Sukta 20
Sukta 2.20
Gṛtsamada (traditional for RV 2.20)
Indra
Triṣṭubh (probable)
ಋಗ್ವೇದ 2.20 ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತುತಿಗೀತ. ಕವಿ ತನ್ನ ಪ್ರೇರಿತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜೂತುಗಟ್ಟಿದ ರಥದಂತೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಇಂದ್ರನ ರಕ್ಷಣೆ, ಜಯ ಮತ್ತು ಉದಾರ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ಅಂಗಿರಸರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇಂದ್ರನ ಪುರಾತನ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಇದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ—ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆರೆದು, ಶಿಲೆ/ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಬೆಳಕನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು. ಬಳಿಕ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಯಜ್ಞಾರ್ಥ ವಿನಂತಿಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ: ಗಾಯಕನಿಗೂ ಸಭೆಯಿಗೂ ಸಮೃದ್ಧ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ‘ಹಾಲೆಳೆದಂತೆ’ ದೊರಕಿಸಲಿ; ಮತ್ತು ವಿದಥದಲ್ಲಿ ವೀರ ಸಂತಾನ ಹಾಗೂ ಮಹಾ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಭೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ.
Mantras
Mantra 1
वयं ते वय इन्द्र विद्धि षु णः प्र भरामहे वाजयुर्न रथम् । विपन्यवो दीध्यतो मनीषा सुम्नमियक्षन्तस्त्वावतो नॄन् ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನಿನಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಬಲವನ್ನು ತಿಳಿ; ಬಲಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ರಥದಂತೆ ನಾವು ಅದನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ತರುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರಕಾಶಮಯ ವಾಣಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ನಾವು, ಮನೀಷಾ (ಚಿಂತನೆ)ಯಿಂದ ದೀಪ್ತರಾಗುತ್ತ, ನಿನ್ನ ಸುಮ್ನ (ಕೃಪೆ)ಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತೇವೆ—ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಧೃತರಾದ ನರರು.
Mantra 2
त्वं न इन्द्र त्वाभिरूती त्वायतो अभिष्टिपासि जनान् । त्वमिनो दाशुषो वरूतेत्थाधीरभि यो नक्षति त्वा ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಸಹಾಯಗಳಿಂದ ನಿನ್ನತ್ತ ಸಾಗುವ ಜನರನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತೀ—ಅಭಿಷ್ಟಿಪಾ, ಬಯಸಿದ ಕಲ್ಯಾಣದ ರಕ್ಷಕ. ದಾನಶೀಲನಿಗೆ ನೀನೇ ಆಶ್ರಯ; ಆದಕಾರಣ ಸಮ್ಯಕ್ ಧೀ (ಸರಿಯಾದ ದರ್ಶನ/ಬುದ್ಧಿ)ಯೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತೀ, ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು ತಲುಪಲು ಕೈ ಚಾಚುತ್ತಾನೋ.
Mantra 3
स नो युवेन्द्रो जोहूत्रः सखा शिवो नरामस्तु पाता । यः शंसन्तं यः शशमानमूती पचन्तं च स्तुवन्तं च प्रणेषत् ॥
ಯುವ ಇಂದ್ರನು ನಮಗೆ ಜೋಹೂತ್ರ—ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಮಿತ್ರನಾಗಿ—ಇರಲಿ; ನರರ ಶಿವ (ಕಲ್ಯಾಣಕರ) ರಕ್ಷಕನಾಗಿರಲಿ. ಯಾರು ಶಂಸಿಸುತ್ತಾನೋ (ಸ್ತುತಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೋ), ಯಾರು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾನೋ, ಯಾರು ಪಚಿಸುತ್ತಾನೋ (ತಯಾರಿಸುತ್ತಾನೋ), ಯಾರು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅವರನ್ನು ಅವನು ತನ್ನ ಊತಿ (ಸಹಾಯ)ಯಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 4
तमु स्तुष इन्द्रं तं गृणीषे यस्मिन्पुरा वावृधुः शाशदुश्च । स वस्वः कामं पीपरदियानो ब्रह्मण्यतो नूतनस्यायोः ॥
ಅವನನ್ನೇ ನಾನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ—ಇಂದ್ರನನ್ನು; ಅವನನ್ನೇ ನಾನು ಗಾನಿಸುತ್ತೇನೆ—ಯಾವನಲ್ಲಿ ಪುರಾತನರು ವೃದ್ಧಿಗೊಂಡು ದೃಢ ನೆಲೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಸದಾ ಚಲಿಸುವವನಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ (ಬ್ರಹ್ಮ-ಸಾಧಕ)ನಾದ ನೂತನ ಆರ್ಯನ ವಸು (ಸಂಪತ್ತು)ಗಾಗಿ ಇರುವ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಅವನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 5
सो अङ्गिरसामुचथा जुजुष्वान्ब्रह्मा तूतोदिन्द्रो गातुमिष्णन् । मुष्णन्नुषसः सूर्येण स्तवानश्नस्य चिच्छिश्नथत्पूर्व्याणि ॥
ಅಂಗಿರಸ들의 ಉಚಥ (ಸ್ತುತಿ-ಗೀತೆಗಳು)ಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾ (ಮಂತ್ರ-ರಚಯಿತ) ಇಂದ್ರನು ಗಾತು (ಮಾರ್ಗ)ವನ್ನು ತೆರೆದು, ಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು. ಸೂರ್ಯನ ಮೂಲಕ ಉಷಸ್ಸುಗಳನ್ನು ‘ಕಸಿದು’ಕೊಂಡು, ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ, ಅವನು ಶಿಲಾ/ಪರ್ವತದ ಪುರಾತನ ದುರ್ಗಗಳನ್ನೂ ಚೂರುಮೂರಾಗಿಸಿದನು.
