Kumarakhanda
शिवविहारवर्णनम् (Śivavihāra-varṇana) — “Description of Śiva’s Divine Pastimes/Sojourn”
ອັດທະຍາຍ 1 ເປີດກຸມາຣະຂັນດະດ້ວຍມັງຄະລາຈະຣະນະ ແລະບົດສັນລະເສີນພຣະສິວະທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໝາຍທາງທຳ ພຣະອົງຖືກພັນລະນາວ່າເປັນຜູ້ສົມບູນ (pūrṇa) ແລະເປັນຮູບແຫ່ງຄວາມຈິງ (satya-svarūpa) ທີ່ພຣະວິສະນຸ ແລະພຣະພຣະຫມາກໍສັນລະເສີນ. ຕໍ່ມາ ນາຣະດະຖາມພຣະພຣະຫມາກ່ຽວກັບເຫດການຫຼັງການອະພິເສກຂອງພຣະສິວະກັບຄິຣິຈາ: ພຣະສັງກະຣະເຮັດຫຍັງເມື່ອກັບໄປພູ, ລູກຈະເກີດຈາກພຣະປະຣະມາດມັນໄດ້ແນວໃດ, ເປັນຫຍັງພຣະອົງຜູ້ພໍໃຈໃນຕົນ (ātmārāma) ຈຶ່ງແຕ່ງງານ, ແລະຕາຣະກະຖືກປາບແນວໃດ. ພຣະພຣະຫມາສັນຍາຈະເລົ່າ “ເລື່ອງກຳເນີດລັບອັນທິບ” (guhajanma-kathā) ທີ່ຈົບລົງດ້ວຍການທຳລາຍຕາຣະກາສຸຣະຢ່າງຖືກທຳ. ການຟັງເລື່ອງນີ້ຖືກກ່າວວ່າທຳລາຍບາບ ກຳຈັດອຸປະສັກ ໃຫ້ມົງຄຸນ ແລະເປັນເມັດພັນແຫ່ງໂມກສະ ຕັດຮາກຂອງກຳ; ຈຶ່ງວາງກອບຜູ້ສົນທະນາ ແລະຫົວຂໍ້ (ກຳເນີດສະກັນດະ ແລະການຕາຍຂອງຕາຣະກະ) ພ້ອມຄຳອ້າງວ່າການຟັງດ້ວຍໃຈຈະປ່ຽນແປງຜູ້ຟັງໄປສູ່ຄວາມພົ້ນທຸກ.
शिवपुत्रजननवर्णनम् — Description of the Birth/Manifestation of Śiva’s Son
ອັດຍາຍ 2 ເລີ່ມດ້ວຍພຣະພຣະຫມາເລົ່າວ່າ ພຣະມະຫາເທວະ ແມ່ນຈອມໂຍຄະ ແລະລະກາມແລ້ວ ແຕ່ບໍ່ລະທິ້ງການຄູ່ຄອງ ເນື່ອງຈາກເຄົາລົບ ແລະກົວວ່າຈະເຮັດໃຫ້ພຣະນາງປາຣະວະຕີບໍ່ພໍໃຈ. ພຣະສິວະເຂົ້າໄປຫາເທວະທີ່ປະຕູ ໃນຖານະ bhaktavatsala ຜູ້ເມດຕາຕໍ່ຜູ້ພັກດີ ໂດຍສະເພາະຜູ້ຖືກໄດຕະຍະລົບກວນ. ເທວະທັງຫຼາຍພ້ອມພຣະວິສະນຸ ແລະພຣະພຣະຫມາ ຊື່ນບານໃຈ ແລະສັນລະເສີນ ພ້ອມຂໍໃຫ້ປົກປ້ອງເທວະ ແລະທຳລາຍຕາຣະກະກັບໄດຕະຍະອື່ນໆ. ພຣະສິວະຕອບວ່າ ສິ່ງທີ່ຖືກກຳນົດໄວ້ຈະເກີດຂຶ້ນ ບໍ່ອາດຫ້າມໄດ້. ແລ້ວພຣະອົງຊີ້ບັນຫາດ່ວນ: ວີຣຍະ/ເຕຊະຂອງພຣະອົງໄດ້ຫຼຸດອອກ ແລະຕ້ອງຫາຜູ້ຮັບໄວ້ໄດ້ ເພື່ອໃຫ້ພຣະບຸດທິພຣະເທວະປາກົດ ຟື້ນຟູລະບຽບໂລກ.
कार्तिकेयलीलावर्णनम् (Narration of Kārttikeya’s Divine Play)
ອັດທະຍາຍ 3 ເປັນບົດສົນທະນາ ເມື່ອນາຣະດະຖາມພຣະພຣະຫມາເຖິງເຫດການຕໍ່ໄປ. ພຣະພຣະຫມາເລົ່າວ່າ ວິສວາມິຕຣະ ມາຮອດທັນເວລາຕາມວິທິ ໄປຍັງທຳມະອະລົກິກ ອັນເຫນືອໂລກ ຂອງພຣະບຸດຜູ້ສະຫວ່າງໄສຂອງພຣະສິວະ. ເມື່ອເຫັນທຳມະນັ້ນ ທ່ານເກີດຄວາມເຕັມໃຈ ປິຕິຍິນດີ ແລະຖວາຍນະມັດສະການພ້ອມສະຕຸຕິ. ພຣະສິວະສຸຕະກ່າວວ່າ ການພົບກັນນີ້ເກີດຈາກພຣະປະສົງຂອງພຣະສິວະ ແລະຂໍໃຫ້ປະກອບພິທີສັງສະກາຣຕາມເວດ. ຈາກນັ້ນຈຶ່ງແຕ່ງຕັ້ງວິສວາມິຕຣະເປັນປຸໂຣຫິຕ ແລະສັນຍາກຽດຕິຍົດອັນຍືນຍາວ. ວິສວາມິຕຣະປະຫລາດໃຈ ແລະຊີ້ແຈງວ່າ ຕົນບໍ່ແມ່ນພຣາຫມະນະໂດຍກຳເນີດ ແຕ່ເປັນກະສັດຕຣິຍະສາຍກາທິ ມີນາມວິສວາມິຕຣະ ແລະອຸທິດຕົນຮັບໃຊ້ພຣາຫມະນະ.
