દેવી in the Skanda Purana

ત્યાં બ્રહ્મવિદ્યાસ્વરૂપ એક પરાશક્તિ સ્થિત હતી. ગણેશ આશ્ચર્યમાં મગ્ન થઈ માત્ર તેના દર્શનમાં જ તત્પર રહ્યો.

ત્યારે પરાશક્તિએ પરંતપ મહાદેવની સ્તુતિ કરી. મહાદેવે તે પરાશક્તિને કહ્યું—“હે શોભને, વર માગ.”

ત્યારે મહાદેવ પાસે પરમ વર માગવામાં આવ્યો—“હે દેવ, જેને તમે હણ્યો છે તે મારો પુત્ર છે; તેમાં શંકા નથી.”

આ મૂઢ પ્રકૃતિના અંશમાંથી ઉત્પન્ન હોવાથી તમને ઓળખતો નથી. તેથી મારી તૃપ્તિ માટે પણ આ પુત્રને જીવિત કરો.

તે મહાવિદ્યા છે, મહામાયા છે, પરમ મેધાનું સ્વરૂપ છે; તે જ રુદ્રકાળી, તે જ અંબા—પરા સતી દાક્ષાયણી છે.

તે હિમાલય પત્ની સાથે ત્યાં આવ્યો, પુત્રીને જોઈ આદરથી મહાસતીને બોલ્યો—“હે મહાદેવી, હે તેજસ્વિની, આ તપના કારણે ખેદ ન કર।”

પાર્વતીના દર્શન માટે, પોતાના પુત્રોથી ઘેરાયેલો તે, સખીઓથી ઘેરાયેલી મહાદેવીને જોયો.

‘હું કોણ? તું કોણ? અને આ બીજા બધા ક્યાંથી—મહામાયાને આશ્રય કરનારા?’ આ પ્રપંચ બકરીના થણના દૂધ સમાન નિરર્થક છે।

હે મહાદેવી, તું ભક્તા છે—મહાભાગ્યવંતોમાં શ્રેષ્ઠ. તારા તપથી પ્રાપ્ત થયેલી એ ભક્તિને પ્રયત્નપૂર્વક સેવ અને આદર કર.

કંબલા અને અશ્વતર—મહેશે ભૂષણરૂપે ધારેલા તે બે નાગ—મહાદેવીએ હાસ્યભરી વાતો કહી હસતાં હસતાં હરી લીધા।

હાસ્યભરી વાતો કહી હસતાં હસતાં તેણે તેમના કૌપીન-આચ્છાદન પણ હરી લીધું; ત્યારે ગણો અને તેની સખીઓ લજ્જાથી પીડિત બન્યા।

તેણે ઘણા મંત્રવાદીઓ, વૈદ્યો અને અન્ય ઉપાયો પણ અજમાવ્યા; અને મહામાયાથી બંધાયેલા મનવાળા મારા માતા-પિતાએ પણ તેમ જ પ્રયત્ન કર્યો।

જે પિતા રુદ્ર અને માતા અંબિકાને ત્યજીને વર્તે છે, તે જાણે પોતાના પિતાને જ ત્યજ્યો હોય એવો, પિતૃઓને પિંડ-તર્પણ ન આપનાર બને છે. તે રુદ્રનું માહાત્મ્ય પરમ ‘શતરુદ્રીય’ પ્રગટ કરે છે.

જગન્માતાની જન્મદાત્રી થવા માટે વિભાવરી ક્રમે ગર્ભમાં પ્રવેશી અને તે દેવી—ગુહની ભાવિ માતા—ની કાંતિ તથા તેજને વધુ ઉજ્જ્વળ બનાવ્યું।

પૌરાણિક સ્તોત્રો, સામગાનના સ્વરો, વૈદિક સ્તુતિઓ અને ગુહ્ય નામોથી—હે મહાદેવ, તમને નમસ્કાર; મહાદેવીને પણ વારંવાર નમસ્કાર.

ઉમા મહાદેવી તમારી જ પત્ની છે, છતાં અમે અહીં આવી પહોંચ્યા. તેથી અમારું રાજ્ય અસુરો દ્વારા હરી લેવાય તે યોગ્ય જ છે.

હે અંબિકે, તે અનેક અદ્ભુત ગુણોનો આધાર છે અને પ્રતિહાર (દ્વારપાલ) તરીકે માનવામાં આવે છે. દેવી બોલ્યાં—હે પુરાંતક, આવા પુત્ર માટે પણ મારી અભિલાષા અંકુશ વિના છે.

‘પાંચાલ’ નામનો આ યક્ષ, લાખો યક્ષોના અનુચરો સાથે; હે દેવી, તને સેવકરૂપે અર્પિત થયો છે—મહામાયાની સૈંકડો શક્તિઓથી યુક્ત.

તેને સિદ્ધિ નિશ્ચિત થાય છે, જો તે વિઘ્નોથી ન હણાય. કારણ કે અહીં સિદ્ધાંબિકા મહાદેવી સ્વયં સન્નિહિત છે.

નિશ્ચયે તારો જ્ઞાન અલ્પ છે; તારો વેદાધ્યયન પણ વ્યર્થ થયો—કારણ કે તું સર્વભૂતોની જનની અંબિકાને માતા માનતો નથી।