Pātivratya-kathana (The Narrative of the Pativrata)

Verse 1

वसिष्ठ उवाच । धर्मांगवदचः श्रुत्वा हृष्टो रुक्मांगदोऽब्रवीत् । सत्य ते जननी पुत्र संप्राप्ता मंदरे मया ॥ १ ॥

ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು: ಧರ್ಮಾಂಗದನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ರುಕ್ಮಾಂಗದನು ಹೇಳಿದನು—“ಸತ್ಯ, ಮಗನೇ! ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ನಾನು ಮಂದರ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 2

वेदाश्रयसुता बाला मदर्थं कृतनिश्चया । कुर्वंती दारुणं पुत्र तपो देवगिरौ पुरा ॥ २ ॥

ಹಿಂದೆ ವೇದಾಶ್ರಯನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಆ ಬಾಲಿಕೆ ನನ್ನ ನಿಮಿತ್ತ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಹೇ ಪುತ್ರ, ದೇವಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು।

Verse 3

इतः पंचदशादह्नो हयगामी गतो ह्यहम् । मंदरे पर्वतश्रेष्ठे बहुधातुसमन्विते ॥ ३ ॥

ಇಲ್ಲಿಂದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ನಾನು ಕುದುರೆಯಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ತೆರಳಿ, ಅನೇಕ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಂದರ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದೆನು।

Verse 4

तस्य मूर्द्धनि बालेयं तोषयंती महेश्वरम् । स्थिता गानपरा दृष्टा मया तत्र सुदर्शना ॥ ४ ॥

ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಸುಂದರಳಾದ ಸುದರ್ಶನೆಯನ್ನು ಕಂಡೆನು—ಅವಳು ಗಾನದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನಳಾಗಿ ನಿಂತು ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು; ಮತ್ತು ಆ ಯೌವನಕನ್ಯೆ ಅವನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಆಭರಣದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 5

ततोऽहं मूर्च्छया युक्तः पतितो धरणीतले । अनंगबाणसंविद्धो व्याधविद्धो यथा मृगः ॥ ५ ॥

ನಂತರ ಕಾಮನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ನಾನು ಮೂರ್ಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದೆನು—ಬೇಟೆಗಾರನಿಂದ ಬಾಣವಿದ್ದ ಮೃಗದಂತೆ।

Verse 6

ततोऽहमनया देव्या चालितश्चारुनेत्रया । वृतश्चैवापि भर्तृत्वे किंचित्प्रार्थनया सह ॥ ६ ॥

ನಂತರ ಆ ಚಾರುನೇತ್ರೆಯಾದ ದಿವ್ಯ ದೇವಿಯು ನನ್ನನ್ನು ಚೇತನಗೊಳಿಸಿದಳು; ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿನಯಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ತನ್ನ ಪತಿಯಾಗಿ ಕೂಡ ವರಿಸಿಕೊಂಡಳು।

Verse 7

मया चापि प्रतिज्ञातं स्वदक्षिणकरान्वितम् । सेयं भार्या विशालाक्षी कृता भूधरमस्तके ॥ ७ ॥

ನಾನೂ ನನ್ನ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಡನೆ ಈ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಈ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಪರ್ವತಶಿಖರದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 8

अवरुह्य धरापृष्टे समारुह्य तुरंगमम् । दिनत्रयेण त्वरितः संप्राप्तस्तव सन्निधौ ॥ ८ ॥

ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಇಳಿದು, ನಂತರ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ನಾನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ತಲುಪಿದೆನು.

Verse 9

पश्यमानो गिरीन्देशान्सरांसिसरितस्तथा ॥ । इयं हि जननी पुत्र तव प्रीतिविवर्द्धिनी ॥ ९ ॥

ನೀನು ಪರ್ವತಪ್ರದೇಶಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ತಿಳಿದುಕೋ, ಮಗನೇ—ಈ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿಯೇ ನಿನ್ನ ಜನನಿ; ಅದು ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 10

अभिवादय चार्वंगीं त्वं निजामिव मातरम् । तत्पितुर्वचनं श्रुत्वा हयसंस्थामरिंदमः ॥ १० ॥

“ಈ ಸುಂದರಾಂಗಿಯ ದೇವಿಯನ್ನು ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯಂತೆ ವಂದಿಸು.” ತಂದೆಯ ಮಾತು ಕೇಳಿ, ಶತ್ರುದಮನನಾದ ಅವನು ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತಳಾದ (ಅಶ್ವರൂപಿಣಿ) ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.

Verse 11

शिरसा धरणीं गत्वा इदं वचनमब्रवीत् । प्रसीद देवि मातस्त्वं भृत्यो दासः सुतस्तव ॥ ११ ॥

ಅವನು ತಲೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು—“ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು, ದೇವಿ, ಮಾತೆ! ನಾನು ನಿನ್ನ ಭೃತ್ಯ, ನಿನ್ನ ದಾಸ, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರ.”

Verse 12

नमस्करोमि जननीं बहुभूपालसंयुतः । तं पुत्रमवनीं प्राप्तं मोहिनी प्रेक्ष्य भूपते ॥ १२ ॥

ಹೇ ಭೂಪತೇ! ಅನೇಕ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಜನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದ ಆ ಪುತ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಹಿನೀ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಳು.