कार्त्तिकेयान्वेषण-नन्दिसंवाद-वर्णनम् (Search for Kārttikeya and the Nandī Dialogue)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນລໍາດັບການສົນທະນາ: ນາຣະດະຖາມພຣະພຣະຫມາເຖິງເຫດການຕໍ່ມາ ຫຼັງຈາກບຸດຂອງພຣະສິວະຖືກກຣິຕຕິກາຮັບໄປ. ພຣະພຣະຫມາເລົ່າວ່າເວລາຜ່ານໄປ ແລະທິດາຂອງຫິມາດຣິ (ພາຣະວະຕີ/ດຸຣຄາ) ຍັງບໍ່ຮູ້ເລື່ອງນັ້ນ. ນາງຈຶ່ງກ່າວກັບພຣະສິວະດ້ວຍຄວາມຫ່ວງໃຍ ແລະຖາມຄໍາຖາມທາງທຳມະວ່າ ວີຣຍະຂອງພຣະສິວະເປັນຫຍັງຕົກລົງສູ່ພື້ນດິນ ບໍ່ເຂົ້າສູ່ຄັນຂອງນາງ, ໄປຢູ່ໃສ, ແລະພະລັງອັນບໍ່ຜິດພາດຈະຄ້າຍຖືກປິດບັງ ຫຼືເສຍເປົ່າໄດ້ແນວໃດ. ພຣະສິວະໃນພຣະນາມມະເຫສະວະຣະ ຕອບດ້ວຍຄວາມສະຫງົບ ແລະເຊີນເທວະດາກັບລິສີມາປະຊຸມເພື່ອອະທິບາຍນັຍະແລະຜົນ. ຫົວຂໍ້ຊີ້ໄປສູ່ “ການສືບຄົ້ນກາຣຕຕິເກຍ” ແລະ “ສົນທະນາກັບນັນດີ” ເພື່ອເຂົ້າໃຈສະຖານະຂອງກາຣຕຕິເກຍ ແລະເຫດຜົນທາງເທວະວິທະຍາຂອງການປິດບັງ-ປະກົດພະລັງທິບ.
कुमाराभिषेकवर्णनम् — Description of Kumāra’s Abhiṣeka (Consecration/Installation)
ອັດທະຍາ 5 ສະແດງການປ່ຽນຜ່ານຈາກການລ້ຽງດູຢ່າງສ່ວນຕົວໄປສູ່ພະລະກິດສາທາລະນະ. ພຣະພຣະຫມາເຫັນລົດສົງຄາມອັນອັດສະຈັນທີ່ວິສະວະກັມມະສ້າງ—ໃຫຍ່ໂຕ, ມີລໍ້ຫຼາຍ, ໄວດັ່ງໃຈ—ຈັດຕຽມຕາມພຣະນາງປາຣະວະຕີ ແລະມີຜູ້ຕິດຕາມຜູ້ສູງສົ່ງຫ້ອມລ້ອມ. ອະນັນຕະຂຶ້ນລົດດ້ວຍໃຈເຈັບປວດ, ໃນຂະນະທີ່ກຸມາຣະ/ກາຣ໌ຕຕິເກຍ ຜູ້ປັນຍາສູງ ເກີດຈາກພະລັງຂອງພຣະປະຣະເມສະວະຣະ ປາກົດຕົວ. ກຣິດຕິກາທັງຫຼາຍມາດ້ວຍຄວາມໂສກ ຜົມຮຸງຮັງ ແລະຄັດຄ້ານການຈາກໄປຂອງກຸມາຣະວ່າຂັດຕໍ່ທຳມະຂອງແມ່; ເພາະເຄີຍລ້ຽງດູດ້ວຍຄວາມຮັກ ຈຶ່ງຮູ້ສຶກຖືກປະລະ ແລະກອດພຣະອົງແນບອົກຈົນສະຫຼົບ. ກຸມາຣະປອບໂຍນ ແລະປຸກໃຫ້ຟື້ນດ້ວຍຄຳສອນທາງອັດຍາດມະ ອະທິບາຍການພັດພາກເປັນຄວາມຮູ້ພາຍໃນ ແລະລຳດັບພຣະປະສົງ. ພ້ອມກຣິດຕິກາ ແລະບໍລິວານຂອງພຣະສິວະ ພຣະອົງຂຶ້ນລົດ ເດີນທາງທ່າມກາງນິມິດມົງຄຸນ ໄປສູ່ສຳນັກຂອງພຣະບິດາ ເພື່ອປູທາງສຳລັບພິທີອະພິເສກ ແລະການຮັບຮອງຢ່າງເປັນທາງການ.
