युद्धप्रसङ्गः—देवगणयुद्धे शिवविष्णुसंयोगः / Battle Episode—Śiva–Viṣṇu Convergence in the Devas’ Conflict

Verse 1

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा महेशानो भक्तानुग्रहकारकः । त्वद्वाचा युदकामोभूत्तेन बालेन नारद

ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ມະເຫສານະ—ຜູ້ມຸ່ງປະທານພຣະກະລຸນາແກ່ຜູ້ພັກດີ—ດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາຂອງເຈົ້າ ໂອ ນາຣະດະ ແລະດ້ວຍເດັກນ້ອຍນັ້ນ ຈຶ່ງເກີດຄວາມປາຖະໜາຈະຮົບພົນ।

Verse 2

विष्णुमाहूय संमंत्र्य बलेन महता युतः । सामरस्सम्मुखस्तस्याप्यभूद्देवस्त्रिलोचनः

ເອີ້ນພຣະວິສນຸມາ ແລ້ວປຶກສາກັນ; ດ້ວຍພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ສາມະຣະຢືນປະຈັນໜ້າກັບພຣະອົງ; ແລະພຣະເຈົ້າຜູ້ມີສາມພຣະເນດ (ພຣະສິວະ) ກໍປາກົດຢູ່ຕໍ່ໜ້າເຂົາເຊັ່ນກັນ।

Verse 3

देवाश्च युयुधुस्तेन स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम् । महाबला महोत्साहाश्शिवसद्दृष्टिलोकिताः

ເທວະທັງຫຼາຍ ໄດ້ລະລຶກເຖິງດອກບົວແຫ່ງພຣະບາດຂອງພຣະສິວະ ແລ້ວຈຶ່ງຕໍ່ສູ້ກັບເຂົາ. ພວກເຂົາມີພະລັງອັນໃຫຍ່ ແລະຄວາມຮືບຮົມອັນໃຫຍ່, ໄດ້ຮັບການຄ້ຳຈຸນແລະກຳລັງໃຈຈາກສາຍພຣະເນດອັນມົງຄຸນຂອງພຣະສິວະທີ່ມອງມາຫາພວກເຂົາ।

Verse 4

युयुधेऽथ हरिस्तेन महाबलपराक्रमः । महादेव्यायुधो वीरः प्रवणः शिवरूपकः

ຕໍ່ມາ ຮະຣິ ຜູ້ມີພະລັງແລະວິລະກຳອັນໃຫຍ່ ໄດ້ເຂົ້າຕໍ່ສູ້ກັບເຂົາ. ວິລະຊົນນັ້ນ—ຖືອາວຸດຂອງພຣະເທວີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່—ມີໃຈນ້ອມນຳ ແລະມີຮູບລັກຄ້າຍພຣະສິວະ।

Verse 5

यष्ट्या गणाधिपस्सोथ जघानामरपुङ्गवान् । हरिं च सहसा वीरश्शक्तिदत्तमहाबलः

ແລ້ວຫົວໜ້າແຫ່ງພວກຄະນະ ຜູ້ມີພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ອັນໄດ້ຮັບພະລັງຈາກ ສັກຕິ ໄດ້ຟາດດ້ວຍໄມ້ທ່ອນ ລົງໃສ່ເທວະຜູ້ສູງສຸດ ແລະໃນການຈູ່ໂຈມຢ່າງກະທັນຫັນ ກໍຟາດຮາຣິ (ວິດສະນຸ) ດ້ວຍ.

Verse 6

सर्वेऽमरगणास्तत्र विकुंठितबला मुने । अभूवन् विष्णुना तेन हता यष्ट्या पराङ्मुखाः

ໂອ ມຸນີ, ທີ່ນັ້ນພວກເທວະທັງປວງ ພະລັງຖືກທຳລາຍຈົນອ່ອນລ້າ; ຖືກວິດສະນຸຟາດດ້ວຍໄມ້ທ່ອນນັ້ນ ຈຶ່ງຫັນຫຼັງແລະຫນີໄປ.

Verse 7

शिवोपि सह सैन्येन युद्धं कृत्वा चिरं मुने । विकरालं च तं दृष्ट्वा विस्मयं परमं गतः

ໂອ ມຸນີ, ແມ່ນແຕ່ພຣະສິວະເອງ ກໍໄດ້ຮົບພົນດົນນານພ້ອມກອງທັບຂອງພຣະອົງ; ແຕ່ເມື່ອເຫັນຜູ້ນັ້ນອັນນ່າສະພຶງກົວ ພຣະອົງກໍຕົກຕະລຶງຢ່າງສູງສຸດ.

