
Sukta 2.20
Gṛtsamada (traditional for RV 2.20)
Indra
Triṣṭubh (probable)
RV 2.20 ইন্দ্ৰলৈ ত্ৰিষ্টুভ ছন্দৰ এক প্ৰশংসা-সূক্ত; ইয়াত কবিয়ে নিজৰ প্ৰেৰিত শক্তিক সু-যোজিত ৰথৰ দৰে অৰ্পণ কৰি ইন্দ্ৰৰ ৰক্ষা, বিজয় আৰু উদাৰ পুৰস্কাৰ বিচাৰে। সূক্তটোৱে অঙ্গিৰস-সম্পৰ্কিত ইন্দ্ৰৰ প্ৰাচীন কীৰ্তি—পথ মুকলি কৰা, শিল/দুৰ্গ ভাঙি দিয়া, আৰু পোহৰ মুক্ত কৰা—স্মৰণ কৰে; তাৰ পাছত এক স্পষ্ট যজ্ঞীয় অনুৰোধ কৰে: গায়ক আৰু সমাৱেশৰ বাবে প্ৰচুৰ দক্ষিণা ‘দোহি’ উলিয়াই দিয়া হওক, আৰু বিদথত বীৰ সন্তান আৰু মহান কণ্ঠেৰে সমাৱেশ সমৃদ্ধ হওক।
Mantra 1
वयं ते वय इन्द्र विद्धि षु णः प्र भरामहे वाजयुर्न रथम् । विपन्यवो दीध्यतो मनीषा सुम्नमियक्षन्तस्त्वावतो नॄन् ॥
হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ বাবে আমাৰ বল জানিবা; বল-সমৃদ্ধিৰ বাবে উদ্গ্ৰীৱ ৰথৰ দৰে আমি ইয়াক আগবঢ়াই আনিছোঁ। দীপ্ত বাক্যৰ অন্বেষী আমি, মনীষাৰে জ্বলি উঠি, তোমাৰ সুম্ন (অনুগ্ৰহ) লাভ কৰিবলৈ আকুল—তোমাৰ আশ্ৰয়ে স্থিত নৰসকল।
Mantra 2
त्वं न इन्द्र त्वाभिरूती त्वायतो अभिष्टिपासि जनान् । त्वमिनो दाशुषो वरूतेत्थाधीरभि यो नक्षति त्वा ॥
হে ইন্দ্ৰ, তুমি তোমাৰ সহায়সমূহেৰে তোমাৰ দিশে আগবঢ়া জনসমূহক ৰক্ষা কৰা—তেওঁলোকৰ অভিষ্টৰ ৰক্ষক। দানকাৰীৰ তুমি আশ্ৰয়; এইদৰে সঠিক দৃষ্টিসম্পন্ন হৈ তুমি সেইজনৰ ওচৰলৈ আহা, যি তোমাক লাভ কৰিবলৈ হাত বাড়ায়।
Mantra 3
स नो युवेन्द्रो जोहूत्रः सखा शिवो नरामस्तु पाता । यः शंसन्तं यः शशमानमूती पचन्तं च स्तुवन्तं च प्रणेषत् ॥
আমালৈ যুৱ ইন্দ্ৰ আহ্বানকাৰী সখা হওক—শুভ, নৰসমূহৰ ৰক্ষক। যি সহায়েৰে আগুৱাই নিয়ে—যি ঘোষণা কৰে, যি পৰিশ্ৰম কৰে, যি ৰান্ধে/প্ৰস্তুত কৰে, আৰু যি স্তৱ কৰে তাক।
Mantra 4
तमु स्तुष इन्द्रं तं गृणीषे यस्मिन्पुरा वावृधुः शाशदुश्च । स वस्वः कामं पीपरदियानो ब्रह्मण्यतो नूतनस्यायोः ॥
তাকেই মই স্তৱ কৰোঁ—ইন্দ্ৰক; তাকেই মই গীতিময় স্তোত্ৰে গৃণি কৰোঁ—যাৰ ভিতৰত পুৰাতনসকলে বৃদ্ধি পাইছিল আৰু দৃঢ় নিবাস লাভ কৰিছিল। সদা গতিৰে চলি, সি ব্ৰহ্মণ্যত (ব্ৰহ্মণ-অন্বেষী) নৱীন আৰ্যৰ বাবে বসুধনৰ কামনা পূৰ্ণ কৰে।
Mantra 5
सो अङ्गिरसामुचथा जुजुष्वान्ब्रह्मा तूतोदिन्द्रो गातुमिष्णन् । मुष्णन्नुषसः सूर्येण स्तवानश्नस्य चिच्छिश्नथत्पूर्व्याणि ॥
অঙ্গিৰসসকলৰ উচথা (স্তোত্ৰ-গীত) গ্ৰহণ কৰি, ব্ৰহ্মা-সদৃশ কৰ্ত্তা ইন্দ্ৰই পথটো আঘাতেৰে মুকলি কৰিলে, গতি প্ৰেৰণা দিলে। সূৰ্যৰ সৈতে উষাসসকলক যেন কেঢ়ি লৈ, স্তৱ কৰোঁতে, শিলাৰ প্ৰাচীন দুৰ্গসমূহো সি চূর্ণ-বিচূর্ণ কৰিলে।
