
Sukta 2.27
Gṛtsamada (Āṅgirasa) (traditional for Mandala 2; hymn 2.27 addressed to Ādityas)
Triṣṭubh (probable for RV 2.27)
RV 2.27 গৃৎসমদৰ ত্ৰিষ্টুভ্ ছন্দৰ এক সূক্ত; ইয়াত আদিত্যসকলক পুৰাতন ৰজা হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে, যিসকলে ঋত (বিশ্ব-নিয়ম) ধৰি ৰাখে আৰু সোজা পথে চলা মানুহক ৰক্ষা কৰে। সূক্তখনে ‘ঘৃত’ (শুদ্ধ ঘিউ)ৰ দৰে পবিত্ৰ স্তৱ অৰ্ঘ্য দান কৰি, বিশেষকৈ মিত্ৰ, বৰুণ, আৰ্যমন, ভাগ, দক্ষ আৰু অংশৰ ওচৰত পথ-নির্দেশ, নৈতিক স্থিৰতা, সমৃদ্ধি আৰু নিৰ্দোষ পথৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে। শেষত বৰুণলৈ ব্যক্তিগত প্ৰাৰ্থনা—দেৱ-অনুগ্ৰহৰ পৰা যেন নপৰে, আৰু সভাত ‘বৃহৎ’ (মহৎ/বিশাল) বাক্য শক্তিৰে ক’বলৈ সহায় কৰে।
Mantra 1
इमा गिर आदित्येभ्यो घृतस्नूः सनाद्राजभ्यो जुह्वा जुहोमि । शृणोतु मित्रो अर्यमा भगो नस्तुविजातो वरुणो दक्षो अंशः ॥
ঘৃতস্নূ—ঘৃতৰ দীপ্তিত টোপা এই গীতবাণীসমূহ মই আদি-ৰাজা আদিত্যসকললৈ হোম-চামুচেৰে ঢালি দিওঁ। মিত্ৰে শুনক, আৰু অর্যমান, আৰু আমাৰ বাবে ভাগ; তুৱিজাত—মহাজন্মা—বৰুণে শুনক; দক্ষে আৰু অংশেও।
Mantra 2
इमं स्तोमं सक्रतवो मे अद्य मित्रो अर्यमा वरुणो जुषन्त । आदित्यासः शुचयो धारपूता अवृजिना अनवद्या अरिष्टाः ॥
সক্রতব—দৃঢ়-সংকল্প—মিত্ৰ, অর্যমান, বৰুণে আজি মোৰ এই স্তোত্ৰ গ্ৰহণ কৰক। আদিত্যসকল শুচি, ধাৰাত শোধিত; বক্রতা-বিহীন, দোষ-বিহীন, অক্ষত—আমাৰ বাণী-অৰ্ঘ্যত তেওঁলোকে আনন্দ লওক।
Mantra 3
त आदित्यास उरवो गभीरा अदब्धासो दिप्सन्तो भूर्यक्षाः । अन्तः पश्यन्ति वृजिनोत साधु सर्वं राजभ्यः परमा चिदन्ति ॥
সেই আদিত্যসকল বিস্তৃত আৰু গভীৰ; প্ৰতাৰিত নোহোৱা, ৰক্ষা কৰিবলৈ ইচ্ছুক, বহু-চক্ষু। তেওঁলোকে অন্তৰত কুটিল আৰু সোজা—সমগ্ৰ—দেখে; ৰজাসকলৰ দৰে, বস্তুৰ অন্তৰ-সত্য জনা, পৰমলৈও উপনীত হয়।
Mantra 4
धारयन्त आदित्यासो जगत्स्था देवा विश्वस्य भुवनस्य गोपाः । दीर्घाधियो रक्षमाणा असुर्यमृतावानश्चयमाना ऋणानि ॥
আদিত্যসকলে চলমান জগতক ধৰি ৰাখে—দেৱতা, সমগ্ৰ ভুবনৰ ৰক্ষক। দীঘল-প্ৰসাৰিত ধ্যানৰে তেওঁলোকে অসুৰ্য (দেৱ-শক্তি) ৰক্ষা কৰে; ঋতবান হৈ, ঋণসমূহ সংগ্ৰহ কৰি সঠিক কৰে—অসাম্য য’ত আছিল তাত সমতা পুনঃস্থাপন কৰে।
Mantra 5