Verse 8

छलेनैव च हंतव्यो नान्यथा हन्यते पुनः । इति बुद्धिं समास्थाय सैन्यमध्ये व्यवस्थितः

«ຕ້ອງຂ້າດ້ວຍກົນອຸບາຍເທົ່ານັ້ນ; ບໍ່ອາດຖືກຂ້າອີກດ້ວຍວິທີອື່ນ» ເມື່ອຕັ້ງຈິດແນ່ນອນແລ້ວ ລາວຢືນປະຈຳຢູ່ກາງກອງທັບ។

Verse 9

शिवे दृष्टे तदा देवे निर्गुणे गुणरूपिणि । विष्णौ चैवाथ संग्रामे आयाते सर्वदेवताः

ເມື່ອໄດ້ເຫັນພຣະເທວະຊິວະ—ຜູ້ເປັນນິຣຄຸນແທ້ ແຕ່ກໍຮັບຮູບມີຄຸນໄດ້—ແລ້ວ ເມື່ອສົງຄາມກັບພຣະວິສນຸເລີ່ມຂຶ້ນ ບັນດາເທວະທັງປວງກໍມາຮອດທີ່ນັ້ນ।

Verse 10

गणाश्चैव महेशस्य महाहर्षं तदा ययुः । सर्वे परस्परं प्रीत्या मिलित्वा चक्रुरुत्सवम्

ໃນເວລານັ້ນ ບັນດາຄະນະ (gaṇa) ຂອງພຣະມະເຫສະ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຍິນດີອັນໃຫຍ່. ທຸກອົງພົບກັນດ້ວຍຄວາມຮັກໃຄ່ ແລະຈັດງານສະເຫຼີມສະຫຼອງເປັນອຸດສະວະ.

Verse 11

अथ शक्तिसुतो वीरो वीरगत्या स्वयष्टितः । प्रथम पूजयामास विष्णुं सर्वसुखावहम्

ຕໍ່ມາ ວິຣະບຸດຂອງພຣະສັກຕິ ຜູ້ກ້າຫານ ມີຈິດໃຈແຫ່ງວິຣະ ແລະປະກອບພິທີດ້ວຍວິໄນຂອງຕົນເອງ ໄດ້ບູຊາພຣະວິສນຸກ່ອນ—ຜູ້ປະທານສຸກສະບາຍແລະຄວາມສຸກທັງປວງ.

Verse 12

अहं च मोहयिष्यामि हन्यतां च त्वया विभो । छलं विना न वध्योऽयं तामसोयं दुरासदः

«ຂ້າພະເຈົ້າກໍຈະເຮັດໃຫ້ເຂົາຫຼົງມົວ; ແລ້ວ ໂອ ຜູ້ມີລິດເດດ ຈົ່ງຂ້າເຂົາໂດຍທ່ານ. ບໍ່ມີກົນອຸບາຍ ຜູ້ນີ້ບໍ່ອາດຖືກຂ້າໄດ້—ເຂົາເປັນຜູ້ມີທາມະສິກ ແລະຍາກຈະປະລາບ»។

Verse 13

इति कृत्वा मतिं तत्र सुसंमंत्र्य च शंभुना । आज्ञां प्राप्याऽभवच्छैवी विष्णुर्मोहपरायणः

ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ຕັ້ງໃຈຕັດສິນຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະໄດ້ປຶກສາກັບພຣະສັມພູຢ່າງລະອຽດ ແລ້ວໄດ້ຮັບພຣະບັນຊາ, ພຣະວິສະນຸຈຶ່ງຮັບບົດບາດແບບໄສວະ ແລະມຸ່ງໝັ້ນຕໍ່ກິດມົຫະ (ການຫຼອກລວງ) ຕາມພຣະປະສົງອັນເທວະຂອງພຣະສິວະ.

Verse 14

शक्तिद्वयं तथा लीनं हरिं दृष्ट्वा तथाविधम् । दत्त्वा शक्तिबलं तस्मै गणेशायाभवन्मुने

ໂອ ນັກບວດຜູ້ຮູ້! ເມື່ອເຫັນພຣະຫຣິ (ວິສນຸ) ຢູ່ໃນສະພາບທີ່ສັກຕິສອງປະການຫຼວມເຂົ້າກັນ ຈຶ່ງປະທານພະລັງຂອງສັກຕິນັ້ນໃຫ້ແກ່ພຣະຄະເນຊາ; ພຣະຄະເນຊາຈຶ່ງມີອຳນາດເພີ່ມພູນ.

