Adhyaya 1

Verse 1

कूर्मपुराण (ग्रेतिल्) कूर्मपुराण हेअदेर् थिस् फ़िले इस् अन् ह्त्म्ल् त्रन्स्फ़ोर्मतिओन् ओफ़् स_कुर्मपुरन।xम्ल् wइथ् अ रुदिमेन्तर्य् हेअदेर्। फ़ोर् अ मोरे एxतेन्सिवे हेअदेर् प्लेअसे रेफ़ेर् तो थे सोउर्चे फ़िले। दत एन्त्र्य्: मेम्बेर्स् ओफ़् थे सन्स्क्नेत् प्रोजेच्त् चोन्त्रिबुतिओन्: मेम्बेर्स् ओफ़् थे सन्स्क्नेत् प्रोजेच्त् दते ओफ़् थिस् वेर्सिओन्: २०२०-०७-३१ सोउर्चे: । पुब्लिस्हेर्: गऺत्तिन्गेन् रेगिस्तेर् ओफ़् एलेच्त्रोनिच् तेxत्स् इन् इन्दिअन् लन्गुअगेस् (ग्रेतिल्), सुब् गऺत्तिन्गेन् लिचेन्चे: थिस् ए-तेxत् wअस् प्रोविदेद् तो ग्रेतिल् इन् गोओद् फ़ैथ् थत् नो चोप्य्रिघ्त् रिघ्त्स् हवे बेएन् इन्फ़्रिन्गेद्। इफ़् अन्योने wइस्हेस् तो अस्सेर्त् चोप्य्रिघ्त् ओवेर् थिस् फ़िले, प्लेअसे चोन्तच्त् थे ग्रेतिल् मनगेमेन्त् अत् ग्रेतिल्(अत्)सुब्(दोत्)उनि-गोएत्तिन्गेन्(दोत्)दे। थे फ़िले wइल्ल् बे इम्मेदिअतेल्य् रेमोवेद् पेन्दिन्ग् रेसोलुतिओन् ओफ़् थे च्लैम्। दिस्त्रिबुतेद् उन्देर् अ च्रेअतिवे चोम्मोन्स् अत्त्रिबुतिओन्-नोन्चोम्मेर्चिअल्-स्हरेअलिके ४।० इन्तेर्नतिओनल् लिचेन्से। इन्तेर्प्रेतिवे मर्कुप्: नोने नोतेस्: थिस् फ़िले हस् बेएन् च्रेअतेद् ब्य् मस्स् चोन्वेर्सिओन् ओफ़् ग्रेतिल्ऽस् सन्स्क्रित् चोर्पुस् फ़्रोम् कुर्म्प्१उ।ह्त्म्। दुए तो थे हेतेरोगेनेइत्य् ओफ़् थे सोउर्चेस् थे हेअदेर् मर्कुप् मिघ्त् बे सुबोप्तिमल्। फ़ोर् थे सके ओफ़् त्रन्स्परेन्च्य् थे हेअदेर् ओफ़् थे लेगच्य् फ़िले इस् दोचुमेन्तेद् इन् थे <नोते> एलेमेन्त् बेलोw: कुर्म-पुरन, पर्त् १ इन्पुत् ब्य् मेम्बेर्स् ओफ़् थे सन्स्क्नेत् प्रोजेच्त् (www।सन्स्क्नेत्।ओर्ग्) थिस् ग्रेतिल् वेर्सिओन् हस् बेएन् चोन्वेर्तेद् फ़्रोम् अ चुस्तोम् देवनगरि एन्चोदिन्ग्। थेरेफ़ोरे, wओर्द् बोउन्दरिएस् अरे उसुअल्ल्य् नोत् मर्केद् ब्य् ब्लन्क्स्। थेसे अन्द् ओथेर् इर्रेगुलरितिएस् चन्नोत् बे स्तन्दर्दिज़ेद् अत् प्रेसेन्त्। थे तेxत् इस् नोत् प्रोओफ़्-रेअद्! रेविसिओन्स्: २०२०-०७-३१: तेइ एन्चोदिन्ग् ब्य् मस्स् चोन्वेर्सिओन् ओफ़् ग्रेतिल्ऽस् सन्स्क्रित् चोर्पुस् तेxत् कूर्मपुराणम्-१ अथ श्रीकूर्मपुराणम् पूर्वविभागः नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयमुदीरयेत् // कूर्म्प्१,मन्ग्।१ // नमस्कृत्वाप्रमेयाय विष्णवे कूर्मरूपिणे / पुराणं संप्रवक्ष्यामि यदुक्तं विश्वयोनिना

Nachdem man sich vor Nārāyaṇa verneigt hat, ebenso vor Nara—dem Besten unter den Menschen—und auch vor der Göttin Sarasvatī, soll man sodann als glückverheißenden Anfang „Sieg!“ ausrufen.

Verse 2

सत्रान्ते सूतमनघं नैमिषीया महर्षयः / पुराणसंहितां पुण्यां पप्रच्छू रोमहर्षणम्

Am Ende der Opferzeremonie befragten die Weisen von Naimiṣa den makellosen Sūta Romaharṣaṇa nach der heiligen und verdienstvollen puranischen Sammlung.

Verse 3

त्वया सूत महाबुद्धे भगवान् ब्रह्मवित्तमः / इतिहासपुराणार्थं व्यासः सम्यगुपासितः

O Sūta, du Großgesinnter: Du hast den erhabenen Vyāsa—den Vornehmsten unter den Brahman-Erkennenden—gebührend verehrt und studiert, um den wahren Sinn von Itihāsa und Purāṇa zu verstehen.

Verse 4

तस्य ते सर्वरोमाणि वचसा हृषितानि यत् / द्वैपायनस्य भगवांस्ततो वै रोमहर्षणः

Weil sich bei jenen Worten vor Freude alle Haare an seinem Leib sträubten, gab ihm der erhabene Dvaipāyana (Vyāsa) daher den Namen Romaharṣaṇa, „dessen Haar sich aufrichtet“.

Verse 5

भवन्तमेव भगवान् व्याजहार स्वयं प्रभुः / मुनीनां संहितां वक्तुं व्यासः पौराणिकीं पुरा

Der erhabene Herr—selbstherrlich und unabhängig—wandte sich allein an dich; und einst trug Vyāsa, der Meister der puranischen Überlieferung, den Weisen die puranische Samhita vor.

Verse 6

त्वं हि स्वायंभुवे यज्ञे सुत्याहे वितते हरिः / संभूतः संहितां वक्तुं स्वांशेन पुरुषोत्तमः

Denn du bist wahrlich Hari—Puruṣottama, die höchste Person—der beim Opfer des Svāyambhuva Manu, als das Soma-Pressritual vollzogen wurde, durch einen Anteil deines eigenen Wesens erschien, um diese heilige Saṃhitā zu verkünden.

Verse 7

तस्माद् भवन्तं पृच्छामः पुराणं कौर्ममुत्तमम् / वक्तुमर्हसि चास्माकं पुराणार्थविशारद

Darum befragen wir dich nach dem vortrefflichen Kūrma-Purāṇa. O du, der du die Bedeutung der Purāṇas meisterst, du sollst es uns darlegen.

Verse 8

मुनीनां वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः / प्रणम्य मनसा प्राह गुरुं सत्यवतीसुतम्

Als Sūta—der Vorzüglichste unter den Auslegern der Purāṇas—die Worte der Weisen vernommen hatte, verneigte er sich innerlich im Geist und wandte sich dann an seinen Lehrer, den Sohn der Satyavatī (Vyāsa).