विद्यामादित्या अवसो वो अस्य यदर्यमन्भय आ चिन्मयोभु । युष्माकं मित्रावरुणा प्रणीतौ परि श्वभ्रेव दुरितानि वृज्याम् ॥
হে আদিত্যসকল, আপোনালোকৰ এই ৰক্ষাকাৰী সহায় আমি জানিব পাৰোঁ—হে অর্যমন, ভয় আহিলেও—যি শক্তি আনন্দলৈ পৰিণত হয়। হে মিত্র-বৰুণ, আপোনালোকৰ প্ৰণীতিত আমি চাৰিওফালে থকা দুঃকষ্টসমূহ গাঁতত পেলোৱা দৰে দূৰ কৰোঁ।
Mantra 6
सुगो हि वो अर्यमन्मित्र पन्था अनृक्षरो वरुण साधुरस्ति । तेनादित्या अधि वोचता नो यच्छता नो दुष्परिहन्तु शर्म ॥
হে আৰ্যমন আৰু মিত্ৰ, তোমালোকৰ পথ নিশ্চয়েই সুগম; হে বৰুণ, সেয়া অচ্যুত, অবিচল, আৰু সঠিক। সেই পথেদিয়েই, হে আদিত্যসকল, আমাৰ ওপৰত অধিষ্ঠান কৰি কথা কোৱা, আমাক শাসন কৰা; আমাক তেনে আশ্ৰয় দিয়া, যি সকলো দুঃসহ বিপদ-আক্ৰমণ দূৰ কৰে।
Mantra 7
पिपर्तु नो अदिती राजपुत्राति द्वेषांस्यर्यमा सुगेभिः । बृहन्मित्रस्य वरुणस्य शर्मोप स्याम पुरुवीरा अरिष्टाः ॥
ৰাজপুত্ৰী বিস্তৃতা মাতৃ অদিতিয়ে আমাক পূৰ্ণ কৰি পোষণ কৰক, আৰু সকলো দ্বেষৰ ওপাৰে লৈ যাওক; আৰ্যমনে আমাক সুগম পথেদি আগুৱাই নিয়ক। মিত্ৰ আৰু বৰুণৰ বিস্তৃত আশ্ৰয়ৰ ওচৰলৈ আমি উপনীত হওঁ—বহু বীৰ্য-শক্তিত সমৃদ্ধ হৈ, অনিষ্টে অক্ষত থাকোঁ।
Mantra 8
तिस्रो भूमीर्धारयन्त्रीँरुत द्यून्त्रीणि व्रता विदथे अन्तरेषाम् । ऋतेनादित्या महि वो महित्वं तदर्यमन्वरुण मित्र चारु ॥
তোমালোকেই তিনিখন ভূমি ধৰি ৰাখা, আৰু তিনিখন দীপ্তিমান স্বৰ্গও; তোমালোকৰ বিদথ-সভাৰ ভিতৰত ত্ৰিবিধ বিধান স্থাপিত। ঋত অনুসাৰে, হে আদিত্যসকল, তোমালোকৰ মহিমা মহৎ—এইয়েই তোমালোকৰ সুশোভিত কৰ্ম, হে আৰ্যমন, বৰুণ, মিত্ৰ।
Mantra 9
त्री रोचना दिव्या धारयन्त हिरण्ययाः शुचयो धारपूताः । अस्वप्नजो अनिमिषा अदब्धा उरुशंसा ऋजवे मर्त्याय ॥
তেওঁলোকে ত্ৰি-দিব্য ৰোচনাসমূহ ধৰি ৰাখে—সোনালী, শুচি, ধাৰা-পূত। নিদ্ৰাজনিত নহয়, অনিমিষ, অদব্ধ; উৰু-শংস, ঋজু-পথগামী মৰ্ত্যৰ বাবে তেওঁলোক প্ৰশংসা আৰু সহায়ৰ বিস্তৃত ক্ষেত্ৰ।
Mantra 10
त्वं विश्वेषां वरुणासि राजा ये च देवा असुर ये च मर्ताः । शतं नो रास्व शरदो विचक्षेऽश्यामायूंषि सुधितानि पूर्वा ॥
হে বৰুণ, তুমি সকলোৰে ৰজা—অসুৰ-স্বৰূপ দেৱসকলৰো, আৰু মৰ্ত্যসকলৰো। হে বিচক্ষ, আমাক শত শৰদ দিয়া; পূৰ্বে স্থাপিত সু-ধিত আয়ুষ্যসমূহ আমি লাভ কৰোঁ।
Mantra 11
