हंस-वराह-रूपग्रहण-कारणम् (The Reason for Assuming the Swan and Boar Forms)

Verse 1

नारद उवाच । विधे विधे महाभाग धन्यस्त्वं सुरसत्तम । श्राविताद्याद्भुता शैवकथा परमपावनी

ນາຣະດະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ວິທາຕຣຶ (ພຣະພຣະຫມາ), ໂອ ວິທາຕຣຶ! ຜູ້ມີວາສະນາຍິ່ງ, ຜູ້ປະເສີດສຸດໃນບັນດາເທວະ—ເຈົ້າຊ່າງເປັນຜູ້ມີບຸນແທ້; ເພາະວັນນີ້ ເຈົ້າໄດ້ໃຫ້ຂ້ອຍໄດ້ຟັງ ກະຖາສັກສິດຂອງພຣະສິວະ ອັນນ່າອັດສະຈັນ ແລະບໍລິສຸດສູງສຸດ.”

Verse 2

तत्राद्भुता महादिव्या लिंगोत्पत्तिः श्रुता शुभा । श्रुत्वा यस्याः प्रभावं च दुःखनाशो भवेदिह

ທີ່ນັ້ນ ໄດ້ຍິນເລື່ອງອັນອັດສະຈັນ ມະຫາທິວະ ແລະເປັນມົງຄຸນ ກ່ຽວກັບການປາກົດຂອງລິງຄະ (Liṅga)។ ເມື່ອຟັງແລະເຂົ້າໃຈອານຸພາບທາງທຳ ຄວາມໂສກຈະຖືກທຳລາຍໃນຊີວິດນີ້ເທົ່ານັ້ນ।

Verse 3

अनंतरं च यज्जातं माहात्म्यं चरितं तथा । सृष्टेश्चैव प्रकारं च कथय त्वं विशेषतः

ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າເລົ່າລາຍລະອຽດວ່າ ສິ່ງໃດເກີດຂຶ້ນຕໍ່ໄປ—ທັງມະຫາອານຸພາບ ແລະເຫດການທັງຫມົດ—ແລະຂໍໃຫ້ອະທິບາຍເປັນພິເສດເຖິງວິທີທີ່ການສ້າງ (sṛṣṭi) ໄດ້ຄ່ອຍໆເກີດຂຶ້ນ។

Verse 4

ब्रह्मोवाच । सम्यक् पृष्टे च भवता यज्जातं तदनंतरम् । कथयिष्यामि संक्षेपाद्यथा पूर्वं श्रुतं मया

ພຣະພົມກ່າວວ່າ: "ທ່ານໄດ້ຖາມໄດ້ດີແລ້ວກ່ຽວກັບສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນທັນທີຫຼັງຈາກນັ້ນ. ເຮົາຈະເລົ່າເລື່ອງນັ້ນໂດຍຫຍໍ້, ຕາມທີ່ເຮົາໄດ້ຍິນມາໃນສະໄໝກ່ອນ."

Verse 5

अंतर्हिते तदा देवे शिवरूपे सनातने । अहं विष्णुश्च विप्रेन्द्र अधिकं सुखमाप्तवान्

ຂ້າແຕ່ຜູ້ປະເສີດໃນໝູ່ພາມ, ເມື່ອເທວະຜູ້ເປັນອະມະຕະອົງນັ້ນ—ຜູ້ມີຮູບກາຍເປັນພຣະສິວະ—ໄດ້ຫາຍຕົວໄປຈາກສາຍຕາ, ເຮົາແລະພຣະວິສະນຸຈຶ່ງបានຮັບຄວາມສະຫງົບແລະຄວາມສຸກອັນຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າເກົ່າ.

Verse 6

मया च विष्णुना रूपं हंसवाराहयोस्तदा । संवृतं तु ततस्ताभ्यां लोकसर्गावनेच्छया

ຕໍ່ມາ ໂດຍປາດຖະນາຈະສ້າງ ແລະປົກປັກຮັກສາໂລກທັງຫຼາຍ ພຣະວິສນຸ ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າ ໄດ້ຮັບຮູບເປັນ ຫັງສະ (ຫົງ) ແລະ ວະຣາຫະ (ໝູປ່າ) ແລະໄດ້ປະກົດເປັນຮ່າງໃນຮູບນັ້ນໆ।

Verse 7

नारद उवाच । विधे ब्रह्मन् महाप्राज्ञ संशयो हृदि मे महान् । कृपां कृत्वातुलां शीघ्रं तं नाशयितुमर्हसि

ນາຣະດະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ຜູ້ຈັດວາງ (ພຣະພຣະຫມາ), ໂອ ພຣະພຣະຫມັນ, ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງໃຫຍ່—ໃນໃຈຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມສົງໄສອັນໃຫຍ່. ຂໍທ່ານເມດຕາກະລຸນາອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ແລະຂັບໄລ່ມັນໃຫ້ໄວ.

Verse 8

हंसवाराहयो रूपं युवाभ्यां च धृतं कथम् । अन्यद्रूपं विहायैव किमत्र वद कारणम्

ພຣະອົງທັງສອງ ໄດ້ຖືຮູບເປັນ ຫັງສະ (ຫົງ) ແລະ ວະຣາຫະ (ໝູປ່າ) ໄດ້ແນວໃດ? ຈົ່ງວາງຮູບອື່ນໆໄວ້ກ່ອນ ແລະບອກຂ້າພະເຈົ້າເຖິງເຫດຜົນໃນການນີ້.

