Sukta 22
Sukta 2.22
Gṛtsamada (Bhārgava)
Indra (with Vishnu and Soma in close association)
Jagatī (likely; hymn 2.22 is predominantly Jagatī with a refrain-like cadence)
इंद्राला अर्पित हे लघु सूक्त विष्णूसह पिळलेल्या सोमाचे पान केल्यानंतर देवाच्या शक्तीच्या उधाणाचे स्तवन करते; तसेच सोमाला “सत्य” अशी दैवी शक्ती मानते, जी “सत्य” इंद्रास निष्ठेने साथ देते. इंद्राची वाढती पराक्रमशक्ती, उपासकाप्रती त्याची उदारता, आणि जलांना मुक्त करून जीवन व दैवी ऋत-व्यवस्था पुनर्स्थापित करणारा त्याचा आद्य पराक्रम—यांची येथे प्रशंसा केली आहे.
Mantras
Mantra 1
त्रिकद्रुकेषु महिषो यवाशिरं तुविशुष्मस्तृपत्सोममपिबद्विष्णुना सुतं यथावशत् । स ईं ममाद महि कर्म कर्तवे महामुरुं सैनं सश्चद्देवो देवं सत्यमिन्द्रं सत्य इन्दुः ॥
त्रिकद्रुक-यज्ञांत महिष (महाबली), तुविशुष्म (अतिप्रचंड बल) असलेला, यवाशिर (जव-मिश्रित) सोम—विष्णूने सुत केलेला—जसा त्याने इच्छिला तसा पिऊन गेला. मग तो महान कर्म करण्यासाठी आनंदित झाला—विस्तीर्ण, महाबल कार्य साधण्यासाठी; आणि सत्य इन्दु (सोम) सत्य इंद्राच्या मागोमाग गेला—देव देवाशी संलग्न होत.
Mantra 2
अध त्विषीमाँ अभ्योजसा क्रिविं युधाभवदा रोदसी अपृणदस्य मज्मना प्र वावृधे । अधत्तान्यं जठरे प्रेमरिच्यत सैनं सश्चद्देवो देवं सत्यमिन्द्रं सत्य इन्दुः ॥
मग तो दीप्तिमान होऊन, ओजाने क्रिवीसमोर उभा राहिला आणि युद्धरूप झाला; आपल्या महिम्याने दोन्ही रोदसी (द्यावा-पृथिवी) भरून टाकल्या आणि प्रचंड वाढला. त्याने आपल्या जठरात दुसऱ्याला धारण केले आणि त्याला ओतून बाहेर काढले; आणि सत्य इन्दु (सोम) सत्य इंद्राच्या मागोमाग गेला—देव देवाशी संलग्न होत.
Mantra 3
साकं जातः क्रतुना साकमोजसा ववक्षिथ साकं वृद्धो वीर्यैः सासहिर्मृधो विचर्षणिः । दाता राधः स्तुवते काम्यं वसु सैनं सश्चद्देवो देवं सत्यमिन्द्रं सत्य इन्दुः ॥
क्रतु (संकल्प) यांसह एकत्र जन्मलेला, ओज (बल) यांसह एकत्र तू वाढलास; वीर्यशक्तींनी एकत्र तू वृद्धिंगत झालास—आक्रमणे जिंकणारा, मनुष्यांचा अधिपती। दानदाता, स्तुती करणाऱ्यास तू इच्छित धन देतोस; आणि सत्य सोम, सत्य इंद्र—देव—याच्या मागोमाग चालतो; देव देवाशी संलग्न होतो।
Mantra 4
तव त्यन्नर्यं नृतोऽप इन्द्र प्रथमं पूर्व्यं दिवि प्रवाच्यं कृतम् । यद्देवस्य शवसा प्रारिणा असुं रिणन्नपः । भुवद्विश्वमभ्यादेवमोजसा विदादूर्जं शतक्रतुर्विदादिषम् ॥
हे इंद्रा, ते पुरुषार्थपूर्ण कर्म तुझेच आहे—प्रथम, प्राचीन, स्वर्गात घोषित करण्याजोगे—जेव्हा देवाच्या शवस् (महाबल)ाने तू प्राणास मुक्त केलेस, आणि जलांना फोडून उघड केलेस। तेव्हा जे काही अदेव होते ते तुझ्या ओजाने देवमय झाले; हे शतक्रतु, तू ऊर्ज (पोषणशक्ती) शोधलीस, तू इष (प्रेरणा/उत्साह) शोधलास।
Frequently Asked Questions
It says Indra becomes fully powerful through Soma, accomplishes great cosmic deeds like releasing the waters, and then rewards the worshipper with desired wealth and strength.
Soma is the sacred drink that energizes Indra, and Viṣṇu is shown as a close ritual-cosmic ally in the pressing and in enabling Indra’s great work.
It expresses a bond of reliability and right order: the purified, truthful inspiration (Soma) naturally accompanies and supports the truthful power of Indra, ‘god cleaving to god.’
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.