कुमाराद्भुतचरितवर्णनम् — Description of Kumāra’s Wondrous Deeds
ອັດທະຍາ 6 ເປັນເລື່ອງທີ່ພຣະພຣະຫມາ ເລົ່າໃຫ້ນາຣະດະຟັງ. ນາຣະດະ (ໃນຮູບແບບພຣາຫມັນ) ມາຂໍພຶ່ງພາຢູ່ພຣະບາດຂອງພຣະກຸມາຣ/ກາຣຕິເກຍ (ກຸຫາ) ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສາກົນ ແລະ ຜູ້ເມດຕາ. ຜູ້ຂໍເລົ່າວ່າໄດ້ເລີ່ມພິທີອະຊະເມດະ-ອັດວະຣະ (ບູຊາແບ້) ແຕ່ແບ້ຫຼຸດພັນທະແລ້ວໜີໄປ ຄົ້ນຫາຫຼາຍກໍບໍ່ພົບ ເກີດຄວາມຫວັ່ນວ່າພິທີຈະແຕກພັງ (ຍັດຍະພັງຄະ) ແລະ ຜົນບຸນຈະສູນ. ລາວສັນລະເສີນດ້ວຍຄວາມສັດທາວ່າ ມີພຣະກຸມາຣເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງ ພິທີບໍ່ຄວນລົ້ມເຫຼວ ແລະ ບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງອື່ນເທົ່າ; ທັງເທວະດາ ແລະ ຮະຣິ, ພຣະພຣະຫມາ ກໍສັນລະເສີນພຣະອົງ. ທ້າຍສຸດລາວເຮັດສະຣະນາຄະຕິ ແລະ ຂໍໃຫ້ພຣະອົງຊ່ວຍໃຫ້ພິທີສຳເລັດ ເພື່ອເປີດທາງໃຫ້ການປາກົດອຳນາດອັນອັດສະຈັນຂອງພຣະກຸມາຣ.
युद्धप्रारम्भवर्णनम् — Description of the Commencement of Battle
ອັດທະຍາ 7 ເປີດຉາການສົງຄາມລະຫວ່າງເທວະດາ ແລະ ຕາຣະກະ. ເທວະດາໄດ້ຄວາມໝັ້ນໃຈຄືນ ຫຼັງຈາກເຫັນກົນລະຍຸດອັນສັກສິດຂອງພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເຕຊະທີ່ປະທານແກ່ກຸມາຣະ. ພວກເຂົາລະດົມກອງທັບ ວາງກຸມາຣະໄວ້ດ້ານໜ້າເປັນຈຸດກາງທັງຍຸດທະສາດ ແລະ ພິທີກຳ. ຕາຣະກະເມື່ອໄດ້ຍິນຂ່າວ ກໍລະດົມກຳລັງໃຫຍ່ອອກມາປະຈັນໜ້າ. ເທວະດາເຫັນອຳນາດຂອງລາວ ຈຶ່ງຮ້ອງກຶກກ້ອງເພີ່ມຂວັນກຳລັງໃຈ. ແລ້ວມີສຽງຈາກຟ້າ (vyoma-vāṇī) ອັນພຣະສິວະຊົງດົນໃຈ ປະກາດວ່າຈະຊະນະໄດ້ ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອຮັກສາກຸມາຣະໄວ້ດ້ານໜ້າ. ບົດນີ້ຊີ້ວ່າສົງຄາມຢູ່ໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງທາງເທວະະທຳ ແລະ ການເຊື່ອຟັງພຣະບັນຊາ.
देवदैत्यसामान्ययुद्धवर्णनम् — Description of the General Battle Between Devas and Daityas
ອັດທະຍາ 8 ນໍາເສີນພາບສົງຄາມອັນດຸເດືອດ ເມື່ອເທວະທັງຫຼາຍຖືກກົດດັນແລະພ່າຍແພ້ຕໍ່ກໍາລັງອັນແຂງກ້າຂອງໄດຕະ/ອະສຸຣະ. ພຣະພຣະຫມາເລົ່າໃຫ້ນາຣະດະຟັງເຖິງການປະທະອັນວຸ່ນວາຍ: ພຣະອິນທຣະ (ຜູ້ຖືວັຊຣະ) ຖືກຕີລົງແລະຕົກໃນຄວາມທຸກ; ລົກປາລະແລະເທວະອື່ນໆກໍພ່າຍແພ້ ແລະຫນີໄປ ເນື່ອງຈາກທົນຕໍ່ເຕຊະຂອງສັດຕູບໍ່ໄດ້. ອະສຸຣະຮ້ອງໂຮມດ້ວຍຊັຍຊະນະ ດັ່ງສຽງສິງ. ໃນຈຸດຫັນຜັນນີ້ ວີຣະພັດຣະ—ເກີດຈາກພຣະສິວະພຣະພິໂຣດ—ເຂົ້າມາພ້ອມຄະນະກະນະຜູ້ກ້າ ປະຈັນໜ້າຕາຣະກະໂດຍກົງ ແລະຈັດທ່າພ້ອມຮົບ ປ່ຽນຈາກຄວາມພ່າຍແພ້ຂອງເທວະໄປສູ່ການຕອບໂຕ້ຝ່າຍພຣະສິວະ ໃນວົງຈອນກຸມາຣະ.
