
Sukta 9.86
Soma Pavamāna
Jagatī (probable)
ಈ ಸೋಮ ಪವಮಾನ ಸ್ತೋತ್ರವು ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಛಾನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲ್ಪಡುವ ಸೋಮದ ಜೀವಂತ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಸಿಹಿಯಾಗಿ, ಉಲ್ಲಾಸಕಾರಿಯಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಛಾನಿಯ ಸುತ್ತ ತಿರುಗುವ ಹನಿಗಳ ದೃಶ್ಯ ಯಜ್ಞಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಋತ (ಕೋಸ್ಮಿಕ ಕ್ರಮ)ದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಶತ್ರುಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ, ಗಾಯಕರು “ವಿಶಾಲ” ವಾಕ್ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ವೀರಬಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಸೋಮವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
प्र त आशवः पवमान धीजवो मदा अर्षन्ति रघुजा इव त्मना । दिव्याः सुपर्णा मधुमन्त इन्दवो मदिन्तमासः परि कोशमासते ॥
ಹೇ ಪವಮಾನ ಸೋಮ! ನಿನ್ನ ವೇಗವಂತ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಮುಂದೆ ಧಾವಿಸುತ್ತವೆ—ಧೀ (ಪ್ರೇರಿತ ಬುದ್ಧಿ)ಯಿಂದ ಚಲಿತ ಉಲ್ಲಾಸಗಳು—ಸ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಓಟಗಾರರಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ದಿವ್ಯ, ಸುಪರ್ಣ, ಮಧುಮಯ ಇಂದುಗಳು—ಅತಿಮದಿರ ಆನಂದದಾಯಕ—ಕೋಶ (ಪಾತ್ರ)ದ ಸುತ್ತಲೂ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
Mantra 2
प्र ते मदासो मदिरास आशवोऽसृक्षत रथ्यासो यथा पृथक् । धेनुर्न वत्सं पयसाभि वज्रिणमिन्द्रमिन्दवो मधुमन्त ऊर्मयः ॥
ಹೇ ಸೋಮ! ನಿನ್ನ ಮದಿರ, ವೇಗವಂತ ಉಲ್ಲಾಸಧಾರೆಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿವೆ—ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹರಡುವ ರಥಗಳಂತೆ. ಹಸು ಹಾಲಿನಿಂದ ಕರುವನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ, ಮಧುಮಯ ಊರ್ಮಿಗಳು ವಜ್ರಧಾರಿ ಇಂದ್ರನ ಕಡೆಗೆ ಒತ್ತಿ ಬರುತ್ತವೆ—ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಅವನ ವಿಜಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು.
Mantra 3
अत्यो न हियानो अभि वाजमर्ष स्वर्वित्कोशं दिवो अद्रिमातरम् । वृषा पवित्रे अधि सानो अव्यये सोमः पुनान इन्द्रियाय धायसे ॥
ಮುಂದೆ ಓಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಶ್ವದಂತೆ, ಬಲದ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸು; ಹೇ ಸ್ವರ್ವಿತ್ (ಸೂರ್ಯ-ಲೋಕವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವವನೇ), ಒತ್ತುವ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ದಿವ್ಯ ಪಾತ್ರ—ದಿವ್ಯದ ಕೋಶ—ದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸು. ಅವ್ಯಯ (ಅವಿನಾಶಿ) ಪವಿತ್ರದ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ವೃಷಭನಂತೆ, ಸೋಮನು ಪುನೀತನಾಗಿ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಇಂದ್ರಿಯ (ಇಂದ್ರ-ಶಕ್ತಿ)ಯನ್ನು ಧರಿಸಲು ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
Mantra 4
प्र त आश्विनीः पवमान धीजुवो दिव्या असृग्रन्पयसा धरीमणि । प्रान्तॠषयः स्थाविरीरसृक्षत ये त्वा मृजन्त्यृषिषाण वेधसः ॥
ಹೇ ಪವಮಾನ ಸೋಮ, ನಿನ್ನ ಆಶ್ವಿನೀ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿವೆ—ಧೀ (ದರ್ಶನ)ದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತ ದಿವ್ಯ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು—ಆಧಾರಾಸನದಲ್ಲಿ ಸಾರದ ಹಾಲು (ಪಯಸ್)ವನ್ನು ಹೊತ್ತು. ಒಳಗಿನ ಋಷಿಗಳು ದೃಢವಾದ ಧಾರೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ; ಹೇ ಋಷಿಷಾಣ (ಋಷಿ-ಪ್ರೇರಕ), ವೇಧಸ್ (ಪವಿತ್ರ ಜ್ಞಾನ-ಕಾರಿಗರು) ಆದ ಅವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಮೃಜಿಸಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 5
विश्वा धामानि विश्वचक्ष ऋभ्वसः प्रभोस्ते सतः परि यन्ति केतवः । व्यानशिः पवसे सोम धर्मभिः पतिर्विश्वस्य भुवनस्य राजसि ॥
ಹೇ ವಿಶ್ವಚಕ್ಷು, ಹೇ ಋಭ್ವಸ (ಮಹಾಶಕ್ತಿವಂತ), ನಿನ್ನ ಸತ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕೇತವಃ—ಪ್ರಕಾಶಧ್ವಜಗಳು—ಎಲ್ಲ ಧಾಮಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಆವರಿಸುತ್ತವೆ. ಹೇ ಸೋಮ, ನೀನು ಋತದ ಧರ್ಮಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಹರಿಯುತ್ತೀ; ಸರ್ವ ಭುವನದ ಪತಿಯಾಗಿ ನೀನು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯ ಮಾಡುತ್ತೀ.
