Rig Veda Sukta 27
Mandala 2Sukta 2717 Mantras

Sukta 27

Sukta 2.27

Rishi

Gṛtsamada (Āṅgirasa) (traditional for Mandala 2; hymn 2.27 addressed to Ādityas)

Devata

Ādityas (Mitra, Varuṇa, Aryaman, Bhaga, Dakṣa, Aṃśa)

Chandas

Triṣṭubh (probable for RV 2.27)

ઋગ્વેદ 2.27 ગૃત્સમદનું ત્રિષ્ટુભ છંદનું સ્તોત્ર છે, જેમાં આદિત્યોને પ્રાચીન રાજાઓ તરીકે આવાહન કરવામાં આવે છે—જે ઋત (કોસ્મિક વ્યવસ્થા)ને ધારણ કરે છે અને સીધા માર્ગે ચાલતા મનુષ્યનું રક્ષણ કરે છે. સ્તોત્ર ‘ઘૃત સમાન’ સ્તુતિ અર્પે છે અને દેવતાઓ—વિશેષ કરીને મિત્ર, વરુણ, અર્યમન, ભગ, દક્ષ અને અંશા—પાસેથી માર્ગદર્શન, નૈતિક સ્થિરતા, સમૃદ્ધિ અને નિર્દોષ માર્ગની યાચના કરે છે. અંતે સ્તોત્ર વરુણને વ્યક્તિગત પ્રાર્થનાથી પૂર્ણ થાય છે કે હું દૈવી કૃપાથી ચ્યૂત ન થાઉં અને સભામાં બળ સાથે ‘બૃહત’ (વિશાળ/મહાન વાણી) બોલી શકું.

Sanskrit recitationRig Veda 2.27

Mantras

Mantra 1

इमा गिर आदित्येभ्यो घृतस्नूः सनाद्राजभ्यो जुह्वा जुहोमि । शृणोतु मित्रो अर्यमा भगो नस्तुविजातो वरुणो दक्षो अंशः ॥

ઘૃતસ્નૂ—ઘૃતસમાન ઉજાસથી ટપકતી—આ ગીરો હું જુહ્વા (અર્પણ-ચમચી) વડે આદિત્યોને, સનાત્ રાજાઓને, હવનરૂપે અર્પું છું. મિત્રણ સાંભળે, અને અર્યમા, અને ભગ અમારા માટે; તુવિજાત (મહાન જન્મવાળા) વરુણ સાંભળે—દક્ષ અને અંશ પણ.

Mantra 2

इमं स्तोमं सक्रतवो मे अद्य मित्रो अर्यमा वरुणो जुषन्त । आदित्यासः शुचयो धारपूता अवृजिना अनवद्या अरिष्टाः ॥

સક્રતવઃ—દૃઢ સંકલ્પવાળા—મિત્રણ, અર્યમા અને વરુણ આજે મારા આ સ્તોમને સ્વીકારે. આદિત્યો શુચિ છે, ધારાથી પૂત (પ્રવાહથી શુદ્ધ) છે; અવૃજિન (વાંકાપણાવિહિન), અનવદ્યા (નિંદાવિહિન), અરિષ્ટા (અહિતથી અસ્પર્શિત)—અમારા વાણી-અર્પણમાં તેઓ પ્રસન્ન થાય.

Mantra 3

त आदित्यास उरवो गभीरा अदब्धासो दिप्सन्तो भूर्यक्षाः । अन्तः पश्यन्ति वृजिनोत साधु सर्वं राजभ्यः परमा चिदन्ति ॥

તે આદિત્યો વિશાળ અને ગહન છે; અદબ્ધ—છેતરાઈ ન શકે એવા; રક્ષા કરવા ઇચ્છુક, બહુ નેત્રોવાળા. તેઓ અંદરથી વાંકું અને સીધું—બધું જ—જુએ છે; રાજાઓ સમાન, વસ્તુઓના આંતરિક સત્યને જાણનારા, પરમ સુધી પણ પહોંચે છે.

Mantra 4

धारयन्त आदित्यासो जगत्स्था देवा विश्वस्य भुवनस्य गोपाः । दीर्घाधियो रक्षमाणा असुर्यमृतावानश्चयमाना ऋणानि ॥

આદિત્યો ચલિત જગતને ધારણ કરે છે; દેવો, સર્વ ભૂવનના ગોપા—રક્ષક. દીર્ઘ દૃષ્ટિવાળી બુદ્ધિથી તેઓ અસુર્ય (દૈવી તેજ)નું રક્ષણ કરે છે; ઋતાવાન બની, તેઓ ઋણોને એકત્ર કરે છે અને સુધારે છે—અવ્યવસ્થામાં સંતુલન પુનઃસ્થાપે છે.