Verse 15

शक्तिद्वयेऽथ संलीने यत्र विष्णुः स्थितस्स्वयम् । परिघं क्षिप्तवांस्तत्र गणेशो बलवत्तरः

ເມື່ອສັກຕິສອງປະການໄດ້ຫຼວມເຂົ້າກັນ ໃນບ່ອນທີ່ພຣະວິສນຸປະທັບຢືນຢູ່ເອງນັ້ນ, ພຣະຄະເນຊາຜູ້ມີກຳລັງຫຼາຍກວ່າ ໄດ້ຂວ້າງຄ້ອນເຫຼັກ (ປະຣິຄະ) ໄປທີ່ນັ້ນ.

Verse 16

इति श्रीशिवपुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे गणेशयुद्धगणेशशिरश्छेदन वर्णनं नाम षोडशोऽध्यायः

ດັ່ງນີ້ໃນ «ສີຣີ ຊິວະປຸຣານະ» ພາກທີສອງ «ຣຸດຣະສັມຫິຕາ» ແລະໃນພາກທີສີ່ «ກຸມາຣະຂັນຑະ» ບົດທີສິບຫົກ ຊື່ວ່າ «ການພັນລະນາສົງຄາມກັບພຣະຄະເນຊາ ແລະການຕັດສະຫຼະສີສະຂອງພຣະຄະເນຊາ» ກໍສິ້ນສຸດລົງ.

Verse 17

एकतस्तन्मुखं दृष्ट्वा शंकरोप्याजगाम ह । स्वत्रिशूलं समादाय सुक्रुद्धो युद्धकाम्यया

ເມື່ອພຣະອົງເຫັນໃບໜ້ານັ້ນຢູ່ຂ້າງໜຶ່ງ ພຣະສັງກະຣະກໍ່ກ້າວເຂົ້າມາ. ພຣະອົງຈັບຕຣິຊູນຂອງພຣະອົງ ດ້ວຍໂທສະແຮງ ແລະມຸ່ງໜ້າເຂົ້າສູ່ສົງຄາມ.

Verse 18

स ददर्शागतं शंभुं शूलह्स्तं महेश्वरम् । हंतुकामं निजं वीरश्शिवापुत्रो महाबलः

ແລ້ວວິລະຊົນຜູ້ມີພະລັງຫຼາຍ—ບຸດຜູ້ແຂງກ້າຂອງພຣະສິວາ—ໄດ້ເຫັນພຣະສັມພູ ມະເຫສະວະຣະ ກ້າວມາ ຖືຕຣິຊູນໃນພຣະຫັດ ແລະມີໃຈຈະປະຫານເຂົາ.

Verse 19

शक्त्या जघान तं हस्ते स्मृत्वा मातृपदांबुजम् । स गणशो महावीरश्शिवशक्तिप्रवर्द्धितः

ເຂົາລະລຶກເຖິງດອກບົວແຫ່ງພຣະບາດຂອງແມ່ ແລ້ວຟາດຕີພຣະອົງດ້ວຍພະລັງໃນມື. ວິລະຊົນໃຫຍ່ໃນຫມູ່ຄະນະນັ້ນ ໄດ້ຮັບການເສີມພະລັງດ້ວຍພຣະສິວະ-ສັກຕິ ແລະຈຶ່ງມີໄຊ.

Verse 20

त्रिशूलं पतितं हस्ताच्छिवस्य परमात्मनः । दृष्ट्वा सदूतिकस्तं वै पिनाकं धनुराददे

ເມື່ອເຫັນຕຣິຊູນຫຼຸດຕົກຈາກພຣະຫັດຂອງພຣະສິວາ ຜູ້ເປັນອາດຕະມະສູງສຸດ ສະດູຕິກະຈຶ່ງຢືນຢັນແລະຢືດຄັນທະນູພິນາກະນັ້ນຂຶ້ນ.

Verse 21

तमप्यपातयद्भूमौ परिघेण गणेश्वरः । हताः पंच तथा हस्ताः पञ्चभिश्शूलमाददे

ຕໍ່ມາ ຄະເນສະວະຣະໄດ້ຟາດຕີເຂົາໃຫ້ລົງສູ່ພື້ນດິນດ້ວຍຄ້ອນເຫຼັກ. ເມື່ອມືຫ້າຖືກຕັດຂາດ ເຂົາກໍ່ຈັບຕຣິຊູນດ້ວຍມືຫ້າທີ່ເຫຼືອ ແລະສືບຕໍ່ການຮົບ.

