Srstikhanda
मुनिप्रश्नवर्णनम् (Description of the Sages’ Questions)
អធ្យាយ ១ ចាប់ផ្តើមដោយមង្គលស្លោក សរសើរព្រះសិវៈជាមូលហេតុតែមួយនៃការបង្កើត–ថែរក្សា–លាយបាត់ ជាចិត្តសុទ្ធ និងលើសលប់ពីម៉ាយា ប៉ុន្តែជាគ្រឹះគាំទ្រម៉ាយា។ បន្ទាប់មក បង្កើតបរិបទសន្ទនាបុរាណ៖ ព្រះឥសីនៅនៃមិសារណ្យ ដឹកនាំដោយសោណកៈ ចូលទៅជួបសូតៈដោយក្តីគោរព បន្ទាប់ពីស្តាប់រឿងអភិសេកនៃវិទ្យេស្វរសំហិតា (ជាពិសេស សាធ្យាសាធន-ខណ្ឌ)។ ពួកគេអភ័យពរ និងសូមឲ្យបង្រៀនបន្ថែម ដោយលើកឡើងពីភាពផ្អែមមិនចេះអស់នៃ “អម្រឹតចំណេះដឹង” ពីពាក្យសូតៈ។ អំណាចសូតៈត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយព្រះគុណវ្យាសៈ ដោយបង្ហាញថាគាត់ជាអ្នកដឹងអតីត–បច្ចុប្បន្ន–អនាគត។ ដូច្នេះ អធ្យាយនេះជាច្រកចូល សម្របសម្រួលរឿងសೃષ્ટិ ដោយសរសើរភាពអធិរញ្ញនៃព្រះសិវៈ បង្ហាញអ្នកសន្ទនា និងកំណត់ការសួរដោយភក្តិ និងការស្តាប់យកចិត្តទុកដាក់ ជាវិធីទទួលសាសនាថៃវៈ។
नारदतपोवर्णनम् (Nārada’s Austerities Described)
អធ្យាយ ២ សូត្រាបង្ហាញអំពី នារទៈ ព្រះបុត្ររបស់ ព្រះព្រហ្មា មានវិន័យ និងបំណងធ្វើតបៈ។ គាត់ស្វែងរករូងភ្នំហិមាល័យជិតទន្លេដ៏លឿន និងទេវភាព ហើយទៅដល់អាស្រាមភ្លឺរលោងតុបតែងស្រស់ស្អាត។ នារទៈធ្វើតបៈយូរ ដោយអង្គុយមាំមួន ស្ងៀមស្ងាត់ ប្រាណាយាម និងចិត្តបរិសុទ្ធ រហូតចូលសមាធិដោយពាក្យអទ្វ័យ “អហំ ព្រហ្ម” ទទួលចំណេះដឹងនាំទៅកាន់ការសាក្សាត្ការ ព្រហ្ម។ កម្លាំងតបៈធ្វើឲ្យលោកធាតុកក្រើក ឥន្ទ្រៈ (សក្រក) កើតការរអាក់រអួលក្នុងចិត្ត គិតថាជាអន្តរាយដល់អធិបតេយ្យ។ ដើម្បីបង្កវិឃ្នៈ គាត់ហៅ ស្មរ/កាម ទេវតានៃកាមតណ្ហា មករំខានសមាធិនារទៈ បង្ហាញការប្រកួតរវាងយោគៈខាងក្នុង និងនយោបាយស្ថានសួគ៌។
नारदमोहवर्णनम् — Description of Nārada’s Delusion
អធ្យាយ ៣ បើកដោយសន្ទនាដែលព្រះឥសីសួរអ្នកនិទានថា បន្ទាប់ពីព្រះវិស្ណុចាកចេញ មានអ្វីកើតឡើង និងព្រះនារទទៅណា។ តាមរយៈវ្យាសៈនាំសូតៈឆ្លើយ ពន្យល់ថា ដោយព្រះឥសានៈ (ព្រះសិវៈ) មានព្រះបំណង ព្រះវិស្ណុដែលជំនាញមាយា បង្កើតមាយាអស្ចារ្យយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ នៅលើផ្លូវរបស់ព្រះឥសី បង្ហាញទីក្រុងធំស្រស់ស្អាត លើសលោកធម្មតា មានមនុស្សប្រុសស្រី និងរបៀបសង្គមពេញលេញតាមចតុវណ្ណ។ ក្នុងនោះមានព្រះរាជា សីលនិធិ សម្បត្តិច្រើន អំណាចខ្លាំង រៀបចំពិធីមហោស្រពស្វយំវរារបស់កូនស្រី។ ព្រះអង្គម្ចាស់ពីទិសទាំងឡាយមកដល់ ស្លៀកពាក់រុងរឿង ចង់ឈ្នះកូនក្រមុំ។ ឃើញអ чуд្យនេះ ព្រះនារទត្រូវមោហៈគ្រប់គ្រង កើតចំណង់ និងចង់ដឹង ចូលទៅកាន់ទ្វាររាជវាំង បើកផ្លូវទៅមេរៀនអំពីមាយា ការទាក់ទាញ និងការបង្រៀនអហង្គារដោយព្រះ។