Mantra 6
उभयतः पवमानस्य रश्मयो ध्रुवस्य सतः परि यन्ति केतवः । यदी पवित्रे अधि मृज्यते हरिः सत्ता नि योना कलशेषु सीदति ॥
ಸತ್ (ಸತ್ಯ)ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದ ಪವಮಾನ ಸೋಮನ ಕಿರಣಗಳು ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತವೆ. ಹರಿಯು (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ಪವಿತ್ರದ (ಛಾನನಿಯ) ಮೇಲೆ ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುವಾಗ, ತನ್ನ ಸತ್ಯಾಸನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಯೋನಿರೂಪ ಕಲಶಗಳಲ್ಲಿ—ರಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಧಾರಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ—ನಿವಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 7
यज्ञस्य केतुः पवते स्वध्वरः सोमो देवानामुप याति निष्कृतम् । सहस्रधारः परि कोशमर्षति वृषा पवित्रमत्येति रोरुवत् ॥
ಯಜ್ಞದ ಕೇತು (ಪ್ರಕಾಶಚಿಹ್ನ) ಪವತೆಯಾಗುತ್ತದೆ—ಸರಿಯಾಗಿ ಕ್ರಮಿತ ಮಾರ್ಗವಿರುವ ಸೋಮ; ಅವನು ದೇವರ ನಿಷ್ಕೃತ (ಪ್ರಕಟ) ಅವಕಾಶದತ್ತ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಹಸ್ರಧಾರನಾಗಿ ಅವನು ಕೋಶವನ್ನು ಸುತ್ತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ; ವೃಷಭಸಮಾನ ಬಲವಂತನು, ರೋರುವತ್ (ಗರ್ಜನ) ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಪವಿತ್ರವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ—ಶುದ್ಧಾನಂದದ ಉಕ್ಕು.
Mantra 8
राजा समुद्रं नद्यो वि गाहतेऽपामूर्मिं सचते सिन्धुषु श्रितः । अध्यस्थात्सानु पवमानो अव्ययं नाभा पृथिव्या धरुणो महो दिवः ॥
ರಾಜನಂತೆ ಅವನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ನದಿಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರುವಂತೆ; ಸಿಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಅವನು ಅಪಾಂ ಊರ್ಮಿ—ನೀರಿನ ಅಲೆ—ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಪವಮಾನನು ಅವ್ಯಯ ಶಿಖರವನ್ನು ಆರೋಹಿಸಿದ್ದಾನೆ: ಪೃಥಿವಿಯ ನಾಭಿ, ಮಹಾ ದಿವದ ಧರುಣ—ಸ್ಥಿರ ಸತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವನು.
Mantra 9
दिवो न सानु स्तनयन्नचिक्रदद्द्यौश्च यस्य पृथिवी च धर्मभिः । इन्द्रस्य सख्यं पवते विवेविदत्सोमः पुनानः कलशेषु सीदति ॥
ದಿವ್ಯ ಶಿಖರದಂತೆ ಗುಡುಗುತ್ತಾ ಅವನು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಧರ್ಮಗಳಿಂದ ದ್ಯೌ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ. ಇಂದ್ರನ ಸಖ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಪಡೆದು ಅವನು ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ—ಪವಮಾನ ಸೋಮನು ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಕಲಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 10
ज्योतिर्यज्ञस्य पवते मधु प्रियं पिता देवानां जनिता विभूवसुः । दधाति रत्नं स्वधयोरपीच्यं मदिन्तमो मत्सर इन्द्रियो रसः ॥
ಯಜ್ಞದ ಜ್ಯೋತಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ—ಮಧುರ ಮಧು, ಪ್ರಿಯ ಆನಂದ; ದೇವರ ಪಿತಾ ಮತ್ತು ಜನಕ, ವಿಶಾಲ ಪ್ರಕಾಶಸಂಪನ್ನ. ಅವನು ಎರಡು ಸ್ವಧಾ-ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾದ ರತ್ನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅತ್ಯಂತ ಮದಕರ, ಉಲ್ಲಾಸಮಯ, ಇಂದ್ರಿಯ (ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಬಲ ನೀಡುವ) ರಸ.
Mantra 11
अभिक्रन्दन्कलशं वाज्यर्षति पतिर्दिवः शतधारो विचक्षणः । हरिर्मित्रस्य सदनेषु सीदति मर्मृजानोऽविभिः सिन्धुभिर्वृषा ॥
ಘೋಷಿಸುತ್ತಾ ವಾಜಿ (ಬಲವಂತ) ಕಲಶದ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ—ದಿವದ ಪತಿ, ಶತಧಾರೆ, ವಿಶಾಲದರ್ಶಿ. ಹರಿತವರ್ಣ ಸೋಮನು ಮಿತ್ರನ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ; ಅವಿ (ಕುರಿ)ಯ ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ನದಿಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮರ್ಜಿತನಾಗಿ—ವೃಷಾ, ಪ್ರಬಲ ಜನಕಶಕ್ತಿ.