Verse 13

भर्तुर्दाक्षिण्ययोगाच्च अवतीर्य तुरंगमात् । अवागूहत बाहुभ्यामुत्थाप्य पतितं सुतम् ॥ १३ ॥

ಭರ್ತನ ದಯೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತಳಾಗಿ ಅವಳು ಕುದುರೆಯಿಂದ ಇಳಿದಳು. ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಮಗನನ್ನು ಎರಡೂ ಬಾಹುಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದಳು.

Verse 14

परिष्वक्तस्तदा मात्रा पुनरेवाभ्यनंदयत् । ततस्तां सुमनोज्ञैस्तु चारुवस्त्रैस्च भूषणैः ॥ १४ ॥

ತಾಯಿಯ ಅಪ್ಪುಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು. ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾದ ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 15

भूषयित्वा समारोप्य पुनरेव हयोत्तमम् । स्वपृष्ठे चरणं कृत्वा तस्या राजीवलोचनः ॥ १५ ॥

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ಏರಿದನು. ಕಮಲನಯನನು ಅವಳ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪಾದವನ್ನು ಇಟ್ಟನು.

Verse 16

तेनैव विधिना भूप पितरं चान्वरोहयत् । भूपालैः संवृतो गच्छन्पभ्द्यां धर्मांगदः सुतः ॥ १६ ॥

ಹೇ ಭೂಪಾ! ಅದೇ ವಿಧಾನದಂತೆ ಅವನು ತಂದೆಯನ್ನೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದನು. ಇತರ ರಾಜರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪುತ್ರ ಧರ್ಮಾಂಗದನು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದನು.

Verse 17

प्रहर्षपुलको ह्यासीज्जननीं प्रेक्ष्य मोहिनीम् । स्तूयमानः स्वयं चापि मेघगंभीरया गिरा ॥ १७ ॥

ಮೋಹಿನೀ ಜನನಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಪುಲಕಿತನಾದನು; ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ತಾನೇ ಮೇಘಗಂಭೀರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 18

धन्यः स तनयो लोके मातरो यस्य भूरिशः । नवा नवतरा भार्याः पितुरिष्टा मनोहराः ॥ १८ ॥

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತಾಯಂದಿರಿರುವ ಆ ಪುತ್ರನು ಧನ್ಯನು; ಹಾಗೆಯೇ ತಂದೆಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ, ಮನೋಹರವಾದ, ಸದಾ ಹೊಸದಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಯೌವನವತಿಯಾದ ಪತ್ನಿಯರೂ (ಧನ್ಯರು).

Verse 19

यस्यैका जननी लोके पिता तस्यैव दुःखभाक् । पितुर्दुःखेन किं सौख्यं पुत्रस्य हृदि वर्तते ॥ १९ ॥

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಒಬ್ಬಳೇ ಜನನಿ ಇದ್ದಾಳೋ, ಅವನ ತಂದೆಯೇ ಅವಳ ದುಃಖದ ಪಾಲುದಾರನಾಗುತ್ತಾನೆ; ತಂದೆ ದುಃಖಿಸಿದಾಗ ಪುತ್ರನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸುಖ ಹೇಗೆ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ?

Verse 20

एकस्या वंदने मातुः पृथिवीफलमश्नुते । मातॄणां वंदने मह्यं महत्पुण्यं भविष्यति ॥ २० ॥

ಒಬ್ಬೇ ತಾಯಿಗೆ ವಂದನೆ ಮಾಡಿದರೂ ಭೂಮಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ವಂದನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನನಗೆ ಮಹಾಪುಣ್ಯ ಉಂಟಾಗುವುದು।

Verse 21

तस्मादभ्यधिकं पुण्यं भविष्यति दिने दिने । एकमुच्चरमाणोऽसौ राजभिः परिवारितः ॥ २१ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಪುಣ್ಯವು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು; ಅವನು ಇದನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಉಚ್ಚರಿಸಿದರೂ ರಾಜರಿಂದ ಪರಿವಾರಿತನಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವನು।

Verse 22

प्रविष्टो नगरं रम्यं वैदिशं ऋद्धिसंयुतम् । हयस्थः प्रययौ राजा मोहिन्या सह तत्क्षणात् ॥ २२ ॥

ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ರಮ್ಯ ವಿದಿಶಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ರಾಜನು ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಮೋಹಿನಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 23

ततो गृहवरं प्राप्य पूज्यमानो जनैर्नृपः । अवरुह्य हयातस्मान्मोहिनीं वाक्यमब्रवीत् ॥ २३ ॥

ನಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೃಹವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಜನರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜನು ಕುದುರೆಯಿಂದ ಇಳಿದು ಮೋಹಿನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 24

धर्मांगदस्य पुत्रस्य गृहे गच्छ मनोहरे । एष ते गुरुशुश्रूषां करिष्यति यथा गुणम् ॥ २४ ॥

ಓ ಮನೋಹರಿಯೇ! ಧರ್ಮಾಂಗದನ ಪುತ್ರನ ಮನೆಯಿಗೆ ಹೋಗು; ಅವನು ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಗುರುಶುಶ್ರೂಷೆಯನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವನು।

Verse 25

न सखी नैव दासी ते शुश्रूषामाचरेदिति । सा चैवमुक्ता पत्या तु प्रस्थिता सुतमन्दिरम् ॥ २५ ॥

