कैलासगमनं कुबेरसख्यं च — Śiva’s Journey to Kailāsa and His Friendship with Kubera

Verse 1

प्रत्यहं तस्य जननी सुतं गुणनिधिं मृदु । शास्ति स्नेहार्द्रहृदया ह्युपवेश्य स्म नारद

ໂອ ນາຣະດະ, ທຸກໆມື້ ແມ່ຂອງເຂົາ—ຜູ້ອ່ອນໂຍນ ແລະມີໃຈອ່ອນລົງດ້ວຍຄວາມຮັກ—ຈະໃຫ້ລູກຊາຍຜູ້ເປັນຄັງແຫ່ງຄຸນຄ່ານັ້ນນັ່ງລົງ ແລະສອນສັ່ງສອນຕັກເຕືອນດ້ວຍຄວາມເມດຕາ.

Verse 2

नारद उवाच । कदागतो हि कैलासं शंकरो भक्तवत्सलः । क्व वा सखित्वं तस्यासीत्कुबेरेण महात्मना

ນາຣະດະ ກ່າວວ່າ: «ພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ເມດຕາຕໍ່ຜູ້ມີພັກຕິ ໄດ້ເສດັດມາຮອດເຂົາໄກລາສ ເມື່ອໃດ? ແລະມິດຕະພາບຂອງພຣະອົງກັບກຸເບຣະ ຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ ເກີດຂຶ້ນທີ່ໃດ ແລະແນວໃດ?»

Verse 3

किं चकार हरस्तत्र परिपूर्णः शिवाकृतिः । एतत्सर्वं समाचक्ष्व परं कौतूहलं मम

“ທີ່ນັ້ນ ພຣະຫະຣະ ໄດ້ເຮັດຫຍັງ? ພຣະອົງສົມບູນ ແລະປາກົດເປັນຮູບແຫ່ງ ພຣະສິວະ ຢ່າງແຈ້ງຊັດ. ຂໍຈົ່ງເລົ່າໃຫ້ຂ້ອຍຟັງໃຫ້ຄົບຖ້ວນ, ເພາະຄວາມຢາກຮູ້ຂອງຂ້ອຍຍິ່ງໃຫຍ່ນັກ.”

Verse 4

ब्रह्मोवाच । शृणु नारद वक्ष्यामि चरितं शशिमौलिनः । यथा जगाम कैलासं सखित्वं धनदस्य च

ພຣະພຣະຫມາ ກ່າວວ່າ: “ຟັງເຖີດ ນາຣະດະ. ຂ້ອຍຈະເລົ່າວິລະກຳອັນສັກສິດຂອງ ພຣະຜູ້ມີຈັນທຣາເປັນມົງກຸດ (ພຣະສິວະ) — ວ່າພຣະອົງໄດ້ໄປກາຍລາສາແນວໃດ ແລະມິດຕະພາບກັບ ທະນະດະ (ກຸເບຣະ) ເກີດຂຶ້ນແນວໃດ.”

Verse 5

असीत्कांपिल्यनगरे सोमयाजिकुलोद्भवः । दीक्षितो यज्ञदत्ताख्यो यज्ञविद्याविशारदः

ໃນນະຄອນ ກາມປິລະຍະ ມີພຣາຫມັນຜູ້ໄດ້ຮັບດີກຊາ (ການອຸປະນະຍະ) ຊື່ ຍັດຍະດັດຕະ. ລາວເກີດຈາກຕະກູນຜູ້ປະກອບຍັດຍະໂສມະ ແລະຊຳນານໃນວິທະຍາແຫ່ງພິທີກຳວິເທດ.

Verse 6

वेदवेदांगवित्प्राज्ञो वेदान्तादिषु दक्षिणः । राजमान्योऽथ बहुधा वदान्यः कीर्तिभाजनः

ເພິ່ນເປັນນັກປາດຜູ້ມີຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບພະເວດ ແລະ ວິທະຍາສາດເສີມ, ມີຄວາມຊ່ຽວຊານໃນເວທານຕະ ແລະ ສາຂາທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ. ໄດ້ຮັບກຽດຈາກກະສັດ, ເພິ່ນມີຄວາມເມດຕາໃນຫຼາຍດ້ານ ແລະ ກາຍເປັນຜູ້ທີ່ມີຊື່ສຽງດີ.

Verse 7

अग्निशुश्रूषणरतो वेदाध्ययनतत्परः । सुन्दरो रमणीयांगश्चन्द्रबिंबसमाकृतिः

ເພິ່ນໄດ້ອຸທິດຕົນເພື່ອການບູຊາໄຟອັນສັກສິດດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລະ ມີຄວາມຕັ້ງໃຈໃນການສຶກສາພະເວດ. ມີຮູບຮ່າງທີ່ສວຍງາມ ແລະ ມີສະເໜ່, ຮູບລັກສະນະຂອງເພິ່ນຄືກັບແສງສະຫວ່າງຂອງດວງຈັນ.