Verse 9

रोमहर्षण उवाच नमस्कृत्वा जगद्योनिं कूर्मरूपधरं हरिम् / वक्ष्ये पौराणिकीं दिव्यां कथां पापप्रणाशिनीम्

Romaharṣaṇa sprach: Nachdem ich mich vor Hari—dem Schoß und Ursprung des Weltalls—verneigt habe, der die Gestalt der Schildkröte (Kūrma) trägt, werde ich eine göttliche purāṇische Erzählung verkünden, die Sünde vernichtet.

Verse 10

यां श्रुत्वा पापकर्मापि गच्छेत परमां गतिम् / न नास्तिके कथां पुण्यामिमां ब्रूयात् कदाचन

Wer diese heilige Erzählung hört, selbst wenn er sündige Taten begeht, kann den höchsten Zustand erlangen. Darum soll man diese verdienstvolle Geschichte niemals, zu keiner Zeit, einem Ungläubigen (nāstika) vortragen.

Verse 11

श्रद्दधानाय शान्ताय धार्मिकाय द्विजातये / इमां कथामनुब्रूयात् साक्षान्नारायणेरिताम्

Man soll diese heilige Erzählung einem Zweimalgeborenen vortragen, der voll Glauben, im Geist friedvoll und im Dharma gefestigt ist; denn sie wurde unmittelbar von Nārāyaṇa selbst verkündet.

Verse 12

सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च / वंशानुचरितं चैव पुराणं पञ्चलक्षणम्

Schöpfung und Wiederschöpfung, Genealogien, die Zyklen der Manus und die Berichte, die jenen Dynastien folgen—diese fünf Merkmale zusammen bestimmen, was man Purāṇa nennt.

Verse 13

ब्राह्मं पुराणं प्रथमं पाद्मं वैष्णवमेव च / शैवं भागवतं चैव भविष्यं नारदीयकम्

An erster Stelle steht das Brāhma-Purāṇa; danach das Pādma und das Vaiṣṇava; ebenso das Śaiva und das Bhāgavata; ferner das Bhaviṣya und das Nāradīya.

Verse 14

मार्कण्डेयमथाग्नेयं ब्रह्मवैवर्तमेव च / लैङ्गं तथा च वाराहं स्कान्दं वामनमेव च

Ferner gibt es das Mārkaṇḍeya, das Āgneya und das Brahmavaivarta; ebenso das Liṅga, das Vārāha, das Skānda und das Vāmana (Purāṇas).

Verse 15

कौर्मं मात्स्यं गारुडं च वायवीयमनन्तरम् / अष्टादशं समुद्दिष्टं ब्रह्मण्डमिति संज्ञितम्

Dann folgen das Kūrma, das Mātsya, das Gāruḍa und danach das Vāyavīya; als achtzehntes Purāṇa wird das Brahmāṇḍa verkündet, so genannt.

Verse 16

अन्यान्युपराणानि मुनिभिः कथितानि तु / अष्टादशपुराणानि श्रुत्वा संक्षेपतो द्विजाः

Auch andere Neben-Purāṇas sind wahrlich von den Weisen verkündet worden. O Zweimalgeborene, nachdem ihr die achtzehn Haupt-Purāṇas in Kürze vernommen habt, (sucht ihr den Wesenskern, der hier gelehrt werden soll).

Verse 17

आद्यं सनत्कुमारोक्तं नारसिहमतः परम् / तृतीयं स्कान्दमुद्दिष्टं कुमारेण तु भाषितम्

Die erste Lehre wurde von Sanatkumāra gesprochen; die nächste ist die Doktrin Nārasiṁhas. Die dritte wird als Skanda-Lehre bezeichnet, und auch sie wurde vom Kumāra dargelegt.

Verse 18

चतुर्थं शिवधर्माख्यं साक्षान्नन्दीशभाषितम् / दुर्वाससोक्तमाश्चर्यं नारदोक्तमतः परम्

Der vierte Abschnitt heißt Śiva-dharma und wurde unmittelbar von Nandīśa gesprochen. Danach folgt die wunderbare Lehre, die Durvāsas verkündete, und darauf die Unterweisung, die Nārada darlegte.

Verse 19

कापिलं मानवं चैव तथैवोशनसेरितम् / ब्रह्माण्डं वारुणं चाथ कालिकाह्वयमेव च

„(Die Purāṇas sind auch bekannt als) das Kāpila, das Mānavā, ebenso das von Uśanas gelehrte; das Brahmāṇḍa, das Vāruṇa und auch das Kālikā genannte.“

Verse 20

माहेश्वरं तथा साम्बं सौरं सर्वार्थसंचयम् / पराशरोक्तमपरं मारीचं भार्गवाह्वयम्

Ferner gibt es die Māheśvara-Überlieferung, die Sāmba-Überlieferung, die Saura-Überlieferung und das Sarvārtha-saṃcaya („Kompendium aller Bedeutungen“); ebenso ein weiteres Werk, das von Parāśara gesprochen wurde, die Mārīca-Überlieferung und das als Bhārgava bekannte.

Verse 21

इदं तु पञ्चदशमं पुराणं कौर्ममुत्तमम् / चतुर्धा संस्थितं पुण्यं संहितानां प्रभेदतः

Dies ist wahrlich das fünfzehnte Purāṇa — das erhabene Kūrma-Purāṇa. Nach den Unterschieden seiner Saṃhitās ist dieser heilige Text in vier Teile gegliedert.

Verse 22

ब्राह्मी भगवती सौरी वैष्णवी च प्रकीर्तिताः / चतस्त्रः संहिताः पुण्या धर्मकामार्थमोक्षदाः

Sie werden verkündet als Brāhmī, Bhagavatī, Saurī und Vaiṣṇavī — vier heilige Saṃhitās, an sich rein, die Dharma, Kāma, Artha und Mokṣa verleihen.

Verse 23

इयं तु संहिता ब्राह्मी चतुर्वेदैस्तु सम्मिता / भवन्ति षट्सहस्त्राणि श्लोकानामत्र संख्यया

Dies ist wahrlich die Brahmī-Saṃhitā, im Einklang mit den vier Veden; und in diesem Werk beträgt die Gesamtzahl der Ślokas sechstausend.

Verse 24

यत्र धर्मार्थकामानां मोक्षस्य च मुनीश्वराः / माहात्म्यमखिलं ब्रह्म ज्ञायते परमेश्वरः

Dort, o Herren der Weisen, wird die ganze Herrlichkeit Brahmans kundgetan — Brahman, der der Höchste Herr ist — zusammen mit den Lehren über Dharma, Artha, Kāma und Mokṣa.

Verse 25

सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च / वंशानुचरितं दिव्याः पुण्याः प्रासङ्गिकीः कथाः

Schöpfung und Wiederschöpfung, Geschlechterfolgen, die Manvantara-Zyklen, die Geschichten der Dynastien; dazu göttliche, verdienstvolle und im Zusammenhang eingefügte Erzählungen — dies sind die anerkannten Themen, die ein Purāṇa lehrt.