“ಸಖಿಯಂತೆ ಅಲ್ಲ, ದಾಸಿಯಂತೆ ಅಲ್ಲ—ಅವಳಿಗೆ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡಬೇಡ.” ಎಂದು ಪತಿ ಹೇಳಿದಾಗ, ಅವಳು ಮಗನ ಮನೆಯತ್ತ ಹೊರಟಳು।

Verse 26

धर्मांगदेन सा दृष्टा गच्छंती मन्दिराय वै । आत्मनो भर्तृवाक्येन परित्यज्य महीपतीन् ॥ २६ ॥

ತನ್ನ ಪತಿಯ ವಚನದಿಂದ ರಾಜರ (ಸಂಗ ಮತ್ತು ಆಹ್ವಾನಗಳನ್ನು) ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವಳು ಮಂದಿರದತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಧರ್ಮಾಂಗದನು ಅವಳನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 27

तिष्ठध्वं पितुरादेशादिमां शुश्रूषये ह्यहम् । स एवमुक्त्वा गत्वा तु बाहुभ्यां परिगृह्य वै । क्रमे पञ्चदशे प्राप्ते पर्यंके त्ववरोपयत् ॥ २७ ॥

ಪಿತೃಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿರಿ; ಅವಳಿಗೆ ಶುಶ್ರೂಷೆ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಹೋಗಿ, ಎರಡೂ ಭುಜಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಹದಿನೈದನೇ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಮಂಚದ ಮೇಲೆ ಇಳಿಸಿದನು.

Verse 28

कांचने पट्टसूत्रेण रचिते कोमले दृढे । मृद्वास्तरणसंयुक्ते मणिरत्नविभूषिते ॥ २८ ॥

ಅದು ಕಂಚನಮಯ ಮಂಚ; ಪಟ್ಟಿನ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ ನೆಯ್ದ—ಮೃದು ಆದರೂ ದೃಢ; ಮೃದುವಾದ ಹಾಸಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ಮಣಿರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 29

रत्नदीपैश्च बहुशः खचिते सूर्यसप्रभे । ततः पादोदकं चक्रे मोहिन्या धर्मभूषणः ॥ २९ ॥

ರತ್ನದೀಪಗಳಿಂದ ಅನೇಕವಾಗಿ ಖಚಿತವಾದ, ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ; ನಂತರ ಮೋಹಿನಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಧರ್ಮಭೂಷಣನು ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಳನೆಗೆ ನೀರನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು.

Verse 30

सन्ध्यावल्या गुरुत्वेन ह्यपश्यत्तां नृपात्मजः । नैवमस्याभवद्दुष्टं मनस्तां मोहिनीं प्रति ॥ ३० ॥

ಆದರೆ ಸಂಧ್ಯಾವಳಿಯ ಮೇಲಿನ ಗೌರವಭಾರದಿಂದ ರಾಜಕುಮಾರನು ಅವಳನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ; ಆ ಮೋಹಿನಿಯ ಕಡೆಗೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ದುಷ್ಟಭಾವದಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 31

सुकुमारोऽपि तन्वंगीं पीनोरुजघनस्तनीम् । मेने वर्षायुतसमामात्मानं च त्रिवत्सरम् ॥ ३१ ॥

ತಾನು ಸೂಕುಮಾರನಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಣ್ಣ ಅಂಗಗಳಾದರೂ ಪೀನ ಊರು-ಜಘನ-ಸ್ತನಗಳಿರುವ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಅವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷದವಳಂತೆ ಭಾವಿಸಿದನು; ತನ್ನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮೂರು ವರ್ಷದವನೆಂದು ಎಣಿಸಿದನು.

Verse 32

प्रक्षाल्य चरणौ तस्यास्तज्जलं शिरसि न्यधात् । उवाचावनतो भूत्वा सुकृती मातरस्म्यहम् ॥ ३२ ॥

ಅವಳ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷಾಳಿಸಿ, ಆ ಪಾದೋದಕವನ್ನು ತನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದನು. ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಆ ಪುಣ್ಯವಂತನು ಹೇಳಿದನು—“ಅಮ್ಮಾ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮಗನು.”

Verse 33

इत्युक्त्वा नरनारीभिः स्वयं च श्रमनाशनम् । चकार सर्वभोगैस्तां युयोज च मुदान्वितः ॥ ३३ ॥

ಇಂತೆಂದು ಪುರುಷರು-ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮುಂದೆ ಅವನು ತಾನೇ ಶ್ರಮನಾಶಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಹರ್ಷದಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಭೋಗಸೌಖ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದನು.

Verse 34

क्षीरोदमथने जाते कुण्डले चामृतस्रवं । ये लब्धे दानवाञ्चित्वा पाताले धर्ममूर्त्तिना ॥ ३४ ॥

ಕ್ಷೀರಸಾಗರ ಮಥನದಲ್ಲಿ ಕುಂಡಲಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೃತಧಾರೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗ, ಧರ್ಮಮೂರ್ತಿಯು ಅವನ್ನು ಪಡೆದು ದಾನವರನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದನು.