तारकवाक्य-शक्रविष्णुवीरभद्रयुद्धवर्णनम् — Account of Tāraka’s declarations and the battle involving Śakra (Indra), Viṣṇu, and Vīrabhadra
ອັດທະຍາຍ 9 ວາງສະຖານະວິກິດຂອງເທວະທັງຫຼາຍພາຍໃຕ້ອະສຸຣ ຕາຣະກະ ໃນກອບເງື່ອນໄຂຂອງພອນທີ່ຖືກກຳນົດໄວ້. ພຣະພຣະຫມາ ກ່າວກັບ ກຸຫະ (ບຸດຂອງພາຣະວະຕີ, ບຸດຂອງພຣະສິວະ) ວ່າການປະລະກັນລະຫວ່າງ ພຣະວິສະນຸ ແລະ ຕາຣະກະ ເປັນເລື່ອງໄຮ້ຜົນ ເນື່ອງຈາກຕາຣະກະບໍ່ອາດຖືກພຣະວິສະນຸສັງຫານໄດ້ຕາມພອນທີ່ພຣະພຣະຫມາໃຫ້. ດັ່ງນັ້ນ ພຣະພຣະຫມາຈຶ່ງຊີ້ວ່າ ກຸຫະເທົ່ານັ້ນເປັນຜູ້ສັງຫານທີ່ເໝາະສົມ ແລະເຮັດໃຫ້ຮີບກຽມພ້ອມ; ການປະກົດຂອງກຸຫະເກີດຈາກ ພຣະສັງກະຣະ ເພື່ອທຳລາຍຕາຣະກະ. ພຣະພຣະຫມາຍັງຍົກສະຖານະກຸຫະວ່າ ບໍ່ແມ່ນເດັກ ຫຼື ໜຸ່ມທົ່ວໄປ ແຕ່ເປັນອົງພຣະເຈົ້າຜູ້ມີພາລະກິດ ໃຫ້ປົກປ້ອງເທວະທີ່ກຳລັງທຸກຍາກ. ບົດນີ້ເນັ້ນຄວາມອັບອາຍ/ພ່າຍແພ້ຂອງ ສັກຣະ(ອິນທຣະ) ແລະ ໂລກະປາລະ, ພ້ອມທັງຄວາມອຶດອັດຂອງພຣະວິສະນຸ ອັນເກີດຈາກພະລັງຕະປະສະຍາຂອງຕາຣະກະ. ເມື່ອກຸຫະປາກົດ ເທວະທັງຫຼາຍຈຶ່ງກັບຄືນສູ້ຮົບ ແລະຄຳສັ່ງຂອງພຣະພຣະຫມາກໍຊັດເຈນ: ຈົ່ງສັງຫານ “ປາປະປຸຣຸສະ” ຕາຣະກະ ເພື່ອໃຫ້ຕຣິໂລກະກັບມາສຸກສະບາຍ. ທ້າຍບົດລະບຸວ່າເປັນອັດທະຍາຍໃນ ກຸມາຣະຂັນດະ ຂອງ ຣຸທຣະສັມຫິຕາ.
तारक-कुमार-युद्धवर्णनम् / Description of the Battle between Tāraka and Kumāra
ບົດທີ 10 ບັນຍາຍເຖິງການຕໍ່ສູ້ທີ່ຮຸນແຮງລະຫວ່າງ Kumara (Kartikeya) ແລະ ອະສູນ Taraka. Kumara ໄດ້ຢັບຢັ້ງ Virabhadra ແລະ ລະນຶກເຖິງພຣະສິວະ ເພື່ອຕັດສິນໃຈສັງຫານ Taraka. ບົດນີ້ເນັ້ນເຖິງຄວາມພ້ອມໃນການສູ້ຮົບ, ສຽງຮ້ອງທີ່ໜ້າຢ້ານ ແລະ ການສະໜັບສະໜູນຈາກເຫຼົ່າເທວະດາ. ການຕໍ່ສູ້ເປັນເຫດການລະດັບຈັກກະວານ ທີ່ໃຊ້ຫອກສັກຕິ, ມົນຄາຖາ ແລະ ຍຸດທະວິທີຕ່າງໆ. ທັງສອງຝ່າຍໄດ້ຜັດປ່ຽນກັນໂຈມຕີຢ່າງດຸເດືອດ ເຮັດໃຫ້ການຕໍ່ສູ້ມີຄວາມສູສີກັນ.
क्रौञ्चशरणागमनम् तथा बाणासुरवधः (Krauñca Seeks Refuge; Slaying of Bāṇāsura)
ອັດທະຍາ 11 ເລົ່າເຫດການການຂໍພຶ່ງພາ ແລະ ການລົງໂທດຢ່າງວ່ອງໄວ. ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ ພູເຂົາກຣອຍຈະ (Krauñca) ຖືກ “ບານາ” ທຳຮ້າຍແລະເຈັບປວດ ໄດ້ມາໃກ້ ແລະ ຂໍພຶ່ງພາພຣະກຸມາຣ (ສະກັນດາ). ກຣອຍຈະເຂົ້າມາດ້ວຍຄວາມຖ່ອມຕົນ ກົ້ມກາບທີ່ພຣະບາດດອກບົວຂອງສະກັນດາ ແລະ ສັນລະເສີນວ່າເປັນ ເທເວສະ ແລະ ຜູ້ທຳລາຍຕາຣະກາສຸຣ ພ້ອມອ້ອນວອນໃຫ້ປົກປ້ອງຈາກອະສຸຣ ບານາ. ສະກັນດາ ຜູ້ປົກປ້ອງຜູ້ພັກດີ (bhakta-pālaka) ພໍໃຈ ຈຶ່ງຖືອາວຸດສັກຕິອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ແລະ ອະທິຖານເຊີນພຣະສິວະໃນໃຈ. ຈາກນັ້ນພຣະອົງຂວ້າງສັກຕິໄປຫາບານາ ເກີດສຽງກ້ອງກັງວານ ທິດທັງຫມົດແລະຟ້າສະຫວ່າງໄສ. ໃນພິບຕາ ບານາພ້ອມກອງທັບຖືກເຜົາເປັນຂີ້ເຖົ່າ ແລະ ສັກຕິກໍກັບຄືນຫາສະກັນດາ. ອັດທະຍານີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນພະລັງຂອງການຂໍພຶ່ງພາ ແລະ ການສັນລະເສີນ ພ້ອມການໃຊ້ອຳນາດທຳມະພາຍໃຕ້ພຣະສິວະ.
