (ഔഷധികൾ/സസ്യങ്ങൾ) ക്രമീകരിക്കപ്പെടട്ടെ; അഗ്നയഃ—ഓരോന്നും വേർതിരിഞ്ഞ്, ഏകവ്രത (സവ്രത) —എന്റെ ജ്യൈഷ്ഠ്യ (പ്രാധാന്യം/പരമാധികാരം) നിമിത്തം ക്രമീകരിക്കപ്പെടട്ടെ. ദ്യാവാ-പൃഥിവീയുടെ ഇടയിൽ ഏകമനസ്സുള്ള ആ അഗ്നികൾ—ശൈശിര-ഹേമന്ത ഋതുക്കളെ അഭികൽപമാനമായി (സുസംവിധാനമായി) ഒരുക്കിക്കൊണ്ട്, ദേവന്മാർ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ അഭിസംവിശന്തി (ആശ്രയിച്ച് പ്രവേശിക്കുന്നു) എന്നപോലെ പ്രവേശിക്കട്ടെ. ആ ദേവതയോടുകൂടെ, അങ്ഗിരസ്വത്, ധ്രുവാ, നീ സ്ഥിരമായി ഇരിക്ക.

Mantra 58

प॒र॒मे॒ष्ठी त्वा॑ सादयतु दि॒वस्पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीम् । विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नाय॒ विश्वं॒ ज्योति॑र्यच्छ । सूर्य॒स्तेऽधि॑पति॒स्तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वा सी॑द

പരമേഷ്ഠി നിന്നെ ദിവസ്പൃഷ്ഠത്തിൽ, ജ്യോതിഷ്മതിയായി (പ്രകാശമയമായി), ഇരുത്തട്ടെ. വിശ്വത്തിനായി—പ്രാണ, അപാന, വ്യാന എന്നിവയ്ക്കായി—നീ സർവ്വജ്യോതി (സർവ്വവ്യാപക പ്രകാശം) നൽകുക. സൂര്യൻ നിന്റെ അധിപതി; ആ ദേവതയോടുകൂടെ, അങ്ഗിരസ്വത്, ധ്രുവാ, നീ സ്ഥിരമായി ഇരിക്ക.

Mantra 59

लो॒कं पृ॑ण छि॒द्रं पृ॒णाथो॑ सीद ध्रु॒वा त्वम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा॒ बृह॒स्पति॑र॒स्मिन्योना॑वसीषदन्

ലോകത്തെ നിറയ്ക്കുക; വിടവിനെ നിറയ്ക്കുക; പിന്നെ, ഹേ ധ്രുവ (സ്ഥിരൻ), നീ ഇരിക്ക. ഇന്ദ്ര-അഗ്നിയും ബൃഹസ്പതിയും നിന്നെ ഈ യോനി (ആസനം)യിൽ ഇരുത്തിയിരിക്കുന്നു.

Mantra 60

ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒: सोम॑ᳪ श्रीणन्ति॒ पृश्न॑यः । जन्म॑न्दे॒वानां॒ विश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः

ആ പുള്ളിപ്പശുക്കൾ (പൃശ്നി), പാൽധാരയിൽ സമൃദ്ധമായവർ, അവനുവേണ്ടി സോമത്തെ കലക്കി/സംസ്കരിക്കുന്നു. ഇത് ദേവഗണങ്ങളുടെ ജന്മസ്ഥാനം—ദിവ്യമായ ആകാശത്തിന്റെ മൂന്ന് പ്രകാശമേഖലകളിൽ.

Mantra 61

इन्द्रं॒ विश्वा॑ अवीवृधन्त्समु॒द्रव्य॑चसं॒ गिर॑: । र॒थीत॑मᳪ र॒थीनां॒ वाजा॑ना॒ᳪ सत्प॑तिं॒ पति॑म्

എല്ലാ ഗീരുകളും (സ്തുതിഗീതങ്ങളും) ഇന്ദ്രനെ വർദ്ധിപ്പിച്ചു—സമുദ്രംപോലെ വ്യാപകമായ, വിശാലവ്യാപ്തിയുള്ളവൻ; രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രഥി, വിജയം-ധനങ്ങളുടെ അധിപൻ, സദ്പതി—പതി (പ്രഭു)।

