Adhyaya 3
Rudra SamhitaSrishti KhandaAdhyaya 359 Verses

नारदमोहवर्णनम् — Description of Nārada’s Delusion

អធ្យាយ ៣ បើកដោយសន្ទនាដែលព្រះឥសីសួរអ្នកនិទានថា បន្ទាប់ពីព្រះវិស្ណុចាកចេញ មានអ្វីកើតឡើង និងព្រះនារទទៅណា។ តាមរយៈវ្យាសៈនាំសូតៈឆ្លើយ ពន្យល់ថា ដោយព្រះឥសានៈ (ព្រះសិវៈ) មានព្រះបំណង ព្រះវិស្ណុដែលជំនាញមាយា បង្កើតមាយាអស្ចារ្យយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ នៅលើផ្លូវរបស់ព្រះឥសី បង្ហាញទីក្រុងធំស្រស់ស្អាត លើសលោកធម្មតា មានមនុស្សប្រុសស្រី និងរបៀបសង្គមពេញលេញតាមចតុវណ្ណ។ ក្នុងនោះមានព្រះរាជា សីលនិធិ សម្បត្តិច្រើន អំណាចខ្លាំង រៀបចំពិធីមហោស្រពស្វយំវរារបស់កូនស្រី។ ព្រះអង្គម្ចាស់ពីទិសទាំងឡាយមកដល់ ស្លៀកពាក់រុងរឿង ចង់ឈ្នះកូនក្រមុំ។ ឃើញអ чуд្យនេះ ព្រះនារទត្រូវមោហៈគ្រប់គ្រង កើតចំណង់ និងចង់ដឹង ចូលទៅកាន់ទ្វាររាជវាំង បើកផ្លូវទៅមេរៀនអំពីមាយា ការទាក់ទាញ និងការបង្រៀនអហង្គារដោយព្រះ។

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूतसूत महाभाग व्यासशिष्य नमोऽस्तु ते । अद्भुतेयं कथा तात वर्णिता कृपया हि नः

ព្រះឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «ឱ សូតសូត មហាបាគៈ សិស្សរបស់វ្យាសៈ សូមនមស្ការ​ចំពោះអ្នក។ បិតា​អើយ អ្នកបាននិទានរឿងអស្ចារ្យនេះដល់យើងដោយមេត្តា; សូមបន្តពន្យល់បន្ថែមសម្រាប់យើងផង»។

Verse 2

मुनौ गते हरिस्तात किं चकार ततः परम् । नारदोपि गतः कुत्र तन्मे व्याख्यातुमर्हसि

ព្រះអម្ចាស់ជាទីគោរព! ពេលមុនីបានចាកចេញហើយ តើហរិបានធ្វើអ្វីបន្តទៀត? ហើយនារ​ទក៏បានទៅទីណា? សូមពន្យល់ឲ្យខ្ញុំដឹងផង។

Verse 3

इति श्रीशिव महापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां प्रथमखंडे सृष्ट्युपाख्याने नारदमोहवर्णनं नाम तृतीयोऽध्यायः

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីសិវមហាបុរាណ»—នៅក្នុង រុទ្រសំហិតា ទីពីរ និងក្នុងខណ្ឌទីមួយ នៃរឿងរ៉ាវស្តីពីការបង្កើត—បានបញ្ចប់ជំពូកទីបី ដែលមានចំណងជើង «ការពិពណ៌នាអំពីមោហៈរបស់នារៈទៈ»។

Verse 4

सूत उवाच । मुनौ यदृच्छया विष्णुर्गते तस्मिन्हि नारदे । शिवेच्छया चकाराशु माया मायाविशारदः

សូតៈបាននិយាយ៖ នៅពេលដែលនារៈទៈបានចាកចេញទៅកាន់មុនីវិស្ណុ (ព្រហ្មា) ដោយចៃដន្យដូច្នោះ វិស្ណុ—អ្នកជំនាញក្នុងការប្រើម៉ាយា—បានបង្កើតមាយា (ភាពលួចលាក់) យ៉ាងឆាប់រហ័ស តាមព្រះបំណងរបស់ព្រះសិវៈ។

Verse 5

मुनिमार्गस्य मध्ये तु विरेचे नगरं महत् । शतयोजनविस्तारमद्भुतं सुमनोहरम्

នៅកណ្ដាលផ្លូវបរិសុទ្ធរបស់មុនី មាននគរធំមួយឈ្មោះ វិរេចៈ ប្រាកដភ្លឺរលោង អស្ចារ្យ និងស្រស់ស្អាតយ៉ាងក្រៃលែង លាតសន្ធឹងដល់មួយរយយោជនៈ។

