Srstikhanda
मुनिप्रश्नवर्णनम् (Description of the Sages’ Questions)
ອັດທະຍາຍ 1 ເປີດດ້ວຍບົດມົງຄຸນ ສັນລະເສີນພຣະສິວະເປັນເຫດປັດໃຈອັນດຽວຂອງການສ້າງ–ຄຸ້ມຄອງ–ທໍາລາຍ ເປັນຈິດສໍານຶກບໍລິສຸດ ແລະຢູ່ເໜືອມາຍາ ແຕ່ກໍເປັນຖານຮອງຮັບມາຍາ. ຕໍ່ມາ ຕັ້ງສະພາບການສົນທະນາແບບປຸຣານະ: ບັນດາລິສີໃນໄນມິສາຣັນຍະ ນໍາໂດຍຊອນະກະ ເຂົ້າຫາສູຕະດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບສັດທາ ຫຼັງຈາກໄດ້ຟັງເລື່ອງມົງຄຸນຂອງ ວິດເຢສະວະຣະສັມຫິຕາ (ໂດຍສະເພາະ ສາດຍາສາດະນະ-ຂັນດະ) ແລ້ວອວຍພອນໃຫ້ສູຕະ ແລະຂໍໃຫ້ສອນຕໍ່ ໂດຍກ່າວວ່າ “ນ້ໍາອະມຣິຕແຫ່ງປັນຍາ” ຈາກຄໍາເວົ້າຂອງທ່ານຫວານຊື່ນບໍ່ຮູ້ຈົບ. ອໍານາດຂອງສູຕະຖືກຮັບຮອງໂດຍພຣະກະຣຸນາຂອງວະຍາສະ ໃຫ້ເປັນຜູ້ຮູ້ອະດີດ–ປັດຈຸບັນ–ອະນາຄົດ. ດັ່ງນັ້ນ ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນປະຕູເຂົ້າສູ່ເລື່ອງການສ້າງ (ສຣິດຕິ) ໂດຍຍົກຍ້ອງສະຖານະອັນລຶກຊຶ້ງຂອງພຣະສິວະ ແນະນໍາຜູ້ສົນທະນາ ແລະກໍານົດການຖາມດ້ວຍພັກຕິ ກັບການຟັງຢ່າງຕັ້ງໃຈ ເປັນທ່າທີທີ່ຖືກຕ້ອງໃນການຮັບຄໍາສອນໄສວະ.
नारदतपोवर्णनम् (Nārada’s Austerities Described)
ອັດທະຍາ 2 ເລີ່ມດ້ວຍສູຕະກ່າວເຖິງ ນາຣະດະ ບຸດຂອງພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ມີວິໄນ ແລະມຸ່ງໝັ້ນໃນຕະປະ. ທ່ານຊອກຫາຖ້ຳອັນດີໃນພູຫິມາລະຍະ ໃກ້ແມ່ນ້ຳທິບທີ່ໄຫຼໄວ ແລະໄປຮອດອາສຣົມທີ່ສະຫວ່າງໄສ ປະດັບປະດາງາມ. ນາຣະດະປະຕິບັດຕະປະຍາວນານ: ນັ່ງໝັ້ນ, ຮັກສາຄວາມງຽບ, ປຣານາຍາມ ແລະຊຳລະປັນຍາ ຈົນເຂົ້າສະມາທິດ້ວຍຄຳອັດວິຕ “ອະຫັມ ພຣະຫມະ” ເກີດປັນຍາມຸ່ງສູ່ການປະຈັກພຣະຫມະ. ພະລັງຕະປະທຳໃຫ້ໂລກສັ່ນສະເທືອນ ອິນທຣະ (ສັກຣະ) ກະວົນກະວາຍ ເຫັນເປັນໄພຕໍ່ອຳນາດຕົນ. ເພື່ອສ້າງວິຄະນະ ອິນທຣະເອີ້ນ ສະມາຣ/ກາມ ເທວະແຫ່ງຄວາມປາຖະໜາ ໃຫ້ມາລົບກວນສະມາທິຂອງນາຣະດະ, ສະທ້ອນການປະລະກັນລະຫວ່າງຍົກະພາຍໃນ ແລະການເມືອງແຫ່ງສະຫວັນ.
नारदमोहवर्णनम् — Description of Nārada’s Delusion
ອັດທະຍາ 3 ເປີດດ້ວຍການສົນທະນາ: ບັນດາລິສີຖາມຜູ້ເລົ່າຢ່າງເຄົາລົບວ່າ ຫຼັງຈາກພຣະວິສນຸຈາກໄປແລ້ວ ເກີດຫຍັງຂຶ້ນ ແລະ ນາຣະດາໄປໃສ. ຄໍາຕອບຜ່ານສາຍການເລົ່າແບບປຸຣານະ (ວະຍາສະນໍາສູ່ຄໍາຂອງສູຕະ) ອະທິບາຍວ່າ ໂດຍພຣະປະສົງຂອງພຣະສິວະ ພຣະວິສນຸຜູ້ຊໍານານມາຍາ ໄດ້ສ້າງມາຍາອັນພິເສດຢ່າງວ່ອງໄວ. ກາງເສັ້ນທາງຂອງລິສີ ປາກົດເມືອງໃຫຍ່ງາມຕາ ກວ້າງໃຫຍ່ເກີນໂລກທົ່ວໄປ ມີຊາຍຍິງອາໄສ ແລະ ຈັດລະບຽບເປັນສັງຄົມຄົບຖ້ວນຕາມຈະຕຸວັນນະ. ໃນນັ້ນມີກະສັດ ສີລະນິທິ ມັ່ງຄັ່ງແລະມີອໍານາດ ຈັດງານເທດສະການໃຫຍ່ເນື່ອງໃນພິທີສະວະຍັມວະຣະຂອງລູກສາວ. ເຈົ້າຊາຍຈາກທິດທັງຫຼາຍມາຮອດ ແຕ່ງກາຍສະຫງ່າງາມ ປາຖະໜາຊະນະເຈົ້າສາວ. ເຫັນຄວາມອັດສະຈັນນີ້ ນາຣະດາຕົກຢູ່ໃນໂມຫະ ເກີດຄວາມຢາກຮູ້ແລະຕັນຫາ ເຂົ້າໄປຫາປະຕູພຣະຣາຊວັງ ເປັນການປູທາງສູ່ບົດຮຽນວ່າດ້ວຍມາຍາ ການດຶງດູດ ແລະ ການຝຶກອັດຕາດ້ວຍປະສົງເທວະ.