Verse 26

ब्राह्मणाद्यैरियं धार्या धार्मिकैः शान्तमानसैः / तामहं वर्तयिष्यामि व्यासेन कथितां पुरा

Dieses heilige Purāṇa soll von den Brāhmaṇas und den übrigen Ständen, von den Rechtschaffenen mit friedigem Geist, bewahrt und getragen werden. Jene Lehre, die einst Vyāsa verkündete, werde ich nun der rechten Ordnung gemäß darlegen.

Verse 27

पुरामृतार्थं दैतेयदानवैः सह देवताः / मन्थानं मन्दरं कृत्वा ममन्थुः क्षीरसागरम्

In uralter Zeit, nach dem amṛta, dem Nektar der Unsterblichkeit, verlangend, machten die Götter zusammen mit den Daityas und Dānavas den Berg Mandara zum Quirl und quirlen den Milchozean.

Verse 28

मथ्यमाने तदा तस्मिन् कूर्मरूपी जनार्दनः / बभार मन्दरं देवो देवानां हितकाम्यया

Als das Quirlen im Gange war, nahm Janārdana, der Herr, die Gestalt der Kūrma-Schildkröte an und trug den Berg Mandara, aus dem Wunsch nach dem Wohl der Götter.

Verse 29

देवाश्च तुष्टुवुर्देवं नारदाद्या महर्षयः / कूर्मरूपधरं दृष्ट्वा साक्षिणं विष्णुमव्ययम्

Als sie den Deva erblickten, der die Gestalt der Schildkröte angenommen hatte — Viṣṇu, den unvergänglichen Zeugen — priesen ihn die Götter und die großen Weisen unter Führung Nāradas.

Verse 30

तदन्तरे ऽभवद् देवी श्रीर्नारायणवल्लभा / जग्राह भगवान् विष्णुस्तामेव पुरुषोत्तमः

Inzwischen erschien die Göttin Śrī, Nārāyaṇas Geliebte; und der erhabene Viṣṇu, der Puruṣottama, nahm sie allein als die Seine an.

Verse 31

तेजसा विष्णुमव्यक्तं नारदाद्या महर्षयः / मोहिताः सह शक्रेण श्रियो वचनमब्रुवन्

Vom Glanz des unmanifesten Viṣṇu überwältigt, gerieten die großen ṛṣis unter Führung Nāradas — zusammen mit Śakra (Indra) — in Verwirrung und richteten ihre Worte an Śrī (Lakṣmī).

Verse 32

भगवन् देवदेवेश नारायण जगन्मय / कैषा देवी विशालाक्षी यथावद् ब्रूहि पृच्छताम्

O Bhagavān, Gott der Götter, Nārāyaṇa, der das ganze All durchdringt — wer ist diese Göttin mit den weiten Augen? Erkläre es recht, denn wir fragen, um zu wissen.

Verse 33

श्रुत्वा तेषां तदा वाक्यं विष्णुर्दानवमर्दनः / प्रोवाच देवीं संप्रेक्ष्य नारदादीनकल्मषान्

Als Viṣṇu, der Zermalmer der Dānava, ihre Worte vernommen hatte, blickte er zur Göttin hin und, seinen Blick auf Nārada und die makellosen Weisen richtend, sprach er.

Verse 34

इयं सा परमा शक्तिर्मन्मयी ब्रह्मरूपिणी / माया मम प्रियानन्ता ययेदं मोहितं जगत्

Sie ist wahrlich die höchste Śakti, aus meinem eigenen Wesen, die die Gestalt Brahmans annimmt; sie ist meine geliebte, endlose Māyā, durch die diese ganze Welt betört und verblendet wird.

Verse 35

अनयैव जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम् / मोहयामि द्विजश्रेष्ठा ग्रसामि विसृजामि च

Durch eben diese Macht, o Bester der Zweimalgeborenen, verblende ich das ganze Universum — samt Göttern, Asuras und Menschen; und durch sie ziehe ich die Wesen auch wieder ein und sende sie erneut hervor.

Verse 36

उत्पत्तिं प्रलयं चैव भूतनामागतिं गतिम् / विज्ञायान्वीक्ष्य चात्मानं तरन्ति विपुलामिमाम्

Wer Entstehen und Vergehen der Wesen erkennt und ihr Kommen und Gehen versteht, der das Selbst (Ātman) unterscheidet und betrachtet, überschreitet diesen weiten Ozean des Saṃsāra.

Verse 37

अस्यास्त्वंशानधिष्ठाय शक्तिमन्तो ऽभवन् द्विजाः / ब्रह्मेशानादयो देवाः सर्वशक्तिरियं मम

Indem sie Anteile ihrer Macht verwalteten, wurden die Strahlenden kraftvoll; so entstanden Brahmā, Īśāna (Śiva) und die übrigen Götter. Diese (Göttin) ist Meine allumfassende Śakti, die gesamte Macht.

Verse 38

सैषा सर्वजगत्सूतिः प्रकृतिस्त्रिगुणात्मिका / प्रागेव मत्तः संजाता श्रीकल्पे पद्मवासिनी

Sie ist die Mutterquelle des ganzen Weltalls: Prakṛti, deren Wesen die drei Guṇa sind. Schon zuvor, im Śrī-kalpa, ging sie aus Mir hervor als Padmavāsinī, die im Lotus Wohnende.

Verse 39

चतुर्भुजा शङ्खचक्रपद्महस्ता शुभान्विता / कोटिसूर्यप्रतीकाशा मोहिनी सर्वदेहिनाम्

Vierarmig, mit Muschel, Diskus und Lotus in den Händen, von Heilsamkeit erfüllt—strahlend wie zehn Millionen Sonnen—war sie Mohinī, die Betörerin aller verkörperten Wesen.

Verse 40

नालं देवा न पितरो मानवा वसवो ऽपि च / मायामेतां समुत्तर्तुं ये चान्ये भुवि देहिनः

Weder die Götter noch die Pitṛs (Ahnengeister), noch die Menschen, ja nicht einmal die Vasus vermögen diese Māyā zu überschreiten—ebenso wenig andere verkörperte Wesen, die auf Erden weilen.

Verse 41

इत्युक्तो वासुदेवेन मुनयो विष्णुमब्रुवन् / ब्रूहि त्वं पुण्डरीकाक्ष यदि कालत्रये ऽपि च / को वा तरति तां मायां दुर्जयां देवनिर्मिताम्

So von Vāsudeva angesprochen, sprachen die Weisen zu Viṣṇu: „O Lotosäugiger, verkünde uns—sei es in Vergangenheit, Gegenwart oder Zukunft—wer jene Māyā, schwer zu bezwingen und vom göttlichen Herrn gewirkt, zu überschreiten vermag?“

Verse 42

अथोवाच हृषीकेशो मुनीन् मुनिगणार्चितः / अस्ति द्विजातिप्रवर इन्द्रद्युम्न इति श्रुतः

Da sprach Hṛṣīkeśa, von Scharen der Weisen verehrt, zu den Sehern: „Es gibt einen Vornehmsten unter den Zweimalgeborenen, weithin bekannt unter dem Namen Indradyumna, wie es die Überlieferung bezeugt.“

Verse 43

पूर्वजन्मनि राजासावधृष्यः शङ्करादिभिः / दृष्ट्वा मां कूर्मसंस्थानं श्रुत्वा पौराणिकीं स्वयम् / संहितां मन्मुखाद् दिव्यां पुरस्कृत्य मुनीश्वरान्

In einem früheren Leben war jener König—selbst für Śaṅkara und die übrigen Götter unbezwingbar—Meiner Gestalt als Kūrma, der Schildkröte, ansichtig geworden; und nachdem er aus Meinem eigenen Mund die göttliche purāṇische Saṃhitā vernommen hatte, ehrte er die erhabenen Weisen und stellte sie an die Spitze.