Mantra 12
अग्रे सिन्धूनां पवमानो अर्षत्यग्रे वाचो अग्रियो गोषु गच्छति । अग्रे वाजस्य भजते महाधनं स्वायुधः सोतृभिः पूयते वृषा ॥
ಸಿಂಧುಗಳ (ನದಿಗಳ) ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಪವಮಾನ (ಸೋಮ) ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ; ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ—ಕಿರಣಗಳ/ಗೋಗಳ ನಡುವೆ ಅಗ್ರಣಿಯಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲೇ ಅವನು ಬಲದ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಮಹಾಧನವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಸ್ವಯಂ-ಆಯುಧಧಾರಿ ಆ ವೃಷಭಸಮಾನ ಬಲವಂತನು ಸೋತೃಗಳು (ರಸ ಒತ್ತುವವರು) ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Mantra 13
अयं मतवाञ्छकुनो यथा हितोऽव्ये ससार पवमान ऊर्मिणा । तव क्रत्वा रोदसी अन्तरा कवे शुचिर्धिया पवते सोम इन्द्र ते ॥
ಈ ಪ್ರೇರಿತನು, ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ, ತನ್ನ ಅಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಉಣ್ಣೆ (ಚರಟೆ)ಯೊಳಗೆ ಹರಿದುಹೋದನು—ಪವಮಾನ. ಹೇ ಕವೇ, ನಿನ್ನ ಕ್ರತು (ಸಂಕಲ್ಪ)ದಿಂದ ಎರಡು ಲೋಕಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅವನು ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಶುದ್ಧ ಧೀಯುಳ್ಳ ಸೋಮನು, ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನಿನಗಾಗಿ ಪವಿತ್ರನಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ.
Mantra 14
द्रापिं वसानो यजतो दिविस्पृशमन्तरिक्षप्रा भुवनेष्वर्पितः । स्वर्जज्ञानो नभसाभ्यक्रमीत्प्रत्नमस्य पितरमा विवासति ॥
ದ್ರಾಪಿ (ಆವರಣ)ಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಯಜ್ಯನಾಗಿ, ದಿವಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಭುವನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿ ಅವನು ಇರುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವರ್ (ಪ್ರಕಾಶ)ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು, ನಭಸಿನ ವಿಶಾಲತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟನು; ತನ್ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಪಿತೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಅವನು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ—ಆ ಆದಿಮೂಲವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಪ್ರಸ್ತುತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 15
सो अस्य विशे महि शर्म यच्छति यो अस्य धाम प्रथमं व्यानशे । पदं यदस्य परमे व्योमन्यतो विश्वा अभि सं याति संयतः ॥
ಅವನು ಈ ಜನತೆಗೆ ಮಹಾ ಶಾಂತಿಯನ್ನೂ ಆಶ್ರಯವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾನೆ—ಯಾರು ಅವನ ಧಾಮವನ್ನು ಮೊದಲು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಾನೋ. ಅವನ ಪಾದವು ಪರಮ ವ್ಯೋಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದಾಗ, ಆ ಎತ್ತರದಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಅವನತ್ತ ಸಂಯತ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ; ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೇಲೆಯೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಋತ-ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
Mantra 16
प्रो अयासीदिन्दुरिन्द्रस्य निष्कृतं सखा सख्युर्न प्र मिनाति संगिरम् । मर्य इव युवतिभिः समर्षति सोमः कलशे शतयाम्ना पथा ॥
ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದ್ದಾನೆ ಇಂದು—ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ; ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ ಸ್ನೇಹದ ಸಂಧಿಯನ್ನು ಅವನು ಮುರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಯುವ ಪ್ರೇಮಿ ಯುವತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಧಾವಿಸುವಂತೆ, ಸೋಮನು—ಪೋಷಕ ಆಪಃಗಳೊಂದಿಗೆ—ನೂರು ಮಾರ್ಗಗಳ ಪಥದಿಂದ ಕಲಶಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ.
Mantra 17
प्र वो धियो मन्द्रयुवो विपन्युवः पनस्युवः संवसनेष्वक्रमुः । सोमं मनीषा अभ्यनूषत स्तुभोऽभि धेनवः पयसेमशिश्रयुः ॥
ಹೇ (ಕವಿಗಳೇ), ನಿಮ್ಮ ಧಿಯಃ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಲಿ—ಆನಂದ-ಯುವ, ಅದ್ಭುತವನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೂ ಹುಡುಕುವವು; ಅವು ಸಂವಸನಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ರಮಬದ್ಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮನೀಷೆಗಳು ಸೋಮನ ಕಡೆ ಅಭಿ-ಅನೂಷಿಸುತ್ತವೆ; ಸ್ತುಭಃ ಮತ್ತು ಧೇನವಃ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಒತ್ತಿ ಬರುತ್ತವೆ—ತೇಜಸ್ವಿ ಬಲದ ಪೋಷಣೆಯಾಗಿ.
Mantra 18
आ नः सोम संयतं पिप्युषीमिषमिन्दो पवस्व पवमानो अस्रिधम् । या नो दोहते त्रिरहन्नसश्चुषी क्षुमद्वाजवन्मधुमत्सुवीर्यम् ॥
ಓ ಸೋಮಾ, ನಿಯತ ಸಮೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಾ; ಬಲದ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪ್ರೇರಣೆ (ಇಷಾ)ಯೊಂದಿಗೆ. ಓ ಇಂದು, ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸು; ಓ ಪವಮಾನ, ಅಚ್ಯುತವಾಗಿ, ಅಸ್ರಿಧವಾಗಿ ಹರಿಯು. ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರ ಬಾರಿ ಹಾಲು ದೋಹುವ ಆ (ಧೇನು/ಇಷಾ) ಅಕ್ಷಯವಾಗಿ—ಬಲಯುಕ್ತ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: ವಾಜ (ವಿಜಯ-ಪ್ರಶಸ್ತಿ) ಸಹಿತ, ಮಧುರತೆಯ ಸಹಿತ, ಮತ್ತು ಸುವೀರ್ಯ (ವೀರ-ಶಕ್ತಿ) ಸಹಿತ.