नारदस्य विष्णूपदेशवर्णनम् — Nārada and Viṣṇu: Instruction after Delusion
ອັດທະຍາຍ 4 ສືບຕໍ່ Sṛṣṭyupākhyāna ໂດຍເນັ້ນເຖິງພຣະນາຣະດະ ຫຼັງຈາກຖືກມາຍາທຳໃຫ້ວິໂມຫິຕ (ຫຼົງຜິດ) ແລະໄດ້ປະກາດຊາປ (ຄຳສາບ) ຢ່າງເໝາະສົມໃສ່ຄະນະຂອງພຣະສິວະ. ແຕ່ດ້ວຍພຣະປະສົງຂອງພຣະສິວະ (śivecchayā) ທ່ານຍັງບໍ່ຕື່ນຮູ້, ແລ້ວລະລຶກເຖິງກົນລະຍຸດຂອງພຣະວິສນຸ (harikṛta-chala) ແລະໂກດຮ້າຍຈົນທົນບໍ່ໄດ້ ໄປຫາວິສນຸໂລກ. ທີ່ນັ້ນທ່ານກ່າວຄຳຮຸນແຮງ ກ່າວຫາພຣະວິສນຸວ່າສອງໜ້າ ແລະມີອຳນາດມາຍາທຳໃຫ້ໂລກຫຼົງ, ອ້າງເຖິງເຫດການໂມຫິນີ ແລະການແຈກວາຣຸນີໃຫ້ອະສຸຣະແທນອະມຣິຕ. ບົດສົນທະນານີ້ຊູ້ໃຫ້ເຫັນການຄຸ້ມຄອງຂອງມາຍາ: ກົນຂອງເທວະບໍ່ແມ່ນຄວາມວຸ່ນວາຍທາງສິນທຳ ແຕ່ເປັນລີລາທີ່ຖືກຄວບຄຸມພາຍໃຕ້ພຣະປະສົງແຫ່ງໄສວະອັນສູງສຸດ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນໂຄງເລື່ອງມຸ່ງໄປຫາຄຳຕອບຂອງພຣະວິສນຸເປັນອຸປະເທດ ເພື່ອຫຼຸດຄວາມໂກດ ແລະຟື້ນຄວາມແຈ້ງຊັດເກືອບບົດບາດເທວະ ແລະເປົ້າໝາຍຂອງຄວາມຫຼົງໃນການດຳເນີນຈັກກະວານ.
नारदप्रश्नवर्णन (Nāradapraśna-varṇana) — “Account of Nārada’s Inquiry”
ບົດນີ້ເປີດດ້ວຍສູຕະເລົ່າວ່າ ຫຼັງຈາກພຣະຫາຣິ (ວິສນຸ) ຫາຍໄປຈາກສາຍຕາ ນາຣະດະມຸນີໄດ້ເດີນທາງທົ່ວໂລກເພື່ອສຳຫຼວດດ້ວຍຄວາມພັກດີ. ທ່ານໄດ້ດາຣະຊັນຮູບພຣະສິວະ ແລະ ສິວະລິງຄະຫຼາຍປະການ ອັນເປັນຜູ້ປະທານທັງ bhukti ແລະ mukti. ສິວະຄະນະສອງຕົນຮູ້ຈັກທ່ານ ເຂົ້າມາດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ກົດກົ້ມ ແລະ ຈັບຕີນ ເພື່ອຂໍພົ້ນຈາກຄຳສາບເກົ່າ. ພວກເຂົາອະທິບາຍວ່າ ຄວາມຜິດໃນອະດີດເກີດຈາກຄວາມຫຼົງພາຍໃຕ້ມາຍາ ໃນພິທີ svayaṃvara ຂອງທິດາກະສັດ ບໍ່ແມ່ນເຈດຕະນາຊົ່ວ. ພວກເຂົາຍັງເຫັນວ່າຄຳສາບຂອງນາຣະດະເກີດຈາກການຊີ້ນຳຂອງພຣະເຈົ້າສູງສຸດ (pareśa) ແລະ ຍອມຮັບເປັນຜົນຂອງກຳຂອງຕົນ (svakarma-phala) ບໍ່ໂທດຜູ້ອື່ນ. ເມື່ອຂໍພຣະກະລຸນາໃຫ້ຟື້ນຟູ ນາຣະດະຕອບດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ແລະ ຄວາມສຳນຶກຜິດ (paścāttāpa) ຊູ້ຊີ້ແນວທາງຂອງກຳ, ການຈັດວາງຂອງພຣະເຈົ້າ, ແລະ ການປອງດອງຜ່ານຄວາມຖ່ອມຕົນກັບພຣະຄຸນ.