Mantra 5

विद्यामादित्या अवसो वो अस्य यदर्यमन्भय आ चिन्मयोभु । युष्माकं मित्रावरुणा प्रणीतौ परि श्वभ्रेव दुरितानि वृज्याम् ॥

હે આદિત્યો, તમારી આ રક્ષાકારક કૃપા અમે જાણીએ; હે અર્યમન, ભય આવી ચઢે ત્યારે પણ—તમારી શક્તિ આનંદરૂપ બને. હે મિત્ર-વરુણ, તમારી પ્રેરણામાં ચાલીને, અમે સર્વ તરફથી આવેલા દુરીતોને ખાડામાં ફેંકીએ તેમ દૂર કરી દઈએ.

Mantra 6

सुगो हि वो अर्यमन्मित्र पन्था अनृक्षरो वरुण साधुरस्ति । तेनादित्या अधि वोचता नो यच्छता नो दुष्परिहन्तु शर्म ॥

હે અર્યમન અને મિત્ર, તમારો માર્ગ ખરેખર સુગમ છે; હે વરુણ, તે અચૂક, અડગ અને સધુ (યોગ્ય) છે. એ જ માર્ગથી, હે આદિત્યો, અમારાં ઉપર વાણી ઉચ્ચારો અને અમને શાસિત કરો; અમને એવું શર્મ (આશ્રય) આપો કે જે સર્વ દુષ્પરિહંતુ—કઠિન ઘેરાવ અને આપત્તિઓ—ને દૂર હાંકે.

Mantra 7

पिपर्तु नो अदिती राजपुत्राति द्वेषांस्यर्यमा सुगेभिः । बृहन्मित्रस्य वरुणस्य शर्मोप स्याम पुरुवीरा अरिष्टाः ॥

વિસ્તારની રાજપુત્રી માતા અદિતિ અમને ભરપૂર કરે, પોષે, અને સર્વ દ્વેષોથી પાર લઈ જાય; અર્યમન અમને સુગમ માર્ગોથી દોરી જાય. મિત્ર અને વરુણના વિશાળ શર્મ (આશ્રય) પાસે અમે પહોંચીએ—પુરુવીરા (ઘણી વીરશક્તિઓવાળા) બની, અરીષ્ટા (અહિતથી અસ્પર્શિત) રહીએ.

Mantra 8

तिस्रो भूमीर्धारयन्त्रीँरुत द्यून्त्रीणि व्रता विदथे अन्तरेषाम् । ऋतेनादित्या महि वो महित्वं तदर्यमन्वरुण मित्र चारु ॥

તમે ત્રણ ભૂમિઓને ધારણ કરો છો અને ત્રણ તેજસ્વી દ્યોને પણ; તમારા વિદથ (સભા)માં તેમની ત્રિગુણ વ્રતો (નિયમો) સ્થાપિત છે. ઋત દ્વારા, હે આદિત્યો, તમારું મહત્ત્વ મહાન છે—હે અર્યમન, વરુણ, મિત્ર, આ તમારું ચારુ (સુંદર) કાર્ય છે.

Mantra 9

त्री रोचना दिव्या धारयन्त हिरण्ययाः शुचयो धारपूताः । अस्वप्नजो अनिमिषा अदब्धा उरुशंसा ऋजवे मर्त्याय ॥

તેઓ ત્રણ દિવ્ય પ્રકાશમય લોકોને ધારણ કરે છે—સુવર્ણ, શુદ્ધ, પ્રવાહમાં પવિત્ર થયેલા. નિદ્રાથી અજન્મા, અણમિટ, અદબ્ધ, ઉપકારમાં વિશાળ—ઋજુ માર્ગે ચાલતા મર્ત્ય માટે તેઓ સ્તુતિ અને સહાયનું વિશાળ ક્ષેત્ર બને છે.

Mantra 10

त्वं विश्वेषां वरुणासि राजा ये च देवा असुर ये च मर्ताः । शतं नो रास्व शरदो विचक्षेऽश्यामायूंषि सुधितानि पूर्वा ॥

હે વરુણ, તું સર્વનો રાજા છે—અસુર (સત્તાના સ્વામી) એવા દેવોનો પણ અને મર્ત્યોનો પણ. હે વિશાળદર્શી, અમને સો શરદો (વર્ષો) આપ; પૂર્વે નિર્ધારિત, સુસ્થાપિત આયુષ્યના અવધિઓને અમે પ્રાપ્ત કરીએ.

Mantra 11

न दक्षिणा वि चिकिते न सव्या न प्राचीनमादित्या नोत पश्चा । पाक्या चिद्वसवो धीर्या चिद्युष्मानीतो अभयं ज्योतिरश्याम् ॥

હે આદિત્યો, ન જમણી બાજુ જાણી શકાય, ન ડાબી; ન પૂર્વ, ન પશ્ચિમ. હે વસુઓ (પ્રકાશમય શક્તિઓ), બાળબુદ્ધિથી પણ કે ધીર બુદ્ધિથી પણ—તમારી દિશામાં ચાલીને—હું નિર્ભય જ્યોતિને પ્રાપ્ત કરું.

