
Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution for AV 4.39; commonly Atharvan/Angiras-type seer lists—edition-dependent).
Devata: Antarikṣa as dhenu (cosmic source) with Vāyu as operative deity (calf/extractor).
Chandas: Mixed/prose-like anuṣṭubh cadence (Atharvanic style; not strictly metrical throughout).
AV 4.39 ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜೀವಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಮಂತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನು (ಮಧ್ಯಾಕಾಶವನ್ನು) ವಿಶ್ವದ ಹಾಲುಕೊಡುವ ಹಸುವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ; ವಾಯುವನ್ನು (ಗಾಳಿ/ಪ್ರಾಣ) ಆಕೆಯ ಕರುವಾಗಿ, ಪೋಷಕ ರಸವನ್ನು ಎಳೆದು ಹೊರತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವನಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೌಹಾರ್ದಕ್ಕೆ (ಸಂನತಿ) ಹೊಂದಿಸಿ, ಅಗ್ನಿ ಜಾತವೇದಸನ ಮೂಲಕ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿ, ಈ ಸ್ತುತಿ ಸಾಧಕನಿಗಾಗಿ ಆಯುಷ್ಯ, ಬಲ, ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿ, ಸಂತಾನ, ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಧನವನ್ನು ‘ಹಾಲುಹೀರುವಂತೆ’ ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
संनति पृ॒थि॒व्याम॒ग्नये॒ सम॑नम॒न्त्स आ॑र्ध्नोत्। यथा॑ पृथि॒व्याम॒ग्नये॑ स॒मन॑मन्ने॒वा मह्यं॑ सं॒नमः॒ सं न॑मन्तु
ಪೃಥ್ವಿಯ ಮೇಲೆ ಅಗ್ನಿಗಾಗಿ ‘ಸಂನತಿ’ (ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ನಮಸ್ಕಾರ/ವಂದನೆ) ಒಂದಾಗಿ ನಮಿದಿತು; ಅದರಿಂದ ಅವನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಪೃಥ್ವಿಯ ಮೇಲೆ ಅಗ್ನಿಗಾಗಿ ಅವರು ಒಂದಾಗಿ ನಮಿದಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಸಂನತಿಗಳೂ ಏಕಮನಸ್ಕವಾಗಿ ನಮಿಯಲಿ.
Mantra 2
पृ॒थि॒वी धे॒नुस्तस्या॑ अ॒ग्निर्व॒त्सः । सा मे॒ऽग्निना॑ व॒त्सेनेष॒मूर्जं॒ कामं॑ दुहाम्। आयुः॑ प्रथ॒मं प्र॒जां पोषं॑ र॒यिं स्वाहा॑
ಪೃಥಿವಿಯೇ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಧೇನು; ಅವಳ ವತ್ಸನು ಅಗ್ನಿ. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವತ್ಸನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವಳು ನನಗಾಗಿ ಇಷ (ಪೋಷಕ ಆಹಾರ), ಊರ್ಜ (ಶಕ್ತಿ) ಮತ್ತು ಕಾಮ (ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿ)ಗಳನ್ನು ದೋಹಲಿ—ಮೊದಲು ಆಯುಸ್ಸು, ನಂತರ ಪ್ರಜಾ (ಸಂತಾನ), ಪೋಷ (ವೃದ್ಧಿ) ಮತ್ತು ರಯಿ (ಸಂಪತ್ತು)—ಸ್ವಾಹಾ।
Mantra 3
अ॒न्तरि॑क्षे वा॒यवे॒ सम॑नम॒न्त्स आ॑र्ध्नोत्। यथा॒न्तरि॑क्षे वा॒यवे॑ स॒मन॑मन्ने॒वा मह्यं॑ सं॒नमः॒ सं न॑मन्तु
ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿಗೆ ಅವರು ಒಂದಾಗಿ ನಮಿಸಿದರು; ಅದರಿಂದ ಅವನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಹೇಗೆ ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿಗೆ ಅವರು ಒಂದಾಗಿ ನಮಿಸಿದರು, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಸಂಗಮಗಳು/ಸಂಯೋಗಗಳು ಏಕಮನಸ್ಕವಾಗಿ ವಶವಾಗಿ ನಮಿಸಲಿ, ಸಂನಮಿಸಲಿ।
Mantra 4
अ॒न्तरि॑क्षं धे॒नुस्तस्या॑ वा॒युर्व॒त्सः । सा मे॑ वा॒युना॑ व॒त्सेनेष॒मूर्जं॒ कामं॑ दुहाम्। आयुः॑ प्रथ॒मं प्र॒जां पोषं॑ र॒यिं स्वाहा॑
ಅಂತರಿಕ್ಷವು ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಧೇನು; ಅದರ ಕರು ವಾಯು. ಆ ಧೇನು ನನಗಾಗಿ, ವಾಯುವನ್ನೇ ಕರುವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಇಷ (ಪೋಷಕ ಆಹಾರ), ಊರ್ಜ (ರಸ/ಬಲ) ಮತ್ತು ಕಾಮ (ಇಚ್ಛೆ)ಗಳನ್ನು ದೋಹಿಸಲಿ—ಮೊದಲು ಆಯುಷ್ಯ, ನಂತರ ಪ್ರಜಾ (ಸಂತಾನ), ಪೋಷ (ವೃದ್ಧಿ) ಮತ್ತು ರಯಿ (ಸಂಪತ್ತು): ಸ್ವಾಹಾ।
Mantra 5
दि॒व्याऽदि॒त्याय॒ सम॑नम॒न्त्स आ॑र्ध्नोत्। यथा॑ दि॒व्याऽदि॒त्याय॑ स॒मन॑मन्ने॒वा मह्यं॑ सं॒नमः॒ सं न॑मन्तु