विष्णूत्पत्तिवर्णनम् (Description of the Origin/Manifestation of Viṣṇu)
ອັດທະຍາຍ 6 ເປັນການຕອບສອນຂອງພຣະພຣະຫມາ ຕໍ່ຄໍາຖາມອັນມີຄຸນທໍາ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກ (lokopakāra)। ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ ການຟັງຄໍາສອນນີ້ຈະທໍາລາຍບາບທົ່ວໄປ ແລະຈະອະທິບາຍ «ສິວະຕັດຕະວະ» (Śiva-tattva) ອັນບໍ່ມີມົນທິນ. ຕໍ່ມາບັນຍາຍສະພາບປຣະລະຍະ: ເມື່ອຈັກກະວານທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວຖືກທໍາລາຍ ທຸກຢ່າງເປັນຄວາມມືດ (tamomaya) ບໍ່ມີຕາເວັນ ຈັນທຣາ ວົງຈອນກາງວັນ-ກາງຄືນ ໄຟ ລົມ ດິນ ແລະນໍ້າ. ການປະຕິເສດລັກສະນະທາງປະສາດສຳຜັດຖືກເນັ້ນ: ບໍ່ມີຄຸນລັກສະນະໃຫ້ເຫັນ, ບໍ່ມີສຽງແລະການສຳຜັດ, ກິ່ນແລະຮູບບໍ່ປາກົດ, ບໍ່ມີລົດຊາດ, ບໍ່ມີທິດທາງ. ພຣະພຣະຫມາຍອມຮັບວ່າ ສະພາບສູງສຸດຂອງສິວະຕັດຕະວະ ແມ່ນບໍ່ອາດຮູ້ໄດ້ແທ້ ແມ່ນແຕ່ພຣະພຣະຫມາແລະພຣະວິສນຸ (yathārthataḥ) ກໍບໍ່ຮູ້ຄົບ. ພຣະສູງສຸດເກີນຈິດແລະຄໍາເວົ້າ (amanogocara, avācya) ບໍ່ມີນາມ ຮູບ ສີ ບໍ່ຫຍາບບໍ່ລະອຽດ ແລະຍອກກີເຫັນໃນຟ້າພາຍໃນ (antarhitākāśa)। ຕາມຄໍາລົງທ້າຍ ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນເລື່ອງການປາກົດຂອງພຣະວິສນຸ ໂດຍວາງໄວ້ໃນພື້ນຖານສິວະອັນບໍ່ອາດພັນລະນາ ແລະການຜ່ານຈາກປຣະລະຍະອັນບໍ່ແຍກແຍະ ໄປສູ່ການກໍ່ກໍາເກີດຈັກກະວານ.
विष्णु-ब्रह्म-विवाद-वर्णनम् (Description of the Viṣṇu–Brahmā Dispute and Brahmā’s Confusion)
ອັດທະຍາຍ 7 ເລົ່າເຖິງພຣະພຣະຫມາເກີດອອກຈາກດອກບົວ (ປັດມະ) ທີ່ຜຸດຂຶ້ນຈາກສະໂພກຂອງນາຣາຍະນະຜູ້ບັນທົມ. ດອກບົວຖືກພັນນາວ່າກວ້າງໃຫຍ່ຫາຂອບບໍ່ໄດ້ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມມະຫາສານຂອງການປະກົດໂລກ. ພຣະພຣະຫມາຮູ້ຈັກຕົນເອງວ່າ ຮິຣັນຍະຄັຣພະ ມີສີ່ໜ້າ ແຕ່ໂດຍອຳນາດມາຍາ ກໍບໍ່ອາດຮູ້ຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດເກີນກວ່າດອກບົວ ແລະຕັ້ງຄຳຖາມເຖິງຕົນຕົນ ໜ້າທີ່ ແລະຕົ້ນກຳເນີດ. ຄວາມຫຼົງນີ້ຖືກອະທິບາຍວ່າເປັນການປິດບັງຂອງພຣະມະເຫສະວະຣະ (ມາຍາ-ໂມຫະນາ) ໃນຮູບລີລາ. ສາລະທຳຊີ້ວ່າ ແມ່ນແຕ່ເທວະສູງສຸດກໍອາດສົນໃຈກ່ຽວກັບເຫດປັດໃຈແລະລຳດັບ; ປັນຍາທີ່ຖືກຕ້ອງເກີດຈາກການກຳຈັດຄວາມຫຼົງ ແລະຮູ້ຈັກຫຼັກສູງສຸດທີ່ຢູ່ຫຼັງການປະກົດ. ເຫດການນີ້ປູທາງໃຫ້ແກ່ແນວເລື່ອງການແຂ່ງຂັນ/ຂັດແຍ້ງ ໂດຍຊີ້ວ່າຮາກຖານຢູ່ທີ່ອະວິຊາ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຈິງສຸດທ້າຍ.
शब्दब्रह्मतनुवर्णनम् — Description of the Form of Śabda-Brahman
ອັດທະຍາຍ 8 ອະທິບາຍຢ່າງລະອຽດທາງທິດສະດີ-ທະວີວິທະຍາ ວ່າ «ສັບດະ» (ສຽງ) ເປັນຮູບແບບການເປີດເຜີຍຂອງ ພຣະພຣະຫມັນ/ພຣະສິວະ ໃນກອບເລື່ອງນິມິດ. ພຣະພຣະຫມາເລົ່າວ່າ ພຣະສຳພູ ມີເມດຕາຕໍ່ຜູ້ຖ່ອມຕົນ ແລະກຳຈັດຄວາມຈອງຫອງ ເມື່ອສັດທິພະສູງສົ່ງປາຖະນາດາຣະຊັນ. ມີນາດະພິເສດເກີດຂຶ້ນ ເປັນສຽງ «ໂອມ» ຊັດແຈ້ງ ແລະຍາວ (pluta). ພຣະວິສນຸ ພິຈາລະນາຢ່າງລຶກ ສືບຫາຕົ້ນຕໍ ແລະເຫັນຄວາມສຳພັນກັບລິງຄະ ວ່າ «ໂອມ» ປະກອບດ້ວຍ ອ-ກາຣ, ອຸ-ກາຣ, ມ-ກາຣ ແລະນາດະສຸດທ້າຍ. ພາບຈັກກະວານອັນສະຫວ່າງໄສ—ວົງຕາເວັນ, ຄວາມສະຫວ່າງດັ່ງໄຟ, ແສງເຢັນດັ່ງຈັນ, ແລະຄວາມໃສດັ່ງຜົງແກ້ວ—ຖືກນຳມາເຊື່ອມກັບອັກສອນ, ທິດທາງ, ແລະຂັ້ນຂອງສະພາວະ. ທ້າຍສຸດອະທິບາຍຄວາມຈິງບໍ່ມີມົນທິນ, ບໍ່ມີສ່ວນ, ບໍ່ມີຄວາມກະທົບ ເກີນກວ່າຕຸຣີຍະ (turīyātīta) ແລະກ່າວແບບອະໂປຟາຕິກ: ບໍ່ສອງ, ຄ້າຍຄວາມວ່າງເປົ່າ, ເກີນກວ່າຄູ່ຕົວຕ່າງນອກ/ໃນ ແຕ່ເປັນພື້ນຖານຂອງທັງນອກແລະໃນ. ດັ່ງນັ້ນ ມັນຮວມມະນຕຣະ-ສຽງສາດ, ສັນຍາລັກລິງຄະ, ແລະມະດວິຕະເມຕາຟິຊິກ ເປັນແຜນອະທິບາຍອັນດຽວ.
