પાર્વતી

ગણેશ, સ્કંદ વગેરે પુત્રો તથા ગિરિજા (પાર્વતી) સાથે તેણે પ્રતિાપભર્યું રાજ્ય ચલાવ્યું અને નિઃશંક થઈ વિહાર કરતો રહ્યો।

આ તપમાં લીન મહેશને જોઈ બુદ્ધિમાન હિમવાન પાર્વતી સાથે, તેમના ચરણકમળના કોમળ પલ્લવનું દર્શન કરવા નજીક આવ્યો.

આ કારણથી જ દેવે તે દર્પિતને દહન કરી દીધો; અને સ્મર (કામદેવ) દગ્ધ થતાં પાર્વતી પણ લજ્જાથી વ્યાકુળ થઈ.

પાર્વતીએ કહ્યું— ‘બ્રહ્મચારી સ્વરૂપે તું કોણ છે અને ક્યાંથી આવ્યો છે? તું આ વનને પ્રકાશિત કરે છે; હે વેદવિદોમાં શ્રેષ્ઠ, કહો।’

પાર્વતીએ કહ્યું—હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, હે જટાધારી! મારા જીવનનો સમગ્ર વર્તાંત સંપૂર્ણ રીતે સાંભળો. આજે સખ્યભાવથી હું જે કહું છું તે સત્ય છે—એ જ રીતે, અન્યથા નહીં.

પાર્વતીએ કહ્યું—એટલું જ મને જાણ હતું કે કોઈ બીજો અહીં આવ્યો છે; પરંતુ હવે બધું સ્પષ્ટ થયું—વિશેષ કરીને તું અવધ્ય, અજેય છે।

હે દેવી! ઉમા જ્યારે પોતાના નિર્ધારિત વ્રત-નિયમો પૂર્ણ કરશે, ત્યારે તે સ્વયં શૈલજા (પર્વતજાત) રૂપને ફરી પ્રાપ્ત કરશે.

તે એમ કહ્યા પછી ગિરિજાએ—કંઠને મુક્ત કરીને—પિનાકીને કહ્યું; ક્રોધથી તેની આંખો લાલ હતી, ભ્રૂકુટી કુંચિત હતી અને મુખ વિકૃત હતું.

હવે હું ભોગ અને મોક્ષનું ફળ આપનાર તે વિષય કહું છું. ગૌરીએ કહ્યું—હે સુરેશ્વર! સાવિત્રીએ ખરેખર મને અને લક્ષ્મીને શાપ આપ્યો છે।

પ્રાચીન કાળમાં દેવ શંકર—નીલલોહિત—નો દેવી હૈમવતી સાથે વિધિવત્ વિવાહ થયો; અને હિમવાનના શિખર પરથી તે ગણેશ્વરો સાથે આવ્યા।

આ રીતે શ્રીલિંગમહાપુરાણના પૂર્વભાગમાં ‘મદનદાહ’ નામે એકસો-બીજો અધ્યાય (આરંભે છે). સૂત બોલ્યા—હે વૃષભધ્વજ! મહાદેવી પાર્વતીના તપથી અને પછી બ્રહ્માના વિનંતિવચનથી ભગવાન શર્વ પ્રસન્ન થયા.

આ રીતે શ્રીલિંગમહાપુરાણના પૂર્વભાગમાં ‘ઉમા-મહેશ્વર-વ્રત’ નામનો પંચ્યાસીનો અધ્યાય (આરંભ થાય છે). સૂત બોલ્યા—હે દ્વિજોત્તમો, સર્વ વ્રતોમાં દેવદેવ ઉમાપતિનું વિધિપૂર્વક સંપૂર્ણ પૂજન કરીને, નિયમ મુજબ પંચાક્ષરી વિદ્યાનો જપ કરો.