Verse 8

आसीद्गुणनिधिर्नाम दीक्षितस्यास्य वै सुतः । कृतोपनयनस्सोष्टौ विद्या जग्राह भूरिशः । अथ पित्रानभिज्ञातो यूतकर्मरतोऽभवत्

ມີບຸດຂອງດີກສິຕະຜູ້ນັ້ນ ຊື່ວ່າ ກຸນະນິທິ. ເມື່ອໄດ້ຮັບພິທີອຸປະນະຍະແລ້ວ ລາວໄດ້ຮຽນຮູ້ວິຊາຫຼາຍສາຂາດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ. ແຕ່ຕໍ່ມາ ໂດຍບິດາບໍ່ຮູ້ ລາວກັບຫັນໄປຫຼົງໃນການພະນັນ ແລະກິດຈະກຳທຳນອງນັ້ນ.

Verse 9

आदायादाय बहुशो धनं मातुस्सकाशतः । समदाद्यूतकारेभ्यो मैत्रीं तैश्च चकार सः

ລາວໄດ້ເອົາເງິນຈາກແມ່ຢູ່ເລື້ອຍໆ ຫຼາຍເທື່ອ. ແລ້ວກໍນຳໄປມອບໃຫ້ພວກນັກພະນັນ ແລະຍັງຜູກມິດຕະພາບກັບພວກເຂົາອີກດ້ວຍ.

Verse 10

संत्यक्तब्राह्मणाचारः संध्यास्नानपराङ्मुखः । निंदको वेदशास्त्राणां देवब्राह्मणनिंदकः

ລາວໄດ້ລະທິ້ງຈັນຍາບັນຂອງພຣາຫມັນ ແລະຫັນໜ້າອອກຈາກການສວດສັນທະຍາ ແລະການອາບນ້ຳຊຳລະປະຈຳວັນ. ລາວດ່າທໍ່ວິເວດແລະສາດສະຕຣາ ທັງຍັງກ່າວຮ້າຍຕໍ່ເທວະ ແລະພຣາຫມັນອີກດ້ວຍ.

Verse 11

स्मृत्याचारविहीनस्तु गीतवाद्यविनोदभाक् । नटपाखंडभाण्डैस्तु बद्धप्रेमपरंपरः

ຜູ້ນັ້ນຂາດວິໄນຕາມຄຳສອນໃນສະມຣິຕິ ແລະຂາດຈາຣະຍາທີ່ຖືກຕ້ອງ; ກັບຫຼິ້ນຫາຄວາມບັນເທີງດ້ວຍເພງແລະດົນຕີ. ໂດຍນັກລະຄອນ, ຄົນຫຼອກລວງ ແລະຄົນຕະຫຼົກ ຈຶ່ງຖືກຜູກມັດໃນສາຍພັນຄວາມຍຶດຕິດໂລກີທີ່ເພີ່ມພູນບໍ່ຢຸດຢັ້ງ.

Verse 12

प्रेरितोऽपि जनन्या स न ययौ पितुरंतिकम् । गृहकार्यांतरव्याप्तो दीक्षितो दीक्षितायिनीम्

ແມ່ນແມ່ນວ່າແມ່ໄດ້ຊັກຊວນ ແຕ່ລາວກໍບໍ່ໄປຫາພໍ່. ເພາະຖືກຄອບຄອງໂດຍວຽກງານໃນເຮືອນອື່ນໆ, ຜູ້ຮັບດິກຊານັ້ນໄດ້ໄປປະຄອງຮັບໃຊ້ນາງຜູ້ກຳລັງປະກອບພິທີດິກຊາ.

Verse 13

यदा यदैव तां पृच्छेदये गुणनिधिस्सुतः । न दृश्यते मया गेहे कल्याणि विदधाति किम्

ເມື່ອໃດກໍຕາມ ລູກຊາຍຂອງ ຄຸນນິທິ ຖາມນາງ ລາວກໍກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ມີມົງຄຸນ, ຂ້ອຍບໍ່ເຫັນຫຍັງໃນເຮືອນ—ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າກໍາລັງຈັດການ ຫຼື ສໍາເລັດຫຍັງຢູ່ນີ້?»

Verse 14

तदा तदेति सा ब्रूयादिदानीं स बहिर्गतः । स्नात्वा समर्च्य वै देवानेतावंतमनेहसम्

ໃນເວລານັ້ນ ນາງຄວນຕອບວ່າ «ເປັນຢ່າງນັ້ນ, ເປັນຢ່າງນັ້ນ». «ບັດນີ້ ລາວອອກໄປຂ້າງນອກແລ້ວ; ຫຼັງຈາກອາບນ້ໍາ ລາວກໍກໍາລັງບູຊາເທວະທັງຫຼາຍ»—ແລະດ້ວຍວິທີນີ້ ນາງຄວນຜ່ານເວລາຍາວນັ້ນໂດຍບໍ່ຮີບຮ້ອນ।

Verse 15

अधीत्याध्ययनार्थं स द्विजैर्मित्रैस्समं ययौ । एकपुत्रेति तन्माता प्रतारयति दीक्षितम्

ເມື່ອຮຽນຈົບແລ້ວ ລາວອອກເດີນທາງເພື່ອການຮຽນຮູ້ຕໍ່ໄປ ພ້ອມກັບໝູ່ມິດພຣາຫມັນ. ແຕ່ແມ່ຂອງລາວ ຄິດວ່າ «ລາວແມ່ນລູກຊາຍຄົນດຽວຂອງຂ້ອຍ» ຈຶ່ງພະຍາຍາມຫ້າມຜູ້ຮັບດິກຊານັ້ນບໍ່ໃຫ້ໄປ।