तारकवधोत्तरं देवस्तुतिः पर्वतवरप्रदानं च / Devas’ Hymn after Tāraka’s Slaying and the Bestowal of Boons upon the Mountains
ອັດທະຍາຍ 12 ເປີດດ້ວຍພຣະພຣະຫມາເລົ່າການຕອບສະນອງຂອງເທວະຫຼັງຈາກການທໍາລາຍຕາຣະກະ. ພຣະວິສນຸ ແລະເທວະທັງຫຼາຍຊື່ນຊົມຍິນດີ ສະຫຼອງສະຕຸຕິຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງແດ່ພຣະກຸມາຣ/ສະກັນດະ ພຣະບຸດຂອງສັງກະຣະ. ບົດສັນລະເສີນຍົກພຣະສະກັນດະເປັນຜູ້ກະທໍາແຫ່ງຈັກກະວານ—ຜູ້ສ້າງ ຜູ້ຄ້ຳຈຸນ ແລະຜູ້ທໍາລາຍດ້ວຍອໍານາດທີ່ໄດ້ຮັບມອບ—ພ້ອມວອນຂໍໃຫ້ປົກປ້ອງເທວະ ແລະຮັກສາລະບຽບທໍາ. ເມື່ອຖືກສັນລະເສີນ ພຣະກຸມາຣພໍໃຈຍິ່ງ ແລະປະທານພອນຕາມລໍາດັບ. ໃນຕອນນີ້ ພຣະອົງກ່າວກັບພູເຂົາໂດຍກົງ ວ່າເປັນສິ່ງຄວນບູຊາຂອງນັກຕະປະ ຜູ້ປະກອບພິທີ ແລະຜູ້ຮູ້ທັນ ພ້ອມພະຍາກອນວ່າພູເຂົາຈະປາກົດເປັນຮູບພິເສດ ແລະເປັນຮູບລິງຄະຂອງພຣະສຳພູ ເພື່ອຄ້ຳຈຸນທຳມະຕະຫຼອດໄປ.
गणेशोत्पत्ति-प्रसङ्गः / Episode on the Origin of Gaṇeśa (Śvetakalpa Account)
ອັດທະຍາຍ 13 ເລີ່ມດ້ວຍ ສູຕະ ເລົ່າວ່າ ນາຣະດະ ຍິນດີຫຼັງຈາກໄດ້ຟັງອັດສະຈັນອັນດີງາມກ່ຽວກັບ ຕາຣະກາຣິ (ສະກັນດະ/ກາຣຕິເກຍ) ແລ້ວຖາມ ພຣະພຣະຫມາ ເພື່ອຂໍບັນຊີທີ່ຖືກຕ້ອງ (ວິທິ) ຂອງກະຖາອັນສູງສຸດຂອງ ພຣະຄະເນຊາ. ນາຣະດະ ຂໍເລື່ອງກໍາເນີດອັນເປັນມົງຄຸນ ແລະເຫດການໃນຊີວິດຂອງພຣະອົງ ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ມົງຄຸນທັງປວງ”. ພຣະພຣະຫມາ ອະທິບາຍຄວາມແຕກຕ່າງຂອງກັລປະ (kalpa-bheda): ໃນກ່ອນໜ້າມີການເລົ່າວ່າ ສານິ ເບິ່ງແລ້ວເຮັດໃຫ້ຫົວເດັກຖືກຕັດ ແລະປ່ຽນເປັນຫົວຊ້າງ. ບັດນີ້ ພຣະພຣະຫມາ ເລົ່າສະບັບ ສະເວຕະກັລປະ ໂດຍກໍານົດບໍລິບົດທີ່ ພຣະສິວະ ດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ຕັດຫົວເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຫ່ວງເຫດປັດໃຈ. ອັດທະຍາຍຍັງຢືນຢັນຫຼັກທຳວ່າ ຢ່າໃຫ້ມີຄວາມສົງໄສວ່າ ພຣະສັງກະຣະ ແມ່ນຜູ້ກະທໍາສູງສຸດ; ພຣະສຳພູ ເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງສາກົນ ທັງນິຣຄຸນ ແລະສະຄຸນ. ໂດຍລີລາຂອງພຣະອົງ ໂລກຖືກສ້າງ ຖືກຮັກສາ ແລະຖືກລະລາຍ. ຕໍ່ມາເລື່ອງເຂົ້າສູ່ບ້ານແລະຈັກກະວານ: ຫຼັງການອະພິເສກ ພຣະສິວະ ກັບໄປກາຍລາສາ ແລະເມື່ອເວລາສົມຄວນ ເງື່ອນໄຂສໍາລັບການປະກົດຂອງ ຄະນະປະຕິ ເກີດຂຶ້ນ; ພຣະປາຣະວະຕີ ມີ ຈະຍາ ແລະ ວິຈະຍາ ເປັນຜູ້ຕິດຕາມ ແລະປຶກສາກັນ ປູທາງໄປສູ່ເຫດການຕໍ່ໄປເກືອບກັບການເຂົ້າອອກ ການພິທັກປະຕູ ແລະຈຸດປະສົງແຫ່ງເທວະພຣະປະສົງ.
