Sukta 5
Sukta 1.5
Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; RV 1.5 commonly within this attribution)
Indra
Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables typical for this Indra hymn section)
ઋગ્વેદ ૧.૫ સૂક્તમાં ઇન્દ્રને આમંત્રણ આપવામાં આવે છે—યજ્ઞમાં આવી આસન ગ્રહણ કરે અને સાથીઓ સ્તોમ (સ્તુતિગીત) ઉઠાવે ત્યારે તાજું પિળેલું સોમરસ પાન કરે. સોમ માટે અને સર્વાધિકાર માટે જન્મેલા ઇન્દ્રના તત્કાળ, પૂર્ણ પરિપક્વ પરાક્રમનું આ સ્તવન કરે છે. અંતે, શત્રુભાવ ધરાવતી મર્ત્ય શક્તિઓ ઉપાસકોને હાનિ ન કરે એવી રક્ષણપ્રાર્થના કરવામાં આવે છે, અને વિનાશના પ્રહારને ઇન્દ્ર દૂર હંકારી દે એવી વિનંતી થાય છે.
Mantras
Mantra 1
आ त्वेता नि षीदतेन्द्रमभि प्र गायत । सखायः स्तोमवाहसः ॥
આવો, અહીં બેસો; ઇન્દ્ર તરફ પ્રગટ ગાવો. હે સ્તોત્ર વહન કરનાર સખાઓ, સ્તુતિને આગળ ધપાવો—જેથી શક્તિરૂપ ઇન્દ્ર આપણામાં આસન ગ્રહણ કરે.
Mantra 2
पुरूतमं पुरूणामीशानं वार्याणाम् । इन्द्रं सोमे सचा सुते ॥
ઘણાંમાં અતિ-પ્રચુર, વરદાનરૂપ શ્રેષ્ઠ રાયોના અધિપતિ—એવા ઇન્દ્રને, દબાવેલા સોમ સાથે, અમે સખા રૂપે બોલાવીએ છીએ.
Mantra 3
स घा नो योग आ भुवत्स राये स पुरंध्याम् । गमद्वाजेभिरा स नः ॥
સ ઘા નઃ યોગે આ ભવત્—અમારા ચેતનાના સંયોગમાં તે જ ખરેખર જોડનાર શક્તિ બને; રાયિ (આધ્યાત્મિક સમૃદ્ધિ) માટે અને પુરંધિ (સુબુદ્ધિની પૂર્ણતા) માટે તે જ અમારો આધાર બને. વાજાઓ—સિદ્ધ બળ અને વિજયી વૃદ્ધિના શક્તિઓ—સાથે તે અમારી પાસે આવે.
Mantra 4
यस्य संस्थे न वृण्वते हरी समत्सु शत्रवः । तस्मा इन्द्राय गायत ॥
જેના દૃઢ સ્થાને, આંતરિક સંઘર્ષોના સમરમાં પણ, શત્રુ શક્તિઓ હરિઓ—તે બે પ્રબળ અશ્વો (યુગ્મ તેજસ્વી ઊર્જાઓ)—ને પકડી કે અટકાવી શકતી નથી—તે ઇન્દ્રને ગાવો.
Mantra 5
सुतपाव्ने सुता इमे शुचयो यन्ति वीतये । सोमासो दध्याशिरः ॥
હે સુતપાવન (દબાવેલા સોમના પાવક), આ દબાવેલા સોમ-બળો, શુદ્ધ અને તેજસ્વી, તારા સ્વીકાર્ય ભોગ માટે આગળ વધે છે; દધ્યાશિરઃ—દહીં સાથે મિશ્રિત સોમધારા—અંતર્યજ્ઞ માટે પોષક સારરૂપે આવે છે.
Mantra 6
त्वं सुतस्य पीतये सद्यो वृद्धो अजायथाः । इन्द्र ज्यैष्ठ्याय सुक्रतो ॥
હે ઇન્દ્ર, સુત સોમના પાન માટે તું તત્ક્ષણે જ પૂર્ણ-વિકસિત પરાક્રમ સાથે જન્મ્યો; હે સુક્રતુ, સર્વોચ્ચ અધિપત્ય (જ્યૈષ્ઠ્ય) પ્રાપ્ત કરવા માટે.
Mantra 7
आ त्वा विशन्त्वाशवः सोमास इन्द्र गिर्वणः । शं ते सन्तु प्रचेतसे ॥
હે ગિર્વણ ઇન્દ્ર, ઝડપી સોમશક્તિઓ તારા અંદર પ્રવેશ કરે; પ્રચેતસ (જાગૃત બુદ્ધિ) માટે તે તને શાંતિ અને સુખ-કલ્યાણરૂપ બળ બને.
Mantra 8
त्वां स्तोमा अवीवृधन्त्वामुक्था शतक्रतो । त्वां वर्धन्तु नो गिरः ॥
હે શતક્રતુ ઇન્દ્ર, અમારા સ્તોમો (સ્તુતિગીતો)એ તને વધાર્યો છે; અમારા ઉક્થો (પ્રેરિત ઉચ્ચાર)એ તને વધાર્યો છે. અમારી ગિરઃ (સત્યવાણી) તને અમારા અંદર વધુ વિસ્તારે.
Mantra 9
अक्षितोतिः सनेदिमं वाजमिन्द्रः सहस्रिणम् । यस्मिन्विश्वानि पौंस्या ॥
અક્ષય રક્ષાશક્તિવાળા ઇન્દ્ર અમારે માટે આ વાજ—શક્તિની પૂર્ણતા—હજાર ઊર્જાઓથી સમૃદ્ધ—જીતે; જેમાં સર્વ પૌંસ્ય, પુરુષાર્થની બધી શક્તિઓ એકત્રિત છે.
Mantra 10
मा नो मर्ता अभि द्रुहन्तनूनामिन्द्र गिर्वणः । ईशानो यवया वधम् ॥
હે ગિર્વણ ઇન્દ્ર, નશ્વર મર્ત્ય પ્રેરણાઓ અમારી દેહધારી સત્તા પર વૈરભાવથી આક્રમણ ન કરે. હે સ્વામી, તું તારી અધિપત્યશક્તિથી વિનાશનો ઘા દૂર હંકારી દે.
Frequently Asked Questions
It invites Indra to come and sit in the sacrifice, praises his power, offers him Soma to drink, and asks him to protect the worshippers from harm.
In Vedic ritual Soma is the energizing offering; the hymn says Indra is born for Soma-drinking and becomes fully manifest in strength through it, so Soma and Indra’s power are linked.
It asks that hostile mortal forces not injure our embodied life, and that Indra, as sovereign and lover of hymns, drive far away the blow of destruction.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.