Verse 44

ब्रह्माणं च महादेवं देवांश्चान्यान् स्वशक्तिभिः / मच्छक्तौ संस्थितान् बुद्ध्वा मामेव शरणं गतः

Da er erkannte, dass Brahmā, Mahādeva und die übrigen Götter—mitsamt ihren jeweiligen Kräften—in Meiner eigenen Macht (Śakti) gegründet sind, nahm er allein bei Mir Zuflucht.

Verse 45

संभाषितो मया चाथ विप्रयोनिं गमिष्यसि / इन्द्रद्युम्न इति ख्यातो जातिं स्मरसि पौर्विकीम्

Und Ich sprach zu ihm: „Du wirst in eine Brahmanenlinie hineingeboren werden; dort wirst du unter dem Namen ‘Indradyumna’ berühmt sein, und du wirst dich an deine frühere Geburt erinnern.“

Verse 46

सर्वेषामेव भूतानां देवानामप्यगोचरम् / वक्तव्यं यद् गुह्यतमं दास्ये ज्ञानं तवानघ / लब्ध्वा तन्मामकं ज्ञानं मामेवान्ते प्रवेक्ष्यसि

Was dem Zugriff aller Wesen entzogen ist—selbst der Götter—das werde ich dir verkünden, o Schuldloser: die geheimste Lehre. Hast du dieses Wissen, das Mein ist, erlangt, so wirst du am Ende in Mich allein eingehen.

Verse 47

अंशान्तरेण भूम्यां त्वं तत्र तिष्ठ सुनिर्दृतः / वैवस्वते ऽन्तरे ऽतिते कार्यार्थं मां प्रवेक्ष्यसि

Auf Erden verweile dort noch für eine weitere Zeitspanne, fest in deinem Entschluss. Wenn das Vaivasvata-Manvantara vorüber ist, wirst du, um das Erforderliche zu vollbringen, in Mich eingehen.

Verse 48

मां प्रणम्य पुरीं गत्वा पालयामास मेदिनीम् / कालधर्मं गतः कालाच्छ्वेतद्वीपे मया सह

Nachdem er Mir die Ehre erwiesen hatte, ging er in die Königsstadt und herrschte über die Erde. Als zu gegebener Zeit das Gesetz der Zeit ihn erreichte, schied er zur ihm bestimmten Stunde dahin—und weilt nun mit Mir in Śvetadvīpa.

Verse 49

भुक्त्वा तान् वैष्णवान् भोगान् योगिनामप्यगोचरान् / मदाज्ञया मुनिश्रेष्ठा जज्ञे विप्रकुले पुनः

Nachdem sie jene vaiṣṇavischen Wonnen genossen hatte—Freuden, die selbst den Yogins unzugänglich sind—wurde sie, die Beste unter den Weisen, auf Meinen Befehl hin erneut in einem Brāhmaṇa-Geschlecht geboren.

Verse 50

ज्ञात्वा मां वासुदेवाख्यं यत्र द्वे निहिते ऽक्षरे / विद्याविद्ये गूढरूपे यत्तद् ब्रह्म परं विदुः

Wer Mich erkennt, der Vāsudeva genannt wird—in dem die zwei Unvergänglichen ruhen, Wissen und Nichtwissen in verhüllter Gestalt—der verwirklicht Jenes, das die Weisen als das höchste Brahman kennen.

Verse 51

सोर्ऽचयामास भूतानामाश्रयं परमेश्वरम् / व्रतोपवासनियमैर्हेमैर्ब्राह्मणतर्पणैः

Er verehrte den Höchsten Herrn, die Zuflucht aller Wesen, durch Gelübde, Fasten und strenge Observanzen; durch Goldopfer und durch Taten, die die Brāhmaṇas erfreuten und ehrten.

Verse 52

तदाशीस्तन्नमस्कारस्तन्निष्ठस्तत्परायणः / आराधयन् महादेवं योगिनां हृदि संस्थितम्

Mit seinen Segenswünschen auf Jenes gerichtet, mit seinen Verneigungen auf Jenes gerichtet, nur in Jenem standhaft und Jenes als höchste Zuflucht nehmend, verehrte er Mahādeva, der im Herzen der Yogins weilt.

Verse 53

तस्यैवं वर्तमानस्य कदाचित् परमा कला / स्वरूपं दर्शयामास दिव्यं विष्णुसमुद्भवम्

Während er in diesem Zustand verharrte, offenbarte ihm zu einer Zeit die Höchste Macht ihre eigene Gestalt—strahlend und göttlich, aus Viṣṇu hervorgegangen.

Verse 54

दृष्ट्वा प्रणम्य शिरसा विष्णोर्भगवतः प्रियाम् / संस्तूय विविधैः स्तोत्रैः कृताञ्जलिरभाषत

Als er die geliebte Gemahlin des Herrn Viṣṇu erblickte, verneigte er sich mit dem Haupt; dann pries er sie mit vielfältigen Hymnen, die Hände ehrfürchtig gefaltet, und sprach.

Verse 55

इर्न्द्दयुम्न उवाच का त्वं देविविशालाक्षि विष्णुचिह्नङ्किते शुभे / याथातथ्येन वै भावं तवेदानीं ब्रवीहि मे

Indradyumna sprach: „Wer bist du, o Göttin mit großen Augen, glückverheißend und mit den Zeichen Viṣṇus gezeichnet? Sage mir jetzt wahrhaftig und genau, wie es ist, den wirklichen Zustand deines Seins.“

Verse 56

तस्य तद् वाक्यमाकर्ण्य सुप्रसन्ना सुमङ्गला / हसन्ती संस्मरन् विष्णुं प्रियं ब्राह्मणमब्रवीत्

Als sie seine Worte vernahm, lächelte die gesegnete, höchst glückverheißende Herrin—voller Freude—; und, Viṣṇu eingedenk, sprach sie zu dem geliebten Brāhmaṇa.

Verse 57

न मां पश्यन्ति मुनयो देवाः शक्रपुरोगमाः / नारायणात्मिका चैका मायाहं तन्मया परा

Weder die Weisen noch die Götter—Indra und die übrigen—erkennen Mich wahrhaft. Ich allein bin Māyā, deren Wesen Nārāyaṇa ist; und da Ich ganz aus Ihm bin, bin Ich die höchste Macht.

Verse 58

न मे नारायणाद् भेदो विद्यते हि विचारतः / तन्मयाहं परं ब्रह्म स विष्णुः परमेश्वरः

Bei wahrer Unterscheidung findet sich keinerlei Unterschied zwischen mir und Nārāyaṇa. Ich bin aus Seinem eigenen Wesen; Ich bin das höchste Brahman—Er ist Viṣṇu, der höchste Herr (Parameśvara).

Verse 59

येर्ऽचयन्तीह भूतानामाश्रयं परमेश्वरम् / ज्ञानेन कर्मयोगेन न तेषां प्रभवाम्यहम्

Diejenigen, die hier in der Welt den höchsten Herrn, die letzte Zuflucht aller Wesen, durch Erkenntnis und durch Karma-Yoga verehren—über sie habe Ich keine Macht; Ich kann nicht über sie siegen.