Mantra 6
स ह श्रुत इन्द्रो नाम देव ऊर्ध्वो भुवन्मनुषे दस्मतमः । अव प्रियमर्शसानस्य साह्वाञ्छिरो भरद्दासस्य स्वधावान् ॥
ಅವನೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು—ಇಂದ್ರನೆಂಬ ನಾಮದಿಂದ—ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುವ ದೇವನು, ಮಾನವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತನು. ಸ್ವಧಾವಾನ್ (ಸ್ವಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ) ಇಂದ್ರನು, ತನ್ನವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದರೂ ಹಿಂಸ್ರನಾದ ದಾಸ ಅರ್ಶಸಾನನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಒತ್ತಿ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿದನು.
Mantra 7
स वृत्रहेन्द्रः कृष्णयोनीः पुरंदरो दासीरैरयद्वि । अजनयन्मनवे क्षामपश्च सत्रा शंसं यजमानस्य तूतोत् ॥
ವೃತ್ರಹ ಇಂದ್ರನು, ದುರ್ಗಭೇದಕ ಪುರಂದರನು, ಕೃಷ್ಣಯೋನೀ (ಅಂಧಕಾರನಿವಾಸಿ) ದಾಸೀ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸಿ ದೂರ ಓಡಿಸಿದನು. ಮನುಗಾಗಿ ಅವನು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು (ಕ್ಷಾಮ್) ಮತ್ತು ಜಲಗಳನ್ನು (ಅಪಃ) ಹೊರತಂದನು; ಯಜಮಾನನ ಶಂಸ (ಸ್ತುತಿ) ಯನ್ನು ಸದಾ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು.
Mantra 8
तस्मै तवस्यमनु दायि सत्रेन्द्राय देवेभिरर्णसातौ । प्रति यदस्य वज्रं बाह्वोर्धुर्हत्वी दस्यून्पुर आयसीर्नि तारीत् ॥
ಅವನಿಗೆ—ಇಂದ್ರನಿಗೆ—ದೇವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಮರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರವಾಹ (ಅರ್ಣಸ)ವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವದಕ್ಕಾಗಿ, ಬಲವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವನ ಬಾಹುಗಳಲ್ಲಿ ವಜ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ದಸ್ಯುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಕಬ್ಬಿಣದ ದುರ್ಗಗಳನ್ನು (ಆಯಸೀ ಪುರಃ) ಕೆಳಗೆ ಉರುಳಿಸಿದನು.
Mantra 9
नूनं सा ते प्रति वरं जरित्रे दुहीयदिन्द्र दक्षिणा मघोनी । शिक्षा स्तोतृभ्यो माति धग्भगो नो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
ಇಗ ನಿಜವಾಗಿ, ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಜರಿತ್ರ (ಗಾಯಕ)ನಿಗಾಗಿ ನಿನಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಆ ಸಮೃದ್ಧ ದಕ್ಷಿಣಾ—ಮಘೋನೀ—ದುಹಿದು ಹೊರಬರಲಿ. ಸ್ತೋತೃಗಳಿಗೆ ದಾನವನ್ನು ಕಲಿಸು/ಕೊಡು; ನಮ್ಮ ಭಗ (ಸೌಭಾಗ್ಯದ ಪಾಲು) ದಗ್ಧವಾಗದಿರಲಿ, ಕ್ಷೀಣವಾಗದಿರಲಿ. ಸು-ವೀರರಾಗಿ ನಾವು ವಿದಥ (ಸಭೆ/ಯಜ್ಞಸಭೆ)ಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ವಾಣಿಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸೋಣ.