ದಿವ್ಯರು ಆದಿತ್ಯನಿಗೆ ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಮಿಸಿದರು; ಅದರಿಂದ ಅವನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ದಿವ್ಯರು ಆದಿತ್ಯನಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ನಮಿಸಿದಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನನಗಾಗಿಯೂ ನಮನದ ಕರ್ಮಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಾಲಿ ಬಂದು, ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಮಿಸಲಿ।
Mantra 6
द्यैर्धे॒नुस्तस्या॑ आदि॒त्यो व॒त्सः । सा म॑ आदि॒त्येन॑ व॒त्सेने॑ष॒मूर्जं॒ कामं॑ दुहाम्। आयुः॑ प्रथ॒मं प्र॒जां पोषं॑ र॒यिं स्वाहा॑
ದ್ಯೌ (ಸ್ವರ್ಗ) ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಧೇನು; ಅದರ ಕರು ಆದಿತ್ಯ. ಆ ಧೇನು ನನಗಾಗಿ, ಆದಿತ್ಯನನ್ನೇ ಕರುವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಇಷ (ಪೋಷಕ ಆಹಾರ), ಊರ್ಜ (ರಸ/ಬಲ) ಮತ್ತು ಕಾಮ (ಇಚ್ಛೆ)ಗಳನ್ನು ದೋಹಿಸಲಿ—ಮೊದಲು ಆಯುಷ್ಯ, ನಂತರ ಪ್ರಜಾ (ಸಂತಾನ), ಪೋಷ (ವೃದ್ಧಿ) ಮತ್ತು ರಯಿ (ಸಂಪತ್ತು): ಸ್ವಾಹಾ।
Mantra 7
दि॒क्षु च॒न्द्राय॒ सम॑नम॒न्त्स आ॑र्ध्नोत्। यथा॑ दि॒क्षु च॒न्द्राय॑ स॒मन॑मन्ने॒वा मह्यं॑ सं॒नमः॒ सं न॑मन्तु
ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು; ಅದರಿಂದ ಅವನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನಿಗೂ ನಮನದ ಕೃತ್ಯಗಳು ಒಂದಾಗಿ ವಾಲಲಿ—ನನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಸಮ್ಯಕ್ ನಮನವಾಗಲಿ.
Mantra 8
दिशो॑ धे॒नव॒स्तासां॑ च॒न्द्रो व॒त्सः । ता मे॑ च॒न्द्रेण॑ व॒त्सेनेष॒मूर्जं॒ कामं॑ दुहाम् । आयुः॑ प्रथ॒मं प्र॒जां पोषं॑ र॒यिं स्वाहा॑
ದಿಕ್ಕುಗಳು ಹಾಲುಕೊಡುವ ಧೇನುಗಳು; ಅವುಗಳ ವತ್ಸ ಚಂದ್ರನು. ಚಂದ್ರನನ್ನೇ ವತ್ಸವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವುಗಳು ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಇಷ (ಪೋಷಕ ಆಹಾರ), ಊರ್ಜ (ಶಕ್ತಿ), ಮತ್ತು ಕಾಮ (ಇಚ್ಛೆ)ಗಳನ್ನು ದೋಹಲಿ—ಮೊದಲು ಆಯುಷ್ಯ, ನಂತರ ಪ್ರಜೆ, ಪೋಷ, ಮತ್ತು ರಯಿ (ಸಂಪತ್ತು): ಸ್ವಾಹಾ.
Mantra 9
अ॒ग्नाव॒ग्निश्च॑रति॒ प्रवि॑ष्ट॒ ऋषी॑णां पु॒त्रो अ॑भिशस्ति॒पा उ॑ । न॒म॒स्का॒रेण॒ नम॑सा ते जुहोमि॒ मा दे॒वानां॑ मिथु॒या क॑र्म भा॒गम्
ಅಗ್ನಿಯೊಳಗೆ ಅಗ್ನಿಯೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಋಷಿಗಳ ಪುತ್ರ, ಅಭಿಶಾಪ-ನಿವಾರಕ. ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ, ವಂದನೆಯಿಂದ, ನಿನಗೆ ನಾನು ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಭಾಗವನ್ನು ಸುಳ್ಳು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳದಿರಲಿ.
Mantra 10
हृ॒दा पू॒तं मन॑सा जातवेदो॒ विश्वा॑नि देव व॒युना॑नि वि॒द्वान्। स॒प्तास्या॑नि॒ तव॑ जातवेद॒स्तेभ्यो॑ जुहोमि॒ स जु॑षस्व ह॒व्यम्
ಹೃದಯದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ (ಶುದ್ಧನಾಗಿ), ಹೇ ಜಾತವೇದಸ್—ಎಲ್ಲ ವಯುನಗಳನ್ನು (ವಿಧಿ/ಜ್ಞಾನಮಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು) ತಿಳಿದಿರುವ ದೇವನೇ! ಹೇ ಜಾತವೇದಸ್, ನಿನಗೆ ಏಳು ಮುಖಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳಿಗೆ ನಾನು ಹವಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ—ಈ ಹವ್ಯವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸು.
It is a ritual image for hidden abundance: the atmospheric realm holds life-supporting powers (rain, breath, vitality). The hymn treats these as milk to be Ǎrawn out for the performer.
A calf makes the cow let down milk; likewise Vāyuwind and breathis the activating force that releases nourishment and vigor. Practically, it also points to breath-control and life-force as part of the rites efficacy.
Agni is the receiver and validator of the offering. By addressing Agni as knowing all ordinances and having seven mouths, the performer asks that the oblation be fully accepted so the prosperity request is firmly established.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.