न दक्षिणा वि चिकिते न सव्या न प्राचीनमादित्या नोत पश्चा । पाक्या चिद्वसवो धीर्या चिद्युष्मानीतो अभयं ज्योतिरश्याम् ॥
হে আদিত্যসকল, ন সোঁফাল ন বাওফাল বুজা যায়; ন পূৰ্ব ন পশ্চিম। শিশুসদৃশ বুদ্ধিৰে হওক বা ধীৰ বুদ্ধিৰে—হে বসুসকল, তোমালোকৰ দ্বাৰা নীত হৈ, মই অভয় জ্যোতি লাভ কৰোঁ।
Mantra 12
यो राजभ्य ऋतनिभ्यो ददाश यं वर्धयन्ति पुष्टयश्च नित्याः । स रेवान्याति प्रथमो रथेन वसुदावा विदथेषु प्रशस्तः ॥
যি ঋত-নিভ (ঋতৰ অধিষ্ঠাতা) ৰাজসদৃশজনসকলক দান কৰে, যাক নিত্য পুষ্টিসমূহ বৃদ্ধি কৰে—সেইজন ৰথেৰে প্ৰথমে আগবাঢ়ে; দীপ্ত ঐশ্বৰ্যত সমৃদ্ধ, উত্তম বস্তুৰ দাতা, বিদথসমূহত (সভা-সমিতিত) প্ৰশংসিত।
Mantra 13
शुचिरपः सूयवसा अदब्ध उप क्षेति वृद्धवयाः सुवीरः । नकिष्टं घ्नन्त्यन्तितो न दूराद्य आदित्यानां भवति प्रणीतौ ॥
নিজ জলত পবিত্ৰ, সঠিক পোষণত সমৃদ্ধ, অক্ষত—ওচৰত বাস কৰে; বৃদ্ধিত পৰিপক্ব, সু-বীৰ্য্যসম্পন্ন। আদিত্যসকলৰ নেতৃত্বত যি থাকে, তাক কাষৰ পৰা বা দূৰৰ পৰা কোনেও আঘাত কৰিব নোৱাৰে।
Mantra 14
अदिते मित्र वरुणोत मृळ यद्वो वयं चकृमा कच्चिदागः । उर्वश्यामभयं ज्योतिरिन्द्र मा नो दीर्घा अभि नशन्तमिस्राः ॥
হে অদিতি, মিত্র, বৰুণ—কৃপা কৰা, যদি তোমালোকৰ বিৰুদ্ধে আমি কিবা দোষ কৰিছোঁ। হে ইন্দ্ৰ, আমি নিৰ্ভয় জ্যোতিত বিস্তৃত হওঁ; দীঘল অন্ধকাৰসমূহে আমাৰ ওপৰত নপৰি আমাক বিনাশ নকৰক।
Mantra 15
उभे अस्मै पीपयतः समीची दिवो वृष्टिं सुभगो नाम पुष्यन् । उभा क्षयावाजयन्याति पृत्सूभावर्धौ भवतः साधू अस्मै ॥
দুয়ো শক্তিয়ে তেওঁক পৰস্পৰ সঠিক মিলনত পোষণ কৰক; দ্যৌৰ বৰ্ষা (দিব্য বৰষুণ) বৃদ্ধি কৰক। ‘সুভগ’ নামৰ সৌভাগ্যই পুষ্টি লাভ কৰি বাঢ়ে। দুয়ো বাসস্থান জয় কৰি তেওঁ যুদ্ধসমূহত পুৰস্কাৰলৈ আগবাঢ়ে; দুয়ো অংশই তেওঁৰ বাবে সিদ্ধ, কাৰ্যকৰ আৰু সাধু হওক।
Mantra 16
या वो माया अभिद्रुहे यजत्राः पाशा आदित्या रिपवे विचृत्ताः । अश्वीव ताँ अति येषं रथेनारिष्टा उरावा शर्मन्त्स्याम ॥
হে যজ্য আদিত্যসকল, বৈৰীৰ বাবে বিচ্ছিন্ন কৰা তোমালোকৰ যি মায়া-শক্তি, যি পাষ (বন্ধন-ৰজ্জু)—সেইবোৰৰ দ্বাৰাই আমি ৰথেৰে দ্ৰুত অশ্বৰ দৰে পাৰ হৈ যাওঁ। অনাহত হৈ, বিস্তৃত আশ্ৰয়ত, আমি শান্তিত স্থিত হওঁ।
Mantra 17
माहं मघोनो वरुण प्रियस्य भूरिदाव्न आ विदं शूनमापेः । मा रायो राजन्त्सुयमादव स्थां बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