द्वारपाल-गणेशसंवादः / The Dialogue at the Gate: Gaṇeśa and Śiva’s Gaṇas
ອັດທະຍາຍ 14 ສະແດງການປະທະກັນຢູ່ປະຕູທີ່ສັກສິດ. ພຣະພຣະຫມາເລົ່າວ່າ ຄະນະຂອງພຣະສິວະ ຕາມພຣະບັນຊາ ໄດ້ມາດ້ວຍຄວາມໂກດ ແລະສອບຖາມຜູ້ເຝົ້າປະຕູ—ຄື ພຣະຄະເນຊາ ບຸດຂອງຄິຣິຈາ—ເຖິງຕົວຕົນ ກຳເນີດ ແລະເຈດຕະນາ ພ້ອມສັ່ງໃຫ້ຖອນຕົວ. ຄະເນຊາຖືໄມ້ທ່ອນ ຕອບຢ່າງກ້າຫານ ຖາມກັບ ແລະທ້າທາຍການຂັດຂວາງທີ່ປະຕູ. ຄະນະຫົວເຮາະເຢາະເຢີ້ຍ ແລ້ວປະກາດວ່າເປັນຜູ້ຕິດຕາມພຣະສິວະ ມາຕາມຄຳສັ່ງຂອງຊັງກະຣະເພື່ອຫ້າມເຂົາ; ເຕືອນວ່າບໍ່ຂ້າເພາະເຫັນວ່າເຂົາຄ້າຍຄະນະ. ແມ່ນຈະຖືກຂູ່ ຄະເນຊາກໍບໍ່ຍອມປ່ອຍປະຕູ. ສຸດທ້າຍ ຄະນະໄປລາຍງານຕໍ່ພຣະສິວະ ເຮັດໃຫ້ເລື່ອງຫັນຈຸດ: ການອ້າງວ່າເຊື່ອຟັງພຣະປະສົງຖືກທົດສອບຜ່ານຄວາມຂັດແຍ້ງນີ້ ໂດຍເນັ້ນອຳນາດ ຄວາມໃກ້ຊິດ ແລະການອະນຸຍາດໃນສາຍໄສວະ.
गणेश-वाक्यं तथा गणानां समर-सन्नाहः | Gaṇeśa’s Challenge and the Mustering of the Gaṇas
ອັດທະຍາຍ 15 ເປັນບົດນໍາກ່ອນສົງຄາມ ແລະ ຄໍາທ້າທາຍດ້ວຍວາຈາ. ພຣະພຣະຫມາເລົ່າວ່າ ຫຼັງຈາກໄດ້ຮັບຖ້ອຍຄໍາຈາກຜູ້ມີອໍານາດຍິ່ງ ຜູ້ຊຸມນຸມທັງຫມົດກໍ່ຕັ້ງໃຈແນ່ນອນ ແລະ ເດີນທາງໄປສູ່ສະຖານ/ວິຫານຂອງພຣະສິວະ ດ້ວຍການຕຽມພ້ອມເຕັມທີ່ເພື່ອການປະຈັນໜ້າ. ພຣະຄະເນຊາເຫັນການມາຮອດຂອງກະນະຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຈຶ່ງຢືນໃນທ່າທາງນັກຮົບ ແລະ ກ່າວກັບພວກເຂົາໂດຍກົງ. ພຣະອົງວາງເຫດການນີ້ເປັນການທົດສອບຄວາມຈົ່ງຮັກພັກດີຕໍ່ການປະຕິບັດພຣະອາຊະຍາຂອງພຣະສິວະ (śivājñā-paripālana) ແລະ ຍ້ໍາວ່າພຣະອົງເປັນເດັກ (bāla) ເພື່ອໃຫ້ເກີດຄວາມອາຍ ແລະ ຄວາມໝາຍສອນໃຈ: ຖ້ານັກຮົບຜູ້ຊໍານານຕໍ່ສູ້ກັບເດັກ ຄວາມອາຍຈະກັບໄປຫາພວກເຂົາ ແລະ ປາກົດຕໍ່ພຣະປາຣະວະຕີ ແລະ ພຣະສິວະເປັນພະຍານ. ພຣະອົງສັ່ງໃຫ້ເຂົ້າໃຈເງື່ອນໄຂ ແລະ ເຂົ້າສູ່ການຮົບຕາມຄວນ ພ້ອມປະກາດວ່າ ບໍ່ມີໃຜໃນສາມໂລກຈະຂັດຂວາງສິ່ງທີ່ຈະເກີດຂຶ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ກະນະທັງຫມົດຖືກຕັກເຕືອນແລະຖືກປຸກໃຈ ຈຶ່ງສວມອາວຸດຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ຊຸມນຸມເປັນກອງທັບ ສະທ້ອນນັຍທາງທໍາມະວ່າດ້ວຍອໍານາດ ວິໄນ ແລະ ລີລາອັນເປັນທິບພາບພາຍໃຕ້ອະທິປະໄຕຂອງພຣະສິວະ.