Mantra 19
वृषा मतीनां पवते विचक्षणः सोमो अह्नः प्रतरीतोषसो दिवः । क्राणा सिन्धूनां कलशाँ अवीवशदिन्द्रस्य हार्द्याविशन्मनीषिभिः ॥
ಪ್ರೇರಣೆಗಳ ವೃಷಭನಾದ ಸೋಮನು—ವಿಚಕ್ಷಣ—ತನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ದಿನವನ್ನು, ಉಷಸ್ಸುಗಳನ್ನು, ದ್ಯೌವನ್ನು ದಾಟಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಿಂಧುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಲಶಗಳಲ್ಲಿ (ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ) ಒತ್ತಿ ತುಂಬಿಸುತ್ತಾನೆ; ಋಷಿಗಳ ಮಣೀಷಾ (ಪ್ರಕಾಶಿತ ಬುದ್ಧಿ)ಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 20
मनीषिभिः पवते पूर्व्यः कविर्नृभिर्यतः परि कोशाँ अचिक्रदत् । त्रितस्य नाम जनयन्मधु क्षरदिन्द्रस्य वायोः सख्याय कर्तवे ॥
ಮಣೀಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪವಿತ್ರನಾಗುತ್ತಾ ಪ್ರಾಚೀನ ಕವಿ (ಸೋಮ) ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ; ನೃ-ಶಕ್ತಿಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಅವನು ಪಾತ್ರಗಳ (ಕೋಶ) ಸುತ್ತ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ತ್ರಿತನ ನಾಮವನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಮಧುವನ್ನು ಚಿಮ್ಮುತ್ತಾನೆ—ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನ ಸಖ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು.
Mantra 21
अयं पुनान उषसो वि रोचयदयं सिन्धुभ्यो अभवदु लोककृत् । अयं त्रिः सप्त दुदुहान आशिरं सोमो हृदे पवते चारु मत्सरः ॥
ಈ ಸೋಮನು ಪವಮಾನನಾಗಿ ಉಷಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಈವನೇ ನದಿಗಳಿಗೆ ಲೋಕ-ಕ್ರಮದ ಕರ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈವನೇ ತ್ರಿಃಸಪ್ತ (ಮೂರು ಬಾರಿ ಏಳು) ಬಾರಿ ಆಶಿರ (ಮಿಶ್ರಣ)ವನ್ನು ದೋಹುತ್ತಾ, ಸೋಮನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರನಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ—ಆನಂದಮಯ ಮತ್ಸರದಲ್ಲಿ ಮನೋಹರ।
Mantra 22
पवस्व सोम दिव्येषु धामसु सृजान इन्दो कलशे पवित्र आ । सीदन्निन्द्रस्य जठरे कनिक्रदन्नृभिर्यतः सूर्यमारोहयो दिवि ॥
ಹೇ ಸೋಮ, ದಿವ್ಯ ಧಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರನಾಗು; ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಹೇ ಇಂದು, ಕಲಶಕ್ಕೆ—ಪವಿತ್ರ (ಛಾನಣಿ)ಗೆ—ಪ್ರವೇಶಿಸು. ಇಂದ್ರನ ಜಠರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಘೋಷಿಸುತ್ತಾ, ನರಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಆಧಾರಿತನಾಗಿ, ನೀನು ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಆರೋಹಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೀ।
Mantra 23
अद्रिभिः सुतः पवसे पवित्र आँ इन्दविन्द्रस्य जठरेष्वाविशन् । त्वं नृचक्षा अभवो विचक्षण सोम गोत्रमङ्गिरोभ्योऽवृणोरप ॥
ಅದ್ರಿಗಳಿಂದ (ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ) ಸುತಗೊಂಡ ನೀನು, ಹೇ ಇಂದು, ಪವಿತ್ರನಾಗಲು ಪವಿತ್ರ (ಛಾನಣಿ)ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತೀ; ಇಂದ್ರನ ಜಠರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾ. ನೀನು ನೃಚಕ್ಷ—ಮಾನವರ ದ್ರಷ್ಟಾ—ವಿಚಕ್ಷಣನಾದೆ; ಹೇ ಸೋಮ, ನೀನು ಅಂಗಿರಸರಿಗೆ ಗುಪ್ತ ಗೋತ್ರ (ಗೋ-ಬೇಲಿ)ವನ್ನು ತೆರೆದೆಯೆ।
Mantra 24
त्वां सोम पवमानं स्वाध्योऽनु विप्रासो अमदन्नवस्यवः । त्वां सुपर्ण आभरद्दिवस्परीन्दो विश्वाभिर्मतिभिः परिष्कृतम् ॥
ಹೇ ಸೋಮ, ಪವಮಾನ, ಸ್ವಾಧ್ಯ (ಸ್ವಯಂ-ಶಾಸಿತ)ನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ವಿಪ್ರರು ಅನುಸರಿಸಿ, ನಿನ್ನ ನೆರವನ್ನೇ ಬಯಸಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ಇಂದು, ಸುಪರ್ಣ (ಸುಂದರ-ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ಪಂಖವಂತ)ನು ನಿನ್ನನ್ನು ದ್ಯೌವಿನ ಪಾರದಿಂದ ತಂದನು—ಎಲ್ಲ ಮತಿಗಳಿಂದ ಪರಿಷ್ಕೃತನಾಗಿ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾದವನೇ.
Mantra 25
अव्ये पुनानं परि वार ऊर्मिणा हरिं नवन्ते अभि सप्त धेनवः । अपामुपस्थे अध्यायवः कविमृतस्य योना महिषा अहेषत ॥
ಅವ್ಯ (ಕುರಿಯ ಉಣ್ಣೆ)ಯಲ್ಲಿ ಪುನಾನನಾಗಿ, ಪರಿವಾರ (ಚಲನಿಯ)ೊಳಗೆ ಊರ್ಮಿ (ಅಲೆ)ಯಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ಹರಿಯ (ಸುವರ್ಣ-ವರ್ಣದವ)ನಿಗೆ ಏಳು ಧೇನುಗಳು ನಮಿಸುತ್ತವೆ. ಅಪಾಂ ಉಪಸ್ಥ (ಜಲಗಳ ಮಡಿಲು)ದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಯವ (ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಶಕ್ತಿಗಳು) ಕವಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು; ಮಹಿಷರು ಋತಸ್ಯ ಯೋನಿಯ (ಸತ್ಯದ ಗರ್ಭ)ದ ಕಡೆಗೆ ಗರ್ಜಿಸಿದರು.