नारदस्य विष्णूपदेशवर्णनम् — Nārada and Viṣṇu: Instruction after Delusion
អធ្យាយ ៤ បន្តរឿងសೃષ્ટ្យុបាខ្យាន ដោយផ្តោតលើព្រះនារ៉ដៈ បន្ទាប់ពីត្រូវមាយាបំភាន់ (វិមោហិត) ហើយបានដាក់សាបសមរម្យលើគណៈរបស់ព្រះសិវៈ។ ដោយព្រះសិវៈមានព្រះបំណង (śivecchayā) គាត់នៅមិនទាន់ភ្ញាក់ឡើយ ហើយរំលឹកការល្បិចរបស់ព្រះវិෂ្ណុ (harikṛta-chala) រួចកំហឹងក្តៅគគុកទៅកាន់វិṣṇuloka។ នៅទីនោះ គាត់និយាយពាក្យរឹងរ៉ៃ ចោទព្រះវិṣṇុថាមានភាពពីរមុខ និងអំណាចបំភាន់លោក ដោយយោងរឿងមោហិនី និងការចែកវារុណីឲ្យអសុរ ជំនួសអម្រឹត។ សុន្ទរកថានេះបង្ហាញការគ្រប់គ្រងមាយា៖ ល្បិចទេវតាមិនមែនជាចលាចលសីលធម៌ទេ ប៉ុន្តែជាលីឡាដែលស្ថិតក្រោមបំណងសៃវៈដ៏ខ្ពស់។ ផ្នែកបន្ទាប់រៀបចំទៅរកការឆ្លើយតបរបស់ព្រះវិṣṇុជាឧបદેશ ដើម្បីបំបាត់កំហឹង និងស្តារភាពច្បាស់លាស់អំពីតួនាទីទេវតា និងគោលបំណងនៃការបំភាន់ក្នុងការប្រតិបត្តិលោក។
नारदप्रश्नवर्णन (Nāradapraśna-varṇana) — “Account of Nārada’s Inquiry”
ជំពូកនេះ សូត្រាប្រាប់ថា បន្ទាប់ពីព្រះហរិ (វិෂ្ណុ) លាក់ខ្លួន នារទមុនីបានធ្វើដំណើរជុំវិញផែនដី ដូចជាការស្វែងយល់ដោយភក្តី។ គាត់បានឃើញរូបព្រះសិវៈ និងសិវលិង្គជាច្រើន ដែលប្រទានទាំងភោគសម្បត្តិ (bhukti) និងមោក្ខ (mukti)។ សិវគណពីរនាក់បានស្គាល់គាត់ មកគោរព ក្រាបចុះ និងកាន់ជើង ដើម្បីសុំរួចផុតពីបណ្តាសាចាស់។ ពួកគេពន្យល់ថា កំហុសមុនកើតពីការលួងលោមដោយម៉ាយា ក្នុងពិធីស្វយំវរារបស់កូនស្រីស្តេច មិនមែនដោយចេតនាអាក្រក់ទេ។ ពួកគេចាត់ទុកបណ្តាសារបស់នារទថា ជាការរៀបចំដោយព្រះអម្ចាស់ខ្ពស់ (pareśa) ហើយទទួលយកជាផលកម្មរបស់ខ្លួន (svakarma-phala) មិនបន្ទោសអ្នកដទៃ។ ពួកគេសុំអនុគ្រោះ និងស្តារឡើងវិញ; នារទស្តាប់ហើយឆ្លើយដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ និងការសោកស្តាយ (paścāttāpa) បង្ហាញគោលធម៌អំពីកម៌ ការរៀបចំព្រះ និងការផ្សះផ្សារតាមភាពទាបទន់ និងព្រះគុណ។
विष्णूत्पत्तिवर्णनम् (Description of the Origin/Manifestation of Viṣṇu)
អធ្យាយ ៦ បង្ហាញព្រះព្រហ្មជាគ្រូឆ្លើយសំណួរដ៏សុចរិតសម្រាប់សុខមង្គលលោក (lokopakāra)។ ព្រះព្រហ្មថា ការស្តាប់ធម៌នេះបំផ្លាញបាបទាំងអស់ ហើយសន្យាពន្យល់ «សិវតត្តវ» ដ៏គ្មានកំហុស។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាស្ថានភាពប្រល័យ៖ ពេលចលនានិងអចលនទាំងមូលរលាយ សកលលោកក្លាយជាភាពងងឹត (tamomaya) គ្មានព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទ ថ្ងៃយប់ ភ្លើង ខ្យល់ ដី ទឹក។ ការបដិសេធលក្ខណៈតាមអារម្មណ៍ត្រូវបានបន្ត៖ គ្មានគុណលក្ខណៈដែលមើលឃើញ គ្មានសំឡេង និងការប៉ះពាល់ ក្លិន និងរូបមិនបង្ហាញ រសជាតិអវត្តមាន និងគ្មានទិសដៅ។ ព្រះព្រហ្មទទួលស្គាល់ថា សភាពពិតនៃសិវតត្តវ មិនអាចដឹងបានពេញលេញសូម្បីតែដោយព្រះព្រហ្ម និងព្រះវិស្ណុ។ ព្រះអធិទេវគឺលើសចិត្តនិងពាក្យ (amanogocara, avācya) គ្មាននាម រូប ពណ៌ មិនធំមិនល្អិត ហើយយោគីឃើញក្នុងអាកាសខាងក្នុង (antarhitākāśa)។ តាមកូឡូផុន អធ្យាយនេះមានន័យជាការពិពណ៌នាកំណើត/ការបង្ហាញរបស់ព្រះវិស្ណុ ដោយដាក់ការលេចឡើងរបស់ព្រះវិស្ណុក្នុងមូលដ្ឋានសិវៈដ៏មិនអាចពណ៌នា និងការផ្លាស់ពីប្រល័យទៅកំណើតសកល។
विष्णु-ब्रह्म-विवाद-वर्णनम् (Description of the Viṣṇu–Brahmā Dispute and Brahmā’s Confusion)
អធ្យាយ ៧ ពិពណ៌នាព្រះព្រហ្មកើតចេញពីផ្កាឈូកដែលលេចពីផ្ចិតនៃព្រះនារាយណៈដែលកំពុងដេក។ ផ្កាឈូកធំអស្ចារ្យភ្លឺរលោង បង្ហាញវិសាលភាពសកលនៃការបង្ហាញ។ ព្រះព្រហ្មស្គាល់ខ្លួនថា ហិរណ្យគರ್ಭៈ មានមុខបួន ប៉ុន្តែដោយឥទ្ធិពលម៉ាយា មិនអាចដឹងប្រភពលើសពីផ្កាឈូកបានទេ ហើយសួរអំពីអត្តសញ្ញាណ កាតព្វកិច្ច និងដើមកំណើត។ អត្ថបទបញ្ជាក់ថា ភាពច្របូកច្របល់នេះជាការបាំងបិទដោយព្រះមហេស្វរៈ (ម៉ាយា-មោហន) ក្នុងលីឡាទេវៈ។ គោលធម៌បង្ហាញថា សូម្បីទេវតាធំៗក៏អាចសង្ស័យអំពីហេតុផល និងលំដាប់អធិបតេយ្យ; ចំណេះដឹងត្រឹមត្រូវកើតពីការលះបង់មោហៈ និងការទទួលស្គាល់សច្ចៈអធិបតីក្រោយការបង្ហាញ។ វាដាក់មូលហេតុនៃការប្រកួតប្រជែង/វិវាទនៅក្នុងអវិជ្ជា មិនមែនក្នុងសច្ចៈចុងក្រោយទេ។
शब्दब्रह्मतनुवर्णनम् — Description of the Form of Śabda-Brahman
អធ្យាយ ៨ ពន្យល់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅអំពី «សប្ដ» (សំឡេង) ជារបៀបបង្ហាញព្រះព្រហ្ម/ព្រះសិវៈ ក្នុងស៊ុមទស្សនវិស័យនិមិត្តរូប។ ព្រះព្រហ្មាเล่าថា ព្រះសាំភូ មានមេត្តាចំពោះអ្នកទាបទន់ និងបំបាត់អហങ്കារ ពេលសត្វឧត្តមស្វែងរកទស្សនៈទេវៈ។ មាននាដៈពិសេសកើតឡើង ជាសំឡេង «អោម» ច្បាស់ និងវែង (pluta)។ ព្រះវិស្ណុសមាធិ ស្វែងរកប្រភព ហើយឃើញជាប់នឹងលិង្គ រចនាសម្ព័ន្ធអក្សរសំឡេងនៃ អោម៖ អ-ការ, ឧ-ការ, ម-ការ និងនាដៈចុងក្រោយ។ អធ្យាយប្រើរូបភាពពន្លឺកោសល្យ—វង់ព្រះអាទិត្យ ភ្លើងភ្លឺចែងចាំង ពន្លឺត្រជាក់ដូចព្រះចន្ទ និងភាពស្អាតដូចគ្រីស្តាល់—ដើម្បីបង្ហាញកម្រិតអន្តរភាព និងទិសដៅ។ ចុងក្រោយពិពណ៌នាព្រះសភាពសុទ្ធឥតមល ឥតផ្នែក ឥតរំខាន លើសពីទីបួន (turīyātīta) ហើយបង្ហាញលក្ខណៈអបោផាទិច៖ មិនទ្វេ ភាពទទេដូចសូន្យ លើសពីក្រៅ/ក្នុង ប៉ុន្តែជាមូលដ្ឋាននៃទាំងក្នុងទាំងក្រៅ។ ដូច្នេះ វារួមបញ្ចូលមន្ត្រ-សូរសាស្ត្រ និមិត្តលិង្គ និងអទ្វ័យមេតាហ្វីសិក ជាសេចក្តីពន្យល់តែមួយ។
