
Sukta 2.22
Gṛtsamada (Bhārgava)
Jagatī (likely; hymn 2.22 is predominantly Jagatī with a refrain-like cadence)
ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಸ್ತೋತ್ರವು, ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಪಿಷ್ಠಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಿಸಿದ ಬಳಿಕ ದೇವನ ಶಕ್ತಿಯ ಉಕ್ಕೇರಿಕೆಯನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸೋಮವನ್ನು ‘ಸತ್ಯ’ ದೈವಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ, ‘ಸತ್ಯ’ ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಸಹಗಮಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನ ಬಲವೃದ್ಧಿ, ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಅವನ ಉದಾರ ದಾನ, ಹಾಗೂ ಆದಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ಜಲಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಜೀವವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ದೈವಿಕ ಋತವನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿದ ಮಹಾಕೃತ್ಯವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
त्रिकद्रुकेषु महिषो यवाशिरं तुविशुष्मस्तृपत्सोममपिबद्विष्णुना सुतं यथावशत् । स ईं ममाद महि कर्म कर्तवे महामुरुं सैनं सश्चद्देवो देवं सत्यमिन्द्रं सत्य इन्दुः ॥
ತ್ರಿಕದ್ರುಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಷ—ಮಹಾಬಲವಂತನು, ತುವಿಶುಷ್ಮ—ವಿಶಾಲ ಪರಾಕ್ರಮವಂತನು—ಯವಾಶಿರ (ಯವಮಿಶ್ರಿತ) ಸೋಮವನ್ನು, ವಿಷ್ಣುನಾ ಸುತಂ—ವಿಷ್ಣುವಿಂದ ಪೀಡಿತ/ಪೀಳಿದ—ತಾನು ಬಯಸಿದಂತೆ ಕುಡಿದನು. ನಂತರ ಮಹಾ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಅವನು ಹರ್ಷಿಸಿದನು—ಮಹಾಮುರು, ವಿಶಾಲವೂ ಪ್ರಚಂಡವೂ ಆದದು; ಮತ್ತು ಸತ್ಯ ಇಂದು (ಸೋಮ) ಸತ್ಯ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು—ದೇವನು ದೇವನಿಗೆ ಸೇರುವಂತೆ.
Mantra 2
अध त्विषीमाँ अभ्योजसा क्रिविं युधाभवदा रोदसी अपृणदस्य मज्मना प्र वावृधे । अधत्तान्यं जठरे प्रेमरिच्यत सैनं सश्चद्देवो देवं सत्यमिन्द्रं सत्य इन्दुः ॥
ನಂತರ ಪ್ರಕಾಶಮಯನಾಗಿ, ಅವನು ಓಜಸಿನಿಂದ ಕ್ರಿವಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಯುದ್ಧರೂಪನಾದನು; ತನ್ನ ಮಜ್ಮನಾ—ಮಹಿಮೆಯಿಂದ—ಎರಡು ರೋದಸೀ (ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವಿ)ಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ ಬಲವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಜಠರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅದನ್ನು ಹೊರಗೆ ಹರಿಬಿಟ್ಟನು; ಮತ್ತು ಸತ್ಯ ಇಂದು (ಸೋಮ) ಸತ್ಯ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು—ದೇವನು ದೇವನಿಗೆ ಸೇರುವಂತೆ.
Mantra 3
साकं जातः क्रतुना साकमोजसा ववक्षिथ साकं वृद्धो वीर्यैः सासहिर्मृधो विचर्षणिः । दाता राधः स्तुवते काम्यं वसु सैनं सश्चद्देवो देवं सत्यमिन्द्रं सत्य इन्दुः ॥
ಕ್ರತು ಜೊತೆಯೇ ಜನಿಸಿದವನೇ, ಓಜಸ್ಸಿನ ಜೊತೆಯೇ ನೀನು ಬೆಳೆದೆಯೆ; ವೀರ್ಯದಿಂದಲೇ ನೀನು ವೃದ್ಧನಾದೆ—ಸಮರಗಳಲ್ಲಿ ಅಜೇಯ, ಜನರ ಅಧಿಪತಿ. ದಾನಶೀಲನೇ, ಸ್ತುತಿಸುವವನಿಗೆ ನೀನು ಇಷ್ಟವಾದ ಧನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತೀಯೆ; ಸತ್ಯ ಇಂದು (ಸೋಮ) ಸತ್ಯ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ—ದೇವನು ದೇವನಿಗೆ ಸೇರಿ ನಿಂತಿರುವನು.
Mantra 4
तव त्यन्नर्यं नृतोऽप इन्द्र प्रथमं पूर्व्यं दिवि प्रवाच्यं कृतम् । यद्देवस्य शवसा प्रारिणा असुं रिणन्नपः । भुवद्विश्वमभ्यादेवमोजसा विदादूर्जं शतक्रतुर्विदादिषम् ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಆ ಪುರುಷಾರ್ಥಮಯ ಕೃತ್ಯ ನಿನ್ನದೇ—ಮೊದಲದು, ಪುರಾತನದು, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಬೇಕಾದದು. ದೇವನ ಶವಸದಿಂದ ನೀನು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿ, ಜಲಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ತೆರೆದಾಗ. ಆಗ ಅದೆವವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವವಾಯಿತು; ಹೇ ಶತಕ್ರತು, ನೀನು ಪೋಷಣ (ಊರ್ಜಾ) ಕಂಡೆ, ನೀನು ಪ್ರೇರಣೆ (ಇಷ್) ಯನ್ನೂ ಕಂಡೆ.
Indra’s Soma-drinking in the ‘three pressings’ (trikadruka), with Soma pressed in association with Viṣṇu, establishing the ritual-mythic setting.
Indra’s power and heroic capacity are described as growing together with will (kratu) and force (ojas), emphasizing his mastery over conflict and his generosity to the worshipper.
The primeval exploit: by divine might he breaks open the waters, frees the life-breath, and transforms the undivine into the divine through victorious power.
The hymn settles into the boon motif—finding nourishment and impulse—implying that Indra’s cosmic victory becomes the sacrificer’s renewed vitality and prosperity.
sainaṃ saścad devo devaṃ satyam indraṃ satya induḥ
sākaṃ jātaḥ kratunā sākam ojasā
तव त्यन्नर्यं नृतोऽप इन्द्र प्रथमं पूर्व्यं दिवि प्रवाच्यं कृतम् । यद्देवस्य शवसा प्रारिणा असुं रिणन्नपः । भुवद्विश्वमभ्यादेवमोजसा विदादूर्जं शतक्रतुर्विदादिषम् ॥It says Indra becomes fully powerful through Soma, accomplishes great cosmic deeds like releasing the waters, and then rewards the worshipper with desired wealth and strength.
Soma is the sacred drink that energizes Indra, and Viṣṇu is shown as a close ritual-cosmic ally in the pressing and in enabling Indra’s great work.
It expresses a bond of reliability and right order: the purified, truthful inspiration (Soma) naturally accompanies and supports the truthful power of Indra, ‘god cleaving to god.’
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.