Verse 6

स्वलोकादधिकं रम्यं नानावस्तुविराजितम् । नरनारीविहाराढ्यं चतुर्वर्णाकुलं परम्

វាស្រស់រម្យលើសស្វលោករបស់ព្រះព្រហ្មា ពោរពេញដោយវត្ថុអស្ចារ្យជាច្រើន រុងរឿងដោយការលំហែររបស់បុរសនារី ហើយខ្ពង់ខ្ពស់ជាភូមិដ្ឋានប្រសើរ ដែលមានចតុវណ្ណៈគ្រប់គ្នា។

Verse 7

तत्र राजा शीलनिर्धिर्नामैश्वर्यसमन्वितः । सुतास्वयम्वरोद्युक्तो महोत्सवसमन्वितः

នៅទីនោះ មានព្រះរាជាឈ្មោះ «សីលនិធិ» ប្រកបដោយសម្បត្តិ និងអំណាចរាជ្យ; ព្រះអង្គកំពុងរៀបចំពិធីស្វយំវរ​របស់ព្រះរាជកុមារី ហើយពិធីនោះត្រូវបានតុបតែងដោយមហោស្រពដ៏អធិកអធម។

Verse 8

चतुर्दिग्भ्यः समायातैस्संयुतं नृपनन्दतैः । नानावेषैस्सुशोभैश्च तत्कन्यावरणोत्सुकैः

ពីទិសទាំងបួន ព្រះរាជបុត្រា—កូនប្រុសនៃស្តេចទាំងឡាយ—បានមកប្រមូលផ្តុំគ្នា ពាក់ពណ៌សម្លៀកបំពាក់នានាដ៏ស្រស់ស្អាត ហើយមានចិត្តក្តៅគគុកចង់ឈ្នះដៃនាងកញ្ញានោះ។

Verse 9

एतादृशम्पुरं दृष्ट्वा मोहम्प्राप्तोऽथ नारदः । कौतुकी तन्नृपद्वारं जगाम मदनेधितः

ពេលឃើញទីក្រុងដ៏អស្ចារ្យបែបនោះ នារទៈបានធ្លាក់ចូលក្នុងភាពស្រពិចស្រពិល។ ដោយចិត្តចង់ដឹង—ហើយត្រូវកាមទេវបន្ថែមភ្លើង—គាត់បានទៅកាន់ទ្វារព្រះរាជវាំង។

Verse 10

आगतं मुनिवर्यं तं दृष्ट्वा शीलनिधिर्नृपः । उपवेश्यार्चयांचक्रे रत्नसिंहासने वरे

ព្រះរាជា សីលនិធិ ឃើញមហាមុនីដ៏ប្រសើរនោះមកដល់ ក៏អញ្ជើញឲ្យអង្គុយលើសិហាសន៍អលង្ការដោយរតនៈដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ហើយគោរពបូជាដោយកិត្តិយសតាមព្រះធម៌។

Verse 11

अथ राजा स्वतनयां नामतश्श्रीमतीं वराम् । समानीय नारदस्य पादयोस्समपातयत्

បន្ទាប់មក ព្រះរាជាបាននាំព្រះរាជកុមារីរបស់ព្រះអង្គ ឈ្មោះ «ស្រីមតី» ជាកញ្ញាដ៏ប្រសើរ មក ហើយឲ្យនាងក្រាបបង្គំចុះនៅជើងរបស់នារទៈ។

Verse 12

तत्कन्यां प्रेक्ष्य स मुनिर्नारदः प्राह विस्मितः । केयं राजन्महाभागा कन्या सुरसुतोपमा

ពេលឃើញក្មេងស្រីនោះ ព្រះមុនីនារៈទៈបាននិយាយដោយអស្ចារ្យថា៖ «ឱ ព្រះរាជា ក្មេងស្រីមានភាគល្អនេះជានរណា ដែលស្រដៀងដូចកូនស្រីរបស់ទេវតា?»