Verse 9

सूत उवाच । इत्येतद्वचनं श्रुत्वा नारदस्य महात्मनः । स्मृत्वा शिवपदांभोजं ब्रह्मा सादरमब्रवीत्

ສູຕາກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງນາຣະດະຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ແລ້ວ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ລະລຶກເຖິງພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະສິວະ ແລ້ວກ່າວດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຢ່າງຍິ່ງ.

Verse 10

ब्रह्मोवाच । हंसस्य चोर्द्ध्वगमने गतिर्भवति निश्चला । तत्त्वातत्त्वविवेकोऽस्ति जलदुग्धविभागवत्

ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: “ເມື່ອຮັມສະ (ວິນຍານຜູ້ຮູ້ແຈ້ງ) ເຄື່ອນຂຶ້ນສູ່ເທິງ ເສັ້ນທາງຂອງມັນຈະໝັ້ນຄົງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ. ໃນນັ້ນເກີດປັນຍາແຍກແຍະລະຫວ່າງຄວາມຈິງແລະບໍ່ຈິງ—ເຫມືອນການແຍກນົມອອກຈາກນ້ໍາ.”

Verse 11

अज्ञानज्ञानयोस्तत्त्वं विवेचयति हंसकः । हंसरूपं धृतं तेन ब्रह्मणा सृष्टिकारिणा

ຫັງສາ (ວິນຍານຜູ້ມີວິເວກ) ຈຳແນກຄວາມຈິງແທ້ຂອງອະວິຊາ ແລະ ວິຊາ. ດັ່ງນັ້ນ ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ສ້າງໂລກ ຈຶ່ງຮັບຮູບເປັນຫັງສາ ເພື່ອໃຫ້ການສ້າງສັນເກີດຂຶ້ນດ້ວຍວິເວກອັນຖືກຕ້ອງ।

Verse 12

विवेको नैव लब्धश्च यतो हंसो व्यलीयत । शिवस्वरूपतत्त्वस्य ज्योतिरूपस्य नारद

ເນື່ອງຈາກບໍ່ໄດ້ບັນລຸວິເວກອັນແທ້ ຫັງສາ (ຈິດ-ວິນຍານອັນລະອຽດ) ຈຶ່ງລະລາຍຫາຍໄປ. ໂອ ນາຣະດາ, ນີ້ເກີດຂຶ້ນເມື່ອບໍ່ຮູ້ແຈ້ງສະພາວະອັນແທ້ຂອງພຣະສິວະ—ຜູ້ເປັນຮູບແຫ່ງແສງສະຫວ່າງ (ໂຈຕິ).

Verse 13

सृष्टिप्रवृत्तिकामस्य कथं ज्ञानं प्रजायते । यतो लब्धो विवेकोऽपि न मया हंसरूपिणा

ສຳລັບຜູ້ທີ່ຖືກຄວາມປາຖະໜາໃຫ້ການສ້າງສັນເຄື່ອນໄຫວຂັບດັນ ຄວາມຮູ້ແທ້ຈະເກີດຂຶ້ນໄດ້ແນວໃດ? ແມ່ນແຕ່ຂ້ອຍ—ແມ່ນຢູ່ໃນຮູບຫັງສາ—ກໍຍັງບໍ່ໄດ້ບັນລຸວິເວກນັ້ນ ທີ່ເຮັດໃຫ້ຮູ້ຈັກສັດຈະທຳຢ່າງຖືກຕ້ອງ.

Verse 14

गमनेऽधो वराहस्य गतिर्भवति निश्चला । धृतं वाराहरूपं हि विष्णुना वनचारिणा

ເມື່ອພຣະວະຣາຫະເຄື່ອນລົງສູ່ຂ້າງລຸ່ມ ເສັ້ນທາງຂອງພຣະອົງກໍໝັ້ນຄົງ ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ. ແທ້ຈິງແລ້ວ ພຣະວິສນຸ—ອົງຜູ້ເດີນປ່າ—ໄດ້ຮັບຮູບເປັນວະຣາຫະ ເພື່ອການລົງນັ້ນ.

Verse 15

अथवा भवकल्पार्थं तद्रूपं हि प्रकल्पितम् । विष्णुना च वराहस्य भुवनावनकारिणा

ຫຼືອີກຢ່າງໜຶ່ງ ເພື່ອຈຸດປະສົງໃນການຄ້ຳຈຸນວົງຈອນແຫ່ງການເກີດມີ (ກັລປະ) ຮູບນັ້ນຖືກກຳນົດຂຶ້ນແທ້ໆ ໂດຍພຣະວິສນຸ ຜູ້ປົກປ້ອງແລະຄ້ຳຈຸນໂລກທັງຫຼາຍ ຜູ້ຮັບຮູບເປັນວະຣາຫະ.

Verse 16

यद्दिनं हि समारभ्य तद्रूपं धृतवान्हरिः । तद्दिनं प्रति कल्पोऽसौ कल्पो वाराहसंज्ञकः

ນັບແຕ່ວັນທີ່ພຣະຫຣິ (ພຣະວິສນຸ) ຮັບຮູບນັ້ນ ກັລປະນັ້ນຖືກນັບຈາກວັນນັ້ນເປັນຕົ້ນໄປ; ແລະກັລປະນັ້ນເອີ້ນວ່າ “ວະຣາຫະກັລປະ”.