Mantra 6
स ह श्रुत इन्द्रो नाम देव ऊर्ध्वो भुवन्मनुषे दस्मतमः । अव प्रियमर्शसानस्य साह्वाञ्छिरो भरद्दासस्य स्वधावान् ॥
সেইজনাই শ্ৰুত—ইন্দ্ৰ নামে—দেৱ; ঊৰ্ধ্বলৈ উঠা, মানুহৰ বাবে সৰ্বাধিক আশ্চৰ্য্য। স্বধাৱান ইন্দ্ৰে, প্ৰিয় হ’লেও হিংস্ৰ আৰ্শসান দাসৰ মূৰ নত কৰি পেলালে।
Mantra 7
स वृत्रहेन्द्रः कृष्णयोनीः पुरंदरो दासीरैरयद्वि । अजनयन्मनवे क्षामपश्च सत्रा शंसं यजमानस्य तूतोत् ॥
সেই বৃত্ৰহা ইন্দ্ৰ, কৃষ্ণযোনি—দুৰ্গভেদী—অন্ধকাৰত বাস কৰা দাসী শক্তিসমূহক বিচ্ছিন্ন কৰি দিলে। মনুৰ বাবে ক্ষেত্ৰ আৰু জল উন্মোচন কৰিলে, আৰু যজমানৰ স্তোত্ৰক সদায় উদ্দীপিত কৰিলে।
Mantra 8
तस्मै तवस्यमनु दायि सत्रेन्द्राय देवेभिरर्णसातौ । प्रति यदस्य वज्रं बाह्वोर्धुर्हत्वी दस्यून्पुर आयसीर्नि तारीत् ॥
দেৱসকলৰ সৈতে একেলগে হোৱা যুদ্ধত, জল-লাভৰ বাবে, তৱস্ ইন্দ্ৰক দান কৰা হ’ল। যেতিয়া তেওঁৰ বাহুত বজ্ৰ স্থাপন কৰিলে, তেতিয়া তেওঁ দস্যুসকলক বধ কৰি লৌহ-দুৰ্গসমূহ তললৈ নামাই পেলালে।
Mantra 9
नूनं सा ते प्रति वरं जरित्रे दुहीयदिन्द्र दक्षिणा मघोनी । शिक्षा स्तोतृभ्यो माति धग्भगो नो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
এতিয়া নিশ্চয়, হে ইন্দ্ৰ, গায়কৰ প্ৰতি উত্তৰস্বৰূপে তোমাৰ বাবে সেই মঘৱতী দক্ষিণা—সমৃদ্ধিত পূৰ্ণ—দোহাই উলিয়াওক। স্তোতাসকলক দান দিয়া; আমাৰ ভাগ (ভগ)—সৌভাগ্যৰ অংশ—দগ্ধ বা ক্ষীণ নহওক। সভা-বিদথত আমি ব্ৰহৎ বচন কওঁ, সু-বীৰ্য্য আৰু বীৰ-শক্তিসম্পন্ন হওঁ।
It asks Indra to recognize the singers’ inspired praise, protect and empower them, and grant success and prosperity—especially the generous dakṣiṇā (reward/gift) for the ritual poet and priests.
These are remembered as Indra’s ancient victory-deeds: by accepting sacred chants and breaking obstructions, he ‘opens the path’ and releases light and order. The poet cites this as proof Indra can remove present obstacles too.
It means: “May we speak a great and powerful word in the assembly, possessing good and heroic offspring (or heroic strength).” It is a closing wish for strong speech, public success, and lasting vitality.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.