Verse 16

न तत्कर्म च तद्वृत्तं किंचिद्वेत्ति स दीक्षितः । सर्वं केशांतकर्मास्य चक्रे वर्षेऽथ षोडशे

ຜູ້ຮັບດິກຊານັ້ນ ບໍ່ຮູ້ເລີຍກ່ຽວກັບການກະທໍາເກົ່າ ຫຼື ວິຖີຊີວິດເກົ່າຂອງຕົນ. ຕໍ່ມາ ໃນປີທີ່ສິບຫົກ ລາວໄດ້ປະກອບພິທີທັງຫມົດໃຫ້ລາວ ຈົນເຖິງ ພິທີເກສານຕະ-ສັງສະກາຣ (ພິທີຕັດຜົມ ເຂົ້າສູ່ວັຍໜຸ່ມ).

Verse 17

अथो स दीक्षितो यज्ञदत्तः पुत्रस्य तस्य च । गृह्योक्तेन विधानेन पाणिग्राहमकारयम्

ຕໍ່ມາ ຍັດຍະດັດຕະ ເມື່ອໄດ້ຮັບການຊໍາລະພິທີຢ່າງຖືກຕ້ອງແລ້ວ ກໍໄດ້ຈັດພິທີຈັບມື (ພິທີແຕ່ງງານ) ໃຫ້ລູກຊາຍຂອງຕົນ ຕາມວິທີການທີ່ກ່າວໄວ້ໃນປະເພນີຄຣິຫຍະ।

Verse 19

क्रोधनस्तेऽस्ति तनय स महात्मा पितेत्यलम् । यदि ज्ञास्यति ते वृत्तं त्वां च मां ताडयिष्यति

ລູກເອີຍ ພໍແລ້ວ; ພໍ່ຂອງເຈົ້າ—ຜູ້ໃຈໃຫຍ່ນັ້ນ—ໂກດຮ້າຍຫຼາຍ. ຖ້າລາວຮູ້ເລື່ອງການປະພຶດຂອງເຈົ້າ ລາວຈະຕີທັງເຈົ້າແລະຂ້ອຍ.

Verse 20

आच्छादयामि ते नित्यं पितुरग्रे कुचेष्टितम् । लोकमान्योऽस्ति ते तातस्सदाचारैर्न वै धनैः

“ຂ້ອຍຈະປົກປິດເລື່ອງການປະພຶດທີ່ບໍ່ສົມຄວນຂອງເຈົ້າ ຢູ່ຕໍ່ໜ້າພໍ່ຂອງເຈົ້າເປັນນິດ. ພໍ່ຂອງເຈົ້າ ລູກຮັກ, ເປັນຜູ້ທີ່ໂລກນັບຖືເພາະຄວາມປະພຶດດີ ບໍ່ແມ່ນເພາະຊັບສິນ.”

Verse 21

ब्राह्मणानां धनं तात सद्विद्या साधुसंगमः । किमर्थं न करोषि त्वं सुरुचिं प्रीतमानसः

ໂອ້ ລູກຮັກ, ຊັບສົມບັດທີ່ແທ້ຂອງພຣາຫມັນ ແມ່ນຄວາມຮູ້ອັນຖືກຕ້ອງ ແລະການຄົບຫາສັງຄົມຂອງຜູ້ບຸນ. ເປັນຫຍັງເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ປູກຝັງລົດຊາດອັນສູງສົ່ງ ແລະໃຈທີ່ຈິງໃຈດ້ວຍຈິດທີ່ປິຕິແລະເລື່ອມໃສ?

Verse 22

सच्छ्रोत्रियास्तेऽनूचाना दीक्षितास्सोमयाजिनः । इति रूढिमिह प्राप्तास्तव पूर्वपितामहाः

ບັນພະບຸລຸດຂອງເຈົ້າໃນທີ່ນີ້ ເປັນສັດຈະສຣໂຕຣິຍະ ເປັນຜູ້ຮຽນຮູ້ການສະດຸດວິທີພຣະເວດ ໄດ້ຮັບພິທີດິກຊາ ແລະເປັນຜູ້ປະກອບຍັດສະຫຼະໂສມ. ດັ່ງນັ້ນພວກເຂົາຈຶ່ງໄດ້ຮັບສະຖານະອັນມີກຽດ ແລະປະເພນີທີ່ຍອມຮັບໃນໂລກນີ້.

Verse 23

त्यक्त्वा दुर्वृत्तसंसर्गं साधुसंगरतो भव । सद्विद्यासु मनो धेहि ब्राह्मणाचारमाचर

ຈົ່ງລະທິ້ງການຄົບຄົນຊົ່ວ ແລະຍິນດີໃນສັງຄົມຂອງສາທຸ. ຈົ່ງນໍາໃຈໄປສູ່ວິຊາທຳອັນແທ້ ແລະປະພຶດວິໄນອັນຊອບຕາມພຣາຫມັນ.