Verse 17

तदिच्छा वा यदा जाता ताभ्यां रूपं हि धारणे । तद्दिनं प्रतिकल्पोऽसौ कल्पो वाराहसंज्ञक्

ເມື່ອພຣະປະສົງນັ້ນເກີດຂຶ້ນ ເພື່ອຄ້ຳຈຸນການສ້າງ ທັງສອງພຣະອົງໄດ້ຮັບຮູບໜຶ່ງ. ວັນນັ້ນເອງກາຍເປັນປະຕິກັລປະ ເອີ້ນວ່າ “ວະຣາຫະກັລປະ”.

Verse 18

इति प्रश्नोत्तरं दत्तं प्रस्तुतं शृणु नारद । स्मृत्वा शिवपदांभोजं वक्ष्ये सृष्टिविधिं मुने

ດັ່ງນັ້ນ ຄໍາຖາມແລະຄໍາຕອບໄດ້ຖືກກ່າວແລ້ວ; ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງຕໍ່ໄປ ໂອ ນາຣະດະ. ໂດຍລະລຶກເຖິງພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະສິວະ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະກາດແກ່ທ່ານມຸນີ ວິທີການທີ່ການສ້າງໂລກເກີດຂຶ້ນ.

Verse 19

अंतर्हिते महादेवे त्वहं लोकपितामहः । तदीयं वचनं कर्तुमध्यायन्ध्यानतत्परः

ເມື່ອພຣະມະຫາເທວະໄດ້ຫາຍໄປຈາກສາຍຕາ, ຂ້າພະເຈົ້າ—ພຣະພຣະຫມາ ປິຕາມະຫະແຫ່ງໂລກ—ໄດ້ມຸ່ງໝັ້ນໃນການສຶກສາ ແລະການພິຈາລະນາສະມາທິ ເພື່ອຈະປະຕິບັດພຣະວາຈາຂອງພຣະອົງ.

Verse 20

नमस्कृत्य तदा शंभुं ज्ञानं प्राप्य हरेस्तदा । आनंदं परमं गत्वा सृष्टिं कर्तुं मनो दधे

ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ນົບນ້ອມຕໍ່ພຣະຊັມພູ (ຊິວະ) ແລະໄດ້ຮັບປັນຍາທິບຈາກພຣະຫຣິ (ວິສນຸ). ເມື່ອເຂົ້າສູ່ອານັນດະອັນສູງສຸດ ຈຶ່ງຕັ້ງໃຈຈະກະທຳການສ້າງສັນ.

Verse 21

विष्णुश्चापि तदा तत्र प्रणिपत्य सदाशिवम् । उपदिश्य च मां तात ह्यंतर्धानमुपागतः

ໃນເວລານັ້ນ ພຣະວິສນຸກໍຢູ່ທີ່ນັ້ນ ໄດ້ກົ້ມກາບພຣະສະດາຊິວະ. ແລ້ວພໍຊີ້ນຳສອນຂ້າພະເຈົ້າ, ໂອ້ລູກເອີຍ, ພຣະອົງກໍອັນຕະທານ ຫາຍໄປຈາກສາຍຕາ.

Verse 22

ब्रह्माण्डाच्च बहिर्गत्वा प्राप्य शम्भोरनुग्रहम् । वैकुंठनगरं गत्वा तत्रोवास हरिस्सदा

ຫຼັງຈາກທີ່ໄດ້ອອກໄປນອກໄຂ່ຈັກກະວານ ແລະ ໄດ້ຮັບພຣະຄຸນຂອງພຣະສັມພູ, ພຣະຫະລິໄດ້ສະເດັດໄປຍັງນະຄອນໄວຄຸນທະ ແລະ ປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດໄປ.

Verse 23

अहं स्मृत्वा शिवं तत्र विष्णुं वै सृष्टिकाम्यया । पूर्वं सृष्टं जलं यच्च तत्रांजलिमुदाक्षिपम्

ດ້ວຍຄວາມປາດຖະໜາທີ່ຈະສ້າງໂລກ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ລະນຶກເຖິງພຣະສິວະ ແລະ ພຣະວິສະນុຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ແລະ ໄດ້ເອົាន້ຳທີ່ຖືກສ້າງຂຶ້ນກ່ອນນັ້ນມາໃສ່ក្នុងຝາມື ແລ້ວຍົກມັນຂຶ້ນ.

Verse 24

अतोऽण्डमभवत्तत्र चतुर्विंशतिसंज्ञ कम् । विराड्रूपमभूद्विप्र जलरूपमपश्यतः

ຕໍ່ມາ ໃນສະພາບດັ່ງເດີມນັ້ນ ໄຂ່ແຫ່ງຈັກກະວານ (ອັນດະ) ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ທີ່ເອີ້ນວ່າ «ສອງສິບສີ່ປະການ» (ປະກອບດ້ວຍຕັດຕະວະ 24). ໂອ ພຣາຫມັນ, ມັນກາຍເປັນຮູບຂອງ ວິຣາດ (ບຸລຸດຈັກກະວານ) ແຕ່ໃນລັກສະນະທີ່ປາກົດ ກັບເຫັນເປັນນ້ຳ.