Verse 60

तस्मादनादिनिधनं कर्मयोगपरायणः / ज्ञानेनाराधयानन्तं ततो मोक्षमवाप्स्यसि

Darum, dem Karma-Yoga hingegeben, verehre durch wahre Erkenntnis den Unendlichen, Anfanglosen und Endlosen; dann wirst du Mokṣa, die Befreiung, erlangen.

Verse 61

इत्युक्तः स मुनिश्रेष्ठ इन्द्रद्युम्नो महामतिः / प्रणम्य शिरसा देवीं प्राञ्जलिः पुनरब्रवीत्

So angesprochen, verneigte sich der großgesinnte König Indradyumna—der Vornehmste unter den Weisen—mit geneigtem Haupt vor der Göttin; dann, die Hände im Añjali gefaltet, sprach er erneut.

Verse 62

कथं स भगवानीशः शाश्वतो निष्कलो ऽच्युतः / ज्ञातुं हि शक्यते देवि ब्रूहि मे परमेश्वरि

Wie kann jener selige Herr—Īśa, ewig, ungeteilt und unfehlbar (Acyuta)—wahrhaft erkannt werden? O Göttin, sprich zu mir, o höchste Herrin (Parameśvarī).

Verse 63

एकमुक्ताथ विप्रेण देवी कमलवासिनी / साक्षान्नारायणो ज्ञानं दास्यतीत्याह तं मुनिम्

Daraufhin, nachdem sie die Worte des Brāhmaṇa vernommen hatte, sprach die im Lotos wohnende Göttin (Lakṣmī) zu jenem Weisen: „Nārāyaṇa selbst wird dir unmittelbar die Erkenntnis (jñāna) schenken.“

Verse 64

उभाभ्यामथ हस्ताभ्यां संस्पृश्य प्रणतं मुनिम् / स्मृत्वा परात्परं विष्णुं तत्रैवान्तरधीयत

Dann berührte er mit beiden Händen den in Verehrung niedergebeugten Weisen; und indem er Viṣṇu gedachte—des Höchsten jenseits alles Höchsten—verschwand er sogleich an eben diesem Ort.

Verse 65

सो ऽपि नारायणं द्रष्टुं परमेण समाधिना / आराधयद्धृषीकेशं प्रणतार्तिप्रभञ्जनम्

Auch er, im Verlangen, Nārāyaṇa zu schauen, verehrte Hṛṣīkeśa im höchsten Samādhi—ihn, der das Leid derer zerschmettert, die sich in Hingabe verneigen.

Verse 66

ततो बहुतिथे काले गते नारायणः स्वयम् / प्रादुरासीन्महायोगी पीतवासा जगन्मयः

Dann, nachdem lange Zeit vergangen war, erschien Nārāyaṇa selbst — der große Yogin, in gelbe Gewänder gekleidet, der das ganze Universum durchdringt und verkörpert.

Verse 67

दृष्ट्वा देवं समायान्तं विष्णुमात्मानमव्ययम् / जानुभ्यामवनिं गत्वा तुष्टाव गरुडध्वजम्

Als er den Gott herankommen sah — Viṣṇu, das unvergängliche höchste Selbst — ging er auf die Knie zur Erde nieder und pries den, der Garuḍa als Banner trägt.

Verse 68

इन्द्रद्युम्न उवाच यज्ञेशाच्युत गोविन्द माधवानन्त केशव / कुष्ण विष्णो हृषीकेश तुभ्यं विश्वात्मने नमः

Indradyumna sprach: O Herr des Opfers, o Acyuta—Govinda, Mādhava, Ananta, Keśava; o Kṛṣṇa, o Viṣṇu, o Hṛṣīkeśa—Ehrerbietung Dir, dem Welt-Ātman, der in allen Wesen wohnt.

Verse 69

नमो ऽस्तु ते पुराणाय हरये विश्वमूर्तये / सर्गस्थितिविनाशानां हेतवे ऽनन्तशक्ये

Ehrerbietung Dir — dem Uralten (Purāṇa), Hari, dessen Gestalt das ganze Universum ist; der unermesslich mächtigen Ursache von Schöpfung, Erhaltung und Auflösung.

Verse 70

निर्गुणाय नमस्तुभ्यं निष्कलायामलात्मने / पुरुषाय नमस्तुभ्यं विश्वरूपाय ते नमः

Ehrerbietung Dir, dem Eigenschaftslosen (nirguṇa), dem Ungeteilten, dem makellosen, reinen Selbst. Ehrerbietung Dir, dem höchsten Puruṣa. Ehrerbietung Dir, dessen Gestalt Viśvarūpa ist, die Form des ganzen Universums.

Verse 71

नमस्ते वासुदेवाय विष्णवे विश्वयोनये / आदिमध्यान्तहीनाय ज्ञानगम्याय ते नमः

Verehrung Dir, Vāsudeva—Viṣṇu, Schoß und Ursprung des Universums. Verehrung Dir, ohne Anfang, Mitte und Ende, allein durch wahres Wissen erreichbar.

Verse 72

नमस्ते निर्विकाराय निष्प्रपञ्चाय ते नमः / भेदाभेदविहीनाय नमो ऽस्त्वानन्दरूपिणे

Verehrung Dir, dem Unwandelbaren; Verehrung Dir, jenseits aller phänomenalen Entfaltung. Verehrung Dir, frei sowohl von Unterschied als auch von Nicht-Unterschied—Verehrung Dir, dessen Wesen Ānanda, selige Wonne, ist.

Verse 73

नमस्ताराय शान्ताय नमो ऽप्रतिहतात्मने / अनन्तमूर्तये तुभ्यममूर्ताय नमो नमः

Verehrung Dir, rettender Führer und Friedvoller; Verehrung Dem, dessen Selbst ungehindert ist. Verehrung Dir, von unendlichen Gestalten—und wiederum Verehrung Dir, dem Gestaltlosen.

Verse 74

नमस्ते परमार्थाय मायातीताय ते नमः / नमस्ते परमेशाय ब्रह्मणे परमात्मने

Verehrung Dir, der höchsten Wahrheit, jenseits von Māyā—Verehrung Dir. Verehrung dem Höchsten Herrn (Parameśa), dem Brahman und dem Paramātman, dem höchsten Selbst.

Verse 75

नमो ऽस्तु ते सुसूक्ष्माय महादेवाय ते नमः / नमः शिवाय शुद्धाय नमस्ते परमेष्ठिने

Verehrung Dir, dem höchst Feinen; Verehrung Dir, Mahādeva. Verehrung Śiva, dem Reinen; Verehrung Dir, Parameṣṭhin, dem Allerhöchsten.

Verse 76

त्वयैव सृष्टमखिलं त्वमेव परमा गतिः / त्वं पिता सर्वभूतानां त्वं माता पुरुषोत्तम

Durch Dich allein ist dieses ganze Universum erschaffen; Du allein bist die höchste Zuflucht und das letzte Ziel. Du bist der Vater aller Wesen, und Du bist auch die Mutter, o Puruṣottama (Höchste Person).

Verse 77

त्वमक्षरं परं धाम चिन्मात्रं व्योम निष्कलम् / सर्वस्याधारमव्यक्तमनन्तं तमसः परम्

Du bist der Unvergängliche (Akṣara), die höchste Wohnstatt; reines Bewusstsein allein, die teilungslose Weite. Du bist die Stütze von allem: der Unmanifestierte (Avyakta), der Unendliche, gänzlich jenseits von tamas, der Dunkelheit.