शिवतत्त्ववर्णनम् (Śiva-tattva-varṇana) — “Description/Exposition of the Principle of Śiva”
អធ្យាយ ៩ ពិពណ៌នាព្រះសិវៈបង្ហាញព្រះអង្គដោយព្រះគុណ ដោយឆ្លើយតបចំពោះភក្តិ និងស្តូត្រ។ ព្រះប្រាម៉ា និទានថា មហាទេវៈបង្ហាញខ្លួនដោយព្រះហឫទ័យរីករាយខ្លាំង ជាឃ្លាំងមេត្តាករុណា។ រូបសញ្ញាព្រះអង្គត្រូវបានបង្ហាញជារូបបញ្ចវក្ត្រ (៥មុខ) ត្រីនយន (៣ភ្នែក) ជតាធរ រាងកាយលាបភស្មា ពាក់អលង្ការ និងមានដៃច្រើន—ជារូបបង្ហាញសច្ចធម៌ មិនមែនតុបតែងធម្មតា។ ព្រះវិស្ណុ និងព្រះប្រាម៉ា ស្តូត្រនិងចូលទៅជិតដោយគោរព។ ព្រះសិវៈប្រទាននិគមៈជារូប “ដង្ហើម” ហើយបន្តប្រទានជ្ញានដល់ព្រះវិស្ណុ; បន្ទាប់មកក៏ប្រទានចំណេះដឹងដល់ព្រះប្រាម៉ាផង ដោយបង្ហាញថាវិវរណៈកើតពីព្រះគុណ។ បន្ទាប់មកព្រះវិស្ណុសួរអំពីវិធីធ្វើឲ្យព្រះសិវៈពេញព្រះហឫទ័យ ការបូជា សមាធិ ការធ្វើឲ្យព្រះអង្គអនុគ្រោះ និងកិច្ចការដែលត្រូវធ្វើតាមព្រះបញ្ជា ដើម្បីដាក់មូលដ្ឋានសាហិវៈប្រតិបត្តិលើសិវតត្ត្វ។
रुद्र-विष्णोः ऐकत्व-उपदेशः तथा धर्म-आज्ञा (Instruction on Rudra–Viṣṇu Unity and Divine Injunctions)
ក្នុងអធ្យាយនេះ ព្រះសិវៈ (បរមេស្វរ/រុទ្រ) ប្រទានព្រះបន្ទូលណែនាំដល់ព្រះវិស្ណុអំពីការគ្រប់គ្រងលោកធាតុ និងសីលធម៌នៃភក្តិ។ ព្រះសិវៈបញ្ជាឲ្យព្រះវិស្ណុស្ថិតក្នុងកិត្តិយស និងគួរឲ្យគោរពបូជានៅគ្រប់លោក ហើយឲ្យចាត់ការយ៉ាងដាច់ខាតពេលទុក្ខវេទនាកើតឡើងក្នុងសកលលោកដែលព្រះព្រហ្មាបង្កើត ដើម្បីដកហូតទុក្ខរួមរបស់សត្វលោក។ ព្រះសិវៈសន្យាជួយក្នុងកិច្ចការលំបាក រួមទាំងការបង្ក្រាបសត្រូវខ្លាំងៗ ហើយណែនាំឲ្យព្រះវិស្ណុយកអវតារាច្រើន ដើម្បីពង្រីកកេរ្តិ៍ឈ្មោះធម៌ និងសង្គ្រោះសត្វ (តារណ)។ គោលលទ្ធិសំខាន់គឺ រុទ្រ និង ហរិ អាចជាអារម្មណ៍សមាធិគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយមិនមានការបែកចេញពិតប្រាកដទេ—ជាឯកភាព (អៃកត្វ) “ក្នុងសច្ចៈ ដោយព្រះពរ និងសូម្បីតែក្នុងលីឡា”។ អធ្យាយនេះក៏ដាក់ច្បាប់សីលធម៌សាសនា៖ អ្នកភក្តិរុទ្រដែលបង្ខូចព្រះវិស្ណុ នឹងបាត់បុណ្យ និងធ្លាក់ទៅនរកតាមព្រះបញ្ជាព្រះសិវៈ; ផ្ទុយទៅវិញ ព្រះវិស្ណុត្រូវបានបង្ហាញថាជាអ្នកប្រទានមុខ្ស និងភោគសុខ គួរឲ្យភក្តិបូជា ហើយប្រើទាំងការទប់ស្កាត់ និងព្រះគុណ (និគ្រះ–អនុគ្រះ) ដើម្បីថែរក្សាធម៌។
लिङ्गपूजनसंक्षेपः (Concise Teaching on Liṅga Worship / Śiva-arcana-vidhi)