Verse 13

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राजा प्राह कृतांजलिः । दुहितेयं मम मुने श्रीमती नाम नामतः

ពេលស្តាប់ពាក្យនោះ ព្រះរាជាបានប្រកបអញ្ជលីដោយគោរព ហើយមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះមុនី នេះជាកូនស្រីរបស់ខ្ញុំ ឈ្មោះថា ស្រីមតី»។

Verse 14

प्रदानसमयं प्राप्ता वरमन्वेषती शुभम् । सा स्वयंवरसंप्राप्ता सर्वलक्षणलक्षिता

ពេលដល់វេលាដើម្បីប្រគល់នាងក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ នាងបានស្វែងរកកូនកំលោះដ៏មង្គល។ មានគ្រប់លក្ខណៈល្អប្រសើរ នាងបានមកដល់ពិធីស្វយំវរៈ ដើម្បីជ្រើសរើសស្វាមីដោយខ្លួនឯង។

Verse 15

अस्या भाग्यं वद मुने सर्वं जातकमादरात् । कीदृशं तनयेयं मे वरमाप्स्यति तद्वद

«ឱ មុនីអើយ សូមប្រាប់ដោយក្តីគោរព អំពីវាសនាទាំងមូល និងប្រវត្តិហោរាសាស្ត្ររបស់នាង។ កូនស្រីរបស់ខ្ញុំនេះ នឹងបានស្វាមីប្រភេទណា? សូមពោលប្រាប់ខ្ញុំផង»

Verse 16

इत्युक्तो मुनिशार्दूलस्तामिच्छुः कामविह्वलः । समाभाष्य स राजानं नारदो वाक्यमब्रवीत्

ដូច្នេះ ពេលត្រូវបានសួរដូច្នោះ នារ​ទៈ—«ខ្លាធំក្នុងចំណោមមុនី»—ដែលប្រាថ្នានាង និងរង្គើដោយក្តីប្រាថ្នា បានសន្ទនាដោយសុភាពជាមួយព្រះរាជា ហើយពោលពាក្យ។

Verse 17

सुतेयं तव भूपाल सर्वलक्षणलक्षिता । महाभाग्यवती धन्या लक्ष्मीरिव गुणालया

ឱ ព្រះមហាក្សត្រ កូនស្រីរបស់ព្រះអង្គនេះ ត្រូវបានតុបតែងដោយសញ្ញាមង្គលគ្រប់ប្រការ។ នាងមានសំណាងធំ និងពោរពេញដោយពរ ដូចព្រះលក្ខ្មីផ្ទាល់ ជាទីស្នាក់នៃគុណធម៌ដ៏ប្រសើរ។

Verse 18

सर्वेश्वरोऽजितो वीरो गिरीशसदृशो विभुः । अस्याः पतिर्ध्रुवं भावी कामजित्सुरसत्तमः

ព្រះអង្គនោះជាព្រះអម្ចាស់នៃសព្វលោក មិនអាចឈ្នះបាន ជាវីរបុរស និងសព្វព្រះវត្តមាន ដូចព្រះគិរីឝ (ព្រះសិវៈ) ផ្ទាល់។ ព្រះអង្គនឹងក្លាយជាស្វាមីរបស់នាងជាក់ជាមិនខាន ជាអ្នកឈ្នះកាមតណ្ហា និងជាទេវដ៏ប្រសើរបំផុត។

Verse 19

इत्युक्त्वा नृपमामंत्र्य ययौ यादृच्छिको मुनिः । बभूव कामविवशश्शिवमाया विमोहितः

និយាយដូច្នេះហើយ ព្រះមុនីយាទೃច្ឆិក បានលាអង្គព្រះមហាក្សត្រ ហើយចាកចេញទៅ។ បន្ទាប់មក ដោយត្រូវកាមតណ្ហាគ្រប់គ្រង គាត់ត្រូវបានមាយារបស់ព្រះសិវៈបំភាន់ ឲ្យវង្វេង។

Verse 20

चित्ते विचिन्त्य स मुनिराप्नुयां कथमेनकाम् । स्वयंवरे नृपालानामेकं मां वृणुयात्कथम्

ដោយគិតពិចារណានៅក្នុងចិត្ត មុនីនោះបានគិតថា៖ «ខ្ញុំនឹងបានក្រមុំដែលខ្ញុំប្រាថ្នានេះ ដោយរបៀបណា? នៅពិធីស្វយំវរៈ ក្នុងចំណោមស្តេចជាច្រើន នាងនឹងជ្រើសរើសខ្ញុំតែម្នាក់ ដោយរបៀបណា?»