Verse 24

तातानुरूपो रूपेण यशसा कुलशीलतः । ततो न त्रपसे किन्नस्त्यज दुर्वृत्ततां स्वकाम्

"ເຈົ້າສົມກັບພໍ່ຂອງເຈົ້າໃນທຸກດ້ານ ທັງຮູບຮ່າງ, ຊື່ສຽງ, ວົງຕະກູນ ແລະ ຄວາມປະພຶດ. ແລ້ວເປັນຫຍັງເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ຮູ້ສຶກລະອាយ? ມີຫຍັງຂາດຕົກບົກພ່ອງບໍ? ຈົ່ງລະຖິ້ມພຶດຕິກຳທີ່ຊົ່ວຮ້າຍທີ່ເຈົ້າເລືອກເອງນີ້ຊະ."

Verse 25

ऊनविंशतिकोऽसि त्वमेषा षोडशवार्षिकी । एतां संवृणु सद्वृत्तां पितृभक्तियुतो भव

"ເຈົ້າຍັງອາຍຸບໍ່ທັນຮອດສິបເກົ້າປີ ແລະ ນາງມີອາຍຸສິບຫົກປີ. ຈົ່ງແຕ່ງງານກັບຍິງສາວທີ່ມີຄຸນນະທຳ ແລະ ຄວາມປະພຶດດີຜູ້ນີ້, ແລະ ຈົ່ງມີຄວາມສັດທາ ແລະ ຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ພໍ່ຂອງເຈົ້າ."

Verse 26

श्वशुरोऽपि हि ते मान्यस्सर्वत्र गुणशीलतः । ततो न त्रपसे किन्नस्त्यज दुर्वृत्ततां सुत

ພໍ່ຜົວຂອງເຈົ້າກໍເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການນົບນ້ອມ ເນື່ອງຈາກມີຊື່ສຽງທົ່ວທຸກແຫ່ງວ່າມີຄຸນທຳ ແລະຄວາມປະພຶດດີ. ເປັນຫຍັງເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ລະອາຍ? ດັ່ງນັ້ນ ລູກເອີຍ ຈົ່ງລະທິ້ງຄວາມປະພຶດຊົ່ວນີ້ເສຍ.

Verse 27

मातुलास्तेऽतुलाः पुत्र विद्याशीलकुलादिभिः । तेभ्योऽपि न बिभेषि त्वं शुद्धोऽस्युभयवंशतः

ລູກເອີຍ ລຸງຝ່າຍແມ່ຂອງເຈົ້ານັ້ນຫາຜູ້ເທົ່າທຽມບໍ່ໄດ້ ດ້ວຍວິຊາຄວາມຮູ້ ຄວາມປະພຶດ ແລະຕະກູນອັນສູງສົ່ງ. ແຕ່ເຈົ້າກໍບໍ່ກົວແມ່ນແຕ່ພວກເຂົາ ເພາະເຈົ້າບໍລິສຸດ ມີກຽດສະອາດທັງສອງສາຍເລືອດ—ຝ່າຍພໍ່ແລະຝ່າຍແມ່.

Verse 28

पश्यैतान्प्रति वेश्मस्थान्ब्राह्मणानां कुमारकान् । गृहेऽपि शिष्यान्पश्यैतान्पितुस्ते विनयोचितान्

ຈົ່ງເບິ່ງເດັກນ້ອຍພຣາຫມັນເຫຼົ່ານີ້ ຜູ້ພັກຢູ່ໃນເຮືອນໃກ້ໆ. ແມ່ນແຕ່ໃນເຮືອນຂອງເຈົ້າເອງ ກໍຈົ່ງເບິ່ງສິດຂອງພໍ່ເຈົ້າເຫຼົ່ານີ້—ຜູ້ຖືກຝຶກຝົນໃຫ້ຮູ້ຈັກຄວາມຖ່ອມຕົນ ແລະຄວາມປະພຶດດີ.

Verse 29

राजापि श्रोष्यति यदा तव दुश्चेष्टितं सुत । श्रद्धां विहाय ते ताते वृत्तिलोपं करिष्यति

ໂອ ລູກເອີຍ, ເມື່ອກະສັດໄດ້ຍິນເຖິງການປະພຶດຊົ່ວຂອງເຈົ້າ ພຣະອົງຈະລະທິ້ງຄວາມເຊື່ອໃຈຕໍ່ພໍ່ຂອງເຈົ້າ ແລະຈະຕັດຂາດຊີວິດຄວາມເປັນຢູ່ຂອງລາວ.

Verse 30

बालचेष्टितमेवैतद्वदंत्यद्यापि ते जनाः । अनंतरं हरिष्यंति युक्तां दीक्षिततामिह

ແມ່ນແຕ່ທຸກມື້ນີ້ ຜູ້ຄົນຍັງເວົ້າວ່າ ນີ້ເປັນແຕ່ການຫຼິ້ນແບບເດັກນ້ອຍເທົ່ານັ້ນ. ແຕ່ໃນໄມ່ຊ້າ ພວກເຂົາຈະຍອມຮັບຢູ່ນີ້ ສະພາບດີກສາ (dīkṣā) ອັນສົມຄວນ ທີ່ມາຮອດເຂົາຢ່າງຖືກຕ້ອງ.