Mantra 26
इन्दुः पुनानो अति गाहते मृधो विश्वानि कृण्वन्त्सुपथानि यज्यवे । गाः कृण्वानो निर्णिजं हर्यतः कविरत्यो न क्रीळन्परि वारमर्षति ॥
ಇಂದು, ಪುನಾನನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಮೃಧ (ಪ್ರತಿರೋಧ)ಗಳನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿ, ಯಜ್ಯ (ಯಜಮಾನ)ನಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸುಪಥಗಳಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಗಾಃ (ಪ್ರಕಾಶ-ಕಿರಣಗಳು) ಮತ್ತು ಹರ್ಯತ ನಿರ್ಣಿಜ (ಮಿನುಗುವ ವಸ್ತ್ರ)ವನ್ನು ಸೃಜಿಸುತ್ತಾ, ಕವಿ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ದ್ರಷ್ಟಾ) ವೇಗದ ಅಶ್ವದಂತೆ ಆಟವಾಡುತ್ತ, ಪರಿವಾರ (ಚಲನಿಯ) ಸುತ್ತ ಹರಿದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಒತ್ತಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
Mantra 27
असश्चतः शतधारा अभिश्रियो हरिं नवन्तेऽव ता उदन्युवः । क्षिपो मृजन्ति परि गोभिरावृतं तृतीये पृष्ठे अधि रोचने दिवः ॥
ಅವಿರತವಾಗಿ, ಶತಧಾರೆಯಾಗಿ, ಶ್ರೀ-ಶಕ್ತಿಗಳು ಹರಿಯೆಂಬ (ಸುವರ್ಣ) ಅವನ ಮೇಲೆ ನಮನಿಸಿ ಹರಿದುಬರುತ್ತವೆ; ಜಲದಾಸೆಯಿಂದ ಉತ್ಸುಕವಾಗಿ ಅವು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತವೆ. ವೇಗವಂತ ಶಕ್ತಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ; ಗೋ-ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಆ ಮುಚ್ಚಿದ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು—ದಿವ್ಯದ ರೋಚನದಲ್ಲಿ, ಮೂರನೆಯ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಪೃಷ್ಠದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 28
तवेमाः प्रजा दिव्यस्य रेतसस्त्वं विश्वस्य भुवनस्य राजसि । अथेदं विश्वं पवमान ते वशे त्वमिन्दो प्रथमो धामधा असि ॥
ಈ ಪ್ರಜைகள் ನಿನ್ನವೇ—ದಿವ್ಯ ರೇತಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದವು; ನೀನು ಸಮಸ್ತ ಭುವನದ ಮೇಲೆ ಆಳುತ್ತೀ. ಆದಕಾರಣ, ಹೇ ಪವಮಾನ, ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವ ನಿನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿದೆ; ಹೇ ಇಂದು, ನೀನು ಧಾಮಗಳ ಆಧಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೊದಲನೆಯವನು.
Mantra 29
त्वं समुद्रो असि विश्ववित्कवे तवेमाः पञ्च प्रदिशो विधर्मणि । त्वं द्यां च पृथिवीं चाति जभ्रिषे तव ज्योतींषि पवमान सूर्यः ॥
ನೀನು ಸಮುದ್ರ, ಹೇ ಸರ್ವವಿತ್ ಕವಿ; ವಿಶಾಲ ವಿಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಐದು ದಿಕ್ಕುಗಳು ನಿನ್ನವೇ. ನೀನು ದ್ಯೌ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿ—ಎರಡನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿ ಧರಿಸಿದ್ದೀ; ಹೇ ಪವಮಾನ, ನಿನ್ನ ಜ್ಯೋತಿಗಳು ಸೂರ್ಯನೇ ಆಗಿವೆ.
Mantra 30
त्वं पवित्रे रजसो विधर्मणि देवेभ्यः सोम पवमान पूयसे । त्वामुशिजः प्रथमा अगृभ्णत तुभ्येमा विश्वा भुवनानि येमिरे ॥
ಹೇ ಸೋಮ ಪವಮಾನ! ನೀನು ಪವಿತ್ರ (ಛಾನಣಿ)ಯಲ್ಲಿ, ಋತದ ವಿಶಾಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವರಿಗಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತೀ. ಅಗ್ನಿ-ಅನ್ವೇಷಕ ಉಶಿಜರು ನಿನ್ನನ್ನು ಮೊದಲು ಹಿಡಿದರು; ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಭುವನಗಳೂ ತಮ್ಮ ಯೋಗ್ಯ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವು.
Mantra 31
प्र रेभ एत्यति वारमव्ययं वृषा वनेष्वव चक्रदद्धरिः । सं धीतयो वावशाना अनूषत शिशुं रिहन्ति मतयः पनिप्नतम् ॥
ಪ್ರೇರಿತ ಋಷಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅವಿನಾಶಿ ಛಾನಣಿಯನ್ನು ದಾಟಿ; ವೃಷಭ—ಹರಿತ-ತಾಮ್ರ ತೇಜಸ್ಸು—ಅಸ್ತಿತ್ವದ ವನಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜಾಗೃತ ಧೀತಿಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಸ್ತುತಿ ಹಾಡುತ್ತವೆ; ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಶಿಶುವನ್ನು ಮತಿಗಳು ನಕ್ಕು ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 32
स सूर्यस्य रश्मिभिः परि व्यत तन्तुं तन्वानस्त्रिवृतं यथा विदे । नयन्नृतस्य प्रशिषो नवीयसीः पतिर्जनीनामुप याति निष्कृतम् ॥
ಅವನು ಸೂರ್ಯನ ರಶ್ಮಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ನೇಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ತಂತುವನ್ನು ತ್ರಿವೃತವಾಗಿ ಎಳೆಯುತ್ತಾ—ಯಥಾ ವಿದೇ, ಸಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ. ಋತದ ನಿತ್ಯ-ನವೀನ ಪ್ರಶಿಷಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾ, ಜನಿಗಳ ಪತಿ ನಿಷ್ಕೃತ—ಸ್ಪಷ್ಟ ಮುಕ್ತ ದ್ವಾರ—ದ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ.