Verse 21

सौन्दर्यं सर्वनारीणां प्रियं भवति सर्वथा । तद्दृष्ट्वैव प्रसन्ना सा स्ववशा नात्र संशयः

សម្រស់គឺជារឿងដែលស្ត្រីទាំងអស់ស្រឡាញ់ជានិច្ច។ គ្រាន់តែឃើញវា នាងក៏រីករាយ ហើយស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលរបស់វា—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 22

विधायेत्थं विष्णुरूपं ग्रहीतुं मुनिसत्तमः । विष्णुलोकं जगामाशु नारदः स्मरविह्वलः

ដោយបានសម្រេចដូច្នេះ ដើម្បីយករូបរាងជាព្រះវិෂ្ណុ មុនិសត្តមៈ នារ​ទៈ បានទៅកាន់លោកវិෂ្ណុយ៉ាងរហ័ស ដោយចិត្តរងការរំខានដោយក្តីស្នេហា។ តាមទស្សនៈសៃវៈ សូម្បីតែអ្នកអធិឋានខ្ពង់ខ្ពស់ ក៏នៅតែចល័តក្រោមឥទ្ធិពលម៉ាយា រហូតដល់ព្រះគុណរបស់បតិ (ព្រះសិវៈ) ធ្វើឲ្យបេះដូងស្ងប់មាំ។

Verse 23

प्रणिपत्य हृषीकेशं वाक्यमेतदुवाच ह । रहसि त्वां प्रवक्ष्यामि स्ववृत्तान्तमशेषतः

នារ​ទៈ បានក្រាបបង្គំដល់ហ្រឹសីកេឝ (Hṛṣīkeśa) ព្រះអម្ចាស់នៃអារម្មណ៍ទាំងឡាយ ហើយបាននិយាយពាក្យនេះថា៖ «ដោយសម្ងាត់ ខ្ញុំនឹងទូលប្រាប់ព្រះអង្គឲ្យគ្រប់គ្រាន់ ដោយមិនខ្វះអ្វី នូវរឿងរ៉ាវទាំងមូលរបស់ខ្ញុំ»។

Verse 24

तथेत्युक्ते तथा भूते शिवेच्छा कार्यकर्त हि । ब्रूहीत्युक्तवति श्रीशे मुनिराह च केशवम्

ពេលទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា «ដូច្នោះហើយ» ហើយក៏កើតឡើងតាមនោះ ព្រះឆន្ទៈរបស់ព្រះសិវៈជាអ្នកបំពេញកិច្ចការពិតប្រាកដ។ បន្ទាប់មក ព្រះស្រីសៈ (វិෂ្ណុ ព្រះប្តីនៃលក្ខ្មី) មានព្រះបន្ទូលថា «ចូរប្រាប់» ហើយមុនីក៏និយាយទៅកាន់ កេសវៈ (វិෂ្ណុ)។

Verse 25

नारद उवाच । त्वदीयो भूपतिः शीलनिधिस्स वृषतत्परः । तस्य कन्या विशालाक्षी श्रीमतीवरवर्णिनी

នារ​ទៈបានមានពាក្យថា៖ «ព្រះមហាក្សត្ររបស់ទ្រង់ ជាគំនរទ្រព្យនៃសីលធម៌ ប្រកបដោយគុណធម៌ និងស្មោះត្រង់ចំពោះធម៌។ ទ្រង់មានព្រះកញ្ញាមួយ ភ្នែកធំទូលាយ ជាស្រីមានសិរីមង្គល និងល្បីល្បាញ មានពណ៌សម្បុរល្អឥតខ្ចោះ»។

Verse 26

जगन्मोहिन्यभिख्याता त्रैलोक्येप्यति सुन्दरी । परिणेतुमहं विष्णो तामिच्छाम्यद्य मा चिरम्

ឱ វិෂ្ណុ! នាងល្បីឈ្មោះថា «អ្នកបំភាន់ពិភពលោក» ស្រស់ស្អាតលើសលប់ ទោះក្នុងបីលោកក៏ដោយ។ ខ្ញុំប្រាថ្នាចង់រៀបការជាមួយនាងនៅថ្ងៃនេះ ដោយមិនពន្យារពេលឡើយ។

Verse 27

स्वयंवरं चकरासौ भूपतिस्तनयेच्छया । चतुर्दिग्भ्यः समायाता राजपुत्रास्सहस्रशः

«ព្រះមហាក្សត្រនោះ ដោយចង់បំពេញបំណងកូនស្រី បានរៀបចំពិធី ស្វយំវរ។ ព្រះរាជបុត្រជាច្រើនពាន់ បានមកដល់ពីទិសទាំងបួន»

Verse 28

यदि दास्यसि रूपं मे तदा तां प्राप्नुयां ध्रुवम् । त्वद्रूपं सा विना कंठे जयमालां न धास्यति

«បើអ្នកប្រទានរូបរាងរបស់អ្នកឲ្យខ្ញុំ នោះខ្ញុំនឹងបាននាងជាដាច់ខាត។ បើគ្មានរូបរាងរបស់អ្នក នាងនឹងមិនដាក់មាលាជ័យលើករបស់ខ្ញុំទេ»

