Sukta 55
Sukta 8.55
Kāṇva / Kāṇvāyana (RV 8.55 is in the Kāṇva collection; specific r̥ṣi uncertain from excerpt)
Indra
Not securely determinable from excerpt alone
ઇન્દ્રને અર્પિત આ ટૂંકું કાણ્વ સ્તોત્ર ઉપાસક તરફ “આવતું” દેખાતું તેના વીર્ય (વીરશક્તિ)નું પ્રગટ ઉછાળ ઉજાગર કરે છે; પ્રયત્નશીલ યાચકને રાધસ્ (દાન/બક્ષિસ, સમૃદ્ધિ) આપનાર તરીકે તેને વર્ણવે છે. “સો” અને “ચાર સો” જેવી પ્રભાવક ગણતરીઓ દ્વારા, ઇન્દ્રનું દાન ભૌતિક, યુદ્ધસામર્થ્ય અને પ્રાણશક્તિ—બધા ક્ષેત્રોમાં છલકાતી પરિપૂર્ણ સમૃદ્ધિ તરીકે ચિતરાય છે. અંતે, ઇન્દ્ર સાતગણી વ્યવસ્થા સ્થાપે છે અને અંધકારમય અવરોધક શક્તિઓને માર્ગોથી પર હાંકી કાઢી, યશ, દૃષ્ટિ અને સફળતા માટેનો માર્ગ સ્વચ્છ કરે છે—એવી છબી સાથે સ્તોત્ર પૂર્ણ થાય છે.
Mantras
Mantra 1
भूरीदिन्द्रस्य वीर्यं व्यख्यमभ्यायति । राधस्ते दस्यवे वृक ॥
ઇન્દ્રનું વીર્ય ખરેખર બહુ છે—તે આગળ વધતું આપણાં તરફ સ્પષ્ટ પ્રગટ થાય છે. હે વૃક (વરુ/બળવાન), દાસ્યવે—સેવા કરનાર સાધક માટે—તારું રાધસ્ (દાન-સમૃદ્ધિ) પ્રગટ થાય છે.
Mantra 2
शतं श्वेतास उक्षणो दिवि तारो न रोचन्ते । मह्ना दिवं न तस्तभुः ॥
સો ઉજ્જ્વળ ઉક્ષણો (વૃષભો) દ્યૌમાં તારાઓ સમા તેજે ચમકે છે; મહિમાથી તેઓ દ્યૌને જ આધાર આપે છે—પ્રકાશશક્તિઓથી ધૃત આકાશ સ્થિર રહે છે.
Mantra 3
शतं वेणूञ्छतं शुनः शतं चर्माणि म्लातानि । शतं मे बल्बजस्तुका अरुषीणां चतुःशतम् ॥
સો વેણુઓ, સો શ્વાનસમાન ઝડપી પ્રેરણાઓ, સો ચર્મો—તૈયાર કરાયેલા આવરણો; મારા માટે સો બલ્બજ-તુકા (વણાયેલા ઉપાર્જનો), અને અરુષી (રુદ્રવર્ણ) શક્તિઓના ચારસો—એ રીતે સમૃદ્ધિઓની ગણતરી થાય છે.
Mantra 4
सुदेवाः स्थ काण्वायना वयोवयो विचरन्तः । अश्वासो न चङ्क्रमत ॥
હે કાણ્વાયનો, તમે સુદેવા રહો—વયો-વયો, દરેક પ્રાણ-સ્તરમાં વિચરતા; અશ્વોની જેમ આગળ વધો, પગલાં દૃઢ કરીને.
Mantra 5
आदित्साप्तस्य चर्किरन्नानूनस्य महि श्रवः । श्यावीरतिध्वसन्पथश्चक्षुषा चन संनशे ॥
પછી ખરેખર, સાતગુંણનું સ્તવન કરતાં, અખંડિતનું મહાન શ્રવ (યશ) વધે છે. શ્યાવી (અંધકારમય) શક્તિઓ માર્ગોથી પરે હંકારી દેવામાં આવે છે; દૃષ્ટિથી પણ તેઓ સંયોગમાં આવી શકતા નથી—એ રીતે અંધકાર માર્ગમાંથી દૂર થાય છે.
Frequently Asked Questions
It praises Indra’s heroic strength as something that actively comes to help the worshipper, asks for abundant gifts, and affirms that Indra drives away dark obstacles so the path becomes clear.
In Vedic praise, such numbers often signal overflowing plenty rather than exact counting. Here they intensify the sense that Indra’s giving is vast, well-stocked, and reliable.
It commonly points to a complete, well-ordered structure of reality (often linked with ṛta). In the hymn’s context, it means Indra establishes fullness and order, and therefore pushes obstructive darkness beyond the way.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.