Verse 25

ततस्संशयमापन्नस्तपस्तेपे सुदारुणम् । द्वादशाब्दमहं तत्र विष्णुध्यानपरायणः

ຕໍ່ມາ ເມື່ອຂ້ອຍເກີດຄວາມສົງໄສ ຂ້ອຍໄດ້ປະຕິບັດຕະປະສະຍາອັນເຂັ້ມງວດຢ່າງຫນັກ ຢູ່ທີ່ນັ້ນເປັນເວລາສິບສອງປີ ໂດຍອຸທິດໃຈທັງໝົດໃນການພິຈາລະນາພຣະວິສະນຸ।

Verse 26

तस्मिंश्च समये तात प्रादुर्भूतो हरिस्स्वयम् । मामुवाच महाप्रीत्या मदंगं संस्पृशन्मुदा

ໃນເວລານັ້ນແທ້ໆ ລູກເອີຍ ພຣະຫະຣິ (ພຣະວິສະນຸ) ໄດ້ປາກົດພຣະອົງເອງ; ດ້ວຍຄວາມຮັກໃຫຍ່ ພຣະອົງໄດ້ກ່າວກັບຂ້ອຍ ພ້ອມທັງແຕະຕ້ອງຮ່າງກາຍຂ້ອຍດ້ວຍຄວາມຍິນດີ।

Verse 27

विष्णुरुवाच । वरं ब्रूहि प्रसन्नोऽस्मि नादेयो विद्यते तव । ब्रह्मञ्छंभुप्रसादेन सर्वं दातुं समर्थकः

ພຣະວິສະນຸຕັດວ່າ: «ຈົ່ງຂໍພອນ; ເຮົາພໍໃຈແລ້ວ. ສໍາລັບເຈົ້າ ບໍ່ມີສິ່ງໃດທີ່ບໍ່ອາດປະທານໄດ້. ໂອ ພຣາຫມັນ, ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງ ສຳພຸ (ພຣະສິວະ) ເຮົາສາມາດປະທານທຸກສິ່ງໄດ້»។

Verse 28

ब्रह्मोवाच । युक्तमेतन्महाभाग दत्तोऽहं शंभुना च ते । तदुक्तं याचते मेऽद्य देहि विष्णो नमोऽस्तु ते

ພຣະພຣະຫມາຕັດວ່າ: «ນີ້ແມ່ນສົມຄວນແທ້ ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາດີ. ພຣະສຳພຸໄດ້ມອບຂ້ອຍໃຫ້ແກ່ເຈົ້າ. ດັ່ງນັ້ນ ມື້ນີ້ຂ້ອຍຂໍຕາມທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້. ຂໍຈົ່ງປະທານໃຫ້, ໂອ ພຣະວິສະນຸ—ນະໂມຕໍ່ພຣະອົງ»។

Verse 29

विराड्रूपमिदं ह्यंडं चतुर्विंशतिसंज्ञकम् । न चैतन्यं भवत्यादौ जडीभूतं प्रदृश्यते

ໄຂ່ຈັກກະວານນີ້ ມີຮູບເປັນວິຣາດ ແລະເອີ້ນວ່າ “ຫຼັກການຍີ່ສິບສີ່”. ໃນຕອນແລກ ມັນບໍ່ມີຈິດຮູ້ ເຫັນເປັນຂອງເຉື້ອຍ ກາຍເປັນວັດຖຸລ້ວນໆ।

Verse 30

प्रादुर्भूतो भवानद्य शिवानुग्रहतो हरे । प्राप्तं शंकरसंभूत्या ह्यण्डं चैतन्यमावह

ໂອ ຮາຣິ, ມື້ນີ້ ທ່ານໄດ້ປາກົດຂຶ້ນ ໂດຍພຣະອະນຸຄຣາະຂອງພຣະສິວະ. ໂດຍການປາກົດຂອງ ສັງກະຣະ ໄດ້ຮັບ “ໄຂ່ຈັກກະວານ”; ບັດນີ້ ຂໍໃຫ້ນຳສະຕິຮູ້ ແລະຊີວິດ ເຂົ້າໄປໃນໄຂ່ນັ້ນ.

Verse 31

इत्युक्ते च महाविष्णुश्शंभोराज्ञापरायणः । अनंतरूपमास्थाय प्रविवेश तदंडकम्

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ, ພຣະວິສນຸຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຜູ້ອຸທິດຕົນຕໍ່ພຣະບັນຊາຂອງ ສັມພຸ ໄດ້ຮັບຮູບອະນັນຕະ ແລ້ວເຂົ້າໄປໃນໄຂ່ຈັກກະວານນັ້ນ.

Verse 32

सहस्रशीर्षा पुरुषस्सहस्राक्षः सहस्रपात् । स भूमिं सर्वतस्पृत्वा तदण्डं व्याप्तवानिति

ພຣະບຸຣຸດສາກົນນັ້ນ ມີພັນຫົວ, ພັນຕາ, ແລະພັນຕີນ. ພຣະອົງແຜ່ຄຸ້ມພື້ນດິນທຸກທິດ ແລະແຕະຕ້ອງຮອບດ້ານ, ຈົນເຕັມແລະຫໍ່ຫຸ້ມໄຂ່ຈັກກະວານນັ້ນທັງໝົດ.

Verse 33

प्रविष्टे विष्णुना तस्मिन्नण्डे सम्यक्स्तुतेन मे । सचेतनमभूदण्डं चतुर्विंशतिसंज्ञकम्

ເມື່ອ ພຣະວິສນຸ ເຂົ້າໄປໃນໄຂ່ນັ້ນ ແລະສັນລະເສີນຂ້າພະເຈົ້າຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ໄຂ່ນັ້ນກໍເກີດມີສະຕິຮູ້ ແລະເຄື່ອນໄຫວ, ແລ້ວຖືກເອີ້ນວ່າ “ຊຸດຍີ່ສິບສີ່”.