Verse 29

स्वरूपं देहि मे नाथ सेवकोऽहं प्रियस्तव । वृणुयान्मां यथा सा वै श्रीमती क्षितिपात्मजा

«ឱ ព្រះអម្ចាស់! សូមបង្ហាញស្វរូបពិតរបស់ព្រះអង្គដល់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំជាអ្នកបម្រើ និងជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះអង្គ។ សូមប្រទានឲ្យនាង ស្រីមតី កូនស្រីនៃផែនដី ទទួលយកខ្ញុំដូច្នោះ»

Verse 30

सुत उवाच वचः श्रुत्वा मुनेरित्थं विहस्य मधुसूदनः । शांकरीं प्रभुतां बुद्ध्वा प्रत्युवाच दयापरः

សូត្រាបាននិយាយ៖ លឺពាក្យរបស់មុនីដូច្នោះ មធុសូទនៈ (វិષ્ણុ) ញញឹម។ ដោយដឹងអំណាចអធិបតីដ៏លើសលប់របស់ សាង្ករី (សក្តិរបស់ព្រះសិវៈ) ព្រះអង្គអ្នកមានមេត្តា បានឆ្លើយតបវិញ។

Verse 31

विष्णुरुवाच । स्वेष्टदेशं मुने गच्छ करिष्यामि हितं तव । भिषग्वरो यथार्त्तस्य यतः प्रियतरोऽसि मे

វិષ્ણុបានមានព្រះបន្ទូល៖ «ឱ មុនី អ្នកចូរទៅកាន់ទីកន្លែងដែលអ្នកប្រាថ្នា។ ខ្ញុំនឹងធ្វើអ្វីដែលជាប្រយោជន៍ដល់អ្នក ព្រោះអ្នកជាទីស្រឡាញ់ជាងគេដល់ខ្ញុំ ដូចវេជ្ជបណ្ឌិតឆ្នើមជាទីស្រឡាញ់ដល់អ្នកជំងឺ»។

Verse 32

इत्युक्त्वा मुनये तस्मै ददौ विष्णुर्मुखं हरे । स्वरूपमनुगृह्यास्य तिरोधानं जगाम सः

និយាយដូច្នេះហើយ ព្រះវិṣṇុបានប្រទានព្រះមុខដ៏ទេវភាពរបស់ទ្រង់ដល់ហរិ ដល់មុនីនោះ។ បន្ទាប់មក ដោយព្រះគុណ ទ្រង់បានបង្ហាញស្វរូបពិត ហើយលាក់ខ្លួនពីទស្សនៈ រួចចាកចេញទៅ។

Verse 33

एवमुक्तो मुनिर्हृष्टः स्वरूपं प्राप्य वै हरेः । मेने कृतार्थमात्मानं तद्यत्नं न बुबोध सः

ពេលត្រូវបាននិយាយដូច្នេះ មុនីនោះរីករាយណាស់; ពិតប្រាកដបានទទួលស្វរូបរបស់ហរិ។ គេគិតថាខ្លួនបានសម្រេចគោលបំណងហើយ ប៉ុន្តែមិនបានយល់ន័យជ្រាលជ្រៅនៃការខិតខំនោះឡើយ។

Verse 34

अथ तत्र गतः शीघ्रन्नारदो मुनिसत्तमः । चक्रे स्वयम्वरं यत्र राजपुत्रैस्समाकुलम्

បន្ទាប់មក មុនិសត្តម នារទ បានទៅដល់ទីនោះយ៉ាងរហ័ស។ នៅកន្លែងដែលពោរពេញដោយព្រះរាជបុត្រាៗ គាត់បានរៀបចំពិធីស្វយំវរ ដោយខ្លួនឯង។

Verse 35

स्वयम्वरसभा दिव्या राजपुत्रसमावृता । शुशुभेऽतीव विप्रेन्द्रा यथा शक्रस भा परा

ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ សាលាស្វយំវរ​ដ៏ទេវីយ៍ ដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយព្រះរាជបុត្រា បានភ្លឺរលោងយ៉ាងលើសលប់ ដូចសភាដ៏ឧត្តមរបស់ព្រះឥន្ទ្រ។

Verse 36

तस्यां नृपसभायां वै नारदः समुपाविशत् । स्थित्वा तत्र विचिन्त्येति प्रीतियुक्तेन चेतसा