Verse 35

मोहिन्या कर्णयोश्चक्रे स्वयमेव वृषांगदः । अष्टोत्तरसहस्रैश्च धात्रीफलनिभैः शुभैः ॥ ३५ ॥

ಮೋಹಿನಿಯ ಕಿವಿಗಳಿಗಾಗಿ ವೃಷಾಂಗದನು ತಾನೇ ಶುಭ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಧಾತ್ರಿಫಲದಂತೆ ಕಾಣುವ ಸಾವಿರ ಎಂಟು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅವು ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 36

मौक्तिकै रचितैः शुभ्रैर्हारो देव्याः कृतो हृदि । निष्कं पलशतं स्वर्णं कुलिशायुतभूषितम् ॥ ३६ ॥

ದೇವಿಯ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದ ಮೇಲೆ ಶುಭ್ರ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಲಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ನೂರು ಪಲ ತೂಕದ ಸ್ವರ್ಣ ನಿಷ್ಕ, ವಜ್ರಸಮಾನ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 37

हार लघूत्तरं चक्रे मातुर्नृपसुतस्तदा । वलया वज्रखचिता द्विरष्टौ करयोर्द्वयोः ॥ ३७ ॥

ಆಗ ರಾಜಕುಮಾರನು ತಾಯಿಗೆ ಹಗುರವೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಆದ ಹಾರವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಅವಳ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಗೆ ವಜ್ರಖಚಿತವಾದ ಹದಿನಾರು ವಲಯಗಳನ್ನು (ಕಂಕಣಗಳನ್ನು) ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 38

एकैके निष्ककोटीभिर्मूल्यविद्भिर्नरैः कृताः । केयूरनूपुरौ तस्या अनर्घौ स नृपात्मजः ॥ ३८ ॥

ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರಿತ ನಿಪುಣರು ಇವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು; ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಒಂದೊಂದು ಕೋಟಿ ನಿಷ್ಕಗಳ ಬೆಲೆ ಇತ್ತು. ಅವಳ ಕೇಯೂರಗಳು (ಭುಜಬಂಧ) ಮತ್ತು ನೂಪುರಗಳು ಅಮೂಲ್ಯವೆಂದು ಆ ರಾಜಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 39

प्रददौ पितुरिष्टाया भूषणार्थं रविप्रभौ । कटिसूत्रं तु शर्वाण्या यदासीत्पावकप्रभम् ॥ ३९ ॥

ಆ ರಾಜಕುಮಾರನು ತಂದೆಯ ಪ್ರಿಯತಮೆಗೆ ಆಭರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಸೂರ್ಯಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ರತ್ನಖಂಡವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನಿಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಶರ್ವಾಣಿಯ ಕಟಿಸೂತ್ರವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟನು.

Verse 40

तद्भ्रष्टं भयभीतायाः संग्रामे तारकामये । कालनेमौ स्थिते राज्ये पतितं मूलपाचने ॥ ४० ॥

ತಾರಕಾಮಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಯಭೀತಳಾದ ಆಕೆಯ ಕೈಗಳಿಂದ ಅದು ಜಾರಿ ಬಿದ್ದಿತು. ಕಾಲನೇಮಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದಾಗ ಅದು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿತು.

Verse 41

तद्गृहीतं तु दैत्येन मयेन लोकमायिना । तं हत्वा मलये दैत्यं दैत्यकोटिसमावृतम् ॥ ४१ ॥

ಲೋಕಮಾಯೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ದೈತ್ಯ ಮಯನು ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು. ನಂತರ ಮಲಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ದೈತ್ಯರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ (ಆ ವೀರನು) ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು.

Verse 42

संवत्सररणे घोरे पितुर्वचनकारणात् । अवाप कटिसूत्रं तु दैत्यराजप्रियास्थितम् ॥ ४२ ॥

ಒಂದು ವರ್ಷ ನಡೆದ ಭೀಕರ ಸಮರದಲ್ಲಿ, ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ದೈತ್ಯರಾಜನ ಪ್ರಿಯೆಯ ಬಳಿ ಇರಿಸಲಾದ ಕಟಿಸೂತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 43

तद्ददौ पितुरिष्टायाः सानन्दपुलको नृपः । हिरण्यकशिपोः पूर्वं या भार्या लोकसुन्दरी ॥ ४३ ॥

ಆನಂದದಿಂದ ರೋಮಾಂಚಗೊಂಡ ಆ ರಾಜನು ಅವಳನ್ನು ತಂದೆಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಿಯವಧುವಾಗಿ ನೀಡಿದನು; ಅವಳು ಹಿಂದೆ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಲೋಕಸುಂದರಿ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 44

तस्याः सीमंतकश्चासीत्सौदामिनिसमप्रभः । सा प्रविष्टा समं पत्या यदा पावकमंगला ॥ ४४ ॥

ಅವಳ ಸೀಮಂತಕವು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪಾವಕಮಂಗಳಾ ಎಂಬ ಆ ಶುಭಸ್ತ್ರೀ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ (ಈ ಅದ್ಭುತವು ಕಂಡಿತು).

Verse 45

समुद्रे क्षिप्य सीमन्तं दुःखेन महतान्विता । सागरस्तत्तु संगृह्य रत्नश्रेष्ठयुगं किल ॥ ४५ ॥

ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿತಳಾಗಿ ಅವಳು ಸೀಮಂತಕವನ್ನು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಎಸೆದಳು. ಹೇಳುವಂತೆ, ಸಾಗರವು ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು—ಅದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರತ್ನಗಳ ಜೋಡಿ.