Verse 34

पातालादि समारभ्य सप्तलोकाधिपः स्वयम् । राजते स्म हरिस्तत्र वैराजः पुरुषः प्रभुः

ແຕ່ປາຕາລາເລີ່ມຕົ້ນ ຈົນເຖິງໂລກທັງເຈັດ ພຣະຫຣິເອງ ຜູ້ເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງປວງ ສ່ອງສະຫວ່າງຢູ່ນັ້ນ ເປັນວິຣາດ (ໄວຣາຈ) ປຸຣຸສະ ຜູ້ປົກຄອງສູງສຸດ.

Verse 35

कैलासनगरं रम्यं सर्वोपरि विराजितम् । निवासार्थं निजस्यैव पंचवक्त्र श्चकार ह

ເພື່ອເປັນທີ່ປະທັບຂອງພຣະອົງເອງ ພຣະເຈົ້າຜູ້ມີຫ້າພັກຕຣ ໄດ້ສ້າງນະຄອນໄກລາສາອັນງາມວິໄລ ສ່ອງສະຫວ່າງເຫນືອທຸກສິ່ງ.

Verse 36

ब्रह्मांडस्य तथा नाशे वैकुण्ठस्य च तस्य च । कदाचिदेव देवर्षे नाशो नास्ति तयोरिह

ໂອ ທ່ານເທວະຣິສີ, ເມື່ອການລະລາຍຂອງພຣະພຣະມານະ (brahmāṇḍa) ເກີດຂຶ້ນ, ໄວກຸນຖະ ແລະ ທີ່ປະທັບສູງສຸດນັ້ນ ບໍ່ສູນສະລາຍແທ້; ສຳລັບສອງນັ້ນ ບໍ່ມີການທຳລາຍເລີຍ—ມີແຕ່ໂລກຂ້າງລຸ່ມທີ່ລະລາຍ.

Verse 37

सत्यं पदमुपाश्रित्य स्थितोऽहं मुनिसत्तम । सृष्टिकामोऽभवं तात महादेवाज्ञया ह्यहम्

ໂອ ມຸນິສັດຕະມະ, ຂ້ອຍໄດ້ອາໄສພຶ່ງພາສະຖານະແຫ່ງສັດຈະອັນບໍ່ເສື່ອມ ແລະ ຕັ້ງມັ່ນຢູ່ນັ້ນ. ແລ້ວຕໍ່ມາ ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ໂດຍພຣະບັນຊາຂອງມະຫາເທວະ ຂ້ອຍຈຶ່ງມຸ່ງໝັ້ນຕໍ່ການສ້າງສັນ.

Verse 38

सिसृक्षोरथ मे प्रादुरभवत्पापसर्गकः । अविद्यापंचकस्तात बुद्धिपूर्वस्तमोपमः

ເມື່ອຂ້ອຍປາຖະໜາຈະສ້າງ ຈາກຂ້ອຍໄດ້ປາກົດ ‘ປາປະ-ສັຣກະ’ ອັນເປັນກະແສມືດແຫ່ງພັນທະ. ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ນັ້ນແມ່ນອະວິທະຍາຫ້າປະການ ມີພຸດທິເປັນຕົ້ນ ແລະ ຄ້າຍຄືຄວາມມືດໜາແນ່ນ.

Verse 39

ततः प्रसन्नचित्तोऽहमसृजं स्थावराभिधम् । मुख्यसर्गं च निस्संगमध्यायं शंभुशासनात्

ຕໍ່ມາ ຂ້າພະເຈົ້າມີໃຈສະຫງົບ ແລະປິຕິ ໄດ້ສ້າງສັບພະສິ່ງທີ່ຢູ່ນິ່ງ ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ສະຖາວະຣະ”; ແລະຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະສັມພູ ຂ້າພະເຈົ້າກໍໄດ້ເລີ່ມສັນຕິການສ້າງອັນຫຼັກ ທີ່ບໍ່ຕິດພັນ ແລະບໍ່ຍຶດຕິດໂລກີ.

Verse 40

तं दृष्ट्वा मे सिसृक्षोश्च ज्ञात्वा साधकमात्मनः । सर्गोऽवर्तत दुःखाढ्यस्तिर्यक्स्रोता न साधकः

ເມື່ອເຫັນເຂົາ ແລະຮູ້ວ່າຂ້າພະເຈົ້າມຸ່ງໝັ້ນຈະສ້າງ ແລະເຂົາເປັນຜູ້ຊ່ວຍໃຫ້ຈຸດປະສົງຂອງຂ້າພະເຈົ້າສໍາເລັດ, ຂະບວນການສ້າງຈຶ່ງເລີ່ມເຄື່ອນໄຫວ; ແຕ່ມັນກັບເຕັມໄປດ້ວຍທຸກຂ໌ ໄຫຼລົງຕໍ່າຕາມກະແສຕະມັດ ແລະບໍ່ເປັນທາງແຫ່ງການບັນລຸ.

Verse 41

तं चासाधकमाज्ञाय पुनश्चिंतयतश्च मे । अभवत्सात्त्विकस्सर्ग ऊर्ध्वस्रोता इति द्रुतम्

ເມື່ອຮູ້ວ່າເຂົາບໍ່ເໝາະສໍາລັບການບັນລຸ ແລະຂ້າພະເຈົ້າຄິດພິຈາລະນາອີກຄັ້ງ, ການສ້າງແບບສາດຕະວິກ ກໍເກີດຂຶ້ນຢ່າງວ່ອງໄວ, ເອີ້ນວ່າ “ກະແສໄຫຼຂຶ້ນ” (ອູຣດະວະ-ສຣົຕະ).