នៅក្នុងសភារបស់ព្រះមហាក្សត្រ នារ​ទៈពិតជាបានអង្គុយ។ នៅទីនោះទ្រង់ឈររស់នៅ ហើយពិចារណាផ្ទៃក្នុង ដោយចិត្តពោរពេញដោយសេចក្តីរីករាយ និងភក្តីស្រឡាញ់។

Verse 37

मां वरिष्यति नान्यं सा विष्णुरूपधरन्ध्रुवम् । आननस्य कुरूपत्वं न वेद मुनिसत्तमः

នាងនឹងជ្រើសរើសខ្ញុំជាគូស្វាមី—មិនមែនអ្នកដទៃឡើយ—ទោះបីខ្ញុំកាន់ទម្រង់វិષ્ણុក៏ដោយ។ ឱ មុនីដ៏ប្រសើរ នាងមិនដឹងពីភាពអាក្រក់នៃមុខខ្ញុំទេ។

Verse 38

पूर्वरूपं मुनिं सर्वे ददृशुऽस्तत्र मानवाः । तद्भेदं बुबुधुस्ते न राजपुत्रादयो द्विजाः

នៅទីនោះ មនុស្សទាំងអស់បានឃើញមុនីក្នុងរូបរាងដើមរបស់គាត់; ប៉ុន្តែពួកគេមិនបានស្គាល់ការប្រែប្រួលនោះទេ—ទាំងព្រះរាជបុត្រាទាំងឡាយ និងពួកទ្វិជៈក៏មិនយល់ពីភាពខុសគ្នានោះដែរ។

Verse 39

तत्र रुद्रगणौ द्वौ तद्रक्षणार्थं समागतौ । विप्ररूपधरौ गूढौ तत्रेदं जज्ञतुः परम्

នៅទីនោះ អ្នកបម្រើរបស់ព្រះរុទ្រា ពីររូប បានមកដើម្បីការពារ។ លាក់ខ្លួន និងកាន់ទម្រង់ព្រាហ្មណ៍ ពួកគេទាំងពីរ បានដឹងអំពីអធិការណ៍ដ៏ឧត្តមនោះនៅទីនោះ។

Verse 40

मूढ मत्वा मुनिं तौ तन्निकटं जग्मतुर्गणौ । कुरुतस्तत्प्रहासं वै भाषमाणौ परस्परम्

ដោយគិតថាមុនីនោះជាមនុស្សល្ងង់ អ្នកបម្រើទាំងពីរបានទៅជិតគាត់ ហើយនិយាយគ្នាទៅវិញទៅមក ដោយចំអកលេង និងសើចចំហចំពោះគាត់។

Verse 41

पश्य नारद रूपं हि विष्णोरिव महोत्तमम् । मुखं तु वानरस्येव विकटं च भयंकरम्

«មើលទៅ នារ៉ដា! រូបនេះវិសេសលើសគេ ដូចរូបវិṣṇu ប៉ុន្តែមុខវិញដូចស្វា គួរឲ្យខ្លាច និងអាក្រក់គួរឲ្យរន្ធត់»។

Verse 42

इच्छत्ययं नृपसुता वृथैव स्मरमोहितः । इत्युक्त्वा सच्छलं वाक्यमुपहासं प्रचक्रतुः

«កូនស្រីព្រះរាជា នេះប្រាថ្នាគាត់ ប៉ុន្តែវាឥតប្រយោជន៍ទេ ព្រោះគាត់ត្រូវកាមទេវៈបំភាន់»។ និយាយដូច្នេះហើយ ពួកគេទាំងពីរ បាននិយាយពាក្យល្បិចកល និងចាប់ផ្តើមចំអកគាត់។

Verse 43

न शुश्राव यथार्थं तु तद्वाक्यं स्मरविह्वलः । पर्यैक्षच्छ्रीमतीं तां वै तल्लिप्सुर्मोहितो मुनिः

ដោយត្រូវក្តីប្រាថ្នាធ្វើឲ្យរំភើប មុនីមិនបានយល់ន័យពិតនៃពាក្យនោះទេ។ ត្រូវមោហៈគ្រប់គ្រង និងចង់បាននាងជាខ្លាំង គាត់បានសម្លឹងមើលស្ត្រីដ៏រុងរឿងនោះម្តងហើយម្តងទៀត។

Verse 44

एतस्मिन्नंतरे भूपकन्या चांतःपुरात्तु सा । स्त्रीभिस्समावृता तत्राजगाम वरवर्णिनी

នៅពេលនោះ ព្រះរាជកុមារី កូនស្រីព្រះមហាក្សត្រ មានពណ៌ស្រស់ស្អាត បានចេញពីបន្ទប់ខាងក្នុងនៃព្រះរាជវាំង មកទីនោះ ដោយមាននារីបម្រើជាច្រើនព័ទ្ធជុំវិញ។