युद्धप्रसङ्गः—देवगणयुद्धे शिवविष्णुसंयोगः / Battle Episode—Śiva–Viṣṇu Convergence in the Devas’ Conflict
ບົດນີ້ ພຣະພຣະມາ ເລົ່າໃຫ້ ນາຣະດະ ຟັງເຖິງເຫດການສົງຄາມ: ມີເດັກ/ນັກຮົບຜູ້ນ່າຢ້ານ ທີ່ໄດ້ຮັບພະລັງຈາກ Śakti ອອກມາປະລະກັບເທວະ. ເທວະທັງຫຼາຍຕໍ່ສູ້ ແຕ່ໃນໃຈຍຶດໝັ້ນການລະລຶກເຖິງດອກບົວແຫ່ງພຣະບາດຂອງ Śiva ເປັນພະລັງແຫ່ງພັກຕິ. Viṣṇu ຖືກເຊີນມາ ແລະເຂົ້າສະໜາມຮົບດ້ວຍກຳລັງຍິ່ງໃຫຍ່ ແຕ່ຄູ່ຕໍ່ສູ້ອົດທົນເຫຼືອເກີນ ຈົນ Śiva ພິຈາລະນາວ່າ ຈະຊະນະໄດ້ດ້ວຍກົນລະຍຸດ/ກຸລະບາຍ (chala) ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍແຮງຕົງ. ຂໍ້ຄວາມຍັງຊີ້ໃຫ້ເຫັນສະພາບອັນພິລຶກຂອງ Śiva—nirguṇa ແຕ່ guṇarūpin—ແລະການປະກົດຂອງພຣະອົງເປັນປັດໃຈຕັດສິນທີ່ດຶງເທວະອື່ນໆເຂົ້າສູ່ສົງຄາມ. ທ້າຍສຸດເຫດການມຸ່ງໄປສູ່ການປອງດອງ ແລະການສະເຫຼີມສະຫຼອງ: gaṇa ຂອງ Śiva ຊື່ນບານ ແລະສັດທັງປວງຮ່ວມ utsava ເປັນໝາຍເຖິງການຟື້ນຟູຄວາມສົມດຸນ ແລະລະບຽບທິບພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງ Śiva.
देव्याः क्रोधः शक्तिनिर्माणं च (Devī’s Wrath and the Manifestation of the Śaktis)
ອັດທະຍາຍ 17 ເລີ່ມດ້ວຍນາຣະດາຖາມພຣະພຣະຫມາເຖິງຜົນຕາມມາຫຼັງເຫດການສຳຄັນທີ່ກ່ຽວກັບມະຫາເທວີ. ພຣະພຣະຫມາເລົ່າວ່າພວກຄະນະຕີດົນຕີ ແລະຈັດງານສະເຫຼີມສະຫຼອງໃຫຍ່, ແຕ່ພຣະສິວະຫຼັງຈາກຕັດຫົວໜຶ່ງ (ກ່ຽວກັບຫົວໜ້າຄະນະ) ກໍເກີດຄວາມໂສກ. ກິຣິຈາ/ເທວີໂກດແຄ້ນແລະເສົ້າໜັກ ຄຳນຶງເຖິງການແກ້ແຄ້ນຮ້າຍແຮງ ຈະທຳລາຍພວກຄະນະ ຫຼືເລີ່ມພຣະລະຍະ. ໃນຄວາມໂກດ ຈະກະດຳບາປາກົດສັກຕິນັບບໍ່ຖ້ວນຢ່າງທັນທີ. ສັກຕິເຫຼົ່ານັ້ນກໍກາບໄຫວ້ເທວີ ແລະຂໍຄຳສັ່ງ. ເທວີໃນນາມມະຫາມາຍາ ແລະສຳບູສັກຕິ/ປຣະກຣິຕິ ສັ່ງໃຫ້ພວກເຂົາປະຕິບັດການລະລາຍໂລກໂດຍບໍ່ລັງເລ. ອັດທະຍາຍນີ້ສະແດງການເຄື່ອນຈາກໂສກໄປສູ່ໂກດ, ການຖ່າຍອອກພະລັງຂອງເທວີເປັນຕົວແທນ, ແລະຄວາມຕຶງຕັນລະຫວ່າງແຮງທຳລາຍກັບລະບຽບຈັກກະວານ ເພື່ອປູທາງໄປສູ່ການແກ້ໄຂຕໍ່ໄປດ້ວຍພຣະອຳນາດເທວະ.