Verse 78

प्रपश्यन्ति परात्मानं ज्ञानदीपेन केवलम् / प्रपद्ये भवतो रूपं तद्विष्णोः परमं पदम्

Allein mit der Lampe der Erkenntnis schauen sie unmittelbar den Paramātman, das höchste Selbst. Ich nehme Zuflucht zu Deiner Gestalt — das ist Viṣṇus höchster Stand, der erhabenste Zustand.

Verse 79

एवं स्तुवन्तं भगवान् भूतात्मा भूतभावनः / उभाभ्यामथ हस्ताभ्यां पस्पर्श प्रहसन्निव

So, während er Ihn pries, berührte der selige Herr — das innere Selbst aller Wesen und der Ursprung ihres Hervorbringens — ihn mit beiden Händen, als ob Er sanft lächelte.

Verse 80

स्पृष्टमात्रो भगवता विष्णुना मुनिपुङ्गवः / यथावत् परमं तत्त्वं ज्ञातवांस्तत्प्रसादतः

Allein durch die Berührung des seligen Viṣṇu erkannte jener erhabenste der Weisen — wie es wirklich ist — die höchste Wirklichkeit, durch Seine Gnade.

Verse 81

ततः प्रहृष्टमनसा प्रणिपत्य जनार्दनम् / प्रोवाचोन्निद्रपद्माक्षं पीतवाससमच्युतम्

Daraufhin, von Freude im Herzen erfüllt, verneigte er sich ehrfürchtig vor Janārdana und sprach zu Acyuta, dem Unfehlbaren Herrn—dessen lotosgleiche Augen voll erwacht waren und der gelbe Gewänder trug.

Verse 82

त्वत्प्रसादादसंदिग्धमुत्पन्नं पुरुषोत्तम / ज्ञानं ब्रह्मैकविषयं परमानन्दसिद्धिदम्

Durch deine Gnade, o Puruṣottama, ist in mir ein zweifelsfreies Wissen erwacht—ein Wissen, dessen einziger Gegenstand Brahman ist und das die Vollendung höchster Seligkeit verleiht.

Verse 83

नमो भगवते तुभ्यं वासुदेवाय वेधसे / किं करिष्यामि योगेश तन्मे वद जगन्मय

Ehrerbietung dir, o Bhagavān—Vāsudeva, allwissender Ordner! O Yogēśa, der das ganze All durchdringt, sage mir: Was soll ich tun?

Verse 84

श्रुत्वा नारायणो वाक्यमिन्द्रद्युम्नस्य माधवः / उवाच सस्मितं वाक्यमशेषजगतो हितम्

Nachdem Nārāyaṇa—Mādhava—die Worte König Indradyumnas vernommen hatte, sprach er mit sanftem Lächeln und gab eine Antwort, die dem Wohl der ganzen Welt diente.

Verse 85

श्रीभगवानुवाच वर्णाश्रमाचारवतां पुंसां देवो महेश्वरः / ज्ञानेन भक्तियोगेन पूजनीयो न चान्यथा

Der erhabene Herr sprach: Für Menschen, die gemäß den Ordnungen von Varṇa und Āśrama leben, ist der göttliche Herr Maheśvara durch geistige Erkenntnis und Bhakti-Yoga zu verehren—und nicht auf andere Weise.

Verse 86

विज्ञाय तत्परं तत्त्वं विभूतिं कार्यकारणम् / प्रवृतिं चापि मे ज्ञात्वा मोक्षार्थोश्वरमर्चयेत्

Wer jenes höchste Prinzip erkannt hat und Meine souveräne Offenbarung (vibhūti) als die Ursache hinter Ursache und Wirkung versteht und auch Mein kosmisches Wirken (pravṛtti) kennt, der nach Mokṣa Strebende soll Īśvara verehren.

Verse 87

सर्वसङ्गान् परित्यज्य ज्ञात्वा मायामयं जगत् / अद्वैतं भावयात्मानं द्रक्ष्यसे परमेश्वरम्

Alle Anhaftungen aufgebend und erkennend, dass diese Welt aus Māyā besteht, betrachte das Selbst als nicht-zwei (Advaita); dann wirst du Parameśvara, den höchsten Herrn, schauen.

Verse 88

त्रिविधा भावना ब्रह्मन् प्रोच्यमाना निबोध मे / एका मद्विषया तत्र द्वितीया व्यक्तसंश्रया / अन्या च भावना ब्राह्मी विज्ञेया सा गुणातिगा

O Brahmane (Weiser), erkenne von Mir die dreifache Bhāvanā, die gelehrt wird: die eine ist auf Mich gerichtet; die zweite gründet im Manifesten (vyakta); und die andere—die brahmische Betrachtung—ist als die guṇas übersteigend zu verstehen.

Verse 89

आसामन्यतमां चाथ भावनां भावयेद् बुधः / अशक्तः संश्रयेदाद्यामित्येषा वैदिकी श्रुतिः

Dann soll der Weise die allgemeinste dieser Betrachtungen pflegen; ist er dazu nicht fähig, so nehme er Zuflucht zur ursprünglichen, ersten Stütze—so verkündet es die vedische Śruti.

Verse 90

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन तन्निष्ठस्तत्परायणः / समाराधय विश्वेशं ततो मोक्षमवाप्स्यसि

Darum, mit aller Anstrengung, in Ihm fest gegründet und Ihn allein als höchste Zuflucht nehmend, verehre Viśveśa, den Herrn des Universums; dann wirst du Mokṣa erlangen.

Verse 91

इन्द्रद्युम्न उवाच किं तत् परतरं तत्त्वं का विभूतिर्जनार्दन / किं कार्यं कारणं कस्त्वं प्रवृत्तिश्चापि का तव

Indradyumna sprach: „O Janārdana, was ist jene Wirklichkeit, die höher ist als alles? Was ist Deine vibhūti, Deine souveräne Offenbarung? Was ist Wirkung und was ist Ursache? Wer bist Du in Wahrheit, und was ist auch Dein Antrieb zum Handeln (pravṛtti)?“

Verse 92

परात्परतरं तत्त्वं परं ब्रह्मैकमव्ययम् / नित्यानन्दं स्वयञ्ज्योतिरक्षरं तमसः परम्

Jene Wirklichkeit, die selbst das Jenseits noch überragt — der eine, höchste, unvergängliche Brahman — ist ewige Wonne, selbstleuchtend, unzerstörbar und die Finsternis (Unwissenheit) übersteigend.

Verse 93

ऐश्वर्यं तस्य यन्नित्यं विभूतिरिति गीयते / कार्यं जगदथाव्यक्तं कारणं शुद्धमक्षरम्

Die ewige Hoheit jenes Herrn wird als Seine vibhūti gepriesen. Das Weltall ist Seine Wirkung; das Unmanifestierte (avyakta) ist Seine Ursache — rein, unvergänglich und unzerstörbar.

Verse 94

अहं हि सर्वभूतानामन्तर्यामीश्वरः परः / सर्गस्थित्यन्तकर्तृत्वं प्रवृत्तिर्मम गीयते

Denn Ich bin der höchste Herr, der Antaryāmin, der innere Lenker, der in allen Wesen wohnt. Es wird verkündet, dass die Macht zu erschaffen, zu erhalten und aufzulösen Meine eigene göttliche Wirksamkeit (pravṛtti) ist.