Inside Sukta 20
How it unfolds
- Where it opens
The poet begins by presenting the community’s strength and inspired speech to Indra, asking him to recognize and uphold them.
- Development
Praise expands into mythic remembrance: Indra accepts the Aṅgiras chants, drives open the way, and breaks the ancient rock/fortresses to release light and order.
- Climax
Indra’s decisive, archetypal victory—shattering the primordial strongholds and clearing the path—stands as the warrant for present help.
- Where it settles
The hymn resolves in pragmatic blessing: may rich dakṣiṇā be obtained for the singer, may the praisers be supported, and may the assembly speak the ‘Vast’ (bṛhat) with heroic offspring and enduring fortune.
The deity: Indra
- In the VedaIndra is the mighty, soma-strengthened hero: breaker of forts, smasher of the rock, opener of the way, and the one who answers the seer’s brahman with gifts and protection. He is repeatedly invoked as maghavan (bounteous), the champion who makes space for the Arya community and releases the light (dawns/sun/cows) through his decisive act.
- Cosmic functionHe establishes order by overcoming obstructive powers (Vṛtra/rock/forts), releasing waters/light and clearing the paths for life, movement, and sacrifice to proceed.
- Inner significanceIndra symbolizes the awakened force of will and luminous intelligence that breaks inner inertia and obstruction, opening a ‘path’ for clarity, courage, and successful action; his ‘gifts’ mirror the flowering of capacity when inspiration is rightly offered.
The seer
- GṛtsamadaBhṛgu lineage; traditionally of the Gṛtsamada branch (often linked with the Bhārgava/Bhṛgava stream) · Principal seer of much of Maṇḍala 2, renowned for powerful Indra-stutis and for framing Indra as the path-opener and fortress-breaker who responds to well-fashioned brahman (sacred formulation).
Famous verses
वयं ते वय इन्द्र विद्धि षु णः प्र भरामहे वाजयुर्न रथम् । विपन्यवो दीध्यतो मनीषा सुम्नमियक्षन्तस्त्वावतो नॄन् ॥सो अङ्गिरसामुचथा जुजुष्वान्ब्रह्मा तूतोदिन्द्रो गातुमिष्णन् । मुष्णन्नुषसः सूर्येण स्तवानश्नस्य चिच्छिश्नथत्पूर्व्याणि ॥bṛhad vadema vidathe suvīrāḥ
Attributes of the deity
- Maghavan (generous giver)
- Vajrin (wielder of the thunderbolt)
- Path-opener and way-impeller (gātuṃ iṣṇan)
- Fortress/rock-breaker (destroyer of ancient strongholds)
- Responsive to hymns and brahman (ucathā, brahmā)
- Protector of the singer and the clan
Also by this seer
- Large portion of Rig Veda Maṇḍala 2 attributed to Gṛtsamada (many Indra hymns and allied praises)
- Several hymns in RV 2 that emphasize victory, protection of the clan, and the efficacy of inspired speech (brahman/ucathā)
The rite, step by step
- Prepare the sacred space and kindle the fire (Agni) as the ritual gateway.
- Press/prepare soma (where applicable) and arrange the offering implements.
- Recite the hymn as stotra/śastra with focused manīṣā (inspired thought), presenting praise as a ‘chariot’ of strength.
- Offer oblations while recalling Indra’s path-opening and rock-breaking deeds, aligning the community with that victorious power.
- Conclude with a direct request for protection, prosperity, and the ‘milking’ of dakṣiṇā for the singer and praisers in the assembly (vidatha).
Offerings
- Soma (where the rite includes soma)
- Ghee/clarified butter oblations
- Grain-cakes or simple food offerings (context-dependent)
- Dakṣiṇā (patron’s fee/gift) to the officiants
Frequently Asked Questions
It asks Indra to recognize the singers’ inspired praise, protect and empower them, and grant success and prosperity—especially the generous dakṣiṇā (reward/gift) for the ritual poet and priests.
These are remembered as Indra’s ancient victory-deeds: by accepting sacred chants and breaking obstructions, he ‘opens the path’ and releases light and order. The poet cites this as proof Indra can remove present obstacles too.
It means: “May we speak a great and powerful word in the assembly, possessing good and heroic offspring (or heroic strength).” It is a closing wish for strong speech, public success, and lasting vitality.
Ask anything about Sukta 20 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
