
Rishi: Atharvanic tradition (sūkta attributed in the AV to an Atharvan/Āṅgirasa stream; exact r̥ṣi varies by anukramaṇī)
Devata: Indra–Vāyu (dual)
Chandas: Anuṣṭubh (predominant cadence; AV anuṣṭubh with minor irregularities)
AV 3.20 ഒരു പൗഷ്ടിക സൂക്തമാണ്; ഇത് സമൃദ്ധി (രയി)യെ സാമൂഹിക സൗഹാർദ്ദവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു: ശരിയായി ജ്വലിപ്പിച്ച യാഗശക്തിയിൽ നിന്നാണ് ധനം ഉദിക്കേണ്ടത്, പിന്നെ സഭയിൽ സ്വമേധയാ ദാനമായി പരന്നൊഴുകണം. ഇതിൽ അഗ്നിയെ (യാഗാസനമായും വർദ്ധകമായും)യും ഇന്ദ്ര–വായുവിനെ (ബലത്തിന്റെയും പ്രാണശ്വാസത്തിന്റെയും സംയുക്ത ശക്തികളായി)യും ദിവ്യ ‘യുഗ്മ’മായി ആഹ്വാനിച്ച്, എല്ലാ പങ്കാളികളും ഒരേ മനസ്സോടെ ഇരിക്കാനും, വിഭാഗീയത/കലഹം ഇല്ലാതിരിക്കാനും, ദാനത്തിലേക്ക് മനസ്സു ചായാനും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
रयिसंवर्धनम्। ५ अग्निः, ६ इन्द्रवायू, ७ अर्यमा, बृहस्पतिः, इन्द्रः, वातः, विष्णुः, सरस्वती, सविता, वाजी, ८ विश्वा भुवनानि, अ॒यं ते॒ योनि॑रृ॒त्वियो॒ यतो॑ जा॒तो अरो॑चथाः । तं जा॒नन्न॑ग्न॒ आ रो॒हाधा॑ नो बर्धय र॒यिम्
ഇത് നിന്റെ യോനി (ഉദ്ഭവസ്ഥാനം) ആകുന്നു, ഹേ ഋത്വിജ-ജന്മനായവനേ; അവിടെ നിന്നു ജനിച്ച് നീ എല്ലാടവും പ്രകാശിച്ചു. അതിനെ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട്, ഹേ അഗ്നേ, ഇവിടെ കയറിവരിക; പിന്നെ ഞങ്ങൾക്കായി ധനം വർധിപ്പിക്ക.
Mantra 2
अग्ने॒ अच्छा॑ वदे॒ह नः॑ प्र॒त्यङ् नः॑ सु॒मना॑ भव । प्र णो॑ यच्छ विशां पते धन॒दा अ॑सि न॒स्त्वम्
ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങളോടു ഇവിടെ സംസാരിക്ക; ഞങ്ങളിലേക്കു തിരിഞ്ഞ് സുമനസ്സോടെ ഇരിക്ക. ഹേ വിശാം പതേ (കുലങ്ങളുടെ അധിപതേ), ഞങ്ങൾക്കായി ധനം മുന്നോട്ടു ദാനം ചെയ്യുക; നീ തന്നെയാണ് ഞങ്ങളുടെ ധനദാതാവ്.
Mantra 3
प्र णो॑ यच्छत्वर्य॒मा प्र भगः॒ प्र बृह॒स्पतिः॑ । प्र दे॒वीः प्रोत सू॒नृता॑ र॒यिं दे॒वी द॑धातु मे
ഞങ്ങൾക്കായി അര്യമൻ മുന്നോട്ടു ദാനം ചെയ്യട്ടെ; ഭഗനും മുന്നോട്ടു; ബൃഹസ്പതിയും മുന്നോട്ടു. ദേവിമാർ മുന്നോട്ടു ദയചെയ്യട്ടെ, സൂനൃതയും കൂടെ; ദേവി എനിക്കായി ധനം സ്ഥാപിക്കട്ടെ.
Mantra 4
सोमं॒ राजा॑न॒मव॑से॒ऽग्निं गी॒र्भिर्ह॑वामहे । आ॒दि॒त्यं विष्णुं॒ सूर्यं॑ ब्र॒ह्माणं॑ च॒ बृह॒स्पति॑म्
സഹായത്തിനായി രാജാവായ സോമനെയും അഗ്നിയെയും ഞങ്ങൾ സ്തുതിഗീതങ്ങളാൽ ആവാഹിക്കുന്നു; ആദിത്യനെയും, വിഷ്ണുവിനെയും, സൂര്യനെയും, ബ്രഹ്മാവിനെയും, ബൃഹസ്പതിയെയും കൂടി.