Mantra 33
राजा सिन्धूनां पवते पतिर्दिव ऋतस्य याति पथिभिः कनिक्रदत् । सहस्रधारः परि षिच्यते हरिः पुनानो वाचं जनयन्नुपावसुः ॥
ನದಿಗಳ ರಾಜನು ಹರಿದು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ—ದಿವ್ಯದ ಅಧಿಪತಿ; ಋತದ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಹಸ್ರಧಾರೆಯುಳ್ಳ ಹರಿತ-ತಾಮ್ರವರ್ಣದವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಪುನಾನ (ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾ) ವಾಣಿಯನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿ, ಅಂತರ-ನಿವಾಸದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಾನೆ.
Mantra 34
पवमान मह्यर्णो वि धावसि सूरो न चित्रो अव्ययानि पव्यया । गभस्तिपूतो नृभिरद्रिभिः सुतो महे वाजाय धन्याय धन्वसि ॥
ಹೇ ಪವಮಾನ, ನೀನು ಮಹಾಪ್ರವಾಹದಂತೆ ವಿಶಾಲ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತೀ; ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಅವ್ಯಯ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತೀ. ಕೈಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ನರರು ಅದ್ರಿ (ಕಲ್ಲುಗಳು)ಗಳಿಂದ ಒತ್ತಿ ಹೊರತೆಗೆದಾಗ, ನೀನು ಮಹಾ ವಾಜ—ಬಲದ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ—ಮತ್ತು ಧನ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೀ.
Mantra 35
इषमूर्जं पवमानाभ्यर्षसि श्येनो न वंसु कलशेषु सीदसि । इन्द्राय मद्वा मद्यो मदः सुतो दिवो विष्टम्भ उपमो विचक्षणः ॥
ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಆಹಾರವೂ ಊರ್ಜವೂ ತಂದು, ಹೇ ಪವಮಾನ, ನೀನು ಹರಿದು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತೀ; ಶ್ಯೇನ (ಗಿಡುಗ) ತನ್ನ ವಸು (ನೆಲೆ) ಕಡೆಗೆ ಹಾರುವಂತೆ, ನೀನು ಕಲಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತೀ. ಒತ್ತಿ ಹೊರತೆಗೆದವನೇ, ನೀನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಮದ—ಮತ್ತಿನ ಆನಂದ—ಆಗಿದ್ದೀ; ನೀನು ದ್ಯೌದ ಆಧಾರ, ಪರಮ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲದರ್ಶಿ.
Mantra 36
सप्त स्वसारो अभि मातरः शिशुं नवं जज्ञानं जेन्यं विपश्चितम् । अपां गन्धर्वं दिव्यं नृचक्षसं सोमं विश्वस्य भुवनस्य राजसे ॥
ಏಳು ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಮಾತೃಗಳು, ನವಜಾತ ಶಿಶುವನ್ನು—ಜಯಶೀಲನೂ ಸರ್ವವಿವೇಕಿಯೂ ಆದವನನ್ನು—ಸುತ್ತುವರಿದು ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ದಿವ್ಯ ಗಂಧರ್ವನಾದ, ನರರ ದ್ರಷ್ಟಿಯಾದ ಸೋಮವನ್ನು, ಸಮಸ್ತ ಭವನ-ಜಗತ್ತಿನ ರಾಜಸತ್ತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 37
ईशान इमा भुवनानि वीयसे युजान इन्दो हरितः सुपर्ण्यः । तास्ते क्षरन्तु मधुमद्घृतं पयस्तव व्रते सोम तिष्ठन्तु कृष्टयः ॥
ಹೇ ಇಂದು, ಈ ಭುವನಗಳ ಈಶಾನನೇ! ನೀನು ನಿನ್ನ ವೀರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಹಸಿರು (ಹರಿತ) ಸುಪರ್ಣ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಯೋಗಗೊಳಿಸುತ್ತೀಯ. ಅವು ನಿನಗಾಗಿ ಮಧುಮಯ ಘೃತವೂ ಪಯಸ್ಸೂ ಹರಿಸಲಿ; ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ವ್ರತದಲ್ಲಿ, ಹೇ ಸೋಮ, ಜನಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಿ.
Mantra 38
त्वं नृचक्षा असि सोम विश्वतः पवमान वृषभ ता वि धावसि । स नः पवस्व वसुमद्धिरण्यवद्वयं स्याम भुवनेषु जीवसे ॥
ಹೇ ಸೋಮ, ನೀನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಮಾನವತೆಗೆ ನೃಚಕ್ಷಾಃ (ನರರ ದ್ರಷ್ಟಿ-ಶಕ್ತಿ) ಆಗಿದ್ದೀಯ; ಹೇ ಪವಮಾನ ವೃಷಭ, ನೀನು ಆ ಲೋಕಧಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತೀಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ವಸುಮಯ ಸಮೃದ್ಧಿಯೂ ಹಿರಣ್ಯಮಯ ಪ್ರಕಾಶವೂ ಹೊಂದಿ ಪವಿತ್ರನಾಗು, ನಾವು ಭುವನಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಜೀವಿಸೋಣ.
Mantra 39
गोवित्पवस्व वसुविद्धिरण्यविद्रेतोधा इन्दो भुवनेष्वर्पितः । त्वं सुवीरो असि सोम विश्ववित्तं त्वा विप्रा उप गिरेम आसते ॥
ಹೇ ಇಂದು, ಗೋವಿತ್—ಗೋಗಳನ್ನೂ (ಪ್ರಕಾಶಕಿರಣಗಳನ್ನೂ) ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವವನು—ಆಗಿ; ವಸುವಿತ್—ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವವನು—ಆಗಿ; ಹಿರಣ್ಯವಿತ್—ಸುವರ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವವನು—ಆಗಿ ಪವಿತ್ರನಾಗು. ರೇತೋಧಾ—ಬೀಜಧಾರಕ—ನೀನು ಭುವನಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿತನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದೀ. ಹೇ ಸೋಮ, ನೀನು ಸುವೀರ—ವೀರ್ಯಪ್ರದಾತ—ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿತ್—ಸರ್ವಜ್ಞ; ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ವಿಪ್ರರು ಗೀತಿಯಿಂದ ಸಮೀಪ ಕುಳಿತು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 40
उन्मध्व ऊर्मिर्वनना अतिष्ठिपदपो वसानो महिषो वि गाहते । राजा पवित्ररथो वाजमारुहत्सहस्रभृष्टिर्जयति श्रवो बृहत् ॥
ಮಧುರತೆಯ ಊರ್ಮಿ ಮೇಲೇಳಿ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ; ಅಪ್ಸು ವಸಾನಃ—ನೀರಿನಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ—ಮಹಿಷಃ—ಮಹಾಬಲವಂತನು—ಒಳಗೆ ತೊಡಗಿ ದಾಟುತ್ತಾನೆ. ಪವಿತ್ರರಥದ ಮೇಲೆ ರಾಜನು ವಾಜ—ಬಲಸಮೃದ್ಧಿ—ಯನ್ನು ಏರುತ್ತಾನೆ; ಸಹಸ್ರಭೃಷ್ಟಿಃ—ಸಾವಿರಧಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ—ಅವನು ಉನ್ನತಗಳ ಮಹತ್ ಶ್ರವಃ—ವಿಶಾಲ ಕೀರ್ತಿ—ಯನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 41
स भन्दना उदियर्ति प्रजावतीर्विश्वायुर्विश्वाः सुभरा अहर्दिवि । ब्रह्म प्रजावद्रयिमश्वपस्त्यं पीत इन्दविन्द्रमस्मभ्यं याचतात् ॥
ಅವನು ಆನಂದಗಳನ್ನು ಮೇಲೇಳಿಸುತ್ತಾನೆ—ಪ್ರಜಾವತೀ, ವಿಶ್ವಾಯು, ಮತ್ತು ಅಹರ್ದಿವಿ ಸುಭರಾಃ—ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಸುಫಲಧಾರಿಣೀ—ಆಗುವಂತೆ. ಇಂದುವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದಾಗ, ಅವನು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ, ನಮಗೆ ಪ್ರಜೆಯೊಡನೆ ಬ್ರಹ್ಮ—ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯ ವಾಕ್ಯ—ಮತ್ತು ರಯಿ—ಸಮೃದ್ಧಿ—ಅಶ್ವಪಸ್ತ್ಯಂ, ಯಾತ್ರೆಗೆ ವೇಗದ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತರುವುದನ್ನು—ದಾನಮಾಡುವಂತೆ ಯಾಚಿಸಲಿ.
Mantra 42
सो अग्रे अह्नां हरिर्हर्यतो मदः प्र चेतसा चेतयते अनु द्युभिः । द्वा जना यातयन्नन्तरीयते नरा च शंसं दैव्यं च धर्तरि ॥
ಅವನೇ ಹರಿ—ದಿನಗಳ ಅಗ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ—ಹರ್ಯತವನ್ನು ಚಲಿಸುವ ಮದ (ಆನಂದೋನ್ಮಾದ)ವಾಗಿ, ಜಾಗೃತ ಚೇತಸಿನಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಿ, ದ್ಯುಭಿಗಳು (ಪ್ರಕಾಶಗಳು) ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಎರಡು ಜನಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅವನು ಚಲಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಧಾರಕನಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ ಶಂಸ (ಉಚ್ಚಾರ) ಮತ್ತು ದೈವ್ಯ ಸ್ತುತಿ—ಎರಡೂ ಒಂದಾಗಿ ಧಾರಿತವಾಗಿವೆ.
Mantra 43
अञ्जते व्यञ्जते समञ्जते क्रतुं रिहन्ति मधुनाभ्यञ्जते । सिन्धोरुच्छ्वासे पतयन्तमुक्षणं हिरण्यपावाः पशुमासु गृभ्णते ॥
ಅವರು ಅಭಿಷೇಕಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸಮಭಿಷೇಕಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮಧುವಿನಿಂದ ಅವನ ಕ್ರತು (ಸಂಕಲ್ಪ-ಶಕ್ತಿ)ಯನ್ನು ಲೇಹಿಸಿ, ಸಿಹಿತನದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ನಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿಂಧುವಿನ ಉಚ್ಛ್ವಾಸದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಉಕ್ಷಣ (ವೃಷಭ) ಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ—ಹಿರಣ್ಯಪಾವಾಃ (ಸುವರ್ಣ-ಶೋಧಕರು)ಗಳಿಂದ—ಜೀವಶಕ್ತಿರೂಪ ಪಶುವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಿದಂತೆ.