Verse 31

सर्वेप्याक्षारयिष्यंति तव तातं च मामपि । मातुश्चरित्रं तनयो धत्ते दुर्भाषणैरिति

“ທຸກຄົນຈະຕຳນິທັງພໍ່ຂອງເຈົ້າ ແລະຂ້ອຍດ້ວຍ ໂດຍກ່າວວ່າ: ‘ລູກຊາຍນີ້ກ່າວຮ້າຍການປະພຶດຂອງແມ່ຕົນ ດ້ວຍຄຳເວົ້າຫຍາບຄາຍ’.”

Verse 32

पितापि ते न पापीयाञ्छ्रुतिस्मृतिपथानुगः । तदंघ्रिलीनमनसो मम साक्षी महेश्वरः

ແມ່ນແຕ່ພໍ່ຂອງເຈົ້າກໍບໍ່ແມ່ນຄົນບາບ ເພາະລາວດຳເນີນຕາມທາງທີ່ວາງໄວ້ໃນ Śruti ແລະ Smṛti. ສ່ວນຂ້ອຍ—ໃຈຂ້ອຍຝັງຢູ່ທີ່ພຣະບາດຂອງພຣະອົງ; ພຣະມະຫາເທວ (Maheśvara) ເປັນພະຍານໃຫ້ຂ້ອຍເອງ.

Verse 33

न चर्तुस्नातययापीह मुखं दुष्टस्य वीक्षितम् । अहो बलीयान्स विधिर्येन जातो भवानिति

“ແມ່ນແຕ່ຫຼັງຈາກໄດ້ອາບນ້ຳຊຳລະສີ່ປະການແລ້ວ ຂ້ອຍກໍຍັງບໍ່ໄດ້ເບິ່ງໜ້າຄົນຊົ່ວນັ້ນຢູ່ນີ້. ໂອ້—ຊະຕາກຳຊ່າງແຮງກ້າ, ທີ່ເຮັດໃຫ້ເຈົ້າເກີດມາ!”

Verse 34

प्रतिक्षणं जनन्येति शिक्ष्यमाणोतिदुर्मतिः । न तत्याज च तद्धर्मं दुर्बोधो व्यसनी यतः

ແມ່ນແຕ່ຖືກສອນສັ່ງທຸກຂະນະ ຊໍ້າໆອີກແລ້ວອີກ ລາວກໍຍັງມີໃຈຄົດຄຽວຢ່າງຫນັກ. ເນື່ອງຈາກປັບແກ້ຍາກ ແລະຕິດກິເລດ ລາວຈຶ່ງບໍ່ລະທິ້ງທາງປະພຶດນັ້ນເລີຍ.

Verse 35

मृगयामद्यपैशुन्यानृतचौर्यदुरोदरैः । स वारदारैर्व्यसनैरेभिः कोऽत्र न खंडितः

ດ້ວຍຄວາມຕິດພັນເຊັ່ນ ການລ່າສັດ, ຄວາມເມົາມົນ, ການນິນທາ, ຄໍາຕົວະ, ການລັກຂໂມຍ, ແລະການພະນັນອັນທໍາລາຍ—ພ້ອມທັງວິບັດເຫຼົ່ານີ້ທີ່ກະທົບຊໍ້າໆ—ໃນໂລກນີ້ຜູ້ໃດຈະບໍ່ແຕກສະລາຍ? ດັ່ງນັ້ນຄວນເຂົ້າພຶ່ງພາພຣະສິວະ ຜູ້ເປັນປະຕິ ຜູ້ດຽວທີ່ຕັດພັນທະຂອງ pāśa ໄດ້.

Verse 36

यद्यन्मध्यगृहे पश्येत्तत्तन्नीत्वा सुदुर्मतिः । अर्पयेद्द्यूतकाराणां सकुप्यं वसनादिकम्

ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ລາວເຫັນຢູ່ໃນເຮືອນ ຄົນໃຈຊົ່ວນັ້ນກໍຂົນເອົາໄປ ແລ້ວນໍາໄປມອບໃຫ້ພວກນັກພະນັນ—ເຄື່ອງໃຊ້ໃນເຮືອນ, ເສື້ອຜ້າ ແລະອື່ນໆ—ຈົນເຮືອນຊານພິນາດ.

Verse 37

न्यस्तां रत्नमयीं गेहे करस्य पितुरूर्मिकाम् । चोरयित्वैकदादाय दुरोदरकरेऽर्पयत्

ຄັ້ງໜຶ່ງ ເຂົາໄດ້ລັກແຫວນນິ້ວມືປະດັບເພັດຂອງພໍ່ ທີ່ເກັບໄວ້ໃນເຮືອນ ແລ້ວນຳໄປມອບໃຫ້ຢູ່ໃນມືຂອງນັກພະນັນ ເປັນກຳເນີດແຫ່ງຄວາມພິນາດຈາກກິເລດຊົ່ວ।

Verse 38

दीक्षितेन परिज्ञातो दैवाद्द्यूतकृतः करे । उवाच दीक्षितस्तं च कुतो लब्धा त्वयोर्मिका

ໂດຍອຳນາດແຫ່ງພຣະພອນ ດີກຊິຕະໄດ້ຈຳແຫວນໃນມືຂອງເຂົາໄດ້ວ່າ ເປັນຂອງທີ່ໄດ້ມາຈາກການພະນັນ. ແລ້ວດີກຊິຕະກ່າວຖາມວ່າ: “ແຫວນນີ້ ເຈົ້າໄດ້ມາຈາກໃສ?”