शिवतत्त्ववर्णनम् (Śiva-tattva-varṇana) — “Description/Exposition of the Principle of Śiva”
ອັດທະຍາຍ 9 ເນັ້ນການປະກົດພຣະອົງຂອງພຣະສິວະດ້ວຍພຣະກະລຸນາ ເພື່ອຕອບຮັບຄວາມເຊື່ອມັ່ນແລະການສັນລະເສີນ ພ້ອມກັບການຖ່າຍທອດຄວາມຮູ້ອັນຖືກຕ້ອງ. ບຣະຫມາເລົ່າວ່າ ມະຫາເທວະປະກົດດ້ວຍຄວາມປິຕິຢ່າງສູງ ເປັນຄັງແຫ່ງຄວາມເມດຕາກະລຸນາ. ຮູບລັກສະນະອັນມີນັຍທາງທຳມະ: ປັນຈະວັກຕຣະ (5 ໜ້າ), ຕຣິນະຍະນະ (3 ຕາ), ຊະຕາທະຣະ, ກາຍທາດ້ວຍຂີ້ເທົ່າ, ອາພອນແລະຫຼາຍພະຫັດ—ເປັນຮູບເຜີຍແຜ່ຄວາມຈິງ ບໍ່ແມ່ນການປະດັບທົ່ວໄປ. ພຣະວິສນຸກັບບຣະຫມາສັນລະເສີນແລະເຂົ້າໄປດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ. ພຣະສິວະປະທານນິຄະມະໃນຮູບ “ລົມຫາຍໃຈ” ແລະປະທານຍານແກ່ພຣະວິສນຸ; ຕໍ່ມາກໍປະທານຄວາມຮູ້ແກ່ບຣະຫມາດ້ວຍ ຊີ້ວ່າການເຜີຍແຜ່ເກີດຈາກພຣະກະລຸນາ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ພຣະວິສນຸຖາມວ່າຈະເຮັດໃຫ້ພຣະສິວະພໍໃຈແນວໃດ, ບູຊາແນວໃດ, ພິຈາລະນາສະມາທິແນວໃດ, ແລະກິດທີ່ຄວນເຮັດຕາມພຣະບັນຊາ—ເພື່ອວາງພື້ນຖານປະຕິບັດແນວໄສວະທີ່ອີງໃສ່ສິວະຕັດຕະວະ.
रुद्र-विष्णोः ऐकत्व-उपदेशः तथा धर्म-आज्ञा (Instruction on Rudra–Viṣṇu Unity and Divine Injunctions)
ໃນບົດນີ້ ພຣະສິວະ (ປະຣະເມສະວະຣະ/ຣຸດຣະ) ປະທານຄໍາສັ່ງສອນແກ່ພຣະວິສນຸ ກ່ຽວກັບການບໍລິຫານຈັກກະວານ ແລະ ຈັນຍາບັນແຫ່ງພະກະຕິ. ພຣະສິວະສັ່ງໃຫ້ພຣະວິສນຸດໍາລົງຢູ່ໃນກຽດສັກສີ ແລະ ເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການບູຊາໃນທຸກໂລກ; ເມື່ອຄວາມທຸກຍາກເກີດຂຶ້ນໃນສາກົນທີ່ພຣະພຣະຫມາສ້າງ ຈົ່ງກະທໍາຢ່າງເດັດຂາດເພື່ອກໍາຈັດຄວາມທຸກຮ່ວມຂອງສັດທັງຫຼາຍ. ພຣະອົງຍັງສັນຍາຈະຊ່ວຍໃນວຽກທີ່ຫຍຸ້ງຍາກ ຮວມທັງການປາບປາມສັດຕູທີ່ແຂງແກ່ງ ແລະ ຊີ້ນໍາໃຫ້ພຣະວິສນຸຮັບອະວະຕາຣຫຼາຍຮູບແບບ ເພື່ອຂະຫຍາຍກຽດສຽງແຫ່ງທໍາ ແລະ ຊ່ວຍກູ້ພົ້ນສັດ (ຕາຣະນະ). ຫົວໃຈຄໍາສອນແມ່ນ ຣຸດຣະ ແລະ ຫຣິ ເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການພິຈາລະນາໃນສະມາທິຕໍ່ກັນ ແລະ ບໍ່ມີການແຍກຈາກກັນຢ່າງແທ້ຈິງ—ເປັນອັນເດຽວ (aikatva) “ໃນຄວາມເປັນຈິງ, ໂດຍພອນ, ແລະ ແມ່ນແຕ່ໃນລີລາ”. ບົດນີ້ຍັງວາງກົດຈັນຍາ: ຜູ້ນັບຖືຣຸດຣະທີ່ດ່າທໍາພຣະວິສນຸ ຈະເສຍບຸນ ແລະ ຕົກນະລົກຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະສິວະ; ສ່ວນພຣະວິສນຸຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນຜູ້ປະທານມຸກຕິ ແລະ ຄວາມສຸກສົມບູນ ຄວນແກ່ການບູຊາ ແລະ ຈະຮັກສາທໍາດ້ວຍທັງການຂັດຂວາງແລະພຣະເມດຕາ (ນິກຣະຫ–ອະນຸກຣະຫ).