হে বরুণ, দানশীল দাতাৰ প্ৰিয় অনুগ্ৰহৰ পৰা মই যেন বিচ্যুত নহওঁ; আপঃ (জলসমূহ)ৰ পৰা উদ্ভূত বিস্তৃত সুখ-মঙ্গল মই যেন লাভ কৰোঁ। হে ৰাজন, সু-যম (সু-নিয়ম/ধৰ্ম-শাসন)ৰ পৰা ৰায়ঃ (ঐশ্বৰ্য/আধ্যাত্মিক ধন)ৰ পূৰ্ণতা যেন তললৈ নসৰে। সভাত আমি বৃহৎ (বৃহৎ-বাণী) উচ্চাৰণ কৰোঁ, সু-বীৰাঃ হৈ।
The poet offers ‘ghee-dripping’ words to the Ādityas, inviting Mitra, Varuṇa, Aryaman, Bhaga, Dakṣa, and Aṃśa to listen.
The hymn expands their majesty: the Ādityas uphold the luminous realms, remain unblinking and undefiled, and favor the straight-going mortal with broad help and lawful prosperity.
A concentrated vision of their cosmic vigilance and sustaining power—pure, golden, steadfast guardians of the three rocanā—linking cosmic order to human rectitude.
A personal closing prayer to Varuṇa: not to fall from beloved grace, to gain wide happiness through the Waters’ clarity, and to speak the Vast (bṛhat) with heroic inner strength in the assembly.
ghṛtasnūḥ ("dripping with clarified [ghee/light]")
asvapnajo animiṣā adabdhā ("unsleeping, unblinking, unfailing")
bṛhad vadema ("may we speak the Vast")
They are a group of divine powers linked with truth and order (ṛta), especially Mitra, Varuṇa, Aryaman, Bhaga, Dakṣa, and Aṃśa. The hymn treats them as ancient royal protectors who keep the world and society in right balance.
It asks for protection and steady guidance on a straight, truthful path, along with lawful prosperity and well-being. The closing prayer focuses on Varuṇa’s favor so that spiritual wealth does not ‘slip away’ from good discipline.
It means the Ādityas are always vigilant—nothing escapes their awareness, and their protection does not fail. In simple terms, the hymn says that truth and moral law are continuously watched over, supporting those who live honestly.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.