
Sukta 2.22
Gṛtsamada (Bhārgava)
Indra (with Vishnu and Soma in close association)
Jagatī (likely; hymn 2.22 is predominantly Jagatī with a refrain-like cadence)
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରିଥିବା ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂକ୍ତରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ଚାପାଯାଇଥିବା ସୋମ ପାନ କରିବା ପରେ ଦେବତାଙ୍କ ଶକ୍ତି-ଉଦ୍ଗାରକୁ ଉତ୍ସବ କରାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ସୋମକୁ ‘ସତ୍ୟ’ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି, ଯାହା ‘ସତ୍ୟ’ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ନିଷ୍ଠାରେ ସଙ୍ଗ ଦେଇଥାଏ। ସୂକ୍ତଟି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଳବୃଦ୍ଧି, ଉପାସକଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଦାନଶୀଳତା, ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଜଳମୁକ୍ତି କରି ଜୀବନ ଓ ଦିବ୍ୟ ଋତ/ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିଥିବା ତାଙ୍କ ଆଦି କୃତ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ।
Mantra 1
त्रिकद्रुकेषु महिषो यवाशिरं तुविशुष्मस्तृपत्सोममपिबद्विष्णुना सुतं यथावशत् । स ईं ममाद महि कर्म कर्तवे महामुरुं सैनं सश्चद्देवो देवं सत्यमिन्द्रं सत्य इन्दुः ॥
ତ୍ରିକଦ୍ରୁକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହିଷ—ମହାବଳୀ, ତୁବିଶୁଷ୍ମ—ବିଶାଳ ପରାକ୍ରମୀ—ୟବାଶିର (ଯବମିଶ୍ରିତ) ସୋମକୁ, ବିଷ୍ଣୁନା ସୁତଂ—ବିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ/ନିଚୋଡ଼ା—ଯଥା ଇଚ୍ଛା କଲା ସେପରି ପାନ କଲା। ତାପରେ ସେ ମହା କର୍ମ କରିବାକୁ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା—ମହାମୁରୁ, ବିଶାଳ ଓ ପ୍ରଚଣ୍ଡ; ଏବଂ ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦୁ (ସୋମ) ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲା—ଦେବ ଦେବଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ହେବା ପରି।
Mantra 2
अध त्विषीमाँ अभ्योजसा क्रिविं युधाभवदा रोदसी अपृणदस्य मज्मना प्र वावृधे । अधत्तान्यं जठरे प्रेमरिच्यत सैनं सश्चद्देवो देवं सत्यमिन्द्रं सत्य इन्दुः ॥
ତାପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ସେ ଓଜସା ସହ କ୍ରିବିକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କଲା ଓ ଯୁଦ୍ଧରୂପ ହେଲା; ନିଜ ମଜ୍ମନା—ମହିମାରେ—ଦୁଇ ରୋଦସୀ (ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ)କୁ ପୂରଣ କରି ପ୍ରବଳ ଭାବେ ବଢ଼ିଲା। ସେ ନିଜ ଜଠରରେ ଅନ୍ୟକୁ ସ୍ଥାପନ କରି ତାହାକୁ ପ୍ରବାହିତ କରି ବାହାର କଲା; ଏବଂ ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦୁ (ସୋମ) ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲା—ଦେବ ଦେବଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ହେବା ପରି।
Mantra 3
साकं जातः क्रतुना साकमोजसा ववक्षिथ साकं वृद्धो वीर्यैः सासहिर्मृधो विचर्षणिः । दाता राधः स्तुवते काम्यं वसु सैनं सश्चद्देवो देवं सत्यमिन्द्रं सत्य इन्दुः ॥
କ୍ରତୁ ସହିତ ଜନ୍ମିତ, ଓଜସ ସହିତ ତୁମେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲ; ବୀର୍ୟ ସହିତ ତୁମେ ପ୍ରବଳ ହେଲ—ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଧିପତି। ଦାତା, ସ୍ତୁତିକାରୀଙ୍କୁ ତୁମେ ଇଚ୍ଛିତ ଧନ ଦେଉଛ; ଏବଂ ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦୁ (ସୋମ) ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁସରେ—ଦେବ ଦେବଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ରହେ।
Mantra 4
तव त्यन्नर्यं नृतोऽप इन्द्र प्रथमं पूर्व्यं दिवि प्रवाच्यं कृतम् । यद्देवस्य शवसा प्रारिणा असुं रिणन्नपः । भुवद्विश्वमभ्यादेवमोजसा विदादूर्जं शतक्रतुर्विदादिषम् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେ ପୁରୁଷାର୍ଥମୟ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମର—ପ୍ରଥମ, ପୂର୍ବ୍ୟ, ଦିବିରେ ପ୍ରଖ୍ୟାପ୍ୟ। ଯେତେବେଳେ ଦେବଙ୍କ ଶବସାରେ ତୁମେ ପ୍ରାଣକୁ ମୁକ୍ତ କଲ, ଜଳମାନଙ୍କୁ ଭେଦି ଖୋଲିଦେଲ। ତେବେ ଯାହା କିଛି ଅଦେବ ଥିଲା ସେ ସବୁ ତୁମ ଓଜସାରେ ଦେବ ହେଲା; ହେ ଶତକ୍ରତୁ, ତୁମେ ପୋଷଣ (ଊର୍ଜା) ମିଳାଇଲ, ତୁମେ ପ୍ରେରଣା (ଇଷ) ମଧ୍ୟ ମିଳାଇଲ।
It says Indra becomes fully powerful through Soma, accomplishes great cosmic deeds like releasing the waters, and then rewards the worshipper with desired wealth and strength.
Soma is the sacred drink that energizes Indra, and Viṣṇu is shown as a close ritual-cosmic ally in the pressing and in enabling Indra’s great work.
It expresses a bond of reliability and right order: the purified, truthful inspiration (Soma) naturally accompanies and supports the truthful power of Indra, ‘god cleaving to god.’
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.