Verse 22

अहो दुःखतरं नूनं संजातमधुना मम । भवेत्पुनर्गणानां किं भवाचारी जगाविति

ໂອ້—ບັດນີ້ ຄວາມໂສກທີ່ໜັກກວ່າເກົ່າ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ຂ້ອຍ. ແລ້ວພວກກະນະຂອງພຣະສິວະຈະເປັນແນວໃດອີກ?—ດັ່ງນັ້ນ ພະວາຈາຣີ ໄດ້ກ່າວ.

Verse 23

एतस्मिन्नंतरे वीरः परिघेण गणेश्वरः । जघान सगणान् देवान्शक्तिदत्तबलान्वितः

ໃນທ່າມກາງແຫ່ງການປະຈັນນັ້ນ ພຣະຄເນສະ ຜູ້ກ້າຫານ ເຈົ້າແຫ່ງຄະນະ ຜູ້ໄດ້ຮັບພະລັງຈາກພຣະສັກຕິ ໄດ້ຖືກະບອກເຫຼັກ ຟາດລົງທຳລາຍເທວະທັງຫຼາຍ ພ້ອມຄະນະຂອງເຂົາເຈົ້າ।

Verse 24

गता दशदिशो देवास्सगणा परिघार्द्दिताः । न तस्थुस्समरे केपि तेनाद्भुतप्रहा रिणा

ເທວະທັງຫຼາຍພ້ອມຄະນະ ຖືກກະບອກເຫຼັກຟາດຈົນບາດເຈັບ ໂດຍຜູ້ໂຈມຕີອັນນ່າອັດສະຈັນນັ້ນ ແລ້ວພາກັນຫນີໄປທົ່ວສິບທິດ; ໃນສະໜາມຮົບ ບໍ່ມີໃຜຢືນຢັນຕໍ່ໜ້າລາວໄດ້ເລີຍ।

Verse 25

विष्णुस्तं च गणं दृष्ट्वा धन्योयमिति चाब्रवीत् । महाबलो महावीरो महाशूरो रणप्रियः

ເມື່ອພຣະວິສນຸເຫັນຄະນະນັ້ນ ກໍ່ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ນີ້ຊ່າງເປັນຜູ້ມີພອນແທ້—ມີພະລັງມະຫາ, ກ້າຫານມະຫາວີຣະ, ເປັນວິລະຊົນຍິ່ງ, ແລະຮັກການຮົບ»।

Verse 26

बहवो देवताश्चैव मया दृष्टास्तथा पुनः । दानवा बहवो दैत्या यक्षगंधर्वराक्षसाः

«ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນເທວະຫຼາຍອົງ ຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ; ແລະດັ່ງດຽວກັນ ໄດ້ເຫັນດານະວະ ແລະໄດຕະຍະຫຼາຍພວກ ພ້ອມທັງຢັກສະ, ຄັນທະວະ, ແລະຣາກສະສະ»।

Verse 27

नैतेन गणनाथेन समतां यांति केपि च । त्रैलोक्येऽप्यखिले तेजो रूपशौर्यगुणादिभिः

ບໍ່ມີໃຜທຽບເທົ່າກັບພຣະຄະເນດໄດ້ ໃນທັງສາມໂລກ ບໍ່ວ່າຈະເປັນລັດສະໝີ, ຄວາມງາມ ຫຼື ຄວາມກ້າຫານ.

Verse 28

एवं संब्रुवतेऽमुष्मै परिघं भ्रामयन् स च । चिक्षेप विष्णवे तत्र शक्तिपुत्रो गणेश्वरः

ໃນຂະນະທີ່ກ່າວແນວນັ້ນ, ພຣະຄະເນດ ບຸດແຫ່ງພຣະສັກຕິ ໄດ້ແກວ່ງຄ້ອນເຫຼັກໃສ່ພຣະວິສະນຸ.

Verse 29

चक्रं गृहीत्वा हरिणा स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम् । तेन चक्रेण परिघो द्रुतं खंडीकृतस्तदा

ແລ້ວຮະຣິ (ວິສນຸ) ຖືຈັກຣາ ແລະລະລຶກເຖິງພະບາດດອກບົວຂອງພຣະສິວະ; ດ້ວຍຈັກຣານັ້ນ ທ່ານໄດ້ຟັນທຸບຄ້ອນເຫຼັກ (ປະຣິຄະ) ໃຫ້ແຕກກະຈາຍຢ່າງວ່ອງໄວ।