Verse 39

पृष्टस्तेनाथ निर्बंधादसकृत्तमुवाच सः । मामाक्षिपसि विप्रोच्चैः किं मया चौर्यकर्मणा

ເມື່ອຖືກລາວຖາມຊ້ຳໆດ້ວຍຄວາມຍືນຍັນບີບຄັ້ນ, ຜູ້ນັ້ນຈຶ່ງຕອບວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນ, ເຈົ້າເປັນຫຍັງຈຶ່ງກ່າວຫາຂ້ອຍດັງໆ? ຂ້ອຍຈະໄປກ່ຽວຂ້ອງຫຍັງກັບການລັກຂໂມຍ?»

Verse 40

लब्धा मुद्रा त्वदीयेन पुत्रेणैव समर्पिता । मम मातुर्हि पूर्वेद्युर्जित्वा नीतो हि शाटकः

«ມຸດຣາ (ເຄື່ອງປະທັບຕາ) ທີ່ໄດ້ມານັ້ນ ລູກຊາຍຂອງເຈົ້າໄດ້ນໍາມາມອບແລ້ວແທ້. ເພາະມື້ວານນີ້ເອງ ຫຼັງຈາກຊະນະ ລາວໄດ້ພາເອົາເສື້ອຜ້າ (śāṭaka) ຂອງແມ່ຂ້ອຍໄປ»។

Verse 41

न केवलं ममैवैतदंगुलीयं समर्पितम् । अन्येषां द्यूतकर्तॄणां भूरि तेनार्पितं वसु

«ແຫວນນີ້ບໍ່ແມ່ນຂ້ອຍຄົນດຽວທີ່ມອບ. ໂດຍເຂົາ ນັກພະນັນອື່ນໆອີກຫຼາຍຄົນກໍໄດ້ວາງພະນັນ ແລະມອບຊັບສິນຈໍານວນຫຼາຍ»។

Verse 42

रत्नकुप्यदुकूलानि शृंगारप्रभृतीनि च । भाजनानि विचित्राणि कांस्यताम्रमयानि च

«ຫີບອັນປະດັບດ້ວຍແກ້ວມະນີ ແລະຜ້າດີງາມ; ພ້ອມທັງເຄື່ອງປະດັບຕ່າງໆ. ຍັງມີພາຊະນະວິຈິດຫຼາຍຊະນິດ ທີ່ເຮັດດ້ວຍໂລຫະກັງສີ ແລະທອງແດງ»។

Verse 43

नग्नीकृत्य प्रतिदिनं बध्यते द्यूतकारिभिः । न तेन सदृशः कश्चिदाक्षिको भूमिमंडले

ຜູ້ຕິດລູກເຕົ໋າ ຖືກນັກພະນັນທັງຫຼາຍ ຖອດເສື້ອຜ້າໃຫ້ເປືອຍ ແລະມັດໄວ້ທຸກມື້; ຈຶ່ງຕົກຢູ່ໃນຄວາມອັບອາຍ. ທົ່ວພື້ນພິພົບ ບໍ່ມີໃຜເທົ່າທຽມເຂົາໃນຄວາມທຸກແລະຄວາມຕໍ່າຕໍ່ຍົກ.

Verse 44

अद्यावधि त्वया विप्र दुरोदर शिरोमणिः । कथं नाज्ञायि तनयोऽविनयानयकोविदः

ໂອ ພຣາຫມັນເອີຍ ຈົນຮອດມື້ນີ້ ເຈົ້າເຄີຍເປັນດັ່ງເພັດຍອດໃນຫມູ່ນັກພະນັນ. ແລ້ວເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ຮູ້ຈັກລູກຊາຍຂອງຕົນເອງໄດ້ແນວໃດ—ຜູ້ຊໍານານໃນການນໍາຜູ້ອື່ນໄປສູ່ອະວິນັຍ ແລະຄວາມພິນາດ?

Verse 45

इति श्रुत्वा त्रपाभारविनम्रतरकंधरः । प्रावृत्य वाससा मौलिं प्राविशन्निजमन्दिरम्

ເມື່ອໄດ້ຍິນຄໍານັ້ນ ລາວກໍກົ້ມຄໍລົງອີກ ເນື່ອງຈາກຄວາມລະອາຍອັນສຸພາບຫນັກໜ່ວງ; ແລ້ວໃຊ້ຜ້າຄຸມສີສະ ແລະເຂົ້າໄປໃນເຮືອນຂອງຕົນ.