लिङ्गपूजनसंक्षेपः (Concise Teaching on Liṅga Worship / Śiva-arcana-vidhi)
ອັດທະຍາຍ 11 ເລີ່ມດ້ວຍບັນດາລຶສີກ່າວຖາມສູຕະ ພ້ອມສັນລະເສີນອຳນາດຊຳລະມົນທິນຂອງກະຖາສາຍວະ ແລະລະລຶກເລື່ອງອັນອັດສະຈັນແຫ່ງການເກີດຂຶ້ນຂອງລິງຄະ (liṅgotpatti) ທີ່ການຟັງຊ່ວຍລົບທຸກຂ໌. ພວກເຂົາຂໍໃຫ້ອະທິບາຍຢ່າງຊັດເຈນເຖິງວິທີບູຊາພຣະສິວະ (Śivārcana-vidhi) ຕາມຕໍ່ເນື່ອງຈາກບົດສົນທະນາພຣະພຣະຫມາ–ນາຣະດະ ເພື່ອໃຫ້ພຣະສິວະພໍໃຈ. ຄຳຖາມຮວມທຸກວັນນະ (ພຣາຫມະນະ, ກະສັດຕະຣິຍະ, ໄວສະຍະ, ຊູດຣະ) ສະແດງຄວາມຄອບຄຸມທາງພິທີ. ສູຕະຕອບວ່າເປັນ “ຣະຫັດສະຍະ” ແລະສັນຍາຈະເລົ່າຕາມທີ່ໄດ້ຍິນແລະເຂົ້າໃຈ ພ້ອມວາງສາຍການສືບທອດ: ວຽາສະຖາມສະນັດກຸມາຣະ, ອຸປະມັນຍຸໄດ້ຟັງ, ກຣິດສະນະໄດ້ຮຽນ, ແລະພຣະພຣະຫມາເຄີຍສອນນາຣະດະ. ຕໍ່ມາເປັນສຽງຂອງພຣະພຣະຫມາ ກ່າວວ່າການບູຊາລິງຄະກວ້າງໃຫຍ່ເກີນຈະເລົ່າໃຫ້ໝົດ ແມ່ນແຕ່ຮ້ອຍປີ ຈຶ່ງຈະສອນແບບຫຍໍ້. ອັດທະຍາຍນີ້ຈຶ່ງວາງໂຄງການ: ຮັບຮອງການນະມັດສະການພຣະສິວະດ້ວຍສາຍສືບທອດ, ຍົກຍ້ອງການຟັງເປັນທາງພົ້ນ, ແລະກຽມບົດສະຫຼຸບພິທີ-ທິດສະດີຂອງການບູຊາລິງຄະພ້ອມຜົນອານຸພາບຂອງມັນ.
सेवातत्त्वप्रश्नः — The Question of Whom to Serve (Sevā) for the Removal of Suffering
ອັດທະຍາຍ 12 ເປັນບົດສົນທະນາຖາມ–ຕອບ. ນາຣະດະສັນລະເສີນ ພຣະປຣະຊາປະຕິ/ພຣະພຣະຫມາ ວ່າມີຄວາມເຂົ້າໃຈທີ່ໝັ້ນຄົງຕໍ່ພຣະສິວະ ແລະຂໍໃຫ້ອະທິບາຍເພີ່ມ. ພຣະພຣະຫມາເລົ່າເຫດການເກົ່າ: ທ່ານເຊີນຣິສີ ແລະເທວະດາໄປຍັງຝັ່ງທະເລນ້ຳນົມ (ກະຊີຣະ-ສະມຸດຣະ) ອັນເປັນຖິ່ນພຣະວິສະນຸ ທີ່ຖືກພັນນາວ່າເປັນປະໂຫຍດແກ່ສັບພະສັດ. ເມື່ອໄປຮອດ ພຣະວິສະນຸ—ລະລຶກພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະສິວະ—ຖາມເປົ້າໝາຍ. ເທວະດາຖາມດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບວ່າ «ຄວນຮັບໃຊ້ຜູ້ໃດຢ່າງສະເໝີ (ນິຕະຍ-ເສວາ) ເພື່ອກຳຈັດທຸກຂ໌?» ພຣະວິສະນຸຜູ້ເມດຕາຕໍ່ພະກະຕິ ຕອບດ້ວຍກະລຸນາ ແລະວາງຄຳສອນເລື່ອງພັກຕິ, ການບູຊາ/ຮັບໃຊ້ທີ່ຖືກທາງ, ຜົນຂອງຄວາມສັດທາ ແລະເຫດຜົນທາງທິດສະດີທີ່ເຮັດໃຫ້ເສວານຳໄປສູ່ການຫຼຸດພົ້ນ.
पूजाविधिः (Pūjā-vidhiḥ) — The Supreme Procedure of Worship (Morning Observances)
ອັດທະຍາຍ 13 ເປີດດ້ວຍພຣະພຣະຫມາປະກາດ “ວິທີບູຊາ” ອັນສູງສຸດ ທີ່ໃຫ້ຜົນສຳເລັດທຸກປະສົງ ແລະ ຄວາມສຸກ. ຕອນຕົ້ນກຳນົດລະບຽບຕອນເຊົ້າແບບຂັ້ນຕອນ: ຕື່ນໃນເວລາພຣະຫມະມຸຫູຣຕະ, ລະລຶກພຣະສິວະໃນນາມ “ສາມບະກະ”, ອະທິຖານເວລາຕື່ນເພື່ອຄວາມມົງຄຸນແກ່ໂລກ, ແລະ ກ່າວສາລະພາບວ່າຕົນຂາດກຳລັງທາງທຳ ແຕ່ຈະດຳເນີນໄດ້ດ້ວຍການນຳພາຂອງມະຫາເທວະທີ່ສະຖິດໃນດວງໃຈ (hṛdistha-niyoga). ຕໍ່ມາເວົ້າເຖິງຄວາມສະອາດ: ລະລຶກພຣະບາດຄູອາຈານ, ອອກໄປຂັບຖ່າຍຕາມທິດທາງທີ່ຖືກ, ຊຳລະກາຍດ້ວຍດິນແລະນ້ຳ, ລ້າງມືລ້າງຕີນ ແລະ ທຳຄວາມສະອາດຟັນ. ກຳນົດໃຫ້ບ້ວນປາກຫຼາຍຄັ້ງ ແລະ ມີຕິຖິ/ວັນບາງຢ່າງທີ່ຄວນຫຼີກການຂັດຟັນ, ຊີ້ວ່າພິທີຊີວິດຖືກຄວບຄຸມໂດຍເວລາ, ສະຖານທີ່ ແລະ ໂອກາດ (śrāddha, saṃkrānti, grahaṇa, tīrtha, upavāsa). ໂດຍລວມ ບູຊາເລີ່ມກ່ອນການຖວາຍຂອງ: ດ້ວຍການລະລຶກ, ການຊຳລະ ແລະ ການປັບຕົນໃຫ້ກົງກັບເວລາອັນມົງຄຸນ.