Verse 42

देवसर्गः प्रतिख्यातस्सत्योऽतीव सुखावहः । तमप्यसाधकं मत्वाऽचिंतयं प्रभुमात्मनः

ການສ້າງຂອງເທວະດາ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກວ້າງຂວາງ ຖືກຕ້ອງຕາມສັດຈະ ແລະນໍາຄວາມສຸກໃນໂລກຢ່າງຫຼາຍ. ແຕ່ຍັງເຫັນວ່າບໍ່ພໍສໍາລັບການບັນລຸສູງສຸດ, ທ່ານຈຶ່ງພິຈາລະນາພຣະຜູ້ເປັນໃຫຍ່—ອາຈານພາຍໃນຂອງຕົນ.

Verse 43

प्रादुरासीत्ततस्सर्गो राजसः शंकराज्ञया । अवाक्स्रोता इति ख्यातो मानुषः परसाधकः

ຕໍ່ມາ ຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະສັງກະຣາ ການສ້າງອັນເປັນຣາຊະສະໄດ້ປາກົດຂຶ້ນ. ມັນໄດ້ຮັບການຂານນາມວ່າ «ອະວາກສໂຣຕາ» ເປັນສາຍ—ມີຮູບມະນຸດ—ສາມາດບຳເນົາສາທະນາສູງສຸດໄດ້.

Verse 44

महादेवाज्ञया सर्गस्ततो भूतादिकोऽभवत् । इति पंचविधा सृष्टिः प्रवृत्ता वै कृता मया

ດ້ວຍພຣະບັນຊາຂອງພຣະມະຫາເທວະ ຂະບວນການສ້າງສັນຈຶ່ງດໍາເນີນໄປ; ແລ້ວການກໍເກີດຂຶ້ນຂອງສິ່ງທັງຫຼາຍທີ່ເລີ່ມຈາກທາດຕ່າງໆ. ດັ່ງນັ້ນ ການສ້າງຫ້າປະເພດນີ້ ຖືກຂ້າພະເຈົ້າເຮັດໃຫ້ເຄື່ອນໄຫວ ແລະດໍາເນີນໃຫ້ສໍາເລັດ.

Verse 45

त्रयस्सर्गाः प्रकृत्याश्च ब्रह्मणः परिकीर्तिताः । तत्राद्यो महतस्सर्गो द्वितीयः सूक्ष्मभौतिकः

ການສ້າງສັນສາມຢ່າງ ຖືກກ່າວເຖິງວ່າ ເກີດຈາກປຣະກຣິຕິ ແລະຈາກພຣະພຣະຫມາ. ໃນນັ້ນ ຢ່າງທໍາອິດແມ່ນການສ້າງຂອງມະຫັດ (ປັນຍາຈັກກະວານ) ແລະຢ່າງທີສອງແມ່ນການສ້າງອັນລະອຽດຂອງຫຼັກທາດຕ່າງໆ.

Verse 46

वैकारिकस्तृतीयश्च इत्येते प्रकृतास्त्रयः । एवं चाष्टविधास्सर्गाः प्रकृतेर्वेकृतैः सह

ຢ່າງທີສາມເອີ້ນວ່າ ໄວກາຣິກ (Vaikārika); ດັ່ງນັ້ນ ທັງສາມນີ້ແມ່ນການສ້າງແບບປຣາກຣິຕະ (ເກີດຈາກທໍາມະຊາດ). ໃນທາງນີ້ ພ້ອມກັບການສ້າງແບບໄວກຣິຕະ (ທີ່ຖືກປັບແປງ) ການແຜ່ອອກຂອງປຣະກຣິຕິຖືກກ່າວວ່າມີແປດປະເພດ.

Verse 47

कौमारो नवमः प्रोक्तः प्राकृतो वैकृतश्च सः । एषामवांतरो भेदो मया वक्तुं न शक्यते

ການສ້າງອັນທີ 9 ຖືກກ່າວວ່າເປັນ «ກຸມາຣະ»; ມີ 2 ປະເພດ ຄື ປຣາກຣິຕະ (ເກີດຈາກປຣະກຣິຕິ) ແລະ ໄວກຣິຕະ (ເກີດຈາກການປ່ຽນແປງ). ການແບ່ງຍ່ອຍລະອຽດນັ້ນ ຂ້ອຍບໍ່ອາດກ່າວໄດ້ຄົບຖ້ວນ।

Verse 48

अल्पत्वादुपयोगस्य वच्मि सर्गं द्विजात्मकम् । कौमारः सनकादीनां यत्र सर्गो महानभूत्

ເນື່ອງຈາກປະໂຫຍດໃນການນຳໃຊ້ມີນ້ອຍ, ຂ້ອຍຈະກ່າວໂດຍຫຍໍ້ເຖິງການສ້າງອັນມີສະພາບ «ທະວິຊະ» (ເກີດຄັ້ງທີສອງທາງຈິດ). ນີ້ແມ່ນການສ້າງກຸມາຣະ—ບ່ອນທີ່ການປະກົດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງ ສະນະກະ ແລະກຸມາຣະອື່ນໆ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ।

Verse 49

सनकाद्याः सुता मे हि मानसा ब्रह्मसंमिताः । महावैराग्यसंपन्ना अभवन्पंच सुव्रताः

ສະນະກະ ແລະ ອື່ນໆ ແມ່ນບຸດທີ່ເກີດຈາກໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າແທ້ ບໍລິສຸດແລະສູງສົ່ງດຸດດັ່ງພຣະພຣະຫມາ. ດ້ວຍມະຫາໄວຣາກະ ພວກທັງຫ້ານັ້ນຈຶ່ງໝັ້ນຄົງໃນວຣະຕະອັນດີງາມ.

