Rig Veda 9.96.1 — Mandala 9, Sukta 96, Mantra 1

Sukta 9.96

Devata: Soma Pavamāna (purified Soma)

Samhita Patha (Devanagari)

प्र सेनानीः शूरो अग्रे रथानां गव्यन्नेति हर्षते अस्य सेना । भद्रान्कृण्वन्निन्द्रहवान्त्सखिभ्य आ सोमो वस्त्रा रभसानि दत्ते ॥

Transliteration

prá senānī́ḥ śū́ro ágre ráthānāṃ gavyánn eti hárṣate asya sénā | bhadrā́n kṛṇván indra-havā́n sákhibhya ā́ sómo vástrā rabhasā́ni dátte ||

Translation

മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു സോമൻ—രഥങ്ങളുടെ അഗ്രത്തിൽ വീരനായ സേനാനി; ഗവ്യ (പ്രകാശഗോങ്ങൾ/കിരണങ്ങൾ) തേടി പോകുന്നു; അവന്റെ അന്തർസേന ആനന്ദിക്കുന്നു. ഭദ്രത സൃഷ്ടിച്ച്, ഇന്ദ്രഹ്വാൻ (ഇന്ദ്രനെ ആഹ്വാനിക്കുന്ന ബലം) ഉണർത്തി, സോമൻ സഖികൾക്ക് ഉത്സാഹമുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകുന്നു—പ്രകാശവും ശക്തിയും ഉള്ള പുതിയ ആവരണങ്ങൾ.

Word by Word

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• सेनानीः: the army-leader (commander)
• सेनानीः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सेनानी (प्रातिपदिक; सेना+नी ‘leader of an army’)

• शूरः: the hero, the valiant one
• शूरः: Kartā (apposition to सेनानीः)
• Type: Noun/Adjective
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• अग्रे: in front, at the fore
• अग्रे: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable (adverbial case-form)
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)

• रथानाम्: of the chariots
• रथानाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• गव्यान्: cattle(-prizes), cattle-wealth
• गव्यान्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: गव्य (प्रातिपदिक; ‘pertaining to cows/cattle, cattle-wealth’)

• एति: goes, advances
• एति: —
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)

• हर्षते: rejoices, exults
• हर्षते: —
• Type: Verb
• Root: हृष् (धातु)

• अस्य: of him/this (Soma)
• अस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सेना: the host, the army
• सेना: Kartā
• Type: Noun
• Root: सेना (प्रातिपदिक)

• भद्रान्: good, auspicious (things)
• भद्रान्: Karma (object of कृण्वन्)
• Type: Adjective
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• कृण्वन्: making, doing
• कृण्वन्: Kartā (agreeing with सोमः)
• Type: Verb (participle)
• Root: कृ (धातु)

• इन्द्रहवान्: Indra-invoking, calling on Indra
• इन्द्रहवान्: Kartā (epithet of सोमः)
• Type: Adjective
• Root: इन्द्रहव (प्रातिपदिक; ‘having Indra as the invoked one’)

• सखिभ्यः: to the comrades, to the friends
• सखिभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (upasarga)

• सोमः: Soma
• सोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• वस्त्राणि: garments, cloths
• वस्त्राणि: Karma
• Type: Noun
• Root: वस्त्र (प्रातिपदिक)

• रभसानि: impetuous/strong (i.e., vigorous, splendid)
• रभसानि: Karma (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: रभस (प्रातिपदिक)

• दत्ते: gives, bestows
• दत्ते: —
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)