Verse 46

ददौ धर्मांगदायाथ तस्य वीर्येण तोषितः । जनन्याः प्रददौ हृष्टः सूर्यकोटिसमप्रभम् ॥ ४६ ॥

ನಂತರ ಅವನ ವೀರ್ಯದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಧರ್ಮಾಂಗದನಿಗೆ ಅದನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಹರ್ಷಗೊಂಡು ತಾಯಿಗೆ ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರ ಸಮಪ್ರಭೆಯ ವರ/ಉಪಹಾರವನ್ನು ದತ್ತನು।

Verse 47

अग्निशौचे शुभे वस्त्रे कंचुके सुमनोहरे । सहस्रकोटिमूल्ये ते मोहिन्याः संन्यवेदयत् ॥ ४७ ॥

ಅಂದು ಅವನು ಮೋಹಿನೀದೇವಿಗೆ ಅಗ್ನಿಶುದ್ಧವಾದ, ಶುಭವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಸುಂದರ ಕಂಚುಕವನ್ನೂ—ಸಹಸ್ರಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದವುಗಳಾಗಿ—ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 48

देवमाल्यं सुगंधाढ्यं तथा देवविलेपनम् । सर्वदेवगुरोः पूर्वं सिद्धहस्तात्सुदुर्लभम् ॥ ४८ ॥

ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ ದಿವ್ಯಮಾಲ್ಯವೂ, ದೇವವಿಲೇಪನವೂ (ಅನುಲೇಪನವೂ)—ಇವು ಮೊದಲು ಸರ್ವದೇವಗುರುಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧರ ಕೈಯಿಂದಲೂ ದೊರಕುವುದು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದವು।

Verse 49

धर्मांगदेन वीरेण द्वीपानां विजये तथा । लब्धं तत् प्रददौ देव्या मोहिन्याः कामवर्द्धनम् ॥ ४९ ॥

ದ್ವೀಪಗಳ ವಿಜಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೀರ ಧರ್ಮಾಂಗದನು ಪಡೆದ ವರಪ್ರಸಾದವನ್ನು—ಕಾಮವರ್ಧಕವಾದ ಆ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು—ಅವನು ದೇವಿ ಮೋಹಿನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 50

संभूष्य परया भक्त्या पश्चात्षड्रसभोजनम् । आनीतं मातृहस्तेन भोजयामास भूमिप ॥ ५० ॥

ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗೌರವಿಸಿ, ನಂತರ ಭೂಪನು ತಾಯಿಯ ಕೈಯಿಂದ ತರಲ್ಪಟ್ಟ ಷಡ್ರಸ ಭೋಜನವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದನು।

Verse 51

पुरस्तादेव जननीं वाक्यैः संबोध्य भूरिशः । मया त्वया च कर्तव्यं राज्ञो वाक्यं न संशयः ॥ ५१ ॥

ಮೊದಲು ಜನನಿಯನ್ನು ಅನೇಕ ವಚನಗಳಿಂದ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ನೀನು ಮತ್ತು ನಾನು ರಾಜನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ।

Verse 52

या इष्टा नृपतेर्देवि सास्माकं हि गरीयसी । इष्टा या भूपतेर्भर्तुस्तस्या या दुष्टमाचरेत् ॥ ५२ ॥

ಹೇ ದೇವಿ, ರಾಜನಿಗೆ ಇಷ್ಟಳಾದವಳು ನಮಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯಳು. ಭೂಪತಿ-ಸ್ವಾಮಿಯ ಇಷ್ಟಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ದುಷ್ಟವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ತ್ರೀ ಅಧರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.

Verse 53

सा पत्नी नरकं याति यावदिंद्राश्चतुर्दश । सापत्नभावं या कुर्याद्भर्तृस्नेहेष्टया सह ॥ ५३ ॥

ಭರ್ತೃಸ್ನೇಹದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಳಾದ ಸ್ತ್ರೀಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಪತ್ನಭಾವ (ಸೌತಭಾವ) ಬೆಳೆಸುವ ಪತ್ನಿ, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಇಂದ್ರರ ಕಾಲದವರೆಗೆ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ.

Verse 54

तस्याः स्नेहवियोगार्थं तप्यते ताम्रभ्राष्टके । यथा सुखं भवेद्भर्तुस्तथा कार्यं हि भार्यया ॥ ५४ ॥

ಅವಳ ಅತಿಸ್ನೇಹವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಕೆಂಡದಂತಾದ ತಾಮ್ರಪಾತ್ರೆಯ ಮೇಲೆ ತಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪತ್ನಿಯು ಪತಿಗೆ ಹಿತವೂ ಸುಖವೂ ಆಗುವಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Verse 55

अनुकूलं हितं तस्या इष्टाया भर्तुराचरेत् । यथा भर्ता तथा तां हि पश्येत वरवर्णिनि ॥ ५५ ॥

ಹೇ ಸುಂದರವರ್ಣಿನಿ, ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಭರ್ತನಿಗೆ ಅನುಕೂಲವೂ ಹಿತವೂ ಆಗುವಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಆಗ ಭರ್ತನೂ ಅವಳನ್ನು ಅದೇ ಸದುದ್ದೇಶದಿಂದ ನೋಡುವನು.