पुष्पार्पण-विनिर्णयः (Determination of Flower-Offerings to Śiva)
ອັດທະຍາຍ 14 ເລີ່ມດ້ວຍບັນດາລິສີ (ṛṣayaḥ) ຖາມສູຕະ (Sūta) ກ່ຽວກັບຄວາມສຳພັນທີ່ເປັນອຳນາດອ້າງອີງລະຫວ່າງດອກໄມ້ທີ່ໃຊ້ໃນການບູຊາພຣະສິວະ (Śiva) ແລະຜົນ (phala) ທີ່ໄດ້ຮັບ. ສູຕະອະທິບາຍວ່າ ນີ້ແມ່ນ vinirṇaya ທີ່ນາຣະດະ (Nārada) ເຄີຍຖາມ ແລະພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ເຄີຍຕອບ ເພື່ອຢືນຢັນສາຍການຖ່າຍທອດ. ຕໍ່ມາມີການລຽງລາຍຊື່ດອກໄມ້ແລະຂອງບູຊາ ເຊັ່ນ ດອກບົວ (kamala), ໃບບິລວະ (bilvapatra), śatapatra (ດອກຮ້ອຍກີບ), ແລະ śaṅkha-puṣpa ພ້ອມຜົນເຊັ່ນ ລັກສະມີ/ຄວາມຮັ່ງມີ ແລະການລ້າງບາບ ເມື່ອຖວາຍຈຳນວນຫຼາຍຈົນເຖິງລະດັບ lakṣa. ອັດທະຍາຍນີ້ຍັງກ່າວເຖິງການກຳນົດປະລິມານ ແລະຄ່າທຽບ (prastha, pala, ṭaṅka) ເພື່ອຊັ່ງ ຫຼືນັບຂອງຖວາຍໃຫ້ເປັນມາດຕະຖານ. ຍັງມີອົງປະກອບພິທີອື່ນໆ ເຊັ່ນ ລິງຄະ (liṅga), ເຂົ້າສານບໍ່ແຕກ (taṇḍula), ຈັນທະນາ, ແລະການອາບນ້ຳບູຊາ (abhiṣeka) ເພື່ອຊີ້ວ່າການຖວາຍດອກໄມ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງພິທີບູຊາພຣະສິວະທັງໝົດ. ໂດຍລວມ ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນຄູ່ມືກຳນົດວ່າ ຂອງຖວາຍ ມາດຕະຖານການວັດ ແລະເຈດຕະນາສັດທາ ນຳໄປສູ່ຜົນປະໂຫຍດທັງຄວາມປາດຖະໜາ (kāmya) ແລະການເປັນຜູ້ບໍ່ຍຶດຕິດ (niṣkāma) ໂດຍຫັນໃຈຫາພຣະສິວະ.
हंस-वराह-रूपग्रहण-कारणम् (The Reason for Assuming the Swan and Boar Forms)
ອັດທະຍາຍ 15 ສືບຕໍ່ການສົນທະນາຫຼັງເຫດການລິງຄະ. ນາຣະດະສັນລະເສີນພຣະພຣະຫມາ ທີ່ໄດ້ເລົ່າກະຖາໄສວະອັນຊໍາລະຈິດ ແລະຂໍໃຫ້ອະທິບາຍຢ່າງແນ່ນອນວ່າຕໍ່ຈາກນັ້ນເກີດຫຍັງ ໂດຍສະເພາະຂັ້ນຕອນການສ້າງໂລກ. ພຣະພຣະຫມາຕອບວ່າ ຫຼັງຈາກພຣະສິວະໃນຮູບອັນນິລັນດອນໄດ້ເຊື່ອນຫາຍ ພຣະພຣະຫມາແລະພຣະວິສະນຸຮູ້ສຶກໂລ່ງໃຈແລະປິຕິຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ. ເພື່ອຈະສ້າງແລະປົກຄອງສາກົນ ພຣະພຣະຫມາຮັບຮູບຫົງສາ (haṃsa) ແລະພຣະວິສະນຸຮັບຮູບວະຣາຫະ (varāha). ນາຣະດະຖາມຂໍ້ສົງໄສວ່າ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງເລືອກຮູບນີ້. ສູຕະນໍາເຂົ້າຄໍາຕອບຂອງພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ທີ່ກ່ອນອື່ນລະລຶກຖຶງພຣະບາດຂອງພຣະສິວະ ແລ້ວອະທິບາຍເຫດຜົນເຊິ່ງເປັນນິມິດ: ຫົງສາເຄື່ອນຂຶ້ນສູງຢ່າງໝັ້ນຄົງ ແລະມີວິເວກແຍກຕັດສິນ tattva–atattva ດັ່ງແຍກນ້ໍານົມອອກຈາກນ້ໍາ. ບົດນີ້ຈຶ່ງຊີ້ວ່າຮູບທີ່ທ່ານຮັບເປັນພາຫະນະແຫ່ງນິມິດ ບັນຈຸພາລະກິດຈັກກະວານ ແລະຫຼັກທາງຈິດວິນຍານ ພ້ອມຍ້ຳພຣະສິວະເປັນປະທານ।