អធ្យាយ ១១ ចាប់ផ្តើមដោយព្រះឥសីទាំងឡាយសួរ សូតៈ ដោយសរសើរអំណាចបរិសុទ្ធនៃកថាសៃវៈ និងរំលឹករឿងអស្ចារ្យអំពីការកើតឡើងនៃលិង្គ ដែលការស្តាប់អាចបំបាត់ទុក្ខ។ ពួកគេសុំឲ្យពន្យល់ច្បាស់អំពីវិធីបូជាព្រះសិវៈ (Śivārcana-vidhi) តាមបន្តពីសន្ទនាព្រះព្រហ្ម–នារទៈ ដើម្បីឲ្យព្រះសិវៈពេញព្រះហឫទ័យ។ សំណួរនេះរួមទាំងវណ្ណៈទាំងអស់ (ព្រាហ្មណ៍ ក្សត្រីយៈ វៃស្យៈ សូទ្រៈ) បង្ហាញភាពរួមបញ្ចូល។ សូតៈឆ្លើយថា នេះជារាហស្យ និងសន្យានឹងនិយាយតាមដែលបានស្តាប់និងយល់ ដោយបញ្ជាក់ខ្សែបន្តបង្រៀនពី វ្យាសៈ–សនត្កុមារៈ–ឧបមន្យុ–ក្រឹෂ್ಣៈ និងព្រះព្រហ្មដែលបានបង្រៀននារទៈ។ បន្ទាប់មកសម្លេងព្រះព្រហ្មបន្តថា ការបូជាលិង្គទូលំទូលាយមិនអាចពិពណ៌នាអស់ ទោះជារយឆ្នាំក៏ដោយ ដូច្នេះនឹងបង្រៀនជាសង្ខេប។ អធ្យាយនេះដូច្នេះបង្កើតគោលបំណង៖ ធ្វើឲ្យការបូជាព្រះសិវៈមានសិទ្ធិដោយខ្សែបន្ត បង្ហាញការស្តាប់ជាអ្នកសង្គ្រោះ និងរៀបចំសេចក្តីសង្ខេបអធិប្បាយអំពីប្រសិទ្ធិភាពនៃលិង្គបូជា។
सेवातत्त्वप्रश्नः — The Question of Whom to Serve (Sevā) for the Removal of Suffering
អធ្យាយ ១២ ជាសន្ទនាសួរឆ្លើយ។ នារទសរសើរ ព្រះប្រជាបតិ/ព្រះព្រហ្ម ថាមានការយល់ដឹងមាំមួនផ្អែកលើព្រះសិវៈ ហើយសុំឲ្យពន្យល់បន្ថែម។ ព្រះព្រហ្មរំលឹកហេតុការណ៍មុន៖ ទ្រង់ប្រមូលឥសី និងទេវតា ហើយនាំទៅឆ្នេរសមុទ្រទឹកដោះ (ក្សីរ-សមុទ្រ) ទីស្ថានព្រះវិષ્ણុ ដែលត្រូវពិពណ៌នាថាជាប្រយោជន៍ដល់សកល។ ពេលទៅដល់ ព្រះវិષ્ણុ—ដោយរំលឹកជើងផ្កាឈូកព្រះសិវៈ—សួរគោលបំណង។ ទេវតាសួរដោយគោរពថា «ត្រូវបម្រើជានិច្ចអ្នកណា ដើម្បីបំបាត់ទុក្ខ?» ព្រះវិષ્ણុជាអ្នកស្រឡាញ់ភក្តិ ឆ្លើយដោយមេត្តា បើកចំហការបង្រៀនអំពីសេវា/បូជាដ៏ត្រឹមត្រូវ ផលនៃភក្តិ និងហេតុផលធម្មវិជ្ជាដែលធ្វើឲ្យសេវាក្លាយជាមធ្យោបាយរំដោះ។
पूजाविधिः (Pūjā-vidhiḥ) — The Supreme Procedure of Worship (Morning Observances)
អធ្យាយ ១៣ ចាប់ផ្តើមដោយព្រះព្រហ្មប្រកាសវិធីបូជាដ៏លើសគេ ដែលផ្តល់គោលបំណងទាំងអស់ និងសុខសាន្ត។ វាបង្ហាញរបៀបព្រឹកជាលំដាប់៖ ក្រោកនៅពេលព្រហ្មមុហូរតៈ រំលឹកព្រះសិវៈជាសាំបកៈ អធិស្ឋានពេលភ្ញាក់សុំសុភមង្គលដល់លោក និងសារភាពអសមត្ថភាពខាងធម៌ដែលអាចឆ្លងកាត់បានតែដោយការណែនាំរបស់មហាទេវៈនៅក្នុងបេះដូង។ បន្ទាប់មកបង្រៀនអំពីសោចៈ៖ គោរពរំលឹកជើងគ្រូ ចេញទៅបន្ទោរបង់តាមទិសត្រឹមត្រូវ សម្អាតរាងកាយដោយដីនិងទឹក លាងដៃជើង និងថែធ្មេញ។ មានការលាងមាត់ជាបន្តបន្ទាប់ និងកំណត់ថ្ងៃ/តិថីខ្លះដែលគួរជៀសវាងការដុសធ្មេញ បង្ហាញថាជីវិតពិធីសាសនាត្រូវគោរពពេលវេលា ទីកន្លែង និងឱកាស (ស្រាទ្ធៈ សង្គ្រាន្ត គ្រាស ទីរថៈ អុបវាសៈ)។ សរុប វាបង្ហាញថាបូជាចាប់ផ្តើមមុនការថ្វាយគ្រឿងបូជា ដោយការរំលឹក ការបរិសុទ្ធ និងការសម្របខ្លួនតាមពេលវេលាសុភមង្គល។