Verse 46

महापतिव्रतामस्य पत्नी प्रोवाच तामथ । स दीक्षितो यज्ञदत्तः श्रौतकर्मपरायणः

ແລ້ວພັນລະຍາຂອງເຂົາ—ເປັນມະຫາປະຕິວຣະຕາ ຕົວຢ່າງແຫ່ງຄວາມສັດຊື່ຕໍ່ຜົວ—ໄດ້ເວົ້າກັບນາງ. ຍັດຍະດັດຕະ ຜູ້ນັ້ນ ໄດ້ຮັບດີກສາແລ້ວ ແລະອຸທິດໃຈທັງໝົດໃຫ້ແກ່ພິທີຍັດຍະຕາມວິທີ Śrauta ຂອງເວດາ।

Verse 47

यज्ञदत्त उवाच । दीक्षितायनि कुत्रास्ति धूर्ते गुणनिधिस्सुतः । अथ तिष्ठतु किं तेन क्व सा मम शुभोर्मिका

ຍັດຍະດັດຕະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ດີກສິຕາຍະນີ, ຄົນຫລອກລວງນັ້ນ—ລູກຊາຍຂອງ ກຸນະນິທິ—ຢູ່ໃສ? ປ່ອຍເຂົາໄປເຖີດ; ມີປະໂຫຍດອັນໃດແກ່ຂ້ອຍ? ແຫວນມົງຄຸນຂອງຂ້ອຍຢູ່ໃສ?”

Verse 48

अंगोद्वर्तनकाले या त्वया मेऽङ्गुलितो हृता । सा त्वं रत्नमयी शीघ्रं तामानीय प्रयच्छ मे

ໃນເວລາທີ່ເຈົ້າຖູນວດແລະຊໍາລະອະວະຍະຂອງຂ້ອຍ ແຫວນທີ່ເຈົ້າໄດ້ເອົາອອກຈາກນິ້ວຂອງຂ້ອຍ—ແຫວນທີ່ປະດັບດ້ວຍຮັດຕະນະນັ້ນ—ຈົ່ງນໍາມາໄວໆ ແລະມອບຄືນໃຫ້ຂ້ອຍເຖີດ।

Verse 49

इति श्रुत्वाथ तद्वाक्यं भीता सा दीक्षितायनी । प्रोवाच स्नानमध्याह्नीं क्रियां निष्पादयत्यथ

ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳນັ້ນແລ້ວ ດີກຊິຕາຍະນີ ກໍຢ້ານກົວ. ຈາກນັ້ນນາງໄດ້ເວົ້າ ແລະຕໍ່ມາກໍໄດ້ປະຕິບັດການອາບນ້ຳຍາມທ່ຽງ ແລະພິທີກຳທີ່ກຳນົດໄວ້.

Verse 50

व्यग्रास्मि देवपूजार्थमुपहारादिकर्मणि । समयोऽयमतिक्रामेदतिथीनां प्रियातिथे

ຂ້າພະເຈົ້າກໍາລັງຫຍຸ້ງຢູ່ກັບພິທີບູຊາພຣະເທວະ ແລະການຈັດເຕັມເຄື່ອງບູຊາຕ່າງໆ. ຂໍຢ່າໃຫ້ເວລານີ້ຜ່ານໄປ—ໂອ ແຂກຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ຜູ້ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງແຂກທັງປວງ।

Verse 51

इदानीमेव पक्वान्नकारणव्यग्रया मया । स्थापिता भाजने क्वापि विस्मृतेति न वेद्म्यहम्

ດຽວນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຫຍຸ້ງຢູ່ກັບການຈັດເຮັດອາຫານສຸກ ແລະໄດ້ນໍາໄປວາງໄວ້ບ່ອນໃດບ່ອນໜຶ່ງໃນພາຊະນະ; ແຕ່ວ່າຂ້າພະເຈົ້າລືມວ່າຢູ່ໃສ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຮູ້ແທ້ໆ।

Verse 52

दीक्षित उवाच । हं हेऽसत्पुत्रजननि नित्यं सत्यप्रभाषिणि । यदा यदा त्वां संपृछे तनयः क्व गतस्त्विति

ດີກສິຕະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ແມ່ຂອງລູກຊາຍຜູ້ບໍ່ສົມຄວນ, ໂອ ຜູ້ເວົ້າຄວາມຈິງເປັນນິດ—ເມື່ອໃດກໍຕາມທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຖາມວ່າ ‘ລູກໄປໃສ?’ ຈົ່ງຕອບຂ້າພະເຈົ້າຕາມຄວາມຈິງ.”

Verse 53

तदातदेति त्वं ब्रूयान्नथेदानीं स निर्गतः । अधीत्याध्ययनार्थं च द्वित्रैर्मित्रैस्सयुग्बहिः

ໃນເວລານັ້ນ ເຈົ້າຄວນເວົ້າວ່າ “ລາວກໍາລັງມາດຽວນີ້.” ຖ້າບໍ່ແມ່ນຢ່າງນັ້ນ ຈົ່ງເວົ້າວ່າ “ດຽວນີ້ລາວອອກໄປຂ້າງນອກ.” ເພາະຫຼັງຈາກຮຽນຮູ້ແລ້ວ ລາວໄດ້ອອກໄປຂ້າງນອກກັບໝູ່ສອງຫຼືສາມຄົນ ເພື່ອການທ່ອງຈໍາແລະສຶກສາຕໍ່ໄປ।

Verse 54

कुतस्ते शाटकः पत्नि मांजिष्ठो यो मयार्पितः । लभते योऽनिशं धाम्नि तथ्यं ब्रूहि भयं त्यज

“ໂອ ເມຍເອີຍ, ເຈົ້າໄດ້ຜ້າຍ້ອມສີມານຈິດຖະ (ສີແດງ) ນັ້ນມາຈາກໃສ, ຊຶ່ງຂ້າເຄີຍຖວາຍໃຫ້ເຈົ້າເອງ? ມັນປາກົດໃຫ້ເຫັນຊ້ຳໆໃນສຳນັກນີ້. ຈົ່ງກ່າວຄວາມຈິງ—ຈົ່ງລະຄວາມຢ້ານ.”

Verse 55

सांप्रतं नेक्ष्यते सोऽपि भृंगारो मणिमंडितः । पट्टसूत्रमयी सापि त्रिपटी या मयार्पिता

“ບັດນີ້ ພາຊະນະປະດັບມະນີ ‘ພຶງກາຣະ’ ນັ້ນກໍບໍ່ເຫັນອີກແລ້ວ; ແລະສາຍໄໝສາມຊັ້ນ (ຕຣິປະຕີ) ທີ່ຂ້າເຄີຍຖວາຍໃຫ້ ກໍບໍ່ປາກົດເຊັ່ນກັນ.”

Verse 56

क्व दाक्षिणात्यं तत्कांस्यं गौडी ताम्रघटी क्व सा । नागदंतमयी सा क्व सुखकौतुक मंचिका

ພາຊະນະທອງສຳລິດທາງໃຕ້ນັ້ນຢູ່ໃສ? ໝໍ້ທອງແດງທີ່ເຮັດຈາກເມືອງໂກດານັ້ນຢູ່ໃສ? ຕຽງນ້ອຍທີ່ເຮັດດ້ວຍງາຊ້າງເພື່ອຄວາມສຸກນັ້ນຢູ່ໃສ?

Verse 57

क्व सा पर्वतदेशीया चन्द्रकांतिरिवाद्भुता । दीपकव्यग्रहस्ताग्रालंकृता शालभञ्जिका

ຮູບປັ້ນສາລະພັນຊິກາທີ່ໜ້າອັດສະຈັນຈາກເຂດພູເຂົານັ້ນຢູ່ໃສ? ທີ່ມີຄວາມງາມດັ່ງແສງຈັນທະການ ແລະ ມີມືຖືປະທີບນັ້ນ?

Verse 58

किं बहूक्तेन कुलजे तुभ्यं कुप्याम्यहं वृथा । तदाभ्यवहारिष्येहमुपयंस्याम्यहं यदा

ໂອ້ ຜູ້ມີຕະກູນສູງເອີຍ ຈະເວົ້າຫຼາຍໄປເຮັດຫຍັງ? ຂ້ອຍຄຽដໃຫ້ເຈົ້າໂດຍບໍ່ມີເຫດຜົນ. ເມື່ອເຖິງເວລາ ຂ້ອຍຈະຮັບອາຫານ ແລະ ຈະຮັບເຈົ້າເປັນເມຍ.

Verse 59

अनपत्योऽस्मि तेनाहं दुष्टेन कुलदूषिणा । उत्तिष्ठानय पाथस्त्वं तस्मै दद्यास्तिलांजलिम्

«ຂ້ອຍເປັນຜູ້ບໍ່ມີລູກ ເນື່ອງຈາກຄົນຊົ່ວນັ້ນຜູ້ເຮັດໃຫ້ວົງຕະກູນເສື່ອມສຽງ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພາຖະ, ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນ ແລະນຳຂ້ອຍໄປຂ້າງໜ້າ; ແລ້ວຈົ່ງຖວາຍນ້ຳປົນງາໜຶ່ງກຳມື (tilāñjali) ເປັນເຄື່ອງບູຊາແກ່ເຂົາ»

Verse 60

अपुत्रत्वं वरं नॄणां कुपुत्रात्कुलपांसनात् । त्यजेदेकं कुलस्यार्थे नीतिरेषा सनातनी

ສຳລັບຊາຍທັງຫຼາຍ ການບໍ່ມີລູກດີກວ່າມີລູກຊົ່ວຜູ້ເປັນຄວາມອັບອາຍຂອງວົງຕະກູນ. ເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຕະກູນທັງໝົດ ອາດຈະຕ້ອງລະທິ້ງຄົນເສື່ອມຄົນດຽວ—ນີ້ແມ່ນຫຼັກນິຕິທຳອັນອະມະຕະ.

Verse 61

स्नात्वा नित्यविधिं कृत्वा तस्मिन्नेवाह्नि कस्यचित् । श्रोत्रियस्य सुतां प्राप्य पाणिं जग्राह दीक्षितः

ເມື່ອອາບນ້ຳແລ້ວ ແລະປະຕິບັດພິທີປະຈຳວັນຕາມວິທີ ໃນວັນນັ້ນເອງ ດີກຊິຕະໄດ້ຮັບທິດາຂອງພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ເວດ ແລະຈັບມືນາງເຂົ້າພິທີແຕ່ງງານຢ່າງຖືກຕ້ອງ។