सृष्टिक्रमवर्णनम् / Description of the Sequence of Creation
ໃນບົດນີ້ ພຣະພຣະຫມາ ກ່າວກັບ ນາຣະດະ ອະທິບາຍລໍາດັບການກໍ່ກໍາເນີດຈັກກະວານ ແລະ ລະບົບການຈັດຕັ້ງ. ພຣະອົງອະທິບາຍ pañcīkaraṇa ທີ່ປະສົມທາດລະອຽດເລີ່ມຈາກ śabda ໃຫ້ເກີດ ākāśa, vāyu, agni, jala ແລະ pṛthivī; ຈາກນັ້ນກໍ່ເກີດພູເຂົາ ມະຫາສະໝຸດ ຕົ້ນໄມ້ ແລະ ການຈັດເວລາຕາມ kalā ແລະ ວົງຈອນຍຸກ. ແມ່ນແຕ່ທໍາແລ້ວກໍຍັງບໍ່ພໍໃຈ ຈົນໄດ້ເຂົ້າສະມາທິບູຊາ ພຣະສິວະ (ສາມບະ) ແລ້ວຈຶ່ງສ້າງ “sādhaka” ແລະ ຣິສີສໍາຄັນຈາກແຫຼ່ງໃນກາຍ (ຕາ ຫົວໃຈ ຫົວ ແລະ ລົມຊີວິດ). Dharma ເກີດຈາກ saṅkalpa ເປັນເຄື່ອງມືສາກົນຂອງການປະຕິບັດທາງຈິດ ແລະ ຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະພຣະຫມາ ມັນຮັບຮູບມະນຸດ ແລະ ແຜ່ຂະຫຍາຍຜ່ານ sādhaka. ພຣະພຣະຫມາຍັງສ້າງລູກຫຼານຫຼາຍຈາກອະວັຍະວະຕ່າງໆ ໃຫ້ມີຮ່າງເປັນ deva ແລະ asura ເປັນຕົ້ນ. ທ້າຍສຸດ ດ້ວຍການຊັກນໍາພາຍໃນຂອງ Śaṅkara ພຣະອົງແບ່ງຮ່າງຕົນເອງເປັນສອງຮູບ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນການປ່ຽນຈາກການກະທໍາບໍ່ແຍກແຍະ ໄປສູ່ຮູບແບບການສ້າງທີ່ແຍກຕ່າງ ພາຍໃຕ້ພຣະອໍານາດຂອງພຣະສິວະ।
कैलासगमनं कुबेरसख्यं च — Śiva’s Journey to Kailāsa and His Friendship with Kubera
ອັດທະຍາຍ 17 ເປັນການລາຍງານແບບສົນທະນາ: ສູຕະເລົ່າວ່າ ນາຣະດະ ຫຼັງຈາກໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງພຣະພຣະຫມາ ກໍ່ຖາມອີກຄັ້ງດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ. ຄວາມສົນໃຈຂອງນາຣະດະຢູ່ທີ່ການເສດັດເຖິງໄກລາສະຂອງພຣະສັງກະຣະ, ເຫດປັດໃຈຂອງມິດຕະພາບກັບກຸເບຣ (ທະນະດະ) ແລະສິ່ງທີ່ພຣະສິວະໄດ້ກະທໍາຢູ່ນັ້ນໃນຮູບອັນມົງຄຸນສົມບູນ (śivākṛti). ພຣະພຣະຫມາຮັບປາກຈະເລົ່າ ແລະເລີ່ມດ້ວຍພື້ນຫຼັງເພື່ອຊີ້ກົດແຫ່ງກຳ: ທີ່ກາໍປິລຍະມີດີກຊິຕະຊື່ ຢັດຍະດັດຕະ ຜູ້ຮູ້ວິທີພິທີເວດ ແລະເວດາງຄະ ມີຊື່ສຽງເພາະຄວາມໃຈບຸນ. ລູກຊາຍຂອງລາວ ຄຸນະນິທິ ແມ່ນໄດ້ຮັບອຸປະນະຍະນະ ແລະຮຽນຮູ້ແລ້ວ ແຕ່ກັບຕົກຢູ່ໃນການພະນັນ (dyūta) ຢ່າງລັບໆ, ນໍາເງິນຈາກແມ່ຢູ່ເລື້ອຍໆ ແລະຄົບຫາກັບນັກພະນັນ. ຕອນເປີດບົດຈຶ່ງວາງແນວສອນໃຈ—ຄຸນທຳແລະວິຊາປະທະກັບຄວາມຊົ່ວແລະຄວາມປິດບັງ—ເພື່ອນໍາໄປສູ່ການອະທິບາຍເລື່ອງຊັບສິນ, ຄວາມຕົກຕໍ່າ ແລະການເຊື່ອມໂຍງກັບທິບພະ (ກຸເບຣ/ພຣະສິວະ) ຕາມຫຼັກກຳແລະພັກຕິໃນຕອນຕໍ່ໆໄປ.