Verse 56

हीनायाश्चापि शुश्रूषां कृत्वा याति त्रिविष्टपम् । पश्चात्स्थाने भवेत्सापि मनसा याभवत्प्रिये ॥ ५६ ॥

ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಸೌತೆಯಿಗೂ ಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅವಳು ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ)ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಹೇ ಪ್ರಿಯೆ, ನಂತರ ಆ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳೂ ತನ್ನ ಮನೋಭಾವದಂತೆ ಮುಂದಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

Verse 57

सर्वान्भोगानवाप्नोति भर्तुरिष्टं प्रगृह्य हि । इर्ष्याभावपरित्यागात्सर्वेश्वरपदं लभेत् ॥ ५७ ॥

ಭರ್ತನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಭೋಗಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಇರ್ಷ್ಯೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅಸೂಯಾರಹಿತಳಾಗಿ, ಪರಮೇಶ್ವರಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

Verse 58

सपत्नी या सपत्न्यास्तुःशुश्रूषां कुरुते सदा । भर्तुरिष्टां संनिरीक्ष्य तस्या लोकोऽक्षयो भवेत् ॥ ५८ ॥

ಯಾವ ಪತ್ನಿ ಸದಾ ಸಹಪತ್ನಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಭರ್ತನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅದರಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಅವಳ ಲೋಕ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 59

भर्तुरिष्टा पुरा वेश्या ह्यभवत्सा कुलेषु वै । शूद्रजातेः सुदुष्टस्य परित्यक्तक्रियस्य तु ॥ ५९ ॥

ಅವಳು ಹಿಂದೆ ಭರ್ತನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ವೇಶ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸತ್ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಂತರ ಶೂದ್ರಜಾತಿಯ ಅತಿದುಷ್ಟ, ವಿಧಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಪುರುಷನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದಳು.

Verse 60

आचरद्वेश्यया सार्द्धं सा भार्या पतिरंजिनी । प्रक्षालनं द्वयोः पादौ द्वयोरुच्छिष्टभोजिनी ॥ ६० ॥

ಭರ್ತನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಉತ್ಸುಕಳಾದ ಆ ಪತ್ನಿ ವೇಶ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಂಡಳು; ಇಬ್ಬರ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಿತು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟವನ್ನು ಭುಂಜಿದಳು.

Verse 61

उभयोरप्यधः शेते उभयोर्वै हितं रता । वेश्यया वार्यमाणापि सदाचारपथे स्थिता ॥ ६१ ॥

ಅವಳು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಕೆಳಗೆ ಮಲಗುತ್ತಾಳೆ, ಇಬ್ಬರ ಹಿತದಲ್ಲೇ ರತಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ; ವೇಶ್ಯೆ ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಹ ಸದುಪಚಾರದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 62

एवं शुश्रीषयंत्या हि भर्तारं वेश्यया सह । जगाम सुमहान्कालो वर्तंत्या दुःखसागरे ॥ ६२ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಗಂಡನು ವೇಶ್ಯೆಯ ಸಂಗದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವಳು ಪತಿವ್ರತೆಯಾಗಿ ಅವನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಳು; ದುಃಖಸಾಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಅವಳಿಗೆ ಬಹು ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಕಳೆದಿತು।

Verse 63

अपरस्मिन्दिने भर्ता माहिषं मूलकान्वितम् । अभक्षयत निष्पावं दुर्मेधास्तैलमिश्रितम् ॥ ६३ ॥

ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ ಆ ದುರ್ಮೇಧಿ ಗಂಡನು ಮೂಲಕದ ಜೊತೆಯ ಮಹಿಷಮಾಂಸವನ್ನು ತಿಂದನು; ತೈಲಮಿಶ್ರಿತ ನಿಷ್ಪಾವ (ಒಂದು ವಿಧದ ಬೇಳೆ)ವನ್ನೂ ಭಕ್ಷಿಸಿದನು।

Verse 64

तदपथ्यभुजस्तस्य अवमन्य पतिव्रताम् । अभवद्दारुणो रोगो गुदे तस्य भगंदरः ॥ ६४ ॥

ಅಪಥ್ಯವನ್ನು ಭುಜಿಸಿ ಪತಿವ್ರತೆಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವನ ಗುದದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ರೋಗ—ಭಗಂದರ (ಫಿಸ್ಟುಲಾ)—ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 65

संदह्यमानोऽतितरां दिवा रात्रौ स भूरिशः । तस्य गेहे स्थितं वित्तं समादाय जगाम सा ॥ ६५ ॥

ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಅತ್ಯಂತ ದಹನದಿಂದ ಆ ಧನಿಕನು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟನು; ಅವಳು ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಟಳು।

Verse 66

वेश्यान्यस्मैददौ प्रीत्या यूने कामपरायणा । ततः स दीनवदनो व्रीडया च समन्वितः ॥ ६६ ॥

ಕಾಮಪರಾಯಣಳಾದ ಅವಳು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆ ಯುವಕನಿಗೆ ವೇಶ್ಯೆಯರನ್ನು ಒದಗಿಸಿದಳು; ಆಗ ಅವನು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೀನಮುಖನಾದನು।

Verse 67

उवाच प्ररुदन्भार्यां शूद्रो व्याकुलचेतनः । परिपालय मां देवि वेश्यासक्तं सुनिष्ठुरम् ॥ ६७ ॥

ಮನಸ್ಸು ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡ ಶೂದ್ರನು ಅತ್ತುಕೊಂಡು ಹೆಂಡತಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ದೇವಿ, ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡು; ವೇಶ್ಯಾಸಕ್ತನಾಗಿ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಕಠೋರಹೃದಯನಾಗಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 68

न मयोपकृतं किंचित्तव सुंदरि पापिना । रमते वेश्यया सार्द्धं बहूनब्दान्सुमध्यमे ॥ ६८ ॥