Verse 95

एतद् विज्ञाय भावेन यथावदखिलं द्विज / ततस्त्वं कर्मयोगेन शाश्वतं सम्यगर्चय

O Zweimalgeborener, nachdem du dies alles recht erkannt und mit der rechten inneren Haltung verstanden hast, verehre dann den Ewigen auf richtige Weise durch Karma-Yoga, die Übung des geweihten Handelns.

Verse 96

इन्द्रद्युम्न उवाच के ते वर्णाश्रमाचारा यैः समाराध्यते परः / ज्ञानं च कीदृशं दिव्यं भावनात्रयसंस्थितम्

Indradyumna sprach: „Welche Pflichten von Varṇa und Āśrama sind es, durch die der Höchste rechtmäßig verehrt wird? Und welches göttliche Wissen ist das—welcher Art—das in der dreifachen kontemplativen Einübung (bhāvanā) gegründet ist?“

Verse 97

कथं सृष्टमिदं पूर्वं कथं संह्रियते पुनः / कियत्यः सृष्टयो लोके वंशा मन्वन्तराणि च / कानि तेषां प्रमाणानि पावनानि व्रतानि च

„Wie wurde dieses Universum zu Beginn erschaffen, und wie wird es wieder aufgelöst? Wie viele Arten von Schöpfungen gibt es in der Welt, und welche Dynastien (vaṃśa) und Manvantaras gibt es? Welche Maßstäbe und Autoritäten (pramāṇa) gelten dafür, und welche reinigenden Gelübde (vrata) gehören dazu?“

Verse 98

तीर्थान्यर्कादिसंस्थानं पृथिव्यायामविस्तरे / कति द्वीपाः समुद्राश्च पर्वताश्च नदीनदाः / ब्रूहि मे पुण्डरीकाक्ष यथावदधुनाखिलम्

„Sage mir vollständig, o Herr mit lotosgleichen Augen, von den heiligen Pilgerstätten (tīrtha) und von der Anordnung der Sonne und der übrigen Himmelslichter. Und auf der weiten Erde: Wie viele Kontinente, Ozeane, Berge, Flüsse und Bäche gibt es? Erkläre mir dies alles richtig, hier und jetzt.“

Verse 99

श्रीकूर्म उवाच एवमुक्तो ऽथ तेनाहं भक्तानुग्रहकाम्यया / यथावदखिलं सर्वमवोचं मुनिपुङ्गवाः

Śrī Kūrma sprach: „So von ihm angesprochen und in dem Wunsch, meinem Verehrer Gnade zu erweisen, erklärte ich daraufhin—rechtmäßig und vollständig—alles, o ihr Vorzüglichsten der Weisen.“

Verse 100

व्याख्यायाशेषमेवेदं यत्पृष्टो ऽहं द्विजेन तु / अनुगृह्य च तं विप्रं तत्रैवान्तर्हितो ऽभवम्

„Nachdem ich ohne jeden Rest genau das erklärt hatte, wonach mich jener Zweimalgeborene (Brāhmaṇa) fragte, und ihm Gnade erwiesen hatte, verschwand ich an eben diesem Ort.“

Verse 101

सो ऽपि तेन विधानेन मदुक्तेन द्विजोत्तमः / आराधयामास परं भावपूतः समाहितः

So verehrte der Beste der Zweimalgeborenen, dem von mir dargelegten Ritus folgend, das Höchste mit einem durch Bhakti geläuterten Geist—standhaft und in Meditation gesammelt.

Verse 102

त्यक्त्वा पुत्रादिषु स्नेहं निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः / संन्यस्य सर्वकर्माणि परं वैराग्यमाश्रितः

Nachdem er die Anhänglichkeit an Söhne und dergleichen aufgegeben hat, frei von den Gegensatzpaaren und ohne Besitzanspruch, und alle Handlungen entsagt, nimmt er Zuflucht zur höchsten Leidenschaftslosigkeit (parama-vairāgya).

Verse 103

आत्मन्यात्मानमन्वीक्ष्य स्वात्मन्येवाखिलं जगत् / संप्राप्य भावनामन्त्यां ब्राह्मीमक्षरपूर्विकाम्

Indem er das Selbst im Selbst schaut und das ganze Weltall nur im eigenen Selbst erblickt, erlangt er die letzte meditative Verwirklichung—den Brahmī-Zustand—gegründet im Unvergänglichen (Akṣara).

Verse 104

अवाप परमं योगं येनैकं परिपश्यति / यं विनिद्रा जितश्वासाः काङ्क्षन्ते मोक्षकाङ्क्षिणः

Er erlangte den höchsten Yoga, durch den man allein das Eine schaut. Nach diesem Zustand—von Befreiungssuchern erstrebt—sehnen sich die Schlafüberwinder und die, welche den Atem bezwungen haben.

Verse 105

ततः कदाचिद् योगीन्द्रो ब्रह्माणं द्रष्टुमव्ययम् / जगामादित्यनिर्देशान्मानसोत्तरपर्वतम् / आकाशेनैव विप्रेन्द्रो योगैश्वर्यप्रभावतः

Dann machte sich zu einer Zeit der Herr unter den Yogins auf, um den unvergänglichen Brahmā zu schauen. Dem vom Sonnengott gewiesenen Lauf folgend, gelangte der beste der Brahmanen zum Berg Mānasottara—durch den Himmel selbst, kraft der Macht und Erhabenheit aus yogischer Meisterschaft (yogaiśvarya).

Verse 106

विमानं सूर्यसंकाशं प्राधुर्भूतमनुत्तमम् / अन्वगच्छन् देवगणा गन्धर्वाप्सरसां गणाः / दृष्ट्वान्ये पथि योगीन्द्रं सिद्धा ब्रह्मर्षयो ययुः

Da erschien plötzlich ein höchst erhabener Vimāna, strahlend wie die Sonne. Ihm folgten Scharen der Götter, dazu unzählige Gandharvas und Apsaras. Und als sie auf dem Weg den Herrn der Yogins erblickten, zogen auch andere Siddhas und Brahmarṣis dorthin.

Verse 107

ततः स गत्वा तु गिरिं विवेश सुरवन्दितम् / स्थानं तद्योगिभिर्जुष्टं यत्रास्ते परमः पुमान्

Dann ging er hin und trat in jenen Berg ein, den selbst die Götter verehren — in jene heilige Stätte, die von Yogins aufgesucht wird, wo die Höchste Person weilt.

Verse 108

संप्राप्य परमं स्थानं सूर्यायुतसमप्रभम् / विवेश चान्तर्भवनं देवानां च दुरासदम्

Als er die höchste Sphäre erreichte, strahlend wie zehntausend Sonnen, trat er in den inneren Palast ein — eine Wohnstatt der Götter, für andere schwer zu erreichen.

Verse 109

विचिन्तयामास परं शरण्यं सर्वदेहिनाम् / अनादिनिधनं देवं देवदेवं पितामहम्

Er versenkte sich in die Betrachtung des höchsten Zufluchtsortes aller verkörperten Wesen — des Gottes ohne Anfang und Ende, des Gottes der Götter, des uranfänglichen Vaters (Pitāmaha).

Verse 110

ततः प्रादुरभूत् तस्मिन् प्रकाशः परमात्मनः / तन्मध्ये पुरुषं पूर्वमपश्यत् परमं पदम्

Daraufhin offenbarte sich in jenem Zustand der Glanz des Paramātman; und mitten in diesem Licht erblickte der Seher den uranfänglichen Puruṣa — die höchste Stätte selbst.