दीक्षितपुत्रस्य दैन्यचिन्ता तथा शिवरात्र्युपासनाप्रसङ्गः / The Initiate’s Son in Distress and the Occasion of Śivarātri Worship
ອັດທະຍາຍ 18 ເປີດດ້ວຍພຣະພຣະມາເລົ່າໃຫ້ນາຣະດະຟັງ ເຖິງເຫດການທາງຈິດໃຈແລະຄຸນທຳ ຂອງຊາຍໜຸ່ມ dīkṣitāṅgaja ລູກຊາຍຂອງຕະກູນຜູ້ຮັບດິກສາ/ພິທີ. ເມື່ອໄດ້ຍິນເລື່ອງອະດີດຂອງຕົນ ລາວຕຳນິການກະທຳເກົ່າ ແລະອອກເດີນທາງໄປທິດທາງທີ່ບໍ່ແນ່ນອນ. ເດີນທາງໄປໄດ້ພັກໜຶ່ງ ກໍເກີດຄວາມທໍ້ໃຈ ເຉື່ອຍເຉື່ອຍ ຖືກຄວາມກັງວົນເລື່ອງຊີວິດແລະກຽດສັກສີກົດທັບ. ລາວຄິດວ່າຕົນຂາດການຮຽນ ແລະຂາດຊັບສິນ; ຊັ່ງນ້ຳໜັກລະຫວ່າງການພົກເງິນທີ່ຢ້ານໂຈນ ກັບການບໍ່ມີເງິນທີ່ຍິ່ງບໍ່ໝັ້ນຄົງ. ແມ່ນເກີດໃນສາຍຍາຈະກະ ແຕ່ກັບຕົກໃນຄວາມທຸກຍາກ ແລະສະຫຼຸບວ່າ ວິທິ/ຊະຕາກຳ ມີອຳນາດ ຕາມກົດແຫ່ງກຳ. ລາວຍອມຮັບວ່າຂໍທານກໍບໍ່ເກັ່ງ ບໍ່ມີຄົນຮູ້ຈັກ ແລະບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງ; ນັ່ງຄິດໃຕ້ຕົ້ນໄມ້ຈົນຕາເວັນຕົກ. ຈາກນັ້ນປາກົດຜູ້ສັດທາມາເຮສະວະ ອອກຈາກເມືອງພ້ອມເຄື່ອງບູຊາ ແລະຜູ້ຄົນຕິດຕາມ ອົບຮົມອົດອາຫານໃນວັນ Śivarātri ເພື່ອບູຊາ Īśāna; ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ວຣະຕະແລະການບູຊາພຣະສິວະ ເປັນທາງໃຫ້ກຳລັງໃຈ ແລະບຸນກຸສົນ.
अलकापतेः तपः-लिङ्गप्रतिष्ठा च वरप्राप्तिः / The Lord of Alakā: Austerity, Liṅga-Establishment, and the Receiving of a Boon
ອັດທະຍາຍ 19 ເປັນການເລົ່າຂອງພຣະພຣະຫມາເຖິງການໃນປັດມະກັລປະ: ຈາກ Pulastya ເກີດ Viśravas ແລະຈາກນັ້ນເກີດ Vaiśravaṇa (Kubera) ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງເມືອງ Alakā ອັນວິຈິດງາມດ້ວຍຝີມືຈັກກະວານ. ອະລະກາປະຕິປະຕິບັດຕະປະສະອັນເຂັ້ມງວດເພື່ອບູຊາ Tryambaka (ພຣະສິວະ) ແລະເດີນທາງໄປ Kāśī (Citprakāśikā) ອັນສະຫວ່າງໄສ. ພຣະຄຳພີກ່າວເຖິງວິທີຍົກພຣະສິວະໃນໃຈ, ພັກດີອັນເອກະ, ທຽນສະໝໍ້າເສມອ, ແລະການລະກາມ-ໂກຣດ. ລາວສ້າງຕັ້ງລິງຄະສາມພະວະ ແລະບູຊາດ້ວຍ “ດອກໄມ້ແຫ່ງຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ແທ້”. ຫຼັງຕະປະສະຍາວນານ ພຣະວິສເວສະວະຣະປາກົດ ແລະປະກາດວ່າເປັນຜູ້ປະທານພອນ ໃຫ້ອະລະກາປະຕິຂໍພອນຕາມປາຖະໜາ.
शिवागमन-नाद-समागमः (Śiva’s Advent, the Drum-Sound, and the Cosmic Assembly)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະພຣະຫມາຕໍ່ນາຣະດະ ກ່ຽວກັບເຫດການຕົວຢ່າງແຫ່ງການ “ອາຄະມະນະ” (ການເສດັດມາ) ຂອງພຣະສິວະໄປຍັງໄກລາສະ ອັນເນື່ອງກັບກຸເບຣະ. ຫຼັງຈາກປະທານພອນໃຫ້ກຸເບຣະເປັນເຈົ້າແຫ່ງຄັງສົມບັດ (nidhipatva) ພຣະວິສເວສະວະຣະພິຈາລະນາວິທີປາກົດພຣະອົງຢ່າງຈົ່ງໃຈ: ຣຸດຣະແມ່ນສ່ວນເຕັມທີ່ເກີດຈາກດວງໃຈຂອງພຣະພຣະຫມາ ແຕ່ບໍ່ມີມົນທິນ ແລະບໍ່ແຕກຕ່າງຈາກພຣະສູງສຸດ—ແມ່ນໄດ້ຮັບການຮັບໃຊ້ຈາກຮະຣິ (ວິສນຸ) ແລະພຣະພຣະຫມາ ແຕ່ກໍເຫນືອກວ່າພວກເຂົາ. ຣຸດຣະຕັດສິນໃຈໄປໄກລາສະໃນຮູບນັ້ນ ເພື່ອຢູ່ເປັນມິດ ແລະບໍາເນັດຕະປະສະຢ່າງໃຫຍ່ກ່ຽວກັບຂອບເຂດຂອງກຸເບຣະ. ຈຸດສໍາຄັນແມ່ນ “ນາດ”: ຣຸດຣະຕີ ḍhakkā (ກອງ) ໃຫ້ເກີດສຽງໜາແໜ້ນອັນອັດສະຈັນ ເປັນທັງການເອີ້ນເຊີນແລະການຜັກດັນ. ເມື່ອໄດ້ຍິນ ພຣະວິສນຸ ພຣະພຣະຫມາ ເທວະ ມຸນີ ສິດທະ ແລະຜູ້ແທນອາຄະມ/ນິຄະມ ພ້ອມທັງສຸຣະ-ອະສຸຣະ ແລະປຣະມະຖະ-ຄະນະຈາກທົ່ວທິດ ກໍມາຊຸມນຸມດັ່ງງານບຸນ. ຕໍ່ມາບົດນີ້ຈຶ່ງລຽນລໍາດັບແລະນັບຈໍານວນຄະນະ ພ້ອມກ່າວເຖິງຂະໜາດ/ສະຖານະ ເພື່ອສະແດງຄວາມໃຫຍ່ຫຼວງຂອງຈັກກະວານ ແລະຂະບວນພຣະສິວະເປັນຫມວດພາວະທາງສັດຕະວິທະຍາ ບໍ່ແມ່ນແຕ່ຝູງຊົນທົ່ວໄປ.