पुष्पार्पण-विनिर्णयः (Determination of Flower-Offerings to Śiva)
អធ្យាយ ១៤ ចាប់ផ្តើមដោយព្រះឥសីសួរ សូតា អំពីការភ្ជាប់ដែលមានអធិប្បាយរវាងផ្កាដែលប្រើក្នុងការបូជា ព្រះសិវៈ និងផល (phala) ដែលទទួលបាន។ សូតា បង្ហាញថា នេះជាវិនិរណ័យដែល នារ៉ដៈ បានសួរ ហើយ ព្រះព្រហ្មា បានឆ្លើយ ដើម្បីបញ្ជាក់ខ្សែបន្តបង្រៀន។ បន្ទាប់មក មានការរាយនាមផ្កា និងវត្ថុបូជា ដូចជា ផ្កាឈូក (kamala), ស្លឹកបិល្វ (bilvapatra), សតបត្រ (ផ្ការយស្លឹករយក្រពើ), និង សង្ខបុស្ប (śaṅkha-puṣpa) ជាមួយផលដូចជា សេចក្តីសម្បូរបែប/លក្ខ្មី និងការលាងបាប ពេលបូជាច្រើនដល់កម្រិតលក្ខ។ អធ្យាយនេះក៏បញ្ជាក់ការវាស់វែង និងសមមូល (prastha, pala, ṭaṅka) សម្រាប់រាប់ ឬថ្លឹងការបូជាផ្កា ដើម្បីឲ្យពិធីមានស្តង់ដារ។ វត្ថុបូជាផ្សេងៗដូចជា លិង្គ, អង្ករមិនបាក់ (taṇḍula), ចន្ទន៍, និងអភិសេកទឹក ក៏ត្រូវបានរំលឹក ដើម្បីបង្ហាញថា ការបូជាផ្កា ជាផ្នែកនៃពិធីបូជាព្រះសិវៈទាំងមូល។ សរុប អធ្យាយនេះជាបញ្ជីបញ្ជាក់ថា វត្ថុបូជា ការវាស់ត្រឹមត្រូវ និងចិត្តសទ្ធា នាំទៅកាន់ផលប្រយោជន៍ទាំងបំណង (kāmya) និងការឈានទៅភាពមិនមានបំណង (niṣkāma) ដោយផ្តោតលើព្រះសិវៈ។
हंस-वराह-रूपग्रहण-कारणम् (The Reason for Assuming the Swan and Boar Forms)
អធ្យាយ ១៥ បន្តពិភាក្សាបន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍លិង្គ។ នារទសរសើរព្រះព្រហ្មចំពោះកថាសៃវៈដែលបរិសុទ្ធ ហើយសុំឲ្យពន្យល់ច្បាស់អំពីអ្វីកើតឡើងបន្ទាប់ និងវិធីនៃការបង្កើតលោក។ ព្រះព្រហ្មឆ្លើយថា បន្ទាប់ពីព្រះសិវៈក្នុងរូបអនន្តលាក់ខ្លួន ព្រះព្រហ្ម និងព្រះវិស្ណុមានសេចក្តីសុខសាន្តរីករាយខ្លាំង។ ដើម្បីបង្កើត និងគ្រប់គ្រងពិភពលោក ព្រះព្រហ្មយករូបហংসា (ហង្ស) និងព្រះវិស្ណុយករូបវរាហា (ជ្រូកព្រៃ)។ នារទសួរសង្ស័យថា ហេតុអ្វីជ្រើសរូបទាំងនេះ? សូតនាំទៅកាន់ចម្លើយរបស់ព្រះព្រហ្ម ដែលដំបូងរំលឹកបូជាព្រះបាទព្រះសិវៈ ហើយពន្យល់ន័យនិមិត្តសញ្ញា៖ ហង្សហោះឡើងលើដោយស្ថេរភាព និងមានវិវេកបំបែកតត្តវៈ–អតត្តវៈ ដូចបំបែកទឹកដោះពីទឹក។ ដូច្នេះ រូបទេវតាជាវិធីបង្ហាញភារកិច្ចកោស្មិក និងគោលការណ៍វិញ្ញាណ ដោយបញ្ជាក់អធិការកិច្ចរបស់ព្រះសិវៈ និងគោលបំណងបង្រៀនរបស់បុរាណ។
सृष्टिक्रमवर्णनम् / Description of the Sequence of Creation