Mantra 44
विपश्चिते पवमानाय गायत मही न धारात्यन्धो अर्षति । अहिर्न जूर्णामति सर्पति त्वचमत्यो न क्रीळन्नसरद्वृषा हरिः ॥
ವಿಪಶ್ಚಿತ ಪವಮಾನನಿಗೆ ಹಾಡಿರಿ; ಮಹಾನದಿಯಂತೆ ಪೀಡಿತ ಅಂಧಸ್ (ಸೋಮರಸ) ಧಾರೆಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಅಹಿಯಂತೆ ಅವನು ಜೀರ್ಣ ತ್ವಚೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಸರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಆಟವಾಡುವ ಅಶ್ವದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವೃಷಭ—ಹರಿ—ಅವಿರತವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾನೆ.
Mantra 45
अग्रेगो राजाप्यस्तविष्यते विमानो अह्नां भुवनेष्वर्पितः । हरिर्घृतस्नुः सुदृशीको अर्णवो ज्योतीरथः पवते राय ओक्यः ॥
ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ರಾಜನು—ಜಲಗಳ ಅಧಿಪತಿ—ಬಲದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ದಿನಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿರುವನು. ಹರಿಯು ಘೃತಸ್ನು (ಘೃತಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಳುಕುವವನು), ಸುದೃಶೀಕ (ಸುಂದರ ದರ್ಶನೀಯ), ವಿಶಾಲತೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಣವದಂತೆ; ಜ್ಯೋತಿರಥದ ಮೇಲೆ ಹರಿದು, ರಾಯದ ಓಕ್ಯ (ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಅಂತರಂಗ ಗೃಹ)ಕ್ಕಾಗಿ ಪವಿತ್ರನಾಗಿ ಪವತೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
Mantra 46
असर्जि स्कम्भो दिव उद्यतो मदः परि त्रिधातुर्भुवनान्यर्षति । अंशुं रिहन्ति मतयः पनिप्नतं गिरा यदि निर्णिजमृग्मिणो ययुः ॥
ದಿವ್ಯದ ಉನ್ನತ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ಕಂಭ (ಆಧಾರಸ್ತಂಭ) ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದೆ; ಉದ್ಗತ ಮದ (ಉಲ್ಲಾಸ) ತ್ರಿಧಾತು (ಮೂರುಮಟ್ಟದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಹೊಂದಿದ) ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಮತಿಗಳು ಅಂಶು (ತೇಜಕಿರಣ)ವನ್ನು ಲೇಹಿಸಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ; ಋಗ್ಮಿಣರು (ಋಚೆ ಹಾಡುವವರು) ಗಿರಾ (ಸ್ತುತಿ)ಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟಾಗ, ಅದನ್ನು ಅದರ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ನಿರ್ಣಿಜ (ವಸ್ತ್ರ/ಆವರಣ)ದಿಂದ ಆವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 47
प्र ते धारा अत्यण्वानि मेष्यः पुनानस्य संयतो यन्ति रंहयः । यद्गोभिरिन्दो चम्वोः समज्यस आ सुवानः सोम कलशेषु सीदसि ॥
ಓ ಇಂದು, ನಿನ್ನ ಧಾರೆಗಳು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಲಿ; ಪುನಾನ (ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುವ) ಮತ್ತು ಸಂಯತ (ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಂಗ್ರಹಿತ)ನಾಗುವಾಗ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ವೇಗವಂತ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಧಾವಿಸುತ್ತವೆ. ನೀನು ಗೋಭಿಃ (ಪ್ರಕಾಶಕಿರಣಗಳು) ಜೊತೆಗೆ ಚಮ್ವೋಃ (ಎರಡು ಪಾತ್ರೆ/ಕಪ್)ಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಜ್ಯಸೇ (ಮಿಶ್ರಣಗೊಳ್ಳುವೆ) ಆಗ, ಓ ಸೋಮ, ಸುವಾನ (ಪೀಡಿತ/ಪಿಸುಕಲ್ಪಟ್ಟ)ನಾಗಿ, ಕಲಶೇಷು (ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ) ಆಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತೀ—ಪೂರ್ಣತೆಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ.
Mantra 48
पवस्व सोम क्रतुविन्न उक्थ्योऽव्यो वारे परि धाव मधु प्रियम् । जहि विश्वान्रक्षस इन्दो अत्रिणो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
ಹೇ ಸೋಮ, ಕ್ರತು-ವಿದ್ (ಸಂಕಲ್ಪಜ್ಞ), ನೀನು ಪವಿತ್ರನಾಗು; ಉಕ್ತ್ಯ (ಸ್ತೋತ್ರ)ಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿ, ಉಣ್ಣೆಯ ಗಾಳಣಿ (ಅವ್ಯ ವಾರೆ)ಯ ಸುತ್ತ ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಮಧುರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಓಡು. ಹೇ ಇಂದು, ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅತ್ರಿಣಃ—ಭಕ್ಷಕ ರಕ್ಷಸ್ಸುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಹರಿಸು; ನಾವು ವಿದಥ (ಸಭೆ)ಯಲ್ಲಿ ಸುವೀರರು (ವೀರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರು) ಆಗಿ ‘ಬೃಹತ್’—ವಿಶಾಲ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಘೋಷಿಸೋಣ.
It praises Soma as he is purified (pavamāna) through wool and strainers, becoming sweet, powerful, and fit for divine offering, while also supporting truth (ṛta) and strength for the worshippers.
These are the real ritual instruments and surroundings of Soma purification; the hymn also treats them as symbols of inner clarification—raw potency becoming clear, truthful inspiration.
It asks Soma to destroy hostile forces (rākṣasas, atriṇ) and to grant the community strong, ‘vast’ speech and heroic inner power in the sacred assembly.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.