Mantra 62

प्रोथ॒दश्वो॒ न यव॑सेऽवि॒ष्यन्य॒दा म॒हः सं॒वर॑णा॒द्वयस्था॑त् । आद॑स्य॒ वातो॒ अनु॑वाति शो॒चिरध॑ स्म ते॒ व्रज॑नं कृ॒ष्णम॑स्ति

മഹാ സംവരണത്തിൽ (ആവരണം/വേലി) നിന്ന് അവൻ നിലകൊണ്ടപ്പോൾ, കുതിര മേയൽഭൂമിയിലേക്കെന്നപോലെ മുന്നോട്ട് ചാടിപ്പുറപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് കാറ്റ് അവന്റെ ജ്വാലയെ പിന്തുടർന്ന് വീശുന്നു; അപ്പോൾ നിനക്കായി പാത ഇരുണ്ടതാകുന്നു।

Mantra 63

आ॒योष्ट्वा॒ सद॑ने सादया॒म्यव॑तश्छा॒याया॑ᳪ समु॒द्रस्य॒ हृद॑ये । र॒श्मी॒वतीं॒ भास्व॑ती॒मा या द्यां भास्यापृ॑थि॒वीमोर्व॒न्तरि॑क्षम्

ആയുവിന്റെ സദനത്തിൽ ഞാൻ നിന്നെ ഇരുത്തുന്നു—താഴേക്ക് വീഴുന്ന ഛായയിൽ, സമുദ്രത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ; രശ്മിവതി, ഭാസ്വതി—ദ്യൗവിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവൾ, വിശാലമായ പൃഥിവിയെ (മറ്റും) ഉർവമായ അന്തരിക്ഷത്തെ।

Mantra 64

प॒र॒मे॒ष्ठी त्वा॑ सादयतु दि॒वस्पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वतीं॒ प्रथ॑स्वतीं॒ दिवं॑ यच्छ॒ दिवं॑ दृᳪह॒ दिवं॒ मा हि॑ᳪसीः । विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य । सूर्य॑स्त्वा॒ऽभि पा॑तु म॒ह्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वे सी॑दतम्

പരമേഷ്ഠീ (പ്രജാപതി) നിന്നെ ദിവത്തിന്റെ പൃഷ്ഠത്തിൽ ആസീനനാക്കട്ടെ—വ്യാപകമായി പടരുന്നവളായി, ദൂരത്തേക്ക് വികസിക്കുന്നവളായി. ദിവത്തെ ധരിക്ക; ദിവത്തെ ദൃഢമാക്ക; ദിവത്തെ ഹിംസിക്കരുത്. സർവ്വലോകത്തിനായി—പ്രാണ, അപാന, വ്യാന, ഉദാന എന്നിവയ്ക്കായി; പ്രതിഷ്ഠയ്ക്കായിയും ചരിത്ര (ക്രമബദ്ധമായ ഗതി/ആചരണം)ത്തിനായിയും. സൂര്യൻ നിന്നെ മഹത്തായ സ്വസ്തിയാൽ, അത്യന്തം ശാന്തമായ ഛർദിഷാ (രക്ഷ/ആശ്രയം)കൊണ്ട് പരിരക്ഷിക്കട്ടെ. ആ ദേവതയോടൊപ്പം, അങ്ഗിരസ്വത്, ധ്രുവസ്ഥാനത്തിൽ ആസീനരാകുവിൻ.

Mantra 65

स॒हस्र॑स्य प्र॒माऽसि॑ स॒हस्र॑स्य प्रति॒माऽसि॑ स॒हस्र॑स्यो॒न्माऽसि॑ साह॒स्रो॒ऽसि स॒हस्रा॑य त्वा

നീ സഹസ്രത്തിന്റെ പ്രമാണമാണ്; നീ സഹസ്രത്തിന്റെ പ്രതിപ്രമാണമാണ്; നീ സഹസ്രത്തിന്റെ ഉന്മാനമാണ്; നീ സഹസ്രഗുണനാണ്; സഹസ്രത്തിനായി നിന്നെ ഞാൻ ഗ്രഹിക്കുന്നു.