ក្នុងជំពូកនេះ ព្រះព្រហ្មា ពន្យល់ដល់ នារទៈ អំពីលំដាប់សកលកំណើត និងរបបស្ថាបនា។ ព្រះអង្គពិពណ៌នាការបង្កើតធាតុធំៗដោយ pañcīkaraṇa ពីធាតុស្រាលចាប់ពីសំឡេង (śabda) ដល់ ākāśa, vāyu, agni, jala និង pṛthivī ហើយបង្កើតភ្នំ មហាសមុទ្រ ដើមឈើ និងការរៀបចំពេលវេលាតាម kalā និងវដ្តយុគ។ ទោះបីបានបង្កើតទាំងនេះ ក៏ព្រះព្រហ្មាមានអារម្មណ៍មិនពេញចិត្ត រហូតដល់ធ្វើសមាធិលើ ព្រះសិវៈ (សាំបៈ) បន្ទាប់មកបង្កើត “សាធក” និងឥសីសំខាន់ៗពីប្រភពក្នុងរាងកាយ (ភ្នែក បេះដូង ក្បាល និងខ្យល់ជីវិត)។ ធម្មៈកើតពី saṅkalpa ជាឧបករណ៍សកលសម្រាប់សាធនា ហើយតាមព្រះបញ្ជា វាទទួលរាងមនុស្ស និងរីកចម្រើនតាមសាធក។ ព្រះព្រហ្មាបង្កើតកូនចៅជាច្រើនពីអវយវៈផ្សេងៗ ផ្តល់កំណើតជាទេវៈ និងអសុរៈជាដើម។ ចុងក្រោយ ដោយការជំរុញខាងក្នុងរបស់ ព្រះសង្ករៈ ព្រះព្រហ្មាបែងចែករាងកាយខ្លួនឯងក្លាយជាទម្រង់ពីរ បង្ហាញការផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់ការបង្កើតដែលមានភាពខុសគ្នាក្រោមអធិបតីភាពព្រះសិវៈ។
कैलासगमनं कुबेरसख्यं च — Śiva’s Journey to Kailāsa and His Friendship with Kubera
អធ្យាយ ១៧ ត្រូវបានរៀបរាប់ជាសន្ទនារបាយការណ៍៖ សូត្រពោលថា នារ៉ដា បន្ទាប់ពីស្តាប់ព្រះព្រហ្មា បានសួរឡើងវិញដោយគោរព អំពីការមកដល់កៃលាសរបស់ព្រះសង្គរ កាលៈទេសៈនៃមិត្តភាពរបស់ព្រះអង្គជាមួយគុបេរ (ធនដ) និងអ្វីដែលព្រះសិវៈបានប្រព្រឹត្តនៅទីនោះក្នុងរូបសិវាក្រឹតិដ៏មង្គលពេញលេញ។ ព្រះព្រហ្មាយល់ព្រមនឹងពន្យល់ ហើយចាប់ផ្តើមដោយរឿងបុព្វកថា៖ នៅកាំពិល្យ មានឌីក្សិតឈ្មោះ យជ្ញដត្ត ជាអ្នកប្រាជ្ញជំនាញពិធីវេដ និងវេដាង្គ មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះដោយសប្បុរសធម៌។ កូនប្រុសគាត់ គុណនិធិ ទោះបានអុបនយន និងរៀនចប់ក៏ដោយ តែសម្ងាត់ធ្លាក់ចូលល្បែងស៊ីសង យកទ្រព្យពីម្តាយជាញឹកញាប់ និងស្និទ្ធស្នាលជាមួយអ្នកលេងល្បែង។ ដើមជំពូកនេះបង្ហាញផ្លូវបង្រៀន៖ គុណធម៌និងចំណេះដឹងប្រឆាំងនឹងអំពើអាក្រក់ និងភាពលាក់លៀម ដើម្បីបើកផ្លូវឲ្យការពន្យល់អំពីទ្រព្យ ការធ្លាក់ចុះ និងការភ្ជាប់ទេវភាព (គុបេរ/ព្រះសិវៈ) តាមកម៌ និងភក្តិ។
दीक्षितपुत्रस्य दैन्यचिन्ता तथा शिवरात्र्युपासनाप्रसङ्गः / The Initiate’s Son in Distress and the Occasion of Śivarātri Worship
អធ្យាយ ១៨ ប្រាម៉ា និទានដល់ នារ៉ដៈ អំពីយុវជនម្នាក់ហៅថា dīkṣitāṅgaja កូនប្រុសនៃគ្រួសារដែលបានទទួលទិក្សា/ពិធី។ បន្ទាប់ពីស្តាប់រឿងអតីតកាលរបស់ខ្លួន គាត់ស្តីបន្ទោសអាកប្បកិរិយាចាស់ ហើយចាកចេញទៅទិសមិនច្បាស់។ ដំណើរយូរៗ គាត់ធ្លាក់ទឹកចិត្ត ស្រងូតស្រងាត់ ព្រួយបារម្ភអំពីជីវភាព និងកិត្តិយសសង្គម។ គាត់គិតថាខ្វះការសិក្សា និងទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយវាស់វែងគ្រោះថ្នាក់នៃការកាន់លុយ (ភ័យចោរ) ទល់នឹងភាពអស្ថិរភាពនៃការគ្មានអ្វី។ ទោះកើតក្នុងវង្សយាជកៈ ក៏ធ្លាក់ក្នុងទុក្ខធំ ហើយសន្និដ្ឋានថា វិធិ/វាសនា មានអំណាច តាមដានកម្ម។ គាត់សារភាពថាសុំទានក៏មិនចេះ គ្មានអ្នកស្គាល់ និងគ្មានជម្រក; ក្រោមដើមឈើរហូតដល់ល្ងាច។ បន្ទាប់មកបង្ហាញអ្នកបូជាមាហេស្វរៈ ចេញពីទីក្រុងជាមួយគ្រឿងបូជា អមមនុស្សជាច្រើន អាហារអត់នៅថ្ងៃ Śivarātri ដើម្បីបូជា Īśāna; បង្ហាញថាវ្រត និងបូជាសិវៈជាមធ្យោបាយនាំទៅកាន់គុណបុណ្យ និងការប្រែទិសជីវិត។
अलकापतेः तपः-लिङ्गप्रतिष्ठा च वरप्राप्तिः / The Lord of Alakā: Austerity, Liṅga-Establishment, and the Receiving of a Boon
អធ្យាយ ១៩ ជាព្រះព្រហ្មានិទានពីកាលប៉ដ្មកល្បៈ៖ ពុលស្ត្យៈបង្កើតវិශ්រាវស៍ ហើយពីគាត់កើតវៃශ්រាវណៈ (គុបេរ) ជាព្រះអធិបតីអលកា ដែលជាទីក្រុងរុងរឿងបង្កើតដោយសិល្បៈសកល។ អលកាបតិធ្វើតបៈដ៏តឹងរឹង ដើម្បីបូជាព្រះត្រ្យម્બក (សិវៈ) ហើយធ្វើដំណើរទៅកាសី (Citprakāśikā) ដ៏ភ្លឺរលោង។ គាត់អនុវត្តយោគៈ-ភក្តិ៖ បំភ្លឺសិវៈក្នុងខ្លួន ភក្តិឯកមុខ សមាធិថេរ និងបង្កើតសិវៃក្យៈ ដោយចិត្តស្អាតឆ្ងាយពីកាមៈ និងក្រិធៈ។ គាត់ស្ថាបនាលិង្គសាំភវៈ និងបូជាដោយ «ផ្កានៃសទ្ធាភាវៈ»។ បន្ទាប់ពីឆ្នាំយូរច្រើន ព្រះវិશ્વេශ්វរៈបង្ហាញព្រះអង្គ ជាព្រះប្រទានពរ ហើយអញ្ជើញអលកាបតិប្រាប់ពរដែលចង់បាន។
शिवागमन-नाद-समागमः (Śiva’s Advent, the Drum-Sound, and the Cosmic Assembly)
ជំពូកនេះព្រះព្រហ្មាប្រាប់នារទៈអំពីព្រឹត្តិការណ៍គំរូនៃការយាងមក (អាគមន) របស់ព្រះសិវៈទៅកៃលាសា ពាក់ព័ន្ធនឹងកុបេរៈ។ បន្ទាប់ពីប្រទានពរឲ្យកុបេរៈជាម្ចាស់នៃទ្រព្យសម្បត្តិ (nidhipatva) ព្រះវិશ્વេស្វរៈពិចារណារបៀបបង្ហាញខ្លួនដោយចេតនា៖ រុទ្រៈត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាភាគពេញកើតពីបេះដូងព្រះព្រហ្មា ប៉ុន្តែបរិសុទ្ធឥតមល និងមិនខុសពីអធិទេវតាខ្ពស់បំផុត—ទោះត្រូវបានបម្រើដោយហរិ (វិស្ណុ) និងព្រះព្រហ្មា ក៏លើសលប់ពួកគេ។ រុទ្រៈសម្រេចយាងទៅកៃលាសា ក្នុងរូបនោះ ដើម្បីស្នាក់ជាមិត្ត និងធ្វើតបស្យាធំៗទាក់ទងនឹងដែនកុបេរៈ។ ចំណុចសំខាន់គឺ “នាទ”៖ រុទ្រៈវាយឌ្ឍក្កា (ស្គរ) បង្កើតសំឡេងក្រាស់អស្ចារ្យ ជាការអំពាវនាវ និងជំរុញឲ្យសកលលោកប្រមូលផ្តុំ។ ព្រះវិស្ណុ ព្រះព្រហ្មា ទេវតា មុនី សិទ្ធៈ និងសមាសភាពអាគម/និគម ក៏ដូចជាសុរៈ អសុរៈ និងប្រមថៈ-គណៈពីទីកន្លែងនានា មកជួបជុំដូចពិធីបុណ្យ។ បន្ទាប់មកជំពូកបន្តរាយនាម និងរាប់ចំនួនគណៈ និងសម្បទារបស់ពួកគេ ដើម្បីបង្ហាញមាត្រដ្ឋានសកល និងកងព្រះសិវៈជាប្រភេទអន្តរភាវៈ មិនមែនត្រឹមហ្វូងមនុស្សទេ។