Mantra 5
त्वं नो॑ अग्ने अ॒ग्निभि॒र्ब्रह्म॑ य॒ज्ञं च॑ वर्धय । त्वं नो॑ देव॒ दात॑वे र॒यिं दाना॑य चोदय
ഹേ അഗ്നേ, നിന്റെ അഗ്നികളാൽ ഞങ്ങൾക്ക് ബ്രഹ്മം (പവിത്രശക്തി)യും യജ്ഞവും വർദ്ധിപ്പിക്കേണമേ. ഹേ ദേവാ, ഞങ്ങൾക്ക് നൽകുവാൻ, ദാനത്തിനായി ധനം (രയി) പ്രേരിപ്പിക്കേണമേ.
Mantra 6
इ॒न्द्र॒वा॒यू उ॒भावि॒ह सु॒हवे॒ह ह॑वामहे । यथा॑ नः॒ सर्व॒ इज्जनः॒ संग॑त्यां सु॒मना॒ अस॒द् दान॑कामश्च नो॒ भुव॑त्
ഇന്ദ്രനും വായുവും—ഇരുവരും ഇവിടെ—സുഹവ (എളുപ്പത്തിൽ ആഹ്വാനിക്കാവുന്നവർ); ഇവിടെ ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ ഹവിക്കുന്നു. ഞങ്ങള്ക്കായി സംഗമ-സഭയിൽ ഓരോ ജനനും സുമന (ശുഭമനസ്സുള്ളവൻ) ആയി ഇരിക്കട്ടെ; ഞങ്ങള്ക്കായി ദാനകാമ (ദാനം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ) ആകട്ടെ.
Mantra 7
अ॒र्य॒मणं॒ बृह॒स्पति॒मिन्द्रं॒ दाना॑य चोदय । वातं॒ विष्णुं॒ सर॑स्वतीं सवि॒तारं॑ च वा॒जिन॑म्
അര്യമൻ, ബൃഹസ്പതി, ഇന്ദ്രൻ—ഇവരെ ദാനത്തിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിക്ക. അതുപോലെ വാതൻ, വിഷ്ണു, സരസ്വതി, സവിതാർ, കൂടാതെ വാജിൻ (വിജയദായക ശക്തി) ഇവരെയും.
Mantra 8
वाज॑स्य॒ नु प्र॑स॒वे सं ब॑भूविमे॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नान्य॒न्तः । उ॒तादि॑त्सन्तं दापयतु प्रजा॒नन् र॒यिं च॑ नः॒ सर्व॑वीरं॒ नि य॑छ
വാജ (ലാഭം/വിജയം) എന്ന പ്രേരണയാൽ ഇപ്പോൾ ഇത് പൂർണ്ണമായി സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു—ഇവ ഇവിടെ, അകത്തുള്ള എല്ലാ ഭുവനങ്ങളും. അതെ, ഇതിനകം ഉള്ളവനെയും പ്രജാനൻ (പ്രജയെ അറിയുന്നവൻ) ദാനം ചെയ്യിപ്പിക്കട്ടെ; ഞങ്ങള്ക്കായി സರ್ವവീര (എല്ലാ വീരന്മാരോടുകൂടിയ) റയി (സമ്പത്ത്) ദൃഢമായി സ്ഥാപിച്ച് നല്കുക.
Mantra 9
दु॒ह्रां मे॒ पञ्च॑ प्र॒दिशो॑ दु॒ह्रामु॒र्वीर्य॑थाब॒लम्। प्रापे॑यं सर्वा॒ आकू॑ती॒र्मन॑सा॒ हृद॑येन च
എനിക്കായി അഞ്ചു ദിക്കുകളും ദോഹിക്കുന്നവയായിരിക്കട്ടെ—വിശാലമായ വീര്യവും ബലവുംകൊണ്ട് ദോഹിക്കുന്നവയായിരിക്കട്ടെ. മനസ്സാലും ഹൃദയത്താലും ഞാൻ എല്ലാ ആകൂതികളെയും (ഇച്ഛിത സംकल्पങ്ങളെയും) പ്രാപിക്കട്ടെ.
Mantra 10
गो॒सनिं॒ वाच॑मुदेयं॒ वर्च॑सा मा॒भ्युदि॑हि । आ रु॑न्धां स॒र्वतो॑ वा॒युस्त्वष्टा॒ पोषं॑ दधातु मे
ഗോസനി (പശുവിനെ നേടിക്കുന്ന) വാക്ക് ഞാൻ ഉച്ചരിക്കട്ടെ; തേജസ്സോടെ നീ എനിക്കുമേൽ പ്രകാശിക്ക. എല്ലാദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ള വായു എന്നെ ചുറ്റി കാത്തുരക്ഷിക്കട്ടെ; ത്വഷ്ടൃ എനിക്കുമേൽ പോഷണം സ്ഥാപിക്കട്ടെ.
It is used to secure prosperity (rayi) together with social harmony—so a meeting or council proceeds without quarrel and people become willing to give and support shared aims.
As a dual deity they represent coordinated strength and vital breath: the power to move a group as one body, overcome obstruction, and energize concord and generosity in a gathering.
No specific herbs or amulets are indicated; the practical ritual focus is the properly established fire (Agni) and the directed intention that the assembly be well-minded and generous.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.