Verse 45

मालां हिरण्मयीं रम्यामादाय शुभ क्षणा । तत्र स्वयम्बरे रेजे स्थिता मध्ये रमेव सा

នៅវេលាមង្គលនោះ នាងបានយកកម្រងផ្កាមាសដ៏ស្រស់ស្អាតមួយ។ ឈរនៅកណ្ដាលសភាស្វយំវរ នាងភ្លឺរលោងដូចព្រះនាងលក្ខ្មីផ្ទាល់។

Verse 46

बभ्राम सा सभां सर्वां मालामादाय सुव्रता । वरमन्वेषती तत्र स्वात्माभीष्टं नृपात्मजा

កាន់កម្រងផ្កានោះក្នុងដៃ ព្រះរាជកុមារីអ្នកមានវ្រតល្អ បានដើរឆ្លងកាត់សភាទាំងមូល ស្វែងរកព្រះប្តីដែលចិត្តនាងប្រាថ្នាពិតប្រាកដ។

Verse 47

वानरास्यं विष्णुतनुं मुनिं दृष्ट्वा चुकोप सा । दृष्टिं निवार्य च ततः प्रस्थिता प्रीतमानसा

ពេលនាងឃើញមុនីមួយរូបដែលមានមុខដូចស្វា និងរាងកាយដូចព្រះវិṣṇu នាងក៏ខឹងឡើង។ បន្ទាប់មក នាងទប់ភ្នែករបស់នាង ហើយចាកចេញពីទីនោះ ដោយចិត្តបានស្ងប់ស្ងាត់វិញ។

Verse 48

न दृष्ट्वा स्ववरं तत्र त्रस्तासीन्मनसेप्सितम् । अंतस्सभास्थिता कस्मिन्नर्पयामास न स्रजम्

នាងមិនឃើញកូនកំលោះដែលនាងជ្រើសរើស—អ្នកដែលចិត្តនាងប្រាថ្នា—នាងភ័យរន្ធត់។ ឈរនៅក្នុងសាលាប្រជុំ នាងមិនអាចដាក់កម្រងផ្កាលើនរណាម្នាក់បានទេ។

Verse 49

एतस्मिन्नंतरे विष्णुराजगाम नृपाकृतिः । न दृष्टः कैश्चिदपरैः केवलं सा ददर्श हि

នៅពេលនោះ ព្រះវិṣṇu បានមកដល់ទីនោះ ដោយយករូបរាងជាស្តេច។ គ្មានអ្នកដទៃណាម្នាក់ឃើញទេ—ពិតប្រាកដ មានតែនាងប៉ុណ្ណោះដែលបានឃើញព្រះអង្គ។

Verse 50

अथ सा तं समालोक्य प्रसन्नवदनाम्बुजा । अर्पयामास तत्कण्ठे तां मालां वरवर्णिनी

បន្ទាប់មក នាងបានមើលឃើញព្រះអង្គ ហើយមុខដូចផ្កាឈូករបស់នាងភ្លឺរលោងដោយសេចក្តីរីករាយ។ នាងដែលល្អឥតខ្ចោះ និងសម្បុរស្រស់ស្អាត បានដាក់កម្រងផ្កានោះលើករបស់ព្រះអង្គ។

Verse 51

तामादाय ततो विष्णू राजरूपधरः प्रभुः । अंतर्धानमगात्सद्यस्स्वस्थानं प्रययौ किल

បន្ទាប់មក ព្រះវិṣṇu ព្រះអម្ចាស់ ដែលកាន់រូបរាងជាស្តេច បាននាំនាងទៅជាមួយ។ ភ្លាមៗព្រះអង្គបានលាក់ខ្លួនមិនឲ្យឃើញ ហើយពិតប្រាកដ បានចាកចេញទៅកាន់លំនៅដ្ឋានរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 52

सर्वे राजकुमाराश्च निराशाः श्रीमतीम्प्रति । मुनिस्तु विह्वलोऽतीव बभूव मदनातुरः

ព្រះរាជកុមារទាំងអស់បានសោកស្តាយអស់សង្ឃឹមចំពោះស្រីមតី។ តែមុនីវិញ រងការរអាក់រអួលខ្លាំង ក្លាយជាអ្នកទុក្ខទោមនស្សដោយកាមៈ—ក្តៅក្រហាយនៃបំណងប្រាថ្នា។