Verse 50

मयाज्ञप्ता अपि च ते संसारविमुखा बुधाः । शिवध्यानैकमनसो न सृष्टौ चक्रिरे मतिम्

ແມ່ນແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສັ່ງແລ້ວກໍຕາມ ບັນດາຜູ້ຮູ້ທີ່ເບື່ອໜ່າຍສັງສານັ້ນ ມີໃຈມຸ່ງແຕ່ການພິຈາລະນາພຣະສິວະເທົ່ານັ້ນ ແລະບໍ່ໄດ້ຕັ້ງໃຈໃນການສ້າງສັນ.

Verse 51

प्रत्युत्तरं च तदनु श्रुत्वाहं मुनिसत्तम । अकार्षं क्रोधमत्युग्रं मोहमाप्तश्च नारद

ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ, ຫຼັງຈາກໄດ້ຟັງຄຳຕອບນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຖືກຄວາມໂກດອັນຮຸນແຮງຢ່າງຍິ່ງຄອບງຳ ແລະຕົກຢູ່ໃນຄວາມຫຼົງ, ໂອ ນາຣະດະ.

Verse 52

कुद्धस्य मोहितस्याथ विह्वलस्य मुने मम । क्रोधेन खलु नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रुबिंदवः

ໂອ ມຸນີ, ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າໂກດ—ຫຼົງງົດ ແລະ ສັ່ນສະເທືອນ—ແທ້ຈິງແລ້ວ ນ້ຳຕາໄດ້ຫຼົ່ນອອກຈາກຕາທັງສອງ ເນື່ອງຈາກຄວາມໂກດນັ້ນ।

Verse 53

तस्मिन्नवसरे तत्र स्मृतेन मनसा मया । प्रबोधितोहं त्वरितमागतेना हि विष्णुना

ໃນຂະນະນັ້ນ ຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ລະລຶກເລື່ອງນັ້ນໃນໃຈ, ຂ້າພະເຈົ້າຖືກປຸກໃຫ້ຕື່ນໂດຍ ພຣະວິດສະນຸ ຜູ້ມາຮອດຢ່າງວ່ອງໄວ.

Verse 54

तपः कुरु शिवस्येति हरिणा शिक्षितोऽप्यहम् । तपोकारी महद्घोरं परमं मुनिसत्तम

«ແມ່ນແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າເອງ ກໍໄດ້ຮັບການສອນຈາກຮະຣິ (ພຣະວິສນຸ) ວ່າ ‘ຈົ່ງບຳເນັດຕະປະເພື່ອພຣະສິວະ’। ໂອ ມຸນິຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ, ຈາກນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ປະຕິບັດມະຫາຕະປະອັນສູງສຸດ ແລະ ນ່າຢ້ານຢິ່ງ ເພື່ອພຣະສິວະ»।

Verse 55

तपस्यतश्च सृष्ट्यर्थं भ्रुवोर्घ्राणस्य मध्यतः । अविमुक्ताभिधाद्देशात्स्वकीयान्मे विशेषतः

«ໃນຂະນະທີ່ຂ້າພະເຈົ້າບຳເນັດຕະປະເພື່ອການສ້າງ, ຈາກບ່ອນລະຫວ່າງຄິ້ວ ແລະ ກາງດັ່ງ—ໂດຍສະເພາະຈາກສະຖານທີ່ສັກສິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ອະວິມຸກຕະ’—ໄດ້ມີການປາກົດອັນເທວະດາເກີດຂຶ້ນ»។

Verse 56

त्रिमूर्तीनां महेशस्य प्रादुरासीद्घृणानिधिः । आर्द्धनारीश्वरो भूत्वा पूर्णाशस्सकलेश्वरः

ຈາກພຣະມະເຫສະ—ພຣະເຈົ້າຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໃນບັນດາຕຣິມູຣຕິ—ໄດ້ປາກົດ “ຄັງແຫ່ງຄວາມເມດຕາກະຣຸນາ”. ພຣະອົງກາຍເປັນ ອັດທະນາຣີສະວະຣະ ແລະປາກົດເປັນພຣະເຈົ້າຜູ້ສົມບູນພ້ອມ, ຜູ້ເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງຮູບຮ່າງ ແລະ ພະລັງທັງປວງ.

Verse 57

तमजं शंकरं साक्षात्तेजोराशिमुमापतिम् । सर्वज्ञं सर्वकर्तारं नीललोहितसंज्ञकम्

ແລ້ວທ່ານໄດ້ເຫັນພຣະສັງກະຣະ—ຜູ້ບໍ່ເກີດ ແລະປາກົດໂດຍກົງ—ເປັນມະຫາກອງແຫ່ງຮັດສະມີທິບ, ພຣະຜົວຂອງອຸມາ; ຜູ້ຮູ້ທຸກສິ່ງ ແລະຜູ້ກະທຳທຸກສິ່ງ, ຜູ້ມີນາມວ່າ ນີລະໂລຫິຕະ.