“ಹೇ ಸುಂದರಿ, ಪಾಪಿಯಾದ ನಾನು ನಿನಗೆ ಏನೂ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಹೇ ಸుమಧ್ಯಮೆ, ಅವನು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವೇಶ್ಯೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 69

यो भार्यां प्रणतां पापोनानुमन्येत गर्वितः । सोऽशुभानि समाप्नोति जन्मानि दश पंच च ॥ ६९ ॥

ವಿನಯದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸದ (ಗೌರವಿಸದ) ಪಾಪಿ ಗರ್ವಿತನು ಅಶುಭ ಫಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಐದು—ಅಂದರೆ ಹದಿನೈದು—ಅಶುಭ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 70

दिवाकीर्तिगृहे तस्माद्योनिं प्राप्स्यामि गर्हिताम् । तवापमानतो देवि मनो न कलुषीकृतम् ॥ ७० ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ದಿವಾಕೀರ್ತಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಗರ್ಹಿತ ಯೋನಿ (ಜನ್ಮ) ಪಡೆಯುವೆನು; ಆದರೂ ಹೇ ದೇವಿ, ನಿನ್ನ ಅವಮಾನದಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕಲుషಿತವಾಗಿಲ್ಲ.

Verse 71

इति भर्तृवचः श्रुत्वा भार्या भर्तारमब्रवीत् । पुराकृतानि पापानि दुःखानि प्रभवंति हि । तानि सक्षमते विद्वान् स विज्ञेयो नृणां वरः ॥ ७१ ॥

ಗಂಡನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಹೆಂಡತಿ ಗಂಡನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು— “ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳಿಂದಲೇ ದುಃಖಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಅವನ್ನು ಕ್ಷಮಾಭಾವದಿಂದ ಸಹಿಸುವ ಜ್ಞಾನಿಯೇ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.”

Verse 72

तन्मया पापया पापं कृतं वै पूर्वजन्मनि । तद्भजंत्या न मे दुःखं न विषादः कथंचन ॥ ७२ ॥

ನಾನು ಪಾಪಿನಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪಾಪ ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಭಜಿಸುವುದರಿಂದ ನನಗೆ ದುಃಖವೂ ಇಲ್ಲ, ವಿಷಾದವೂ ಎಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 73

एवमुक्त्वा समाश्वास्य भर्तारमनुशास्य च । अनीतं जनकाद्वित्तं बंधुभ्यो वरवर्णिनी ॥ ७३ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವಳು ಗಂಡನಿಗೆ ಆಶ್ವಾಸನೆ ನೀಡಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಆ ಸುಂದರ ವರ್ಣದ ಸತಿ ತಂದೆಯ ಮನೆಯಿಂದ ತಂದ ಧನವನ್ನು ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿದಳು.

Verse 74

क्षीरोदनिलयावासं मन्यते स्म सती पतिम् । दिवा दिवा त्रिर्यत्नेन रात्रौ गुह्यविशोधनम् ॥ ७४ ॥

ಆ ಸತಿ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಕ್ಷೀರಸಾಗರ ನಿವಾಸಿ (ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನಂತೆ) ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಅವಳು ಮೂರು ಬಾರಿ ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಗುಹ್ಯ ಶುದ್ಧಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 75

रजनीकरवृक्षोत्थं गृह्य निर्यासमंजसा । नखेन पातयेद्भर्तुः क्रिमीन्कुष्ठाच्छनैः शनैः ॥ ७५ ॥

ರಜನೀಕರ ವೃಕ್ಷದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ರಸವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ನಖದಿಂದ ಪತಿಯ ಕುಷ್ಠವ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೀಟಗಳನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಸ್ವಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು.

Verse 76

मयूरपुच्छसंयुक्तं पवनं चाकरोत्तदा । न देवि रात्रौ स्वपिति न दिवा च वरानना ॥ ७६ ॥

ಆಗ ಅವನು ನವಿಲಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು. ಓ ದೇವಿ, ಓ ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ! ಅವಳು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲೂ ನಿದ್ರಿಸಲಿಲ್ಲ, ಹಗಲಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 77

भर्तृदुःखेन संतप्ता अपश्यज्ज्वलितं जगत् । यद्यस्ति वसुधा देवी पितरो देवतास्तथा ॥ ७७ ॥

ಭರ್ತೃವಿಯೋಗದ ದುಃಖದಿಂದ ದಗ್ಧಳಾಗಿ ಅವಳು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡಳು. ಅವಳು ವಿಲಪಿಸಿದಳು—“ವಸುಧಾ ದೇವಿ ಇದ್ದಾಳೆಂದರೆ, ಪಿತೃಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳೂ ಇದ್ದರೆ…”।

Verse 78

कुर्वंतु रोगहीनं मे भर्तारं गतकल्मषम् । चंडिकायै प्रदास्यामि रक्तं मांससमुद्भवम् ॥ ७८ ॥

“ಅವರು ನನ್ನ ಭರ್ತಾರನನ್ನು ರೋಗರಹಿತನಾಗಿ, ಪಾಪಕಲ್ಮಷವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ಮಾಡಲಿ. ನಾನು ಚಂಡಿಕೆಗೆ ಮಾಂಸದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ರಕ್ತವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವೆನು.”