Verse 53

तदा तावूचतुस्सद्यो नारदं स्वरविह्वलम् । विप्ररूपधरौ रुद्रगणौ ज्ञानविशारदौ

បន្ទាប់មក រុទ្រគណៈពីរនោះ—ជាអ្នកឈ្លាសវៃក្នុងជ្ញានធម៌ និងស្លៀករូបជាព្រះព្រាហ្មណ៍—បាននិយាយភ្លាមៗទៅកាន់ នារទៈ ដែលសំឡេងកំពុងញ័រដោយអារម្មណ៍។

Verse 54

गणावूचतुः । हे नारदमुने त्वं हि वृथा मदनमोहितः । तल्लिप्सुस्स्वमुखं पश्य वानरस्येव गर्हितम्

រុទ្រគណៈបាននិយាយថា៖ «ឱ នារទមុនី អ្នកត្រូវកាមទេវៈបំភាន់ដោយឥតប្រយោជន៍។ បើអ្នកប្រាថ្នានាង ចូរមើលមុខខ្លួនឯង—គួរឲ្យមើលងាយដូចមុខស្វា»។

Verse 55

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य तयोर्वाक्यं नारदो विस्मितोऽभवत् । मुखं ददर्श मुकुरे शिवमायाविमोहितः

សូតបាននិយាយថា៖ ពេលបានឮពាក្យរបស់ទាំងពីរ នារទៈក៏ភ្ញាក់ផ្អើល។ ត្រូវមាយារបស់ព្រះសិវៈបំភាន់ គាត់បានមើលក្នុងកញ្ចក់ ហើយឃើញមុខខ្លួនឯង។

Verse 56

स्वमुखं वानरस्येव दृष्ट्वा चुक्रोध सत्वरम् । शापन्ददौ तयोस्तत्र गणयोर्मोहितो मुनिः

ពេលឃើញមុខខ្លួនឯងដូចមុខស្វា មុនីក៏ខឹងភ្លាមៗ។ ត្រូវរុទ្រគណៈទាំងពីរបំភាន់នៅទីនោះ គាត់បានប្រកាសសាបលើពួកគេ។

Verse 57

युवां ममोपहासं वै चक्रतुर्ब्राह्मणस्य हि । भवेतां राक्षसौ विप्रवीर्यजौ वै तदाकृती

អ្នកទាំងពីរពិតជាបានចំអកឱ្យខ្ញុំដែលជាព្រាហ្មណ៍។ ដូច្នេះ សូមឱ្យអ្នកក្លាយជាពួកយក្ស (រាក្សស)—ដែលកើតចេញពីអំណាចនៃព្រាហ្មណ៍—ហើយមានរូបរាងបែបនោះចុះ។

Verse 58

श्रुत्वा हरगणावित्थं स्वशापं ज्ञानिसत्तमौ । न किंचिदूचतुस्तौ हि मुनिमाज्ञाय मोहितम्

ដោយបានឮពីពួកអ្នកបម្រើរបស់ព្រះសិវៈអំពីបណ្តាសារបស់ពួកគេ អ្នកប្រាជ្ញដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ទាំងពីរនោះមិនបាននិយាយអ្វីទាំងអស់ ដោយយល់ថាឥសីនោះត្រូវបានបំភាន់ (ដោយអំណាចដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់)។

Verse 59

स्वस्थानं जग्मतुर्विप्रा उदासीनौ शिवस्तुतिम् । चक्रतुर्मन्यमानौ वै शिवेच्छां सकलां सदा

ឥសីព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះបានត្រឡប់ទៅកាន់លំនៅដ្ឋានរបស់ខ្លួនវិញ ដោយរក្សាចិត្តមិនជាប់ជំពាក់ ហើយពួកគេបានសូត្រធម៌សរសើរព្រះសិវៈ ដោយជឿជាក់ថាអ្វីៗទាំងអស់កើតឡើងទៅតាមព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះសិវៈជានិច្ច។

Frequently Asked Questions

Nārada encounters an astonishing, magically manifested city and royal svayaṃvara setting; captivated by it, he enters a state of moha—an episode initiated through Śiva’s will and executed via māyā.

It dramatizes how even an exalted sage can be drawn into desire and fascination when māyā operates; the narrative functions as a corrective lesson, showing moha as a divinely permitted veil that ultimately redirects the aspirant toward higher discernment.

Māyā as a world-forming power (creating a full city, social order, and festival) and Śivecchā as the superior directive principle behind the event; Viṣṇu appears as māyāviśārada, the adept instrument through whom the illusion is produced.