Verse 30

खंडं तु परिघस्यापि हरये प्राक्षिपद्गणः । गृहीत्वा गरुडेनापि पक्षिणा विफलीकृतः

ແລ້ວກະນະໄດ້ຂວ້າງຊິ້ນໜຶ່ງຂອງຄ້ອນເຫຼັກໄປຫາຮະຣິ (ວິສນຸ)؛ ແຕ່ກະຣຸດາ ນົກໃຫຍ່ ໄດ້ຄວ້າຈັບໄວ້ ແລະເຮັດໃຫ້ການໂຈມຕີນັ້ນເປັນໝັນ।

Verse 31

एवं विचरितं कालं महावीरावुभावपि । विष्णुश्चापि गणश्चैव युयुधाते परस्परम्

ດັ່ງນັ້ນເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ ວິລະຊົນຍິ່ງໃຫຍ່ທັງສອງກໍຍັງຄົງສູ້ຮົບ; ແລະພຣະວິສນຸກັບກະນະຂອງພຣະສິວະ ກໍປະລະກັນແບບປະຈັນໜ້າ।

Verse 32

पुनर्वीरवरश्शक्तिसुतस्स्मृतशिवो बली । गृहीत्वा यष्टिमतुलां तया विष्णुं जघान ह

ຕໍ່ມາ ວີຣະຜູ້ເລີດນັ້ນ—ບຸດແຫ່ງຊັກຕິ, ຜູ້ມີພະລັງ ທີ່ຖືກຈື່ຈໍາວ່າ ສະມຣິຕະຊິວ—ໄດ້ຈັບໄມ້ຄ້ອນອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ແລະໃຊ້ມັນຟາດພຣະວິສນຸ.

Verse 33

अविषह्य प्रहारं तं स भूमौ निपपात ह । द्रुतमुत्थाय युयुधे शिवापुत्रेण तेन वै

ເມື່ອທົນຕໍ່ການຟາດນັ້ນບໍ່ໄດ້ ພຣະອົງກໍລົ້ມລົງສູ່ພື້ນດິນ. ແລ້ວກໍລຸກຂຶ້ນຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະສູ້ຮົບອີກຄັ້ງກັບບຸດແຫ່ງພຣະຊິວະນັ້ນ.

Verse 34

एतदंतरमासाद्य शूलपाणिस्तथोत्तरे । आगत्य च त्रिशूलेन तच्छिरो निरकृंतत

ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ເມື່ອພົບໂອກາດທີ່ເໝາະສົມ, ພຣະສິວະ (Śūlapāṇi) ໄດ້ສະເດັດໄປຂ້າງໜ້າທັນທີ ແລະ ໄດ້ຕັດຫົວຂອງຜູ້ນັ້ນດ້ວຍຕີສູນ.

Verse 35

छिन्ने शिरसि तस्यैव गणनाथस्य नारद । गणसैन्यं देवसैन्यमभवच्च सुनिश्चलम्

ໂອ້ ນາຣະດະ, ເມື່ອຫົວຂອງຄະນະນາຖະຖືກຕັດອອກ, ກອງທັບຂອງເຫຼົ່າຄະນະຂອງພຣະສິວະກໍຢຸດນິ່ງຢ່າງສິ້ນເຊີງ ຄືກັບກອງທັບຂອງເຫຼົ່າເທວະດາ.

Verse 36

नारदेन त्वयाऽऽगत्य देव्यै सर्वं निवेदितम् । मानिनि श्रूयतां मानस्त्याज्यो नैव त्वयाधुना

ໂດຍໄດ້ມາທີ່ນີ້ພ້ອມກັບນາຣະດະ, ເຈົ້າໄດ້ແຈ້ງທຸກຢ່າງໃຫ້ແກ່ພຣະແມ່ເຈົ້າ. ໂອ້ ຜູ້ມີທິຖິ, ຈົ່ງຟັງ: ໃນເວລານີ້ ເຈົ້າບໍ່ຄວນລະຖິ້ມຄວາມທິຖິ ແລະ ຄວາມຕັ້ງໃຈຂອງເຈົ້າ.

Verse 37

इत्युक्त्वाऽन्तर्हितस्तत्र नारद त्वं कलिप्रियः । अविकारी सदा शंभुर्मनोगतिकरो मुनिः

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະອົງກໍຫາຍໄປໃນທີ່ນັ້ນ. «ໂອ ນາຣະດະ, ເຈົ້າເປັນຜູ້ທີ່ຍຸກກະລິຮັກ» ເຖິງກ່າວ. ມຸນີປະກາດວ່າ: «ຊັມພູ (ພຣະຊິວະ) ບໍ່ແປປ່ຽນຕະຫຼອດການ ແລະກະທຳໄດ້ໄວດັ່ງໃຈ»។