Sukta 69
Sukta 1.69
Gṛtsamada (traditional for RV 1.69, Agni-hymn)
Agni
Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)
ഈ അഗ്നിസൂക്തം അഗ്നിയെ ദീപ്തിമാനമായ, സ്വർഗ്ഗസദൃശമായ പ്രകാശമായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവൻ ശരിയായ പാതയിൽ സഞ്ചരിച്ചു, ഉഷസ്സിന്റെ പ്രിയനെന്നപോലെ യജ്ഞത്തെ ഉണർത്തുന്നു. ഐക്യപ്പെട്ട മനുഷ്യസമൂഹങ്ങൾ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്ന ദൈവശക്തിയായി അഗ്നിയെ അവതരിപ്പിച്ച്, അവൻ സമൃദ്ധിയിലേക്കും സംരക്ഷണത്തിലേക്കും സൂര്യലോകത്തിന്റെ (സ്വർ) ദർശനത്തിലേക്കും വാതിലുകൾ തുറക്കുന്നു. ഹവികൾ വഹിച്ച് എല്ലാ സിദ്ധികളും ദാനമാക്കുന്നതിനായി, അഗ്നിയെ അന്തർഗതമായും ബാഹ്യമായും ജ്വലിപ്പിക്കുകയെന്നതാണ് ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.
Mantras
Mantra 1
शुक्रः शुशुक्वाँ उषो न जारः पप्रा समीची दिवो न ज्योतिः ॥
പ്രകാശമാനൻ, അത്യന്തം പ്രജ്വലിതൻ—ഉഷസ്സിന്റെ പ്രിയതമനെപ്പോലെ—അവൻ സ്മീചി, സത്യത്തിലേക്കുള്ള പാതയെ നിറച്ചിരിക്കുന്നു, ദ്യൗവിന്റെ പ്രകാശംപോലെ।
Mantra 2
परि प्रजातः क्रत्वा बभूथ भुवो देवानां पिता पुत्रः सन् ॥
ക്രതു (ഇച്ഛാശക്തി) കൊണ്ടു സർവ്വദിക്കിലും പ്രസവിതനായി, നീ ദേവന്മാരുടെ പിതാവായി; എങ്കിലും അവരുടെ പുത്രനും തന്നേ—അവരുടെ ഭവനത്തിന്റെ അധാരം।
Mantra 3
वेधा अदृप्तो अग्निर्विजानन्नूधर्न गोनां स्वाद्मा पितूनाम् ॥
വേധാ (വിധാതാവ്) അഗ്നി അദൃപ്തൻ—അചഞ്ചലനും വിവേകിയുമായ്—പശുക്കളുടെ പാൽ ഒഴുകുന്ന അകിടുപോലെ, പിതൃകളുടെ മധുര പോഷണത്തെ അറിയുന്നു.
Mantra 4
जने न शेव आहूर्यः सन्मध्ये निषत्तो रण्वो दुरोणे ॥
മനുഷ്യരിൽ ഉപകാരിയായ സുഹൃത്ത് പോലെ, വിളിക്കപ്പെടാൻ യോഗ്യനായവൻ, അവൻ മദ്ധ്യേ ഇരിക്കുന്നു—അകത്തെ വാസസ്ഥാനത്തിൽ രമണീയനായി.
Mantra 5
पुत्रो न जातो रण्वो दुरोणे वाजी न प्रीतो विशो वि तारीत् ॥
പുത്രനെപ്പോലെ ജനിച്ചവൻ, വാസസ്ഥാനത്തിൽ രമണീയൻ; സന്തോഷമുള്ള വിജയി വാജിയെപ്പോലെ, അവൻ ജനങ്ങളെ മറുകരയിലേക്കു കടത്തുന്നു—അസ്തിത്വത്തിന്റെ അനേകം അംശങ്ങളെ പരിധികൾക്കപ്പുറം നയിക്കുന്നു.
Mantra 6
विशो यदह्वे नृभिः सनीळा अग्निर्देवत्वा विश्वान्यश्याः ॥
ഒരേ ആലയത്തിൽ ഏകീഭവിച്ച മനുഷ്യശക്തികൾ അവനെ ആഹ്വാനിക്കുമ്പോൾ, അഗ്നി ദേവത്വത്തിന്റെ തേജസ്സാൽ സർവ്വസിദ്ധികളെ പ്രാപിക്കുകയും അവയെ പ്രദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantra 7
नकिष्ट एता व्रता मिनन्ति नृभ्यो यदेभ्यः श्रुष्टिं चकर्थ ॥
ഹേ (അഗ്നി), നിന്റെ ഈ വ്രതങ്ങളെ ആരും ക്ഷയിപ്പിക്കുകയില്ല; കാരണം മനുഷ്യശക്തികൾക്കായി നീ വിധേയമായ ശ്രവണവും യുക്തമായ പ്രതികരണവും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു.
Mantra 8
तत्तु ते दंसो यदहन्त्समानैर्नृभिर्यद्युक्तो विवे रपांसि ॥
ഇതുതന്നെ നിന്റെ ദംസ് (പ്രഭുത്വം): സമാനമായ മനുഷ്യശക്തികളോടുകൂടെ നീ തടസ്സകരെ പ്രഹരിക്കുന്നു; പ്രവർത്തിയിൽ യുക്തനായി നീ കലക്കങ്ങളെ വിവേചിച്ച് വേർതിരിക്കുന്നു.
Mantra 9
उषो न जारो विभावोस्रः संज्ञातरूपश्चिकेतदस्मै ॥
ഉഷസ്സിന്റെ പ്രിയതമനെപ്പോലെ—വിഭാവോ, ദീപ്തൻ, ജ്യോതിർമയ ജ്വാല—സ്വരൂപംകൊണ്ടുതന്നെ അറിയപ്പെടുന്നവൻ, അവനിൽ (സാധകനിൽ) പ്രജ്ഞ/ഗ്രഹണം ഉണർത്തുന്നു.
Mantra 10
त्मना वहन्तो दुरो व्यृण्वन्नवन्त विश्वे स्वर्दृशीके ॥
അന്തരാത്മബലത്തോടെ (ഹവിസും ശക്തിയും) വഹിച്ച്, വാതിലുകൾ വിശാലമായി തുറന്ന്, സൂര്യലോകം കാണുന്ന സർവ്വ ശക്തികളും (സാധകനെ) താങ്ങി പോഷിപ്പിക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
It praises Agni as a brilliant, rightly-moving divine fire who makes the sacrifice succeed, carries offerings to the gods, and brings prosperity and inner illumination.
Dawn signals awakening and renewal; calling Agni Dawn’s lover highlights his intimate role in kindling light, beginning the rite, and stirring life and consciousness into activity.
On the ritual level it means removing obstacles so offerings and blessings can flow; inwardly it suggests opening the gates of perception toward svar—clear, luminous understanding.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.