Verse 58

दृष्ट्वा नत्वा महाभक्त्या स्तुत्वाहं तु प्रहर्षितः । अवोचं देवदेवेशं सृज त्वं विविधाः प्रजाः

ເມື່ອໄດ້ເຫັນພຣະອົງ ຂ້າພະເຈົ້າກໍໄດ້ກົ້ມກາບດ້ວຍພະຄວາມສັດທາອັນໃຫຍ່ ແລະສັນລະເສີນພຣະອົງ ຈົນໃຈເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ. ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະເທວະເທວະເອສະວະຣະວ່າ: «ຂໍພຣະອົງສ້າງສັດທັງຫຼາຍອັນຫຼາກຫຼາຍ».

Verse 59

श्रुत्वा मम वचस्सोथ देवदेवो महेश्वरः । ससर्ज स्वात्मनस्तुल्यान्रुद्रो रुद्रगणान्बहून

ເມື່ອພຣະມະເຫສະວະຣະ ເທວະເທວະ—ພຣະຣຸດຣະ—ໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວ ພຣະອົງກໍໄດ້ສ້າງຫມູ່ຄະນະຣຸດຣະຈໍານວນຫຼາຍ ທີ່ເທົ່າທຽມກັບສະພາວະຂອງພຣະອົງເອງ।

Verse 60

अवोचं पुनरेवेशं महारुद्रं महेश्वरम् । जन्ममृत्युभयाविष्टास्सृज देव प्रजा इति

ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ່າວອີກຄັ້ງແກ່ພຣະອົງ—ພຣະມະຫາຣຸດຣະ ພຣະມະເຫສະວະຣະ—ວ່າ: “ໂອ ເທວະ, ຂໍຈົ່ງສ້າງປະຊາສັດທັງຫຼາຍ ເພາະພວກເຂົາຖືກຄວາມຢ້ານກົວແຫ່ງການເກີດແລະການຕາຍຫຸ້ມຫໍ້.”

Verse 61

एवं श्रुत्वा महादेवो मद्वचः करुणानिधिः । प्रहस्योवाच मां सद्यः प्रहस्य मुनिसत्तम

ເມື່ອພຣະມະຫາເທວະ ຜູ້ເປັນຄັງແຫ່ງຄວາມເມດຕາກະຣຸນາ ໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວ ພຣະອົງກໍຍິ້ມ ແລະໄດ້ກ່າວກັບຂ້າພະເຈົ້າໃນທັນທີດ້ວຍຮອຍຍິ້ມ, ໂອ ມຸນິຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ।

Verse 62

महादेव उवाच । जन्ममृत्युभयाविष्टा नाहं स्रक्ष्ये प्रजा विधे । अशोभनाः कर्मवशा विमग्ना दुःखवारिधौ

ພຣະມະຫາເທວະກ່າວວ່າ: “ໂອ ວິທິ (ພຣະພຣະຫມາ), ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ສ້າງປະຊາສັດທີ່ຖືກຄວາມຢ້ານກົວແຫ່ງການເກີດແລະການຕາຍຄອບງໍາ; ພວກເຂົາມີອາການອັບມົງຄຸນ, ຖືກກຳມະບັງຄັບຢ່າງຫມົດທາງ, ແລະຈົມຢູ່ໃນມະຫາສະຫມຸດແຫ່ງທຸກຂ໌.”

Verse 63

अहं दुःखोदधौ मग्ना उद्धरिष्यामि च प्रजाः । सम्यक्ज्ञानप्रदानेन गुरुमूर्तिपरिग्रहः

«ຂ້າພະເຈົ້າຈະກູ້ຊ່ວຍສັດທັງຫຼາຍທີ່ຈົມຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມທຸກ. ໂດຍປະທານປັນຍາອັນຖືກຕ້ອງແລະຄົບຖ້ວນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຮັບຮູບເປັນພຣະຄູ (ກູຣູ)»។

Verse 64

त्वमेव सृज दुःखाढ्याः प्रजास्सर्वाः प्रजापते । मदाज्ञया न बद्धस्त्वं मायया संभविष्यसि

«ໂອ ປະຊາປະຕິ, ເຈົ້າແຕ່ຜູ້ດຽວ ຈົ່ງສ້າງສັດທັງປວງ ຜູ້ມີທຸກຂ໌ຫນາແນ່ນ. ດ້ວຍຄຳສັ່ງຂອງເຮົາ ເຈົ້າຈະບໍ່ຖືກມາຍາຜູກມັດ; ເຈົ້າຈະປາກົດເປັນຜູ້ສ້າງ ໂດຍບໍ່ຕິດພັນ»।

Verse 65

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा मां स भगवान्सुश्रीमान्नीललोहितः । सगणः पश्यतो मे हि द्रुतमंतर्दधे हरः

ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: «ເມື່ອພຣະອົງຜູ້ເປັນມົງຄຸນ—ນີລະໂລຫິຕະ ຜູ້ມີສີນ້ຳເງິນແລະແດງ—ຕັດດັ່ງນີ້ແກ່ຂ້າແລ້ວ, ພຣະຮະຣະພ້ອມດ້ວຍພວກຄະນະ (gaṇa) ໄດ້ຫາຍໄປຢ່າງວ່ອງໄວ ໃນຂະນະທີ່ຂ້າກຳລັງເບິ່ງ»।