Sukta 5
Sukta 1.5
Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; RV 1.5 commonly within this attribution)
Indra
Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables typical for this Indra hymn section)
ਰਿਗਵੇਦ 1.5 ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਯਜ੍ਞ ਵੱਲ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆ ਕੇ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਆਸਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਜਦੋਂ ਸਤੋਮ (ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤ) ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਨਿਚੋੜਿਆ ਸੋਮ ਪੀਵੇ। ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੀ ਤੁਰੰਤ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਸੋਮ ਅਤੇ ਸਰਵੋਚਤਾ ਲਈ ਜਨਮੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਰੀ ਮਰਤਭਾਵੀ ਬਲ ਉਪਾਸਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦੇਵੇ।
Mantras
Mantra 1
आ त्वेता नि षीदतेन्द्रमभि प्र गायत । सखायः स्तोमवाहसः ॥
ਆਓ, ਇੱਥੇ ਬੈਠੋ; ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਉੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਓ। ਹੇ ਸਤੋਮ ਵਾਹਕ ਸਖਿਓ, ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਓ—ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ-ਰੂਪ ਇੰਦਰ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਆਸਨ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰੇ।
Mantra 2
पुरूतमं पुरूणामीशानं वार्याणाम् । इन्द्रं सोमे सचा सुते ॥
ਬਹੁਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਚੁਰ, ਚੁਣੀ ਹੋਈਆਂ ਰਾਯਾਂ ਦਾ ਸਰਵਾਧਿਕਾਰੀ—ਉਸ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮ ਨਾਲ, ਸਖਾ ਵਾਂਗ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬੁਲਾਂਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 3
स घा नो योग आ भुवत्स राये स पुरंध्याम् । गमद्वाजेभिरा स नः ॥
ਸ ਘਾ ਨਃ ਯੋਗੇ ਆ ਭਵਤ੍—ਸਾਡੇ ਚੇਤਨ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣੇ; ਰਾਯਿ (ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਲਈ ਅਤੇ ਪੁਰੰਧਿ (ਸਹੀ-ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ) ਲਈ ਉਹੀ ਸਾਡਾ ਆਸਰਾ ਹੋਵੇ। ਵਾਜਾਂ—ਸਿੱਧ ਬਲ ਅਤੇ ਜਿੱਤੂ ਵਾਧੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ।
Mantra 4
यस्य संस्थे न वृण्वते हरी समत्सु शत्रवः । तस्मा इन्द्राय गायत ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਯੁੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਵੈਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਰੀ—ਉਹ ਦੋ ਪ੍ਰਬਲ ਅਸ਼ਵ (ਯੁਗਮ ਤੇਜਸਵੀ ਊਰਜਾਵਾਂ)—ਨੂੰ ਫੜ ਜਾਂ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ—ਉਸ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਗਾਓ।
Mantra 5
सुतपाव्ने सुता इमे शुचयो यन्ति वीतये । सोमासो दध्याशिरः ॥
ਹੇ ਸੁਤਪਾਵਨ (ਦਬਾਏ ਹੋਏ ਸੋਮ ਦਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ), ਇਹ ਦਬਾਏ ਹੋਏ ਸੋਮ-ਬਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਤੇਰੇ ਸਵੀਕਾਰਯ ਭੋਗ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ; ਦਧਿਆਸ਼ਿਰਃ—ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ ਸੋਮ-ਧਾਰਾਂ—ਅੰਦਰਲੇ ਯਜ੍ਞ ਲਈ ਪੋਸ਼ਕ ਸਾਰ ਬਣ ਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Mantra 6
त्वं सुतस्य पीतये सद्यो वृद्धो अजायथाः । इन्द्र ज्यैष्ठ्याय सुक्रतो ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸੁਤ ਸੋਮ ਦੇ ਪਾਨ ਲਈ ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਪੂਰਨ-ਵਿਕਸਿਤ ਬਲ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ; ਹੇ ਸੁਕ੍ਰਤੁ, ਪਰਮ ਜ੍ਯੈਸ਼ਠ੍ਯ (ਸਰਵੋੱਚ ਅਧਿਪਤ੍ਯ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ।
Mantra 7
आ त्वा विशन्त्वाशवः सोमास इन्द्र गिर्वणः । शं ते सन्तु प्रचेतसे ॥
ਹੇ ਗਿਰਵਣ ਇੰਦਰ, ਤੇਜ਼ ਸੋਮ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ; ਪ੍ਰਚੇਤਸ (ਜਾਗ੍ਰਤ ਬੁੱਧੀ) ਲਈ ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਖੈਰ ਦਾ ਬਲ ਬਣਨ।
Mantra 8
त्वां स्तोमा अवीवृधन्त्वामुक्था शतक्रतो । त्वां वर्धन्तु नो गिरः ॥
ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਇੰਦਰ, ਸਾਡੇ ਸਤੋਮ (ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤ) ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ; ਸਾਡੇ ਉਕਥ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਉਚਾਰ) ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਸਾਡੀਆਂ ਗਿਰਃ (ਸੱਚੀ ਵਾਣੀ) ਤੈਨੂੰ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ।
Mantra 9
अक्षितोतिः सनेदिमं वाजमिन्द्रः सहस्रिणम् । यस्मिन्विश्वानि पौंस्या ॥
ਅਖੁੱਟ ਰੱਖਿਆ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਵਾਜ—ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ—ਹਜ਼ਾਰ ਊਰਜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ—ਜਿੱਤੇ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਪੌਂਸ੍ਯ, ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤਾਕਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹਨ।
Mantra 10
मा नो मर्ता अभि द्रुहन्तनूनामिन्द्र गिर्वणः । ईशानो यवया वधम् ॥
ਹੇ ਗਿਰਵਣ ਇੰਦਰ, ਮਰਣਹਾਰ ਮਰਤ੍ਯ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਸਾਡੇ ਦੇਹਧਾਰੀ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਉੱਤੇ ਵੈਰ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰਨ। ਹੇ ਅਧਿਪਤੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਨਾਲ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਵਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦੇ।
Frequently Asked Questions
It invites Indra to come and sit in the sacrifice, praises his power, offers him Soma to drink, and asks him to protect the worshippers from harm.
In Vedic ritual Soma is the energizing offering; the hymn says Indra is born for Soma-drinking and becomes fully manifest in strength through it, so Soma and Indra’s power are linked.
It asks that hostile mortal forces not injure our embodied life, and that Indra, as sovereign and lover of hymns, drive far away the blow of destruction.
Ask anything about Sukta 5 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