Mantra 12

यो राजभ्य ऋतनिभ्यो ददाश यं वर्धयन्ति पुष्टयश्च नित्याः । स रेवान्याति प्रथमो रथेन वसुदावा विदथेषु प्रशस्तः ॥

જે ઋતના રાજસમાન ધારકોને દાન આપે છે, જેને નિત્ય પુષ્ટિઓ વધારતી રહે છે—તે રથમાં પ્રથમ આગળ વધે છે; તેજસ્વી સમૃદ્ધિથી ભરપૂર, વસુનો દાતા, વિદથોમાં પ્રશંસિત થાય છે.

Mantra 13

शुचिरपः सूयवसा अदब्ध उप क्षेति वृद्धवयाः सुवीरः । नकिष्टं घ्नन्त्यन्तितो न दूराद्य आदित्यानां भवति प्रणीतौ ॥

પવિત્ર જળવાળો, સુયવસ (યોગ્ય પોષણ)થી સમૃદ્ધ, અદબ્ધ (અપરાજિત) — તે નજીક વસે છે; વૃદ્ધવયાઃ (પરિપક્વ વૃદ્ધિ) અને સુવીર (વીરબળથી યુક્ત) છે. આદિત્યોની પ્રણીતિ (નેતૃત્વ) હેઠળ જે આવે છે, તેને કોઈ નજીકથી કે દૂરથી પણ ઘાત કરી શકતું નથી.

Mantra 14

अदिते मित्र वरुणोत मृळ यद्वो वयं चकृमा कच्चिदागः । उर्वश्यामभयं ज्योतिरिन्द्र मा नो दीर्घा अभि नशन्तमिस्राः ॥

હે અદિતિ, મિત્ર, વરુણ—કૃપા કરો; જો અમે તમારાં વિરુદ્ધ કોઈ અપરાધ કર્યો હોય. હે ઇન્દ્ર, અમે નિર્ભય જ્યોતિમાં વિસ્તરીએ; લાંબી અંધકારરાશિઓ અમ પર ચઢી ન પડે અને અમને નાશ ન કરે.

Mantra 15

उभे अस्मै पीपयतः समीची दिवो वृष्टिं सुभगो नाम पुष्यन् । उभा क्षयावाजयन्याति पृत्सूभावर्धौ भवतः साधू अस्मै ॥

બે (શક્તિઓ) તેને પરસ્પર યોગ્ય સમન્વયમાં પોષે, સ્વર્ગનો વરસાદ વધારતી; ‘સુભગ’ નામે શુભ-ભાગ્ય પુષ્ટિ પામે. બંને નિવાસો જીતીને તે યુદ્ધોમાં પુરસ્કાર તરફ જાય; તેની માટે બંને અર્ધો કાર્યસાધક અને સિદ્ધ બને.

Mantra 16

या वो माया अभिद्रुहे यजत्राः पाशा आदित्या रिपवे विचृत्ताः । अश्वीव ताँ अति येषं रथेनारिष्टा उरावा शर्मन्त्स्याम ॥

હે યજનીય આદિત્યો, તમારી જે માયાઓ—શત્રુ માટે કાપી નાખેલા તમારા પાશ—તે દ્વારા અમે રથ સાથે દોડતા અશ્વોની જેમ પાર ઉતરી જઈએ. અક્ષત રહી, વિશાળ આશ્રયમાં, અમે શાંતિમાં સ્થિર થઈએ.

Mantra 17

माहं मघोनो वरुण प्रियस्य भूरिदाव्न आ विदं शूनमापेः । मा रायो राजन्त्सुयमादव स्थां बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

હે વરુણ, દાનશીલ દાતાના પ્રિય અનુગ્રહથી હું કદી વિમુખ ન થાઉં; અપ્સુ (આપઃ)માંથી આવતી વિશાળ સુખશાંતિ હું પ્રાપ્ત કરું. હે રાજન, સુયમ—સુશાસન/ઋતના સારા નિયમાનુસાર—આધ્યાત્મિક ધનની સમૃદ્ધિ નીચે ન સરકે. અમે વિદથમાં બૃહત્ (વિશાળ વાણી) બોલીએ, સુવીર બનીએ.

Frequently Asked Questions

They are a group of divine powers linked with truth and order (ṛta), especially Mitra, Varuṇa, Aryaman, Bhaga, Dakṣa, and Aṃśa. The hymn treats them as ancient royal protectors who keep the world and society in right balance.

It asks for protection and steady guidance on a straight, truthful path, along with lawful prosperity and well-being. The closing prayer focuses on Varuṇa’s favor so that spiritual wealth does not ‘slip away’ from good discipline.

It means the Ādityas are always vigilant—nothing escapes their awareness, and their protection does not fail. In simple terms, the hymn says that truth and moral law are continuously watched over, supporting those who live honestly.

Ask anything about Sukta 27 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App