Verse 79

नृच्छागमहिषोपेतं भर्तुरारोग्यहेतवे । सादरं कारयिष्यामि उपवासान्दशैव तु ॥ ७९ ॥

ಭರ್ತಾರನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಮನುಷ್ಯ, ಮೇಕೆ ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆ/ಮಹಿಷ ಸೇರಿಸಿದ (ಬಲಿಯೊಡನೆ) ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸುವೆನು; ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹತ್ತು ಉಪವಾಸಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವೆನು.

Verse 80

शरीरं स्थापयिष्येऽहं सूक्ष्मकंटकसंस्तरे । नोपभोक्ष्यामि मधुरं नोपभोक्ष्यामि वै घृतम् ॥ ८० ॥

“ನಾನು ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮುಳ್ಳಿನ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡುವೆನು. ನಾನು ಸಿಹಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ತುಪ್ಪವನ್ನೂ ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 81

बाह्याभ्यंगविहीनाहं संस्थास्ये दिनसंचयम् । जीवतां रोगहीनो हि भर्ता मे शरदां शतम् ॥ ८१ ॥

“ಬಾಹ್ಯ ಅಭ್ಯಂಗ (ಎಣ್ಣೆ ಮಸಾಜು) ಇಲ್ಲದೆ ನಾನು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಜೀವಂತಿರುವವರೆಗೆ ನನ್ನ ಭರ್ತಾ ರೋಗರಹಿತನಾಗಿ ನೂರು ಶರತ್ತುಗಳು (ನೂರು ವರ್ಷ) ಬದುಕಲಿ.”

Verse 82

एवं प्रव्याहरंती सा वासरे वासरे गते । अथ कालेन चाल्पेन त्रिदोषोऽस्य व्यजायत ॥ ८२ ॥

ಹೀಗೆ ಅವಳು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿರಲಾಗಿ, ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾತ‑ಪಿತ್ತ‑ಕಫ ಎಂಬ ತ್ರಿದೋಷಗಳು ವಿಕಾರರೂಪವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು।

Verse 83

त्रिकटुं प्रददौ भर्तुर्यत्नेन महता तदा । शीतार्तः कंपमानोऽसौ पत्न्यंगुलिमखंडयत् ॥ ८३ ॥

ಆಗ ಅವಳು ಮಹಾ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಗಂಡನಿಗೆ ತ್ರಿಕಟುವನ್ನು ನೀಡಿದಳು; ಆದರೆ ಚಳಿಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದ ಅವನು ಹೆಂಡತಿಯ ಬೆರಳನ್ನು ನುಚ್ಚುನುಗ್ಗಿಸಿದನು।

Verse 84

उभयोर्दतयोः श्लेषः सहसा समपद्यत । तत्खंडमंगुलेर्वक्त्रे स्थितं नृपतिवल्लभे ॥ ८४ ॥

ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಇಬ್ಬರ ಹಲ್ಲುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ತಾಕಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡವು; ಮುರಿದ ಹಲ್ಲಿನ ತುಂಡು ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದ ಅಂಗುಳಿಯ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತು।

Verse 85

अथ विक्रीय वलयं क्रीत्वा काष्ठानि भूरिशः । चितां सार्पिर्युतां चक्रे मध्ये धृत्वा पतिं तदा ॥ ८५ ॥

ನಂತರ ಅವಳು ತನ್ನ ಬಳೆಯನ್ನು ಮಾರಿಕೊಂಡು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ತುಪ್ಪ ಲೇಪಿತ ಚಿತೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿದಳು; ಆಗ ಗಂಡನನ್ನು ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಳು।

Verse 86

अवरुह्य च बाहुभ्यां पादेनाकृष्य पावकम् । मुखे सुखं समाधाय हृदये हृदयं तथा ॥ ८६ ॥

ನಂತರ ಅವನು ಇಳಿದು, ಎರಡೂ ಭುಜಗಳೂ ಪಾದವೂ ಬಳಸಿ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಎಳೆದುಕೊಂಡು, ಬಾಯಲ್ಲಿ ‘ಸುಖ’ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹೃದಯವನ್ನೂ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 87

जघने जघनं देवि आत्मनः संनिवेश्य वै । दाहयामास कल्याणी भर्तुर्देहं रुजान्वितम् ॥ ८७ ॥

ಹೇ ದೇವಿ! ತನ್ನ ನಿತಂಬಗಳನ್ನು ಅವನ ನಿತಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಆ ಕಲ್ಯಾಣಿಯು ವೇದನೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಪತಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ದಹಿಸಿದಳು।

Verse 88

आत्मना सह चार्वंगी ज्वलिते जातवेदसि ॥ ८८ ॥

ಸುಂದರಾಂಗಿಯಾದ ಆಕೆ ತನ್ನ ಆತ್ಮಸಹಿತ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜಾತವೇದಸ್—ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು।

Verse 89

विमुच्य देहं सहसा जगाम पतिं समादाय च देवलोकम् । विशोधयित्वा बहुपापसंघान्स्वकर्मणा दुष्करसाधनेन ॥ ८९ ॥

ದೇಹವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಪತಿಯನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದಳು; ತನ್ನ ದुष್ಕರ ಸಾಧನಾರೂಪ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅನೇಕ ಪಾಪಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದಳು।

Verse 90

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे पतिव्रतोपाख्यानं नाम षोडशोऽध्यायः ॥ १६ ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬೃಹನ್ನಾರದೀಯಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ “ಪತಿವ್ರತೋಪಾಖ್ಯಾನ” ಎಂಬ ಹದಿನಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।