गणेशाभिषेक-वरदान-विधानम् | Gaṇeśa’s Consecration, Boons, and Prescribed Worship
ອັດທະຍາຍ 18 ເປັນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ນາຣະດະ ແລະ ພຣະພຣະຫມາ. ນາຣະດະຖາມວ່າ ຫຼັງຈາກ ເທວີ (ຄິຣິຈາ) ເຫັນລູກຊາຍມີຊີວິດອີກຄັ້ງ ເກີດຫຍັງຕໍ່. ພຣະພຣະຫມາເລົ່າເຖິງ “ມະໂຫດສະວະ” ອັນຍິ່ງໃຫຍ່: ພຣະບຸດຂອງພຣະສິວະຖືກປົດທຸກ ແລະ ຮັບພິທີອະພິເສກໂດຍເທວະ ແລະ ຫົວໜ້າຄະນະ ເພື່ອຢືນຢັນວ່າເປັນ ຄະຊານະນະ ແລະ ຜູ້ນຳໃນບໍລິວານພຣະສິວະ. ເທວີສິວາມີຄວາມປິຕິແບບແມ່ ກອດລູກ ມອບເຄື່ອງນຸ່ງ ແລະ ເຄື່ອງປະດັບ ພ້ອມທັງບູຊາຮ່ວມກັບ ສິດທິ ແລະ ອຳນາດອື່ນໆ. ຕໍ່ມາເທວີປະທານພອນ ກຳນົດໃຫ້ພຣະຄະເນຊາເປັນຜູ້ຄວນບູຊາກ່ອນ (ປູຣະວະປູຊະຍະ) ແລະ ຢູ່ໃນຄວາມບໍ່ເສົ້າໂສກຕະຫຼອດໃນຫມູ່ອະມະຕະ. ສິນດູຣະທີ່ເຫັນໄດ້ໃນໃບໜ້າຖືກຜູກເປັນຄຳສັ່ງພິທີ: ມະນຸດຄວນບູຊາພຣະອົງດ້ວຍສິນດູຣະ. ຍັງລະບຸອຸປະຈາຣະບູຊາເຊັ່ນ ດອກໄມ້, ຈັນທະນ໌, ທູບຫອມ, ນາຍເວດຍະ, ນີຣາຈະນະ ເພື່ອເປັນແບບຢ່າງອັນຖືກຕ້ອງສຳລັບການບູຊາພຣະຄະເນຊາ ແລະ ການເລີ່ມຕົ້ນອັນມົງຄຸນ.
गणेश-षण्मुखयोः विवाहविचारः / Deliberation on the Marriages of Gaṇeśa and Ṣaṇmukha
ອັດທະຍາຍ 19 ເລີ່ມດ້ວຍ ນາຣະດະ ຢືນຢັນວ່າໄດ້ຟັງເລື່ອງການເກີດອັນສູງສົ່ງ ແລະການປະພຶດອັນກ້າຫານແບບເທວະຂອງ ພຣະຄະເນຊາ ແລ້ວຖາມຕໍ່ວ່າ “ຕໍ່ຈາກນັ້ນເກີດຫຍັງ” ເພື່ອໃຫ້ກຽດສັກສີຂອງ ພຣະສິວະ ແລະ ພຣະສິວາ ແຜ່ກວ້າງ ແລະນຳຄວາມປິຕິຍິນດີອັນໃຫຍ່. ພຣະພຣະຫມາ ຊົມເຊີຍການຖາມດ້ວຍເມດຕາ ແລະເລີ່ມບອກເລື່ອງຢ່າງເປັນລຳດັບ. ພຣະສິວະ ແລະ ພຣະສິວາ ເປັນພໍ່ແມ່ຜູ້ອ່ອນໂຍນ ຮັກລູກຊາຍສອງອົງ—ພຣະຄະເນຊາ ແລະ ສັນມຸຂະ—ຄວາມຮັກເພີ່ມຂຶ້ນເຫມືອນດວງຈັນຂຶ້ນ. ລູກທັງສອງມີຄວາມສຸກພາຍໃຕ້ການດູແລ ແລະຕອບແທນດ້ວຍການຮັບໃຊ້ດ້ວຍພັກດີ (paricaryā) ຕໍ່ພໍ່ແມ່. ຕໍ່ມາໃນຊາກສ່ວນຕົວ ພຣະສິວະ ແລະ ພຣະສິວາ ປຶກສາກັນດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລະຄວາມຮອບຄອບ ວ່າລູກທັງສອງເຖິງວັຍແຕ່ງງານແລ້ວ ແລະພິຈາລະນາວິທີຈັດພິທີມົງຄຸນໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມທຳ ແລະເວລາອັນສົມຄວນ.
गणेशविवाहोत्सवः तथा सिद्धि-बुद्धि-सन्तानवर्णनम् | Gaṇeśa’s Wedding Festival and the Progeny of Siddhi & Buddhi
ອັດທະຍາຍ 20 ພາກພັນລະນາການສຳເລັດອັນມົງຄຸນຂອງພິທີແຕ່ງງານພຣະຄະເນຊາ ແລະການຕ້ອນຮັບໃນໂລກເທວະ. ພຣະພຣະຫມາເຫັນວ່າ ວິສະວະຣູປະ ປຣະຊາປະຕິ ພໍໃຈ ແລະມີບຸດສາວສອງຄົນຜຸດຜ່ອງ ຄື ສິດທິ ແລະ ພຸດທິ. ພຣະສິວະ (ສັງກະຣະ) ແລະ ຄິຣິຈາ ຈັດງານແຕ່ງງານໃຫຍ່ (ມະໂຫດສະວະ-ວິວາຫະ) ໃຫ້ເທວະ ແລະ ຣິສີ ຮ່ວມຍິນດີ; ວິສະວະກັມມາຊ່ວຍຈັດການໃຫ້ຖືກຕ້ອງ. ຕໍ່ມາ ພຣະຄະເນຊາມີບຸດເທວະສອງອົງ: ກເສມະ ເກີດຈາກສິດທິ ແລະ ລາພະ ເກີດຈາກພຸດທິ ເປັນນິມິດແຫ່ງຄວາມສະຫວັດດີ/ຄວາມປອດໄພ ແລະ ລາບຜົນ/ຄວາມຮັ່ງມີ. ຄວາມສຸກຂອງພຣະຄະເນຊາເກີນຈະພັນລະນາ ແລະເລື່ອງຈະເຄື່ອນໄປສູ່ການມາຮອດຂອງຜູ້ໜຶ່ງຫຼັງຈາກເດີນທາງຮອບໂລກ.