Verse 111

महान्तं तेजसो राशिमगम्यं ब्रह्मविद्विषाम् / चतुर्मुखमुदाराङ्गमर्चिभिरुपशोभितम्

Sie erblickten einen gewaltigen Strom von Glanz—unerreichbar für jene, die Brahman feind sind—und darin stand der Viergesichtige, weitgliedrig und von edler Gestalt, von Lichtflammen strahlend geschmückt.

Verse 112

सो ऽपि योगिनमन्वीक्ष्य प्रणमन्तमुपस्थितम् / प्रत्युद्गम्य स्वयं देवो विश्वात्मा परिषस्वजे

Als Er den Yogin vor sich sah, der in ehrfürchtiger Verneigung dastand, trat der Gott selbst—das universale Selbst—ihm entgegen und umarmte ihn.

Verse 113

परिष्वक्तस्य देवेन द्विजेन्द्रस्याथ देहतः / निर्गत्य महती ज्योत्स्ना विवेशादित्यमण्डलम् / ऋग्यजुः सामसंज्ञं तत् पवित्रममलं पदम्

Dann, als der Deva den erhabensten der Zweimalgeborenen umarmte, strömte ein mächtiger Glanz aus seinem Leib hervor und ging in die Sonnenscheibe ein—und erlangte jenen reinen, makellosen Zustand, der als Ṛg-, Yajus- und Sāma-(Veda) selbst bekannt ist.

Verse 114

हिरण्यगर्भो भगवान् यत्रास्ते हव्यकव्यभुक् / द्वारं तद् योगिनामाद्यं वेदान्तेषु प्रतिष्ठितम् / ब्रह्मतेजोमयं श्रीमन्निष्ठा चैव मनीषिणाम्

Wo der erhabene Herr Hiraṇyagarbha weilt—der sowohl havya (Gaben für die Götter) als auch kavya (Riten für die Ahnen) empfängt—dort ist das uranfängliche Tor der Yogins, fest gegründet in den Lehren des Vedānta. Es leuchtet vom Brahman-Glanz, ist glückverheißend und wahrlich die standhafte Zuflucht der Weisen.

Verse 115

दृष्टमात्रो भगवतात ब्रह्मणार्चिर्मयो मुनिः / अपश्यदैश्वरं तेजः शान्तं सर्वत्रगं शिवम्

Der Weise—dessen Gestalt einer Flamme des Brahman glich—nahm, kaum dass er den erhabenen Herrn erblickt hatte, den souveränen göttlichen Glanz wahr: friedvoll, allgegenwärtig und überall Śiva, glückverheißend.

Verse 116

स्वात्मानमक्षरं व्योमतद् विष्णोः परमं पदम् / आनन्दमचलं ब्रह्म स्थानं तत्पारमेश्वरम्

Dieses unvergängliche, allgegenwärtige innere Selbst ist die weite, äthergleiche Wirklichkeit—Vishnus höchster Wohnsitz: das unbewegte Brahman, reine Seligkeit und die transzendente Stätte des höchsten Herrn (Parameśvara).

Verse 117

सर्वभूतात्मभूतः स परमैश्वर्यमास्थितः / प्राप्तवानात्मनो धाम यत्तन्मोक्षाख्यमव्ययम्

Indem er zum Selbst in allen Wesen wurde, weilt er in höchster Herrschaft; er hat seine eigene wahre Wohnstatt erlangt—unvergänglich, bekannt als mokṣa, die Befreiung.

Verse 118

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन वर्णाश्रमविधौ स्थितः / समाश्रित्यान्तिमं भावं मायां लक्ष्मीं तरेद् बुधः

Darum soll man mit allem Bemühen, fest gegründet in der Ordnung von varṇa und āśrama, als Weiser—Zuflucht nehmend zum letzten (höchsten) Zustand der Verwirklichung—Māyā überschreiten und selbst Lakṣmī, das heißt Wohlstand und weltliche Errungenschaften, hinter sich lassen.

Verse 119

सूत उवाच व्याहृता हरिणा त्वेवं नारादाद्या महर्षयः / शक्रेण सहिताः सर्वे पप्रच्छुर्गरुडध्वजम्

Sūta sprach: Als Hari so geredet hatte, befragten die großen Weisen, allen voran Nārada—zusammen mit Śakra (Indra)—allesamt Garuḍadhvaja, den Herrn, dessen Banner Garuḍa trägt.

Verse 120

ऋषय ऊचुः देवदेव हृषीकेश नाथ नारायणामल / तद् वदाशेषमस्माकं यदुक्तं भवता पुरा

Die Weisen sprachen: O Gott der Götter, Hṛṣīkeśa—unser Herr, makelloser Nārāyaṇa—verkünde uns vollständig jene Lehre, die du einst zuvor ausgesprochen hast.

Verse 121

इन्द्रद्युम्नाय विप्रया ज्ञानं धर्मादिगोचरम् / शुश्रूषुश्चाप्ययं शक्रः सखा तव जगन्मय

O Jagannmaya, allgegenwärtiger Herr, die Brahmanin lehrte Indradyumna das Wissen, dessen Bereich Dharma und die damit verbundenen Grundsätze umfasst; und auch dieser Śakra (Indra), dienstbegierig, ist dein Gefährte geworden.

Verse 122

ततः स भगवान् विष्णुः कूर्मरूपी जनार्दनः / रसातलगतो देवो नारदाद्यैर्महर्षिभिः

Dann nahm der selige Herr Viṣṇu—Janārdana—die Gestalt der Kūrma, der Schildkröte, an und stieg nach Rasātala hinab; und der Gott wurde von den großen Weisen begleitet, allen voran Nārada.

Verse 123

पृष्टः प्रोवाच सकलं पुराणं कौर्ममुत्तमम् / सन्निधौ देवराजस्य तद् वक्ष्ये भवतामहम्

Auf Befragen hin trug er in Gegenwart des Königs der Götter das erhabene Kūrma-Purāṇa vollständig vor; eben diesen Bericht werde ich euch nun darlegen.

Verse 124

धन्यं यशस्यामायुष्यं पुण्यं मोक्षप्रदं नृणाम् / पुराणश्रवणं विप्राः कथनं च विशेषतः

O Brāhmaṇas, für die Menschen ist das Hören der Purāṇas—und erst recht ihr Vortrag—segensreich: es verleiht Ruhm, verlängert das Leben, schafft Verdienst und schenkt Befreiung (mokṣa).

Verse 125

श्रुत्वा चाध्यायमेवैकं सर्वपापैः प्रमुच्यते / उपाख्यानमथैकं वा ब्रह्मलोके महीयते

Wer auch nur ein einziges Kapitel hört, wird von allen Sünden befreit; oder wer auch nur eine heilige Begebenheit vernimmt, wird in der Welt Brahmās (Brahmaloka) geehrt.

Verse 126

इदं पुराणं परमं कौर्मं कूर्मस्वरूपिणा / उक्तं देवाधिदेवेन श्रद्धातव्यं द्विजातिभिः

Dieses höchste Purāṇa, das als Kūrma-Purāṇa bekannt ist, wurde vom Herrn verkündet, der die Gestalt der Schildkröte trägt, dem Gott über den Göttern; darum sollen die Zweimalgeborenen